
iw: 
אז התגובה שלנו מוכנה. עכשיו כל מה שאנחנו צריכים זה מעט מים רק כדי להתחיל
את זה.
אז אנחנו כאן היום וחזרנו אחרי שעות כי אנחנו צריכים להשתמש בחדר הזה
במשך תקופה ארוכה מכיוון שאנו הולכים לעשות זאת
משהו די מרגש. כי בריידי קנה אחר
מצלמה שתוכלו לראות שהוא מוגדר שם ואנחנו נשתמש באותה שנייה
מצלמה שתצלם שנייה של סרט בכל דקה, אולי
שעתיים-שלוש ואנחנו הולכים לעבור זמן.
משהו שראיתי בטלוויזיה כמו פרחים שנפתחים או צמחים צומחים אבל אף פעם לא עם כימיה
מתפתח.
כסף הוא אחד המרכיבים המתכתיים הבודדים המתרחשים באופן טבעי כמתכת בטבע.
כך שאם יש לך מזל אתה יכול להסתובב ולמצוא גושים
מכסף שוכב על האדמה. וככה, בתוך
בימי קדם, כסף התגלה כך שהיה ידוע באלפים אם לא בעשרות

English: 
So our reaction’s ready. Now all we need
again is a little bit of water just to start
it off.
So we’re here today and we’ve come back
after hours because we need to use this room
for a long
period of time because we’re going to do
something quite exciting. Because Brady’s
bought another
camera which you can see he’s setup over
there and we’re going to use that second
camera to capture
one second of film every minute for maybe
two or three hours and we’re going to do
some time lapse.
Something I’ve seen on TV with like flowers
opening or plants growing but never with chemistry
developing.
Silver is one of the few metallic elements
that occurs naturally as the metal in nature.
So that if you’re
lucky you can wander around and find lumps
of silver lying around on the ground. And
this is how, in
ancient times, silver was discovered so it
has been known for thousands if not tens of

Portuguese: 
Então, a nossa reação está pronta. Agora tudo o que precisamos mais uma vez é um pouco de água apenas para iniciar
apenas para iniciar.
Então, nós estamos aqui hoje e voltaremos após algumas horas porque precisamos usar este espaço
por um longo período de tempo, porque nós faremos
algo muito emocionante. Porque Brady
comprou outra
câmera que você pode ver a montagem ali e nós vamos usar essa segunda
câmera para capturar um segundo de filme a cada minuto por talvez
duas ou três horas e nós iremos fazer
um timelapse.
Algo que eu vi na TV com flores desabrochando ou plantas que crescem, mas nunca com a química
em desenvolvimento.
A prata é um dos poucos elementos metálicos que ocorre naturalmente como o metal na natureza.
Assim que se você tiver sorte, você pode passear e encontrar pedaços
de prata pelo chão. E era assim,
nos tempos antigos, que a prata foi descoberta, por isso tem sido conhecida há milhares, se não dezenas de

Dutch: 
We zijn klaar voor de reactie. Alleen nog een beetje water
om het aan de gang te krijgen.
We zijn hier vandaag buiten de normale werkuren
want we hebben deze ruimte wat langer nodig
omdat we iets bijzonders gaan doen.
Brady heeft een nieuwe camera gekocht die hij zoals je ziet  daar heeft opgesteld.
Met die tweede camera gaan we steeds één seconde videobeeld opnemen, iedere minuut,
en dat twee of drie uur lang,
zodat we een sterk vertraagde film krijgen.
Ik heb dat op TV wel eens gezien, met ontluikende bloemen
en met groeiende planten. Maar nog nooit met scheikunde.
Zilver is één van de weinige metallische elementen
waarvan de natuurlijke vorm het zuivere metaal is.
Dus als je geluk hebt dan kun je zomaar brokjes zilver
op de grond zien liggen. Dat is precies zoals men vroeger
zilver ontdekt heeft. Het is al duizenden, tienduizenden

English: 
thousands of
years. Gold is somewhat similar and also copper.
But most other metals combine too easily with
oxygen
or other elements so you don’t find them
naturally.
So I thought what we’d do today is through
a competition reaction and that competition
reaction is based
on something called the reactivity series
of metals. So we’re going to compare the
reactivity of two
metals. It’s a bit like a game of football.
We’re going to give one of those metals
the football and in this
case it’s another component or another salt
component, nitrate. So the two metals that
are going to be
competing for the nitrate are silver and copper.
And really these are related by something
called the
reactivity series. One of these metals is
going to win, I know that and I hope we’ll
find it during this
video.
Silver had a particular use in photography
and in the old days when people used photographic

Portuguese: 
milhares de anos. O ouro é um pouco semelhante e também o cobre.
Mas a maioria dos outros metais se combinam facilmente com oxigênio
ou outros elementos, então você não os encontra naturalmente.
Então eu pensei que o que faríamos hoje é uma reação de competição e que a
reação é baseada em algo chamado  série de reatividade
de metais. Então, vamos comparar a
reatividade de dois
metais. É um pouco como um jogo de futebol. Nós vamos dar um daqueles metais
o futebol e, neste caso é outro componente ou outro
componente salino, de nitrato. Assim, os dois metais que estarão
competindo pelo nitrato serão prata e cobre. E realmente estes estão relacionados com uma coisa
chamada série de reatividade. Um destes metais
vai ganhar, eu sei e eu espero que nós iremos encontrá-lo durante este
vídeo.
Prata teve um uso específico no fotografia e nos velhos tempos, quando as pessoas usavam filmes fotográficos,

Dutch: 
jaren bekend. Ongeveer net zoals goud en ook koper.
De meeste andere metalen combineren veel te gemakkelijk met zuurstof of andere elementen,
dus die kom je in de natuur niet zomaar als metaal tegen.
Het plan is om vandaag een
verdringingsreactie te gaan uitvoeren.
Die verdringingsreactie is gebaseerd op de spannings- of verdringingsreeks  van de metalen.
We gaan in feite de reactiviteit van twee metalen vergelijken.
Het is net als met een voetbalwedstrijd. We geven één
van de metalen de voetbal, wat in dit geval een zoutcomponent is: nitraat.
De twee metalen die er om gaan strijden zijn zilver en koper.
Die metalen verhouden zich volgens de verdringingsreeks.
Eén van de metalen gaat winnen, dat weet ik,
en ik hoop dat we dat tijdens deze video gaan zien.
Zilver werd veel gebruikt in fotografie. Vroeger, toen mensen nog fotografische film gebruikten

iw: 
אלפי שנים. זהב דומה במקצת וגם נחושת.
אבל רוב המתכות האחרות משתלבות בקלות רבה מדי עם חמצן
או אלמנטים אחרים כדי שלא תמצאו אותם באופן טבעי.
אז חשבתי שמה שעשינו היום זה דרך תגובת תחרות והתחרות הזו
התגובה מבוססת על משהו שנקרא סדרת תגובתיות
של מתכות. אז אנו נשווה את תגובתיותם של שניים
מתכות. זה קצת כמו משחק כדורגל. אנו הולכים לתת אחת מאותן מתכות
הכדורגל ובמקרה זה זה מרכיב אחר או מלח אחר
רכיב, חנקה. אז שתי המתכות שעתידות להיות
המתחרים על החנקה הם כסף ונחושת. ובאמת אלה קשורים למשהו
נקרא סדרת התגובה. אחת המתכות הללו היא
הולך לנצח, אני יודע זאת ואני מקווה שנמצא את זה במהלך זה
וידאו.
לסילבר היה שימוש מסוים בצילום ובימים עברו שבהם אנשים השתמשו בצילום

Dutch: 
zat er zilver in de zwarte vlakken op ontwikkelde negatieven.
Een fotografische film bestaat uit een laag
zilverbromide, of soms ook zilverjodide. Als daar licht op valt
dan begint er een chemische reactie waarbij een klein beetje zilver ontstaat.
Als je de film daarna in de ontwikkelvloeistof doet, dan veroorzaakt die katalytische hoeveelheid zilver
een flinke reactie, waarbij nog veel meer zilver ontstaat.
Zo krijg je de zwarte kleurschakeringen die je vervolgens
als foto's kunt afdrukken.
Hier op de werktafel heb ik een kleine beker
- een Erlenmeyer, zo noemen wij chemici dat  -
gevuld met gedeïoniseerd water.
Dit water is door een machine gegaan die alle ionen eruit heeft gehaald
zodat ze niet kunnen rommelen met de verdringingsreactie waar het ons om te doen is.

iw: 
תצלם את הצבע השחור שראית על השליליות המפותחות
הוא למעשה כסף. סרט צילומי מורכב משכבה
של ברומיד כסוף או לפעמים יוד כסף וכאשר האור מאיר עליו האור
רק מתחיל כמות זעירה של תגובה בייצור כסף ואז
כשמכניסים אותו לפיתרון המתפתח הקטליטי
כמות הכסף שיצרת גורמת לתגובה גדולה ואתה עושה כמות גדולה
מכסף. וכך אתה מקבל את הצבע השחור הזה אשר אתה
יכול להדפיס כתמונות.
אז על הספסל יש לי כוס קטנה או בקבוק ארלנמאייר, כפי שאנו מכנים כימאים
זה שמלא במים מיובשים. אז עברנו את המים
דרך מכונה שהוציאה את כל היונים האחרים
כך שהם לא יוכלו להסתובב עם תגובת התחרות שאנחנו רוצים להתחיל

Portuguese: 
a cor preta que você via em negativos fotográficos
é, de fato, da prata. Um filme fotográfico consiste em uma camada
de brometo de prata ou, por vezes, o iodeto de prata e quando a luz brilha sobre ele, a luz
inicia uma minúscula quantidade de reação fazendo prata e depois
quando você coloca na solução de desenvolvimento a quantidade catalítica
de prata que você produziu causa uma grande reação e você faz uma grande quantidade
de prata. E obtém essa cor preta, que então você
pode imprimir as imagens.
Então, na bancada tenho um béquer pequeno ou um erlenmeyer, como nós, os químicos chamamos,
que está cheio de água deionizada. Então, passamos a água
através de uma máquina que tirou todos os outros íons
de modo que eles não podem interferir com a reação de competição que queremos começar

English: 
film the
black colour that you saw on developed negatives
is in fact silver. A photographic film consists
of a layer
of silver bromide or sometimes silver iodide
and when the light shines on it the light
just starts a tiny
amount of reaction making silver and then
when you put it in the developing solution
the catalytic
amount of silver that you’ve produced causes
a big reaction and you make a large amount
of silver. And
so you get this black colour which then you
can print as pictures.
So on the bench I’ve got a small beaker
or an Erlenmeyer flask, as we chemists call
it, which is full of
deionised water. So we’ve passed the water
through a machine which has taken out all
of the other ions
so that they can’t play around with the
competition reaction that we want to start

English: 
today. Firstly, I’m going
to start off by giving the prize of the competition
to silver. So here I’ve got a sample of
silver nitrate. It’s
sensitive to light so I can’t leave it out
on the bench very often. So now what I want
to do, I’m going to
put some into the water to make a silver nitrate
solution. So I want to make sure that there’s
plenty in
there so that it’s saturated. Now we’ve
got to put in the competitor. So what we’re
going to do, we’re
going to take some copper, copper metal. And
this is just a sample of wire which I’ve
rubbed with some
wire wool just to make it sort of nice and
shiny. And now all I’m going to do is dangle
it into the silver
nitrate. Then it’s going to start to compete
for the nitrate and we’ll see what happens.
So Brady’s started the recording and I think
the best thing for us to do is to go away
and do something a
little bit more exciting and come back and
have a look in an hour.

Portuguese: 
hoje. Em primeiro lugar, eu vou começar por dar o prêmio da competição para
a prata. Então aqui eu tenho uma amostra de nitrato de prata. Ela é
sensível à luz, então não posso deixá-la fora na bancada muitas vezes. Portanto, agora o que eu quero
fazer, eu vou colocar um pouco na água para fazer uma solução de nitrato de prata.
Então, eu quero ter certeza de que há
abundância
lá de modo que está saturada. Agora nós temos que colocar o concorrente. Então, o que estamos
fazendo, vamos pegar cobre, cobre metálico.
E é apenas um amostra de fio que eu poli
com
lã de aço apenas para torná-lo belo e
brilhante. E agora tudo o que eu vou fazer é pendurar
dentro do nitrato de prata. Em seguida, vai começar a competir
pelo nitrato e vamos ver o que acontece.
Então, Brady começou a gravação e eu acho que a melhor coisa a fazer é ir embora
e fazer algo um pouco mais emocionante e voltar
para observar dentro de uma hora.
Prata tornou-se bastante popular recentemente, como uma nova forma em potencial de fazer coisas anti-bacterianas:

Dutch: 
Bij de start  van de wedstrijd geven we de 'prijs' aan zilver.
Ik heb hier wat zilvernitraat. Dat is nogal gevoelig voor licht
dus ik kan het niet te vaak op het werkblad laten staan.
Ik doe wat in het water en maak zo een zilvernitraat oplossing.
Ik let erop dat er voldoende in zit, zodat de oplossing verzadigd is.
En nu moeten we de tegenstander er nog bij doen.
We nemen wat koper, koper metaal
en dit is een stukje draad dat ik net nog wat heb opgewreven
met staalwol, waardoor het mooi glimmend wordt.
Ik dompel het in de zilvernitraatoplossing. Het gaat dan
de strijd aan om het nitraat. We gaan kijken wat er gebeurt.
Brady heeft de opname gestart en
ik denk dat we nu het beste weg kunnen gaan
om iets spannenders te gaan doen.
Dan komen we hier over een uur weer eens kijken.
Zilver is de laatste tijd vrij populair geworden

iw: 
היום. ראשית, אני הולך להתחיל בפרס התחרות
לכסף. אז הנה יש לי דגימה של חנקתי כסף. זה כן
רגיש לאור כך שאינני יכול להשאיר אותו על הספסל לעתים קרובות מאוד. אז עכשיו מה אני רוצה
לעשות, אני הולך להכניס מים למים להכין חנקת כסף
פיתרון. אז אני רוצה לוודא שיש בה הרבה
שם כך שהוא רווי. עכשיו עלינו להכניס את המתחרה. אז מה אנחנו
הולכים לעשות, אנחנו הולכים לקחת מתכת נחושת ונחושת. ו
זו רק דוגמה של חוט ששפכתי עם כמה
צמר חוט רק כדי שיהיה די נחמד ומבריק. ועכשיו כל מה שאני הולך לעשות זה להתנדנד
זה לתוך חנקת הכסף. ואז זה יתחיל להתחרות
עבור החנקה ונראה מה קורה.
אז בריידי התחיל את ההקלטה ולדעתי הדבר הטוב ביותר עבורנו לעשות הוא ללכת
ולעשות משהו קצת יותר מרגש וחזור ו
תסתכל בעוד שעה.
כסף הפך פופולרי למדי לאחרונה כדרך חדשה פוטנציאלית להפוך דברים לאנטי בקטריאליים:

Dutch: 
als een nieuwe manier om dingen anti-bacterieel te maken,
bacteriën te doden.
We gaan nu flits-poeder maken.
Het is een twee-componenten mengsel met heel fijn gemalen
magnesium en de tweede component is gemalen zilvernitraat.
We gaan die twee componenten heel goed mengen.
Neil is net bezig de materialen af te wegen.
We doen de magnesium- en zilvernitraat poeders
samen in een kleine plastic container. We mengen ze
heel, heel voorzichtig door elkaar en dan kijken we
wat er gebeurt als we een chemische reactie veroorzaken.
Mensen gebruiken al honderden jaren zilveren lepels.
Omdat ze vrij gemakkelijk te maken zijn, denk ik,
maar ook omdat het zilver eigenschappen heeft
die bacteriën doden. Dus een zilveren lepel

English: 
Silver has become quite popular recently as
a potential new way of making things anti-bacterial:
killing
bacteria.
So now we’re going to make some flash powder
and the flash powder we’re going to make
today is a
two component mixture. It’s very finely
ground magnesium and the second component
is ground silver
nitrate, solid OK. So we take these two components
and we mix the two together very intimately
and
Neil’s just weighing the materials out right
now. So we’re going to put the magnesium
and the silver
nitrate, the two powders, together into a
small plastic container here. We’re going
to mix them very,
very carefully and then we’re going to see
what happens when we initiate a chemical reaction.
For hundreds of years people have used silver
spoons. Partly, I think, because silver is
quite easy to
make but also because the silver does have
properties that kill bacteria so a silver
spoon is less likely to

iw: 
הרג חיידקים.
אז עכשיו אנחנו נכין קצת אבקת פלאש ואבקת הבזק שאנחנו הולכים להכין
היום הוא תערובת של שני מרכיבים. זה מאוד דק
המגנזיום הטחון והמרכיב השני הוא כסף טחון
חנקתי, טוב. אז אנחנו לוקחים את שני המרכיבים האלה ואנחנו מערבבים את השניים יחד בצורה אינטימית מאוד
וניל פשוט שוקל את החומרים בסדר
עכשיו. אז אנחנו הולכים לשים את המגנזיום והכסף
חנקה, שתי האבקות, יחד למכל פלסטיק קטן כאן. אנחנו הולכים
לערבב אותם מאוד, בזהירות רבה ואז נראה
מה קורה כשאנחנו יוזמים תגובה כימית.
במשך מאות שנים אנשים השתמשו בכפות כסף. באופן חלקי, אני חושב, מכיוון שכסף הוא
די קל להכנה אבל גם בגלל שיש בכסף
תכונות ההורגות חיידקים כך שכף כסף פחות סבירה

Portuguese: 
matando bactérias.
Então agora nós vamos fazer um pouco de pó de flash e o pó de flash que vamos fazer
hoje é uma mistura de dois componentes. É magnésio finamente
dividido e o segundo componente é nitrato de prata moído.
OK. Então, pegamos esses dois componentes e misturamos os dois juntos muito intimamente
e Neil está apenas pesando bem os materiais
agora. Então vamos colocar o magnésio
e o nitrato
de prata, os dois pós, em conjunto num
pequeno recipiente plástico aqui. Vamos
misturá-los com muito, muito cuidado e, em seguida, vamos ver
o que acontece quando se iniciar uma reação química.
Por centenas de anos, as pessoas têm usado colheres de prata. Em parte, penso eu, porque a prata é
muito fácil de fazer, mas também porque a prata tem
propriedades que matam as bactérias assim uma colher de prata é menos provável de

iw: 
קבל עליו חיידקים מזיקים מאשר אם יש לך אחד העשוי מעץ או קרן של
פרה או משהו כזה.
אז אנחנו מערבבים את זה בזהירות רבה, במכסה המנוע, למקרה שהכימיה
מתחיל לפני שאנחנו רוצים.
ובזמן האחרון אנשים החלו לייצר חלקיקי כסף עדינים מאוד, מה שנקרא
חלקיקים ננו, שיכולים להתקיים בפתרונות. אז הנה לי פיתרון של חלקיקים מכסף.
אתה יכול לראות שזה לא נראה כסף וזה נראה קצת
צהוב למעשה ותוכלו לדעת שיש בו חלקיקים מכיוון,
אם אני יכול למצוא לפיד ... אז הנה יש לנו חלקיקים ותוכלו לראות את החלקיקים טוב יותר
אם אנו מאירים דרכו אור ואם אתה מסתכל על האור שאתה
יכול לראות שיש קונוס של אור שנראה כמו זה

Portuguese: 
ter bactérias nocivas sobre ela do que se você tiver uma que é feita de madeira ou chifre de um
vaca ou algo do tipo.
Então, nós estamos misturando estes com muito cuidado, no exaustor, apenas no caso da reação
começar antes do desejado.
E ultimamente as pessoas começaram a fazer partículas muito finas de prata, chamadas
nanopartículas, que podem existir em solução. Então aqui eu tenho uma solução de nanopartículas de prata.
Você pode ver que não parece prata, que parece um pouco
amarelo, na verdade, e você pode dizer que  tem partículas nela, porque,
se eu conseguir encontrar uma lanterna... Então aqui nós temos partículas e você pode ver as partículas melhor
se brilharmos uma luz e se você olhar para a luz você
pode ver que existe um cone de luz que
mais parece

Dutch: 
zal waarschijnlijk veel minder schadelijke bacteriën bevatten
dan een lepel van hout, of koeiehoorn of zoiets.
We mengen dit heel voorzichtig, in een zuurkast,
voor het geval dat de chemie al begint voordat wij dat willen.
Tegenwoordig zijn mensen begonnen héle kleine zilverdeeltjes te maken, zogenaamde
nanodeeltjes, die in oplossingen kunnen voorkomen.
Hier heb ik een oplossing met zilver nanodeeltjes.
Het ziet er niet als zilver uit, het is een beetje geel
Je kunt zien dat er deeltjes in zitten, omdat
... als ik een zaklamp kan vinden ...
Hier hebben we de deeltjes en je kunt ze beter zien
als we er licht doorheen schijnen. Als je naar het licht kijkt
dan zie je een lichtkegel die er uitziet als de lichtbundel
van een auto in de mist.

English: 
get harmful bacteria on it than if you have
one that’s made out of wood or horn of a
cow or something
like that.
So we’re mixing these very carefully, in
the fume hood, just in case the chemistry
starts before we want
it to.
And in recent times people have started making
very, very fine particles of silver, so called
nanoparticles, which can exist in solutions.
So here I’ve got a solution of silver nanoparticles.
You can
see it doesn’t look silver it looks a bit
yellow actually and you can tell that it’s
got particles in it because,
if I can find a torch… So here we’ve got
particles and you can see the particles better
if we shine a light
through it and if you look at the light you
can see that there is a cone of light that
looks rather like the

Portuguese: 
farol de um carro na neblina. E este é um efeito chamado de Cone Tyndall que
indica que tem partículas muito muito pequenas suspensas na
solução. Portanto, isto não é a prata dissolvida na água, mas
partículas realmente muito pequenas.
Então, vamos começar a reação, apenas com um pouco de água. Uau! Acho que devemos
fazer novamente.
Sim! [risos]
As pessoas agora estão usando as nanopartículas de prata para todos tipos de efeitos. Aqui você pode ver
que eles colocaram em algum tipo de plástico e você
pode agora comprar meias que têm nanopartículas de prata nelas
que dizem matar as bactérias que
fazem seus pés terem mau cheiro.
Então, vamos repetir a reação. BBBB ...
quaquacquac
Isso vai sair em algum lugar não é?

Dutch: 
Dit effect heet de Tyndall Kegel,
en het geeft aan dat er hele kleine deeltjes
in de oplossing gesuspendeerd zijn.
Dus je hebt hier geen zilver dat in water is opgelost,
maar hele kleine deeltjes.
Laten we de reactie starten, met een klein beetje water.
Ik denk dat we het nog een keer over moeten doen.
De zilveren nanodeeltjes worden nu voor allerlei doeleinden gebruikt.
Hier zie je dat ze op een of ander plastic zijn aangebracht
en je kunt nu ook sokken kopen met zilveren nanodeeltjes.
Ze schijnen de bacteriën te doden die ervoor zorgen dat je voeten stinken.
We gaan de reactie dus herhalen ...
Dat wordt er uitgeknipt, toch?
Zilver geleidt elektriciteit en het geleidt ook warmte. Als je

English: 
headlights of a car in fog. And this is an
effect that’s called the Tyndall Cone which
indicates that there
are very, very tiny particles suspended in
the solution. So this is not silver dissolved
in the water but
actually very tiny particles.
So let’s start the reaction, just with a
little bit of water. Wow! I think we should
do it again though.
Yeah!
LAUGHTER
People are now using the silver nanoparticles
for all sorts of purposes. Here you can see
that they’ve
been put onto some sort of plastic and you
can now buy socks which have silver nanoparticles
on them
which are claimed to kill the bacteria that
make your feet smell.
So we’re going to repeat the reaction. B-B-B-B…
SQUAWCKS
That’s going to come out somewhere isn’t
it?

iw: 
פנסי מכונית בערפל. וזו השפעה שנקראת קון התסמונת אשר
מעיד על כך שישנם חלקיקים מאוד מאוד זעירים המותלים בתוכם
הפתרון. אז זה לא כסף המומס במים אלא
למעשה חלקיקים זעירים מאוד.
אז בואו נתחיל את התגובה, רק עם קצת מים. וואו! אני חושב שכדאי לנו
עשה זאת שוב.
כן! צחוק
אנשים משתמשים כעת בחלקיקי הכסף לכל מיני מטרות. כאן תוכלו לראות
שהם הונחו על איזה סוג של פלסטיק ואתה
עכשיו יכולים לקנות גרביים שעליהם ננו-חלקיקים מכסף
שטוענים שהם הורגים את החיידקים שגורמים לרגליך להריח.
אז נשוב על התגובה
זה הולך לצאת איפשהו, לא?

Dutch: 
thee roert met een zilveren lepeltje, dan wordt dat
enorm heet. Dan laat je het vallen.
Het geleidt ook elektriciteit heel goed.
We herhalen de reactie, zodat je nog een keer kunt kijken,
want het ging net erg snel. Deze keer gebruiken we een
glazen schaaltje, zodat je het beter kunt zien.
We gieten een klein beetje ....
We zijn klaar voor de reactie. Alleen nog een beetje water
om het aan de gang te krijgen.
Zag je dat?
Het lukt me deze keer om mijn ogen dicht te doen ...
In de Tweede Wereldoorlog, toen de Amerikaanse regering bezig was met uraniumverrijking
als onderdeel van het Manhattan Project, toen hadden ze
een enorme hoeveelheid draad nodig om magneten te maken.

English: 
Silver will conduct electricity, it will also
conduct heat. If you’ve ever tried stirring
tea with a silver spoon
it gets very hot, you tend to drop it. It
also conducts electricity well.
So we’re going to repeat the reaction so
that you can see it again, because that was
really fast. This
time we’re going to do it on a glass dish
so you can see it a bit better. We’ll pour
out a small amount.
LAUGHTER
So our reaction’s ready. Now all we need
again is a little bit of water just to start
it off.
Did you catch that?
I managed to close my eyes this time(!)
During the Second World War, when the US government
was involved in enriching uranium as part
of
the Manhattan Project they needed an enormous

iw: 
כסף יוביל חשמל, הוא גם יוביל חום. אם ניסית אי פעם לבחוש
תה עם כף כסף זה מתחמם מאוד, אתם נוטים להפיל אותו. זה
גם מוליך חשמל היטב.
אז נחזור על התגובה כך שתוכל לראות אותה שוב, כי זה היה
ממש מהר. הפעם אנחנו הולכים לעשות זאת על צלחת זכוכית
כך שתוכלו לראות את זה קצת יותר טוב. נשפוך כמות קטנה.
צחוק
אז התגובה שלנו מוכנה. עכשיו כל מה שאנחנו צריכים זה מעט מים רק כדי להתחיל
את זה. תפסת את זה?
 
הצלחתי לעצום את העיניים הפעם (!)
במהלך מלחמת העולם השנייה, כאשר ממשלת ארה"ב הייתה מעורבת בהעשרת האורניום כחלק
בפרויקט מנהטן הם היו זקוקים לאדיר
כמות החוט לייצור מגנטים. וכך נלקחה כמות אדירה של כסף מאוצר ארה"ב

Portuguese: 
Prata conduz eletricidade, e também irá conduzir calor. Se você já tentou agitar
chá com uma colher de prata, ela fica muito quente, você tende a largar. Ela
também conduz bem a eletricidade.
Então, vamos repetir a reação de modo que você pode vê-la novamente, porque essa foi
muito rápido. Desta vez, vamos fazê-lo em um prato de vidro
assim você pode ver um pouco melhor. Vamos derramar uma pequena quantidade.
[risos]
Então, nossa reação está pronta. Agora tudo o que precisamos mais uma vez é um pouco de água apenas para
iniciar.
Pegou isso?
Eu consegui fechar os olhos desta vez (!)
Durante a Segunda Guerra Mundial, quando o governo dos EUA estava envolvido no enriquecimento de urânio como parte
do Projeto Manhattan, eles precisavam de uma enorme
quantidade de fio para fazer ímãs. E assim uma enorme quantidade de prata foi retirada do Tesouro dos EUA

Dutch: 
Daarvoor werd een enorme hoeveelheid zilver uit de Amerikaanse schatkist gehaald.
waar het opgeslagen was als onderpand voor de Amerikaanse dollar
en het werd in draad omgezet om de magneten te kunnen maken.
Volgens mij is het zilver nooit teruggekomen
of in ieder geval niet aan het eind van de oorlog, zoals beloofd.
Nou het is me gelukt om een misschien een minuut film te vullen - inmiddels misschien wel twee.
We zijn ongeveer twee uur weggeweest, maar gaan nu terug om te kijken wat er in onze fles is veranderd.
Je weet nog dat we toen we weggingen een mooie doorzichtige oplossing van zilvernitraat hadden,
met wat koperdraad er in ondergedompeld.
Laten we eens gaan kijken.
Flinke veranderingen! Als je goed kijkt dan zie je
dat de koperdraad bedekt is met hele scherpe zilverkristallen
die aan het oppervlak zijn afgezet.

Portuguese: 
onda estava armazenada para as reservas do dólar dos EUA
e foi transformado em fios para fazer ímãs. E eu acredito que a prata nunca foi devolvida
ou pelo menos não foi devolvida no final da
guerra como prometido.
Bem, eu consegui filmar talvez um minuto 
de tempo, ou talvez dois, porque nós temos
estivemos longe por cerca de duas horas. Então, nós estamos
voltando e olhar o frasco para ver se tem qualquer
mudança. Se você se lembra quando nós deixamos era uma solução clara e bonita de nitrato de prata com
fio de cobre que estava imerso. Então vamos
dar uma olhada.
Ocorreram grandes mudanças em nosso frasco! Se você olhar com cuidado você pode ver agora que
o fio de cobre está coberto de cristais muito, muito afiados
de prata que basicamente se depositaram na

iw: 
שם הוא אוגר ככסף כדי לתת ערך לארה"ב
דולר והפך לחוטים לייצור מגנטים. ואני מאמין שהכסף מעולם לא הוחזר
או לפחות זה לא הוחזר בסוף ה-
מלחמה כפי שהובטח.
ובכן, הצלחתי למלא אולי אולי שעת דקה עד עכשיו אולי שתיים כי יש לנו
לא היה כשעתיים. אז אנחנו הולכים
חזור להסתכל בבקבוק כדי לראות אם יש כאלה
שינויים. אם אתה זוכר כשעזבנו זה היה פיתרון ברור ויפה של חנקתי כסף עם
איזה חוט נחושת שרק טבול בפנים. אז בואו
לכו להסתכל.
חלו שינויים גדולים בבקבוק שלנו! אז אם אתה מסתכל היטב אתה יכול לראות את זה עכשיו
חוט הנחושת עצמו מכוסה בגבישים מאוד מאוד חדים
משטח. נחושת זכתה כעת בתגובה כימית זו. זה כעת נכנס לפיתרון;

English: 
amount of wire to make magnets. And so a huge
amount of silver was taken from the US treasury
where it was stored as silver to give value
to the US
dollar and was turned into wires to make magnets.
And I believe that the silver was never returned
or at
least it wasn’t returned at the end of the
war as was promised.
Well, I’ve managed to fill maybe one minute’s
worth of time by now maybe two because we’ve
been
away about two hours. So we’re going to
go back and have a look at the flask to see
if there are any
changes. If you remember when we left it was
a nice clear solution of silver nitrate with
some copper
wire which was just immersed inside. So let’s
go and have a look.
There’s been big changes in our flask! So
if you look carefully you can see now that
the copper wire
itself is covered in very, very sharp crystals
of silver which have basically become deposited
on the

Dutch: 
Koper heeft de chemische reactie gewonnen:
het is in oplossing gegaan, heeft het zoutelement overgenomen,
en er voor gezorgd dat er kristallen van puur zilver zijn ontstaan
Wie goed kijkt ziet ook dat de kleur van de oplossing
is veranderd. Het was kleurloos maar is nu blauw.
Dat vertelt me dat er een ander ion, namelijk koper, in de oplossing aanwezig is.
Vertaling: harm ikink | chemiewijs.nl

English: 
surface. Copper has now won this chemical
reaction. It’s now going into the solution;
it’s taking the salt
element and precipitating solid silver crystals.
So if you look carefully, you can see that
the colour of the
solution has changed. It was colourless, now
it’s blue which tells me there is another
ion, copper, in the
solution.

Portuguese: 
superfície. O cobre venceu esta reação química. Ele agora foi para a solução;
ele está tomando o sal e precipitando os cristais de prata sólida.
Então, se você olhar com cuidado, você pode ver que a cor da
solução mudou. Era incolor, agora é azul, que me diz que há outro
íon, de cobre, na solução.

iw: 
של כסף שבאופן בסיסי הופקדו על
משטח. נחושת זכתה עכשיו בתגובה כימית זו. זה עכשיו נכנס לפיתרון;
זה לוקח את אלמנט המלח ומשליך גבישים מכסף מוצק.
אז אם אתה מסתכל בזהירות, אתה יכול לראות שהצבע של ה
הפיתרון השתנה. זה היה חסר צבע, עכשיו זה כחול שאומר לי שיש עוד אחד
יון, נחושת, בתמיסה.
