
English: 
Translator: Katie Poole
Reviewer: Peter van de Ven
Did you know that one in three individuals
suffers from at least
one chronic health issue?
If that's not you,
then it's either the person
in the seat to your left or your right.
A chronic illness
is an illness that persists
for longer than three months,
and there is no cure
through vaccinations or medications.
You know plenty
of medical chronic illnesses:
diabetes, heart disease, arthritis,

Spanish: 
Traductor: Frank Zegarra
Revisor: Larisa Esteche
¿Sabían que una de cada tres personas
sufre de al menos
un problema crónico de salud ?
Si no les pasa a Uds.,
le pasa a la persona sentada
a su izquierda o a su derecha.
Una enfermedad crónica
es una enfermedad que persiste
por más de tres meses
y que no se puede curar
con vacunas o medicamentos.
Uds. conocen muchas enfermedades crónicas:
diabetes, enfermedad cardíaca, artritis,

Dutch: 
Vertaald door: Hanna Vandenberghe
Nagekeken door: Peter van de Ven
Wist je dat een op de drie mensen
minstens één chronische ziekte heeft?
Als jij dat niet bent,
dan is het ofwel de persoon
die links van je zit, ofwel degene rechts.
Een chronische ziekte
is een ziekte die langer 
dan drie maanden duurt
en waarvoor geen genezing mogelijk is
door vaccinaties of medicijnen.
Je kent talloze chronische ziektes:
diabetes, hartziekten, artritis,

English: 
fibromyalgia, epilepsy.
It goes on and on and on.
I am an epileptic.
Uncontrollable, intractable seizures.
I might stiffen up and fall to the ground
(Snaps fingers) like that.
Or I might daydream and stare really hard,
and if you're in my line of focus,
you might think
I'm giving you a good look.
(Chuckling)
That's not the case.
(Chuckles)
I might also do some weird,
repetitive activities
such as picking things up
and putting them into a bag.
It makes no sense, but that's the seizure.

Spanish: 
fibromialgia, epilepsia.
La lista continúa.
Yo soy epiléptica.
Convulsiones incontrolables e incurables.
Puedo paralizarme y caer al piso...
(Chasquea los dedos)
Así.
O puedo soñar despierta y fijar la mirada,
y si Uds. están frente a mí,
podrán pensar que los estoy mirando.
(Risas)
Y no es así.
(Risas)
Puede que también haga 
movimientos extraños y repetitivos,
como tomar cosas y meterlas en una bolsa.
No tiene sentido, pero es una convulsión.

Dutch: 
fibromyalgie, epilepsie.
En zo voort.
Ik heb epilepsie.
Onbeheersbare, hardnekkige aanvallen.
Ik kan plots verstijven en op de grond 
vallen (knipt met vingers) uit het niets.
Of ik dagdroom en staar voor me uit,
en als je in mijn focuslijn staat,
zou je kunnen denken
dat ik je probeer te verleiden.
(Grinnikt)
Dat is niet zo.
(Grinnikt)
Ik kan ook soms vreemde,
herhaaldelijke acties verrichten,
zoals dingen oprapen
en ze in een zak steken.
Het slaat nergens op, 
maar dat maakt deel uit van de aanval.

English: 
I want you to sit here and take it in,
feel it,
and in the end, act
in a useful and helpful way.
I have fallen multiple times
on concrete and cement,
which have resulted in concussions.
I have also burned
the entire top half of my torso
with hot tea.
This resulted in four months
of bandage-changing and on morphine.
Two years later,
and my burn is still healing.

Dutch: 
Ik wil graag dat je hier zit 
en het in je opneemt,
het voelt,
en uiteindelijk reageert 
op een nuttige en behulpzame manier.
Ik ben meerdere keren gevallen
op beton en cement,
met een hersenschudding als gevolg.
Ik heb ook de bovenste helft
van mijn borstkas verbrand
met hete thee.
Dit mondde uit in vier maanden
verbanden wisselen en morfine.
Twee jaar later is de brandwonde
nog steeds aan het genezen.

Spanish: 
Quiero que reflexionen y que lo procesen,
que lo sientan,
y que al final, actúen 
de una manera útil y práctica.
Me he caído muchas veces
sobre el concreto y cemento,
lo que me ha provocado traumatismos.
También me quemé
la parte superior del torso
con té caliente.
Como consecuencia, estuve cuatro meses
cambiándome vendajes y usando morfina.
Han pasado dos años y la quemadura
no ha terminado de curarse.

Spanish: 
Por último, necesité 
una endodoncia y una corona
porque caí de cara sobre un ladrillo.
Pero no les diré cuál diente fue.
(Risas)
No soy la única que está en riesgo físico.
Una vez, pasaba el tiempo 
con mi amigo Jordan,
que tiene diabetes tipo 1.
Gracias a mi mamá,
nos dimos cuenta de que tenía el azúcar
en sangre extremadamente bajo.
Llamamos a un paramédico,
y si no lo hubiésemos hecho,
él estuvo a punto de caer
en un coma diabético.
También tengo dos amigos
que fueron atropellados 
por un auto en el último año.
Uno tiene una discapacidad visual,
y el otro usa un escúter
porque tuvo una lesión cerebral.

Dutch: 
Als laatste had ik een wortelkanaal-
behandeling nodig en een kroon,
omdat ik met mijn gezicht naar voor
op stenen gevallen was.
Ik vertel je niet welke tand het is.
(Grinnikt)
Ik ben niet de enige 
met fysieke problemen.
Ik hing op een gegeven moment
wat rond met mijn vriend Jordan,
en hij heeft diabetes type 1.
Gelukkig was er mijn moeder,
die opmerkte dat zijn
suikerspiegel erg laag was.
We belden de hulpdiensten
en als we dit niet hadden gedaan,
was hij bijna in een
diabetische coma geraakt.
Ik heb ook twee vrienden
die afgelopen jaar
door een auto werden aangereden.
Een van hen heeft een visuele beperking
en de andere gebruikt nu een scooter
omwille van het opgelopen hersenletsel.

English: 
Finally, I needed a root canal and a cap
because I fell face-forward on brick.
I'm not going to tell you
which tooth it is, though.
(Chuckling)
I'm not the only one
who's in physical jeopardy.
I was hanging out
with my friend Jordan one time,
and he's a type 1 diabetic.
Thanks to my mom,
she recognized that his blood sugars
were painfully low.
We called a paramedic, and if we hadn't,
he was this close from slipping
into a diabetic coma.
I also have two friends
who've been hit by cars in the last year.
One of them has a visual impairment,
and the other one uses a scooter
because of an acquired brain injury.

Spanish: 
Si tengo muchas convulsiones
en un período corto de tiempo,
pierdo gran parte 
de la memoria a corto plazo.
Es fastidioso,
(Risas)
especialmente si intento lograr algo,
incluso puede ser vergonzoso
si intento conversar con alguien.
No sé cuándo comencé 
y ellos ya terminaron.
¿Será la vejez? Creo 
que comenzó temprano.
También me siento muy fatigada.
Quizá necesite dormir
por tres o cuatro días.
La fatiga es la principal consecuencia
de la medicación que tomo.
Uds. habrán visto los comerciales.
Los efectos secundarios son así de largos.
¡Es una locura!

English: 
If I have a large amount of seizures
in a short period of time,
I lose a lot of short-term memory.
This sucks,
(Chuckling)
especially if I'm trying to
achieve something,
and it can also be embarrassing
if I'm trying to have a
conversation with someone.
I don't know where I started
and they ended.
Seniors moment much?
I think I'm starting early.
I also feel so fatigued.
I might need to sleep
for three to four days.
This fatigue is on top of
the medication that I take.
You know, you've seen
the ads for medication.
The side effects are like this long.
It's insane!

Dutch: 
Als ik een heleboel aanvallen krijg
in een korte tijdspanne,
verlies ik heel wat 
van mijn kortetermijngeheugen.
Dit is kl***,
(Grinnikt)
vooral als ik iets probeer te bereiken.
En het kan ook gênant zijn,
wanneer ik een gesprek met iemand
probeer te voeren.
Ik weet niet waar ik begonnen was
en waar zij stopten.
Een geval van ouderdomsvergeetachtigheid?
Dan begin ik er wel vroeg aan.
Ik voel me ook zo enorm moe.
Ik heb soms drie à vier dagen slaap nodig.
Deze vermoeidheid komt bovenop
de medicijnen die ik neem.
Je weet wel, je hebt de reclame 
voor medicijnen wel al gezien.
De nevenwerkingen zijn zo lang.
Het is te gek voor woorden!

Spanish: 
Según la enfermedad crónica que tengas,
es posible que tengas que decirle 
adiós a muchas cosas.
¿Sufres del corazón?
Dile adiós a las caminatas
en la montaña con tus amigos.
Si sufres de una enfermedad crónica,
es un mundo de pérdidas.
Ahora que les he dado una idea
de lo que es tener una enfermedad 
crónica a nivel físico,
déjenme darles una idea de lo que es vivir
con problemas de salud mental y emocional.
He sido acosada por la ansiedad,
llegué a quedarme encerrada 
en casa una semana entera.
Eso es mucho tiempo.
También he caído en un pozo
de desesperación y depresión,

Dutch: 
Met een chronische ziekte,
afhankelijk van je ziekte,
kan het ook zijn dat je afscheid 
zult moeten nemen van heel wat dingen.
Heb je een hartaandoening?
Zeg maar dag met het handje
tegen bergbeklimmen met je vrienden.
Met een chronische ziekte 
leef je in een wereld van verlies.
Nu ik een beeld geschetst heb voor jullie
van wat het is om een chronische ziekte
te ondergaan op fysiek niveau,
laat me je aantonen hoe het is
om met mentale gezondheidsproblemen
en emotionele problemen te leven.
Ik ben overvallen geweest door angst
en verliet mijn huis niet
gedurende een hele week.
Dat is lang.
Ik ben ook in een put
van wanhoop en depressie gevallen,

English: 
With chronic illness,
depending on your chronic illness,
you might have to say goodbye
to a lot of things.
You have heart disease?
Kiss goodbye hiking in the mountains
with your friends.
With chronic illness,
it is a world of loss.
Now that I have painted
a picture for you
of what it's like to experience
chronic illness on a physical level,
let me paint for you a picture
of what it's like
to live with mental health issues
and emotional issues.
I have been plagued by anxiety,
and I did not leave my house
for an entire week.
That's a long time.
I have also fallen into a pit
of despair and depression,

English: 
not knowing where I was going to go
or where I was going to end up,
and I felt like a total failure.
I've seen this among my other friends
with chronic illness too.
So if you see someone
who is isolating themselves,
I tell you,
reach out a hand, talk to them.
Talking to them shows them that you care.
Help in whichever way you can.
On top of all of this,
the icing on the cake,
is how people treat you
based on your chronic illness.
For my age, the challenges
of dating loom large.

Spanish: 
sin saber hacia dónde iba
o en dónde terminaría,
y me sentí un completo fracaso.
Lo he visto en otros amigos
con enfermedades crónicas.
Si ven a alguien que se aísla,
les digo,
ofrézcanle ayuda, hablen con esa persona.
Hablar con ellos les demuestra
que a Uds. les importa.
Ayúdenlos en lo que puedan.
Además de todo esto, la cereza del pastel
es cómo la gente te trata según
la enfermedad crónica que tengas.
A mi edad, el reto de salir
con alguien es grande.

Dutch: 
niet wetend waar ik naartoe ging
of waar ik zou eindigen,
en ik voelde me een complete mislukking.
Ik heb dit bij andere vrienden
met een chronische ziekte ook gezien.
Dus als je iemand ziet
die zichzelf afzondert,
dan zeg ik je:
steek je hand uit, praat met hen.
Met hen praten toont hen 
dat je om hen geeft.
Help naargelang jouw mogelijkheden.
Bovenop dit alles, de kers op de taart,
is hoe mensen jou behandelen
gebaseerd op jouw chronische ziekte.
Voor iemand van mijn leeftijd
zijn de uitdagingen van daten erg groot.

Spanish: 
Suelo ser directa sobre mi epilepsia
cuando conozco a alguien por primera vez.
Por lo general, se lo toman muy bien.
"¿Tienes epilepsia? No hay problema".
"¿Convulsiones? 
Las he visto en películas".
Pero, veces, la gente es poco amable.
Estaba en una cita una vez
y parecía ir muy bien.
Estábamos en un restaurante
hablando de manera casual,
y decidimos caminar cerca del agua.
No hablábamos de nada en particular,
y llegamos a un paso peatonal.
Llegamos al paso peatonal,
y mientras caminábamos, ¡bum!
Tuve una convulsión y me caí de cara.

Dutch: 
Ik ben meestal eerlijk over mijn epilepsie
wanneer ik iemand voor het eerst ontmoet.
Meestal doen ze er redelijk 'cool' over.
"Heb je epilepsie? Geen probleem."
"Aanvallen? Al gezien in films."
Maar soms kunnen mensen grof zijn.
Op een keer had ik een date
en het leek behoorlijk goed te gaan.
We zaten in een restaurant
over koetjes en kalfjes aan het praten
en we beslisten 
om langs het water te lopen.
We waren niet echt
over iets specifieks aan het praten
en we kwamen aan een oversteekplaats.
We kwamen aan de oversteekplaats
en toen we overstaken: boem!
Ik kreeg een aanval
en viel recht op mijn gezicht.

English: 
I'm often very up-front about my epilepsy
when I'm meeting someone
for the first time.
They're generally pretty cool about it.
"You've got epilepsy? No problem."
"Seizures? Seen them in the movies."
But, sometimes people can be unkind.
I was on a date one time,
and it seemed to be going pretty well.
We were in a restaurant
making casual conversation,
and we decided to walk down by the water.
We weren't really talking
about anything in particular,
and we got to a crosswalk.
We got to the crosswalk,
and as we were crossing, boom!
I had a seizure and fell flat on my face.

English: 
Now, I had taught this person
about the appropriate seizure first aid.
The first thing I told him - be calm.
So when I came out of the seizure
two minutes later,
I pulled myself up, back on my feet.
"I'm here, it's okay."
He was calm, but he was so full of fear.
I could feel it.
So I was getting my head
back together, and he said to me,
"Well, I don't see
a third date happening here."
Excuse me?!
I would've expected you to at least
text me that after we said goodbye!
(Laughter)
(Applause)
It would have been
a little bit more tactful.

Dutch: 
Nu had ik die persoon geleerd
wat hij als eerste hulp moest doen.
Het eerste wat ik vertelde: blijf rustig.
Dus toen ik twee minuten later
uit de aanval kwam,
trok ik mezelf recht 
en ging weer rechtstaan.
"Ik ben er. Het is OK."
Hij was kalm, maar heel erg angstig.
Ik kon het voelen.
Ik kwam weer wat tot mezelf en hij zei me:
"Wel, ik denk niet dat we 
nog een derde date zullen hebben."
Excuseer?!
Ik had verwacht dat je dit tenminste had 
ge-sms't nadat we afscheid hadden genomen.
(Gelach)
(Applaus)
Dat was iets tactvoller geweest.

Spanish: 
Le había enseñado a esta persona
cómo aplicar bien los primeros auxilios.
Lo primero que le dije
fue que mantuviera la calma.
Así que cuando me recuperé
dos minutos después,
me puse de pie nuevamente.
"Estoy aquí, estoy bien".
Estaba calmado, pero también 
estaba muy asustado.
Podía sentirlo.
Estaba recobrando la calma, y él me dijo:
"No creo que haya una tercera cita".
¿Perdona?
¡Hubiese esperado que al menos
me lo hubiese dicho por mensaje
después de despedirse!
(Risas)
(Aplausos)
Podría haber tenido un poco más de tacto.

English: 
So in addition to
acceptance of other people,
you need to come to terms
with your own chronic illness.
Acceptance is the big job
of the chronically ill.
No, it doesn't happen overnight.
It can take years and even a lifetime.
Acceptance brings up ideas,
such as, what does this mean for me?
Will I be able to find a partner?
Will I have kids?
Will I be able to raise these kids?
Will I find a job
or live in constant poverty?
These thoughts
can be so overwhelming,

Dutch: 
Dus bovenop de aanvaarding
van andere mensen
moet je in het reine komen
met je eigen chronische ziekte.
Aanvaarding is dé uitdaging
voor chronisch zieken.
En nee, dit gebeurt niet 
op een nachtje tijd.
Er kunnen jaren overheen gaan
en soms je hele leven.
Aanvaarding leidt tot ideeën als:
Wat betekent dit voor mij?
Zal ik een partner vinden?
Zal ik kinderen hebben?
Zal ik die kinderen kunnen opvoeden?
Zal ik een job vinden
of in armoede moeten leven?
Deze gedachten kunnen 
zo overweldigend zijn

Spanish: 
Además de tener 
la aceptación de los demás,
tienen que aceptar su enfermedad crónica.
Aceptarse es el trabajo más grande para
quienes sufren de una enfermedad crónica.
No, no pasa de la noche a la mañana.
Puede tomar años e incluso toda una vida.
Aceptarse pone en relieve ideas, 
tales como, ¿qué significa esto para mí?
¿Encontraré una pareja?
¿Tendré hijos?
¿Podré criarlos?
¿Encontraré un trabajo o viviré 
en la pobreza permanente?
Estos pensamientos pueden ser abrumadores,

Dutch: 
en vergen erg veel energie.
Bovendien wordt ons als kind geleerd:
'Droom groot!'
'Wat wil je later doen
als je volwassen bent?'
Ik weet dat ik een sociaal werkster
wou worden sinds ik tien jaar was.
Ik weet niet hoe dat voor jullie is,
maar voor mij is dat een lange tijd.
Ik ben een erkend
maatschappelijk werkster,
maar ik weet niet of ik kan doen
wat ik wil doen in mijn praktijkvisie.
Ik heb ook een goede vriendin, Vanessa,
die een wedstrijddanseres was.
Toen kreeg ze artritis.
Ze moest haar 'levensweg'
volledig veranderen
omwille van een diagnose 
waar geen genezing voor bestaat.

Spanish: 
y los puede desgastar mucho.
Cuando somos pequeños,
se nos dice: "¡Sueña en grande!".
"¿Qué quieres ser cuando seas grande?".
He querido ser trabajadora social
desde los diez años.
No sé para Uds. pero, para mí, 
eso es mucho tiempo.
Soy trabajadora social registrada,
pero no sé si podré hacer
lo que yo quiero en mi especialidad.
Tengo una buena amiga, Vanessa,
quien era bailarina de competición.
Pero la artritis vino a su vida.
Tuvo que cambiar por completo su vida
porque el diagnóstico 
decía que era incurable.

English: 
and it takes a lot out of you.
Also, when we are children,
we are told, "Dream big!"
"What do you want to do
when you're an adult?"
I have known that I have wanted to be
a social worker since the age of ten.
I don't know about you,
but for me, that's a long time.
I'm a registered social worker,
but I don't know if I will be able to do
what I want to do in my line of practice.
I also have a good friend, Vanessa,
who used to be a competitive dancer.
Then she was struck with arthritis.
She had to completely alter her life path
because of a diagnosis that had no cure.

Dutch: 
Hoe zou jij je voelen
als je je droom moest opgeven?
Ik heb je veel stof tot nadenken gegeven
wat betreft chronische ziektes
en hoe het is om ermee te leven
en al de dingen waar je doorheen moet,
en misschien ben je 
wat overdonderd momenteel,
maar maak je geen zorgen, 
daarom ben ik hier.
Mijn driepuntenplan is namelijk dit --
heel gemakkelijk; je kunt het zo volgen.
Ten eerste: aanvaard dat er
niet zoiets bestaat als een norm.
Iedereen is anders
wat betreft mentale gezondheid,
vaardigheden en welzijn.
Aanvaard dat en handel ernaar.
Want ook jij kunt getroffen worden
door een chronische ziekte
op een gegeven moment in je leven.

Spanish: 
¿Cómo se sentirían si tuvieran
que dejar de lado sus sueños?
Les he mostrado muchas cosas
sobre las enfermedades crónicas
y cómo es vivir con una,
y todas las cosas que uno tiene que pasar.
Puede que estén un poco 
abrumados en este momento,
pero no se preocupen,
que por eso estoy aquí.
Mi plan de tres puntos es el siguiente...
muy fácil, Uds. pueden hacerlo.
Primero, aceptar que no existe una norma.
Todos son diferentes
con respecto a la salud mental,
las habilidades y el bienestar.
Acepten eso y actúen en consecuencia.
Además, Uds. pueden ser afectados
con una enfermedad crónica
en algún punto de su vida.

English: 
How would you feel
if you had to give up your dream?
So I've thrown a lot at you
with regards to chronic illness
and what it's like to live with one
and all of the things
that you have to go through,
and you might be a little bit
overwhelmed at this point,
but don't worry - that's why I'm here.
So my three-point plan is this -
super-easy; you can follow it.
First of all, accept that there is
no such thing as a norm.
Everybody is different
with regards to mental health,
ability, and well-being.
Accept that, and act accordingly.
Also, you may be struck down
with a chronic illness
at some point in your life too.

English: 
My second plan to action
is to have empathy.
You have no idea what people
are going through on a day-to-day basis.
If you do, though,
reach out to that person.
Tell them, "Hey, I'm here for you,
and I'm willing to do whatever I can."
My final call to action is -
consider this:
Maybe a person's chronic illness
isn't their problem, but your problem,
and the problem of society at large.
If we had a more inclusive paradigm
that included people with chronic illness,

Dutch: 
Mijn tweede actiepunt is 
dat je empathie moet hebben.
Je hebt er geen idee van waar mensen
doorheen moeten dag in en dag uit.
Als je dat echter wel weet,
reik je hand uit naar die persoon.
Zeg ze: "Hey, ik ben er voor je
en ik zal alles doen wat ik kan."
Mijn laatste actiepunt is -- bedenk dit:
Misschien is iemands chronische ziekte
niet hun probleem,
maar het jouwe
en dat van de maatschappij in zijn geheel.
Als we een inclusiever
denkmodel zouden hebben
dat mensen met een chronische
ziekte erbij betrekt,

Spanish: 
Mi segundo plan de acción
es ser empáticos.
No tienen idea de lo que las personas
pasan en su día a día.
Pero si lo saben, acérquense a ellas.
Díganles: "Oye, estoy aquí para ti,
dispuesto a hacer lo que haga falta".
Mi último plan de acción
es... Consideren esto:
quizás la enfermedad crónica
de una persona no es problema de ella,
sino de Uds. y de la sociedad 
en su conjunto.
Si tuviésemos un modelo más inclusivo
que incluya a las personas
con enfermedades crónicas,

English: 
we might be able to pull people
out of the hell that is chronic illness.
(Applause) (Cheers)

Spanish: 
podríamos sacar a personas
del infierno de su enfermedad crónica.
(Aplausos)

Dutch: 
dan kunnen we mensen helpen uit de hel
te kruipen die een chronische ziekte is.
(Applaus) (Gejuich)
