
Vietnamese: 
Đã bao giờ bạn có cảm giác rằng có gì đó to lớn ngoài kia, thứ gì đó bạn
không thể thấy. Đứng vậy - nó được gọi là Vật chất tối.
Vật chất tối lan ra khắp không gian, nhấn chìm dãy Ngân hà và tất cả các thiên hà khác.
Nó phổ biến gấp 4 lần so với vật chất nhìn thấy được trong vũ trụ, và chúng ta sẽ không bao giờ nhìn thấy hay cảm nhận nó
trực tiếp được!
Vậy thì sao chúng ta biết rằng có nó ở đó? Bởi vì lực hấp dẫn. Mỗi thiên hà giống như một "vòng quay" khổng lồ mà
các ngôi sao đang cưỡi trên đó. Để có thể tiếp tục ở lại, các ngôi sao buộc phải giữ chặt (nhờ vào
lực hấp dẫn), nếu không chúng sẽ văng ra ngoài không gian.
Vấn đề là, lực hấp dẫn từ tất cả các ngôi sao chúng ta có thể nhìn thấy không đủ mạnh
để giữ cả thiên hà lại với nhau - các ngôi sao đáng lẽ phải văng ra rìa của "vòng quay"!
Nhưng thực tế thì không. Giống như có những sợi dây vô hình giúp giữ chúng lại. Các nhà vật lý tin rằng
sợi dây đó là lực hấp dẫn từ những thứ ta không thể thấy - Vật chất tối.
Và làm cách nào chúng ta biết được vận tốc của các ngôi sao từ những thiên hà xa xôi? Hiệu ứng Doppler (thứ làm cho
tiếng còi xe cảnh sát có tần số nghe thấp hơn khi chiếc xe đi qua) cũng áp dụng với ánh sáng - cách mà

Russian: 
Вам когда-нибудь казалось, что где-то есть нечто большее, что-то, что вы
не можете увидеть? Ну, так и есть - это что-то называется темной материей.
Темная материя рассеяна по всему космосу, она окружает Млечный путь и другие галактики.
Ее во Вселенной в четыре раза больше, чем видимой материи, однако мы никогда
не видели и не наблюдали ее напрямую!
Так откуда мы о ней знаем? Из-за гравитации. Галактика - как гигантская карусель,
на которой катаются звезды. Чтобы не свалиться, звезда должна крепко держаться
(тут и подключается гравитация), а иначе она улетит в космос.
Проблема в том, что силы гравитации от звезд, которые мы видим, недостаточно
для того, чтобы скреплять галактики - звезды по идее должны разлетаться с карусели!
А они не разлетаются - как будто их держит какая-то невидимая веревка. Физики считают,
что этой веревкой служит гравитация от чего-то невидимого - поэтому и "темная материя".
Откуда мы знаем скорости звезд в далеких галактиках? Эффект Допплера (из-за него
высота звука полицейской сирены снижается, когда машина проезжает мимо) работает и для света -

Polish: 
Czy kiedykolwiek miałeś wrażenie, że istnieje
coś większego wokół? Coś czego nie widać?
No dobrze - to nazywa się CIEMNA MATERIA.
Ciemna materia jest rozłożona w całej przestrzeni,
otaczając Drogę Mleczną i wszystkie inne galaktyki.
Jest jej cztery razy wiecej we wrzechswiecie,
niż widocznej materii,
chociaż jeszcze nigdy jej nie widzieliśmy
lub zaobserwowaliśmy bezpośrednio!
Więc skąd mamy wiedzieć, że tam jest? Z powodu grawitacji.
Galaktyka jest jak gigantyczna karuzela
na której jadą wszystkie gwiazdy. Aby pozostać na
miejscu, każda gwiazda musi mocno się trzymać.
Tak właśnie działa grawitacja.
W przeciwnym razie odleciały by w przestrzeń.
Problem polega na tym, że siła grawitacji od
wszystkich widocznych gwiazd, nie jest wystarczająco silna,
by utrzymać galaktyki w skupieniu. Wszystkie
gwiazdy powinny wylecieć na zewnątrz karuzeli!
Ale tak się nie dzieje. Wygląda to jakby jakaś
niewidzialna lina pomagała im się trzymać.
Fizycy sądzą, że "liną" jest siła grawitacji pochodącą od czegoś
czego nie możemy zobaczyć - stąd, CIEMNA MATERIA.
A skąd wiemy jaka jest prędkość
gwiazd w odległych galaktykach?
Efekt Dopplera (który powoduje, że syrena policyjna obniża
ton kiedy radiowóz cię mija) działa również dla światła.

English: 
Have you ever had the feeling that there's
something bigger out there, something you
can't see?
Well there is – it's called Dark Matter.
Dark matter is spread throughout space, engulfing
the Milky Way and all other galaxies.
It's four times more common in the universe
than visible matter, yet we've never seen
or directly observed it!
So how do we know it's there?
Because of gravity.
A galaxy is like a giant merry-go-round that
all the stars are riding.
In order to stay on, each star has to hold
on tight (that's where gravity comes in),
otherwise it'll fly off into space.
The problem is, the force of gravity from
all the stars we can see isn't strong enough
to hold galaxies together – all the stars
should be flying off the edge of the merry-go-round!
But they're not.
It's as if some invisible rope is helping
them hold on.
Physicists believe that rope is the gravitational
force from stuff we can't see - hence, Dark
Matter.
And how do we know the speeds of stars in
distant galaxies?
The doppler effect (which is why a police
siren shifts to a lower pitch as the car passes)
also works for light – that's how radar
catches you speeding, and how astronomers

Thai: 
เคยสงสัยมั้ยว่ามันอาจจะมีบางอย่าง ที่มีขนาดใหญ่มากๆ อยู่ข้างนอกนั่น
บางอย่างที่เรามองไม่เห็น? ใช่! มันมีจริงๆ
เราเรียกว่าสสารมืด
สสารมืดกระจายตัวทั่วไปในอวกาศ ครอบคลุมทางช้างเผือกและกาแลคซี่อื่นๆ
มันมีปริมาณมากกว่าสสารที่เรามองเห็นในเอกภพถึงสี่เท่า ถึงแม้ว่าเราจะไม่เห็นมัน
หรือสังเกตมันได้ตรงๆก็ตาม!
ถ้าอย่างนั้นเรารู้ได้ยังไงว่ามันอยู่ตรงนั้นล่ะ? นั่นเป็นเพราะว่าแรงโน้มถ่วงนั่นเอง
กาแลคซี่ก็เหมือนม้าหมุนขนาดยักษ์
ซึ่งมีดวงดาววิ่งอยู่รอบๆ และเพื่อที่จะอยู่ได้ในม้าหมุน ดาวแต่ละดวงต้องยึดให้แน่นๆ
(และนั่นคือบทบาทของแรงโน้มถ่วง) ถ้าไม่อย่างนั้นมันก็จะหลุดลอยออกไปในอวกาศ
ปัญหาคือ แรงโน้มถ่วงจากดวงดาวที่เราเห็นไม่แรงพอ
ไม่แรงพอที่จะยึดกาแลคซี่ไว้ได้ แปลว่าดาวทุกดวงควรจะกำลังโดนเหวี่ยงออกจากม้าหมุน!!
แต่นั่นไม่ได้เกิดขึ้น มันเหมือนกับว่ามีเชือกที่เรามองไม่เห็น
พยายามดึงดวงดาวไว้
นักฟิสิกส์เชื่อว่าเชือกนั้นคือแรงโน้มถ่วงจากสิ่งที่เรามองไม่เห็น ดังนั้นมันคือ สสารมืด
แล้วเรารู้ความเร็วของดาวแต่ละดวงในกาแลคซีได้ยังไง? ปรากฏการณ์ดอปเพลอร์ไงล่ะ
ซึ่งนั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมเสียงรถตำรวจมีความถี่ที่ต่ำลงเมื่อรถวิ่งผ่านไป ปรากฏการณ์นี้ก็เป็นจริงกับแสงเช่นกัน

Dutch: 
Heb je ooit het gevoel gehad dat er daar buiten
iets groters is, iets dat je
niet kunt zien? Wel dat is er – Het heet
donkere materie.
Donkere materie is verspreid doorheen het universum, het melkwegstelsel
en alle andere galaxiën omvattend. Het komt
vier keer vaker voor in het heelal dan
zichtbare materie, en toch hebben we het nog nooit gezien of
direct geobserveerd!
Dus hoe weten we dat het bestaat? Dankzij de zwaartekracht.
Een galaxie is als een gigantische draaimolen waar
alle sterren op rijden. Om er op te
blijven, moet elke ster goed vasthouden (hier
wordt zwaartekracht belangrijk), anders zou hij 
de ruimte in vliegen.
Het probleem is, de zwaartekracht van
alle zichtbare sterren is niet sterk genoeg
om melkwegstelsels bijeen te houden – alle sterren
zouden van de rand van de draaimolen moeten vliegen!
Maar dat doen ze niet. Het is alsof een onzichbaar
touw hen helpt zich vast te houden. Physici geloven
dat dat touw de zwaartekracht van
onzichtbaar spul is - donkere materie dus.
En hoe kennen we de snelheid van sterren in
verre galaxiën? Het doppler effect (de reden
waarom een sirene naar een lagere toon verschuift
wanneer de auto passeert) werkt ook voor licht – dat is

Danish: 
Har du nogensinde følt at der må findes
noget større derude, noget man
ikke kan se? Tja, det gør der faktisk
 - det hedder Mørkt Stof!
Mørkt Stof er spredt ud i verdensrummet, og opsluger
Mælkevejen og alle andre galakser.
Der er fire gange mere Mørkt Stof i universet
end synligt stof, og dog har vi aldrig set det
eller observeret det direkte!
Så hvordan kan vi vide at det er der? Takket være tyngdekraften.
En galakse er som en kæmpe karrusel
som alle stjernerne rider på. For at blive på,
bliver hver stjerne nødt til at holde godt fast
(det er her tyngdekraften kommer ind),
ellers bliver flyver de ud i rummet.
Problemet er, at tyngdekraften fra alle
de stjerner vi kan se, ikke er nok
til at holde galaksen sammen - alle disse stjerner
burde blive slynget ud over karrusellens kant!
Men det gør de ikke. Det er som om et eller andet usynligt
reb hjælper dem til at holde sammen. Fysikere mener
at dette "reb" er tyngdekraften fra ting vi ikke kan se
- dvs. Mørkt Stof
Og hvordan kender vi de forskellige stjerners
hastigheder i de fjerne galakser? Doppler effekten
(som er grunden til at en politibils sirene glider nedad
idet politibilen kører forbi), gælder også for lys.

Spanish: 
¿Tuviste alguna vez la sensación de que
hay algo más grande ahi afuera, algo que
no puedes ver? Bueno, sí lo hay. Se llama matéria oscura.
La materia oscura está dispersa por el espacio, cubriendo
la Vía Láctea y todas las otras galaxias.
Es cuatro veces mas común en el universo que la matéria visible
 y sin embargo nunca la vimos u observamos
directamente.
¿Cómo sabemos que está ahí? Gracias a la gravedad.
Una galaxia es como un carrusel en la que
todas las estrellas se suben. Para poder quedarse en él,
cada estrella debe sujetarse con fuerza (ahí
es donde viene la gravedad), sino
saldrían volando por el espacio.
El problema es que la fuerza de gravedad
de todas las estrellas que podemos ver no es suficiente
para mantener a las galaxias unidas.
¡Las estrellas deberían salir volando del carrusel!
Pero no lo hacen. Es como si una soga
invisible ayudara a sostenerlas. Los físicos creen
que esta soga es la fuerza gravitacional de
algo que no podemos ver. De ahí la materia oscura.
¿Y cómo sabemos las velocidades de estrellas en
galaxias lejanas? el efecto doppler (que es
la causa de que el tono de una sirena
baje cuando ésta se aleja) también funciona con la luz.

Kazakh: 
Сізге кейде әлдеқайда көзге көрінбейтін үлкен бір нәрсе бар сияқты сезілмей ме?
Шынында да бар – оның аты Қараңғы Материя.
Қараңғы материя барлық ғарышқа таралған, ол Құс жолын және барлық басқа галактикаларды қоршап тұр.
Әлемде қараңғы материя көрінетін материядан төрт есе көп, бірақ біз оны ешқашан
көрген немесе тікелей бақылаған емеспіз!
Сонда ол туралы қайдан білеміз? Гравитацияның арқасында. Галактика – жұлдыздарды отырғызып
алған алып карусель іспетті. Құлап кетпес үшін, жұлдыз мықтап ұстап тұруы керек
(осы тұста гравитация кіріседі), әйтпесе ол ғарышқа ұшып кетеді.
Бізге көрінетін барлық жұлдыздардың тартылыс күші галактикаларды біріктіріп
тұруға жеткіліксіз – жұлдыздардың бәрі карусельден ұшып кетуі тиіс!
Алайда олар құламайды. Оларды көзге көрінбейтін арқан ұстап тұрғандай. Физиктердің
пайымдауынша, бұл арқан – көрінбейтін әлдененің гравитациясы. Сондықтан да, Қараңғы Материя.
Алыс галактикалардағы жұлдыздардың жылдамдығын қайдан білеміз? Допплер эффекті.
Полиция көлігі ұзаған сайын сирена үні төмендей береді. Бұл эффект жарыққа да тән –

iw: 
היתה לכם אי פעם תחושה שיש שם בחוץ משהו גדול יותר?
משהו שאנחנו לא יכולים לראות?
אז באמת יש -
קוראים לזה חומר אפל.
חומר אפל נפוץ ברחבי החלל,
והוא עוטף את שביל החלב ואת כל שאר הגלקסיות.
הוא נפוץ ביקום פי ארבעה מחומר הנראה,
אבל מעולם לא ראינו אותו ולא הבחנו בו ישירות!
אז איך אנחנו יודעים שהוא שם?
בגלל הכבידה.
גלקסיה היא כמו קרוסלה אחת גדולה
שכל הכוכבים רוכבים עליה.
כדי לא ליפול,
כל כוכב צריך להחזיק חזק
(וזה הקשר לכבידה),
אחרת, הוא יעוף לחלל.
הבעיה היא
שכח הכבידה מכל הכוכבים שאנחנו יכולים לראות
לא חזק מספיק
כדי להחזיק את כל הכוכבים יחד -
כל הכוכבים אמורים לעוף מהקרוסלה!
אבל הם לא עפים
זה כאילו יש איזה שהוא חבל בלתי נראה
שעוזר להם לא ליפול.
פיזיקאים מאמינים שהחבל הוא כח הכבידה
שנובע מחומר שאנחנו לא יכולים לראות -
ומכאן שמו: חומר אפל.
ואיך אנחנו יודעים מה המהירות של כוכבים
בגלקסיות רחוקות? אפקט דופלר
(שהוא הסיבה לכך שהצליל של סירנה של משטרה
נמוך יותר אחרי שהניידת עוברת) נכון גם באור -

Czech: 
Měli jste někdy pocit, že tam venku je něco většího, něco, co
nemůžete vidět? No, je - jmenuje se to temná hmota.
Temná hmota je rozprostřena vesmírem, zalévá Mléčnou dráhu a všechny další galaxie. Je
čtyřikrát běžnější než obyčejná viditelná hmota, přesto jsme ji nikdy neviděli ani přímo
nepozorovali!
Tak jak víme že tam je? Kvůli gravitaci. Galaxie je jako velký kolotoč, na kterém
se točí všechy galaxie. Aby na něm zůstala, každá hvězda se musí pevně držet (tady
přichází na scénu gravitace), jinak by z něj vyletěla do vesmíru.
Problémem je, že gravitační síla všech hvězd, které vidíme, není dost silná na to,
aby udržela galaxie pohromadě - všechny hvězdy by měly vylítavat z kolotoče!
To se ale neděje; jako by je držel nějaký neviditelný provaz. Fyzikové si myslí,
že tím provazem je gravitační síla něčeho, co nevidíme - temná hmota. 
A jak známe rychlosti hvězd ve vzdálených galaxiích? Dopplerův efekt (to je proč se
policejnímu houkání snižuje výška tónu když auto projíždí) funguje i pro světlo - takhle

German: 
Hast du je das Gefühl gehabt, dass es da draußen etwas Größeres gibt? Etwas, das
du nicht sehen kannst? 
Nun, es gibt – es heißt Dunkle Materie.
Dunkle Materie ist im ganzen Weltraum verteilt, die Milchstraße und alle anderen Galaxien verschlinkend.
Sie ist viermal häufiger als im Universum als sichtbare Materie, dennoch haben wir sie nie gesehen oder
direkt beobachtet.
Woher wissen wir also, dass sie da ist? Aufgrund der Schwerkraft.
Eine Galaxie ist wie ein riesiges Karussell, auf dem
alle Sterne fahren. Um drauf zu bleiben,
muss sich jeder Stern gut festhalten (Hier kommt
die Schwerkraft ins Spiel), ansonsten würde er in den Weltraum geschleudert werden.
Das Problem ist, dass die Gravitationskraft aller Sterne, die wir sehen können, nicht stark genug ist,
um Galaxien zusammenzuhalten – alle Sterne sollten 
vom Rand des Karussells fliegen.
Aber das tun sie nicht. Als ob ein unsichtbares Seil ihnen helfen würde sich festzuhalten. Physiker glauben,
dieses Seil ist die Gravitationskraft von Dingen, das wir nicht sehen können - folglich Dunkle Materie.
Und woher kennen wir die Geschwindigkeit von Sternen in entfernten Galaxien? Der Dopplereffekt (der
der Grund dafür ist, dass die Tonlage von Polizeisirenen tiefer wird, sobald das Auto vorbei ist) funktioniert auch für Licht - so

Spanish: 
¿Alguna vez has tenido la sensación de que hay algo más grande ahí afuera, algo que no puedes ver?
Pues si lo hay - se le llama Materia Oscura.
Materia oscura está diseminada en el espacio, envolviendo a la Vía Láctea y a todas las otras galaxias.
Es cuatro veces más común en el universo que la materia visible, y aún asi nunca la hemos visto
u observado directamente.
¿Entonces como sabemos que está allí? Gracias a la gravedad. Una galaxia es como un carrusel gigante
que todas las estrellas montan. Para quedarse encima, cada estrella tiene que  agarrarse fuerte
(aqui es donde entra la gravedad), de otra manera estas saldrían volando por el espacio.
El problema es que la fuerza de gravedad de todas las estrellas que podemos ver no es suficiente para
mantener las galaxias unidas - ¡Todas las estrellas deberían estar saliendo volando del carrusel!
Pero no les ocurre. Es como si alguna cuerda invisible las está ayudando a agarrarse. Los físicos creen que
esa cuerda es la fuerza gravitacional de la materia que no podemos ver - por eso, Materia Oscura.
¿Y como sabemos la velocidades de las estrellas en las galaxias distantes? El efecto Doppler (la razón
de que una sirena de policia cambia a un tono mas bajo cuando el vehiculo pasa) también ocurre con la luz -

Tamil: 
உங்களுக்கு எப்போதாவது இதுமாதிரி 
தோன்றியிருக்கிறதா? அதாவது 
'நம்மால் பார்க்க முடியாத ஏதோ ஒன்று 
பெரியதாக இருக்கிறது!'
ஆமாம், அப்படி ஒன்று இருக்கிறது. 
இயற்பியலில் அது 'கரும்பொருள்' 
(Dark Matter) என்று அழைக்கப்படுகிறது
கரும்பொருள் வான்வெளியெங்கும் பரவியிருக்கிறது.
நம்முடைய 'பால்வீதி'யையும் மற்ற எல்லா
விண்மீன் திரள்களையும் சூழ்ந்திருக்கிறது 
பேரண்டத்தில் கண்ணுக்குப் புலப்படும் 
பொருட்களைவிட நான்கு மடங்கு அதிகமாக 
இருப்பது இது.
இருந்தாலும் நாம் இதைப் பார்த்ததோ, 
நேரடியாகக் கவனித்ததோ(observation) கிடையாது
அப்படியென்றால் கரும்பொருள் இருக்கிறது என்பது
நமக்கு எப்படித் தெரியும்? -ஈர்ப்பு விசையின் மூலம்தான்.
ஒரு விண்மீன் திரள்(Galaxy) என்பது
மிகப்பெரிய 'குடை ராட்டினம்' மாதிரி.
எல்லா நட்சத்திரங்களும் அதில் சுற்றி வருகின்றன.
இப்படியே சுற்றி வருவதற்கு, இறுக்கமான பிடிப்பு 
இருக்க வேண்டும் (இங்குதான் 
ஈர்ப்புவிசையை கவனத்தில் வைக்க வேண்டும்),
இந்தப் பிணைப்பு விசை இல்லையென்றால் 
நட்சத்திரமானது விண்மீன் திரளுக்கு வெளியே, 
வெற்றிடத்திற்கு பறந்துவிடும்
பிரச்சினை என்னவென்றால், (விண்மீன் 
திரளில் இருக்கும்) எல்லா நட்சத்திரங்களின்
ஈர்ப்புவிசையின் அளவானது, விண்மீன் திரளையே
பிணைத்து வைக்கும் அளவிற்கு வலிமையானது அல்ல!
-அப்படியெனில், எல்லா நட்சத்திரங்களும், திரள்
என்கிற குடை இராட்டினத்திற்கு வெளியே 
பறந்து கொண்டிருக்க வேண்டும்.
ஆனால் அவ்வாறு நடப்பதில்லை. கண்களுக்குப்
புலப்படாத கயிற்றால் அவை பிணைக்கப்பட்டுள்ளது
போல இருக்கிறது. கயிறு போல இயங்குவது,
'நம் கண்களால் பார்க்க முடியாத 
பொருட்களினால் ஏற்படும் ஈர்ப்புவிசையே' என
அறிவியலாளர்கள் நம்புகின்றனர் 
- எனவேதான், இது கரும்பொருள் எனப்படுகிறது!.
தொலைதூர நட்சத்திரங்களின் வேகத்தை  
எப்படி நாம் தெரிந்துகொள்கிறோம்?
- 'டாப்ளர் விளைவு' மூலமாக!
(இதனால்தான் நம்மைக் கடந்து செல்லும் காவல் 
வாகனத்தின் எச்சரிக்கை ஒலியின்(Siren) சுருதி 
குறைவது போல் தோன்றுகிறது). 
டாப்ளர் விளைவானது ஒளிக்கும் பொருந்தும். 
இப்படித்தான், காவலரின் ரேடார், 

Modern Greek (1453-): 
Είχατε ποτέ την αίσθηση ότι υπάρχει
κάτι μεγάλο εκεί έξω, κάτι
που δεν μπορείτε να δείτε; Λοιπόν, υπάρχει.
Ονομάζεται Σκοτεινή Ύλη.
Η Σκοτεινή Ύλη είναι απλωμένη σε όλο το διάστημα, καλύπτοντας
το Γαλαξία μας και τους άλλους γαλαξίες. Είναι
τέσσερις φορές πιο συχνή στο σύμπαν από την
ορατή ύλη, ωστόσο δεν την έχουμε δει ή
παρατηρήσει άμεσα!
Πώς λοιπόν ξέρουμε ότι είναι εκεί; Εξαιτίας της βαρύτητας.
Ένας γαλαξίας είναι σαν ένας τεράστιος τροχός λούνα παρκ
στον οποίο ανεβαίνουν όλα τα άστρα. Αν θέλει να παραμείνει,
κάθε άστρο πρέπει να βαστιέται δυνατά (εκεί είναι που
υπεισέρχεται η βαρύτητα), αλλιώς θα εκτοξευτεί
στο διάστημα.
Το πρόβλημα είναι ότι η δύναμη της βαρύτητας εξαιτίας
όλων των άστρων που βλέπουμε δεν είναι αρκετά ισχυρή
για να κρατήσει τους γαλαξίες - όλα τα άστρα θα έπρεπε
να εκτοξεύονται μακριά από τις παρυφές του τροχού!
Αλλά δεν το κάνουν. Είναι σαν κάποιο αόρατο
σχοινί να τα βοηθάει να κρατιούνται. Οι φυσικοί πιστεύουν
ότι το σχοινί είναι η βαρυτική δύναμη από
ύλη που δε βλέπουμε - δηλ. η Σκοτεινή Ύλη.
Και πώς ξέρουμε τις ταχύτητες των άστρων σε 
μακρινούς γαλαξίες; Το φαινόμενο Doppler (το οποίο
εξηγεί γιατί η σειρήνα της αστυνομίας ακούγεται σε μικρότερες συχνότητες
καθώς το περιπολικό περνάει) ισχύει και για το φως - έτσι

Galician: 
Xa tiveches a impresión de que
existe algo maior lá fora, algo que
non podes ver? Pois ben, existe –
e chámase materia escura.
A materia escura está espallada polo espazo, envolvendo 
a Vía Láctea e todas as outras galaxias.
É catro veces máis común no universo que 
a materia visíbel, aínda que nunca a vimos
nin a observamos directamente!
Entón como sabemos que existe? Por causa da gravidade. 
Unha galaxia é como un carrusel xigante no cal
todas as estrelas están a andar. Para permanecer nel, 
cada estrela precisa agarrarse con forza (e é aí
onde a gravidade entra), senón voaría polo espazo.
O problema é que a forza da gravidade de 
todas as estrelas que vemos non é forte o suficiente
para manter xuntas as galaxias – todas as estrelas 
deberían estar a voar no bordo do carrusel!
Mais non o están. É como se unha corda invisíbel 
estivese a axudalas a agarrarse. Os físicos cren
que esa corda é a forza da gravidade de  cousas
que non podemos ver – isto é, materia escura.
E como sabemos a velocidade de estrelas en 
galaxias distantes? O efecto Doppler (que
é o motivo polo cal a sirena da policía ten un ton máis grave
cando o automóbil pasa) tamén funciona coa luz – é así

French: 
Avez-vous jamais le sentiment qu'il y a
quelque chose de plus grand, quelque chose que vous
ne pouvez voir? Et bien, il en est – c'est appellé le Dark
Matter.
Le dark matter est distribué dans tout l'espace, engoufrant
le Milky Way et tous les autres galaxies. C'est
quatre fois plus commun dans l'univers que
la mattière visible, mais on l'a jamais vu
directement ou indirectement!
Alors comment est ce qu'on sait que c'est là? À cause de la gravité.
Un galaxie est comme un manège géant que
all the stars are riding. Pour en rester,
chaque étoile doit s'en tenir forcément (c'est
quand la gravité en acte), au lieu ils voleront à l'espace.
Le problème soit que la force gravitationelle provennant
de tous les étoiles qu'on peut voir n'es pas suffisament fort
pour tenir les galaxies entière – tous les étoiles
auraient du tomber du manège!
Mais elles y restent. C'est comme une corde invisible
les aident a y tenir. Les physiciens croixent
que la corde est la force gravitationelle provennant
de quelque chose on ne peut pas voir - alors, Dark Matter.
Et comment est ce qu'on sait la vitesse des étoiles dans
les galaxies loins? L'effet Doppler (ce qui
est pourquoi la sirène policier se déplace à un fréquence plus bas
lorsque l'auto vous passe) fonction aussi avec la lumière – c'est

Romanian: 
Ai simtit vreodata ca este ceva mare acolo undeva, ceva ce
nu vezi? Pai este - se numeste Materie Intunecata.
Materia intunecata se afla peste tot prin spatiu, acoperind Calea Lactee si toate celelate galaxii. Este
de patru ori mai comuna in univers decat materia vizibila, dar inca niciodata nu am observat-o
direct!
Deci de unde stim ca exista? Din cauza gravitatii. O galaxie e ca si un carusel
pe care se afla toate stelele. Pentru a sta in carusel, fiecare stea trebuie sa se tina puternic (aici este
momentul unde vine gravitatea), altfel va zbura in spatiu.
Problema e ca forta gravitatii de la toate stelele nu este suficient de puternica
ca sa tina galaxiile impreuna - toate stelele ar trebuii sa zboare din carusel!
Dar nu fac asta. Este ca si cum o franghie invizibila le ajuta sa se tina. Fizicienii cred
ca acea franghie este forta gravitationala pe care nu o putem vedea - Materia Neagra.
Si de unde stim vitezele stelelor din galaxii indepartate? Effectul Doppler (care explica
de ce o sirena unei masini de politie se schimba la o inaltime joasa cand masina trece pe langa tine) functioneaza si pentru lumina - asa poate

Turkish: 
Hiç göremediğiniz ama etrafınızı bütünüyle saran birşey olabileceğini düşündünüz mü?
Aslında var: Ona  "Karanlık madde" diyoruz.
Karanlık madde uzay boyunca yayılır, Samanyolu ve diğer galaksileri de çevreler.
Karanlık madde görülebilen maddeden 4 kat daha fazladır ama onu doğrudan görme
ve inceleme fırsatımız henüz yok.
Peki ya var olduğunu neredenl biliyoruz? Cevap kütle çekimi.
Galaksiler etrafında yıldızların dolandığı atlı karınca gibidir.
Kayıp gitmemek için her yıldız sıkıca tutunmak zorunda.
İşte bu noktada kütle çekimi devreye giriyor, yoksa yıldızlar uzayın derinliklerine uçarlardı.
Ancak galaksiler ve yıldızlar arasında olan çekim yıldızların uçup gitmemesi için yetersiz kalıyor.
O zaman yıldızları orada tutan kuvvet ne olabilir?
Sanki görünmez bir ip onları bir arada tutuyor. Fizikçilere göre
o ip göremediğimiz bir maddenin çekimi. İşte bu maddeye karanlık madde diyoruz.
Peki uzak galaksilerdeki yıldızların hızlarını nasıl biliyoruz? Doppler Efekti !
Bu yüzden polis arabaları uzaklaşırken siren sesi kısılır. Aynı olay ışık için de geçerli. Bu özellik sayesinde

Italian: 
Avete mai avuto l'impressione che fuori ci sia qualcosa di
più grande, qualcosa che non potete vedere?
Beh, c'è - è chiamata materia oscura.
La materia oscura è sparpagliata nello spazio, inghiottendo
la Via Lattea e le altre galassie.
E' quattro volte più comune nell'universo rispetto
alla materia visibile, dinora non l'abbiamo mai vista
o osservata!
Come facciamo quindi a sapere che c'è? A causa della gravità.
Una galassia è come una gigante giostra su cui
sono salite tutte le stelle. Per rimanere a bordo,
ogni stella deve tenersi stretta (e qui entra in gioco
la gravità), altrimenti verrebbe spazzata via
nello spazio.
Il problema è che la forza di gravità dovuta a 
tutte le stelle che vediamo non è abbastanza forte 
per tenere unite le galassie - tutte le stesse dovrebbero
cadere dalla giostra!
Ma non lo fanno. E' come se ci fosse una corda invisibile
che le aiut a mantenersi a bordo. I fisici ritengono che
questa corda sia la forza gravitazionale dovuta
a materia che non possiamo vedere - da qui il nome materia oscura.
E come facciamo a conoscere la velocità delle stelle
delle galassie distanti? L'effetto doppler (che è la causa
del perchè la sirena della polizia si sente a toni più alti 
quando la volante ci passa vicino) funziona anche per la luce

Korean: 
혹시, 당신이 볼 수 없는 어떤 거대한 것이 존재한다는
생각을 해본 적 없으신가요?
확실히, 존재합니다
'암흑물질'이라고 불리는 이것은 우주 전체에 퍼져있으며, 
우리 은하를 포함한 은하계를 에워싸고 있죠
암흑물질은 눈에 보이는 물질보다 4배는 더 많지만  
직접적으로 관찰된 적이 없죠
 
그렇다면  암흑물질이 존재한다는 것을 
어떻게 알 수 있을까요?
바로 중력을 통해서이죠
은하계는 모든 별들을 태우고 있는 아주 큰
회전목마 같습니다
회전목마에 앉아 있기 위해서는 별들은 말을 꽉 잡아야 하죠
이때 바로 중력이 개입하게 됩니다
중력이 없으면 날아가버렸을 겁니다
문제는, 우리가 볼 수 있는 이 별에서 부터 오는 중력의 
힘은 너무 약해서
은하계를 묶어 놓을 수가 없습니다
모든 별들이 회전목마에서 떨어질 지경이죠
그러나 실제로 떨어지진 않습니다
어떤 보이지 않는 끈이 별들을 묶어놓고 
있는것 처럼 말이죠
물리학자들은 이 끈이 우리가 볼 수 없는 어떤 물질
-즉 암흑물질로 부터 온 중력이라고 주장합니다
또,다른 은하계에 있는 별의 속도를 어떤 방법으로 측정할까요?  도플러 효과를 통해서죠
이 이론에 따라 경찰차가 멀어지면 사이렌 소리가 
낮아지는 것입니다

Croatian: 
Jeste li ikad imali onaj osjeaj da tamo negdje postoji
nesto vise, nesto sto
ne mozete vidjeti? Pa, postoji – zove se Tamna Tvar.
Tamna Tvar je rasirena svemiro, prozimajuci
Mlijecnu Stazu i sve ostale galaksije. Ona je
cetiri puta cesca u svemiru nego li vidljiva materija,
ali ipak - nikad ju nismo vidjeli niti ju
direktno promatrali!
Pa kako onda znamo da je tu? Zbog gravitacije.
Galaksija je kao ogromni vrtuljak u kojem
se voze sve zvijezde. Da bi ostala na voznji,
svaka se zvijezda mora cvrsto drzati
(tu nastupa gravitacija), inace bi odletjele
u svemir.
Problem je sto, sila gravitacije od
svih zvijezda koje vidimo nije dovoljno jaka
da drzi galaksije zajedno – sve zvijezde bi
trebale ispadati s rubova vrtuljka!
Ali to se ne dogadja. Kao da ih drzi nekakvo
nevidljivo uze. Fizicari vjeruju da
je to uze gravitacijska sila od tvari
koje ne mozemo vidjeti - stoga, Tamna Tvar.
A kako znamo brzinu zvijezda u udaljenim
galaksijama? Dopplerov efekt (koji je
razlog zasto se policijska sirena prebaci na nizi
ton kad nas auto prodje) isto tako radi sa svijetlom – tako

Portuguese: 
Você já teve a impressão de que 
existe algo maior lá fora, algo que
você não possa ver? Bem, existe – e é chamado 
de matéria escura.
A matéria escura está espalhada pelo espaço, envolvendo 
a Via Láctea e todas as outras galáxias.
É quatro vezes mais comum no universo que 
a matéria visível, no entanto nunca a vimos ou
a observamos diretamente!
Então como sabemos que ela existe? Por causa da gravidade. 
Uma galáxia é como um carrossel gigante em que
todas as estrelas estão andando. Para permanecer nele, 
cada estrela precisa segurar firme (e é aí
que a gravidade entra), senão ela será jogada no espaço.
O problema é que a força gravitacional de 
todas as estrelas que vemos não é forte o suficiente
para segurar as galáxias – todas as estrelas 
deveriam estar voando da beira do carrossel!
Mas elas não estão. É como se uma corda invisível 
estivesse ajudando-as a se segurar. Físicos acreditam
que essa corda é a força gravitacional de 
coisas que não podemos ver – portanto, matéria escura.
E como sabemos as velocidades de estrelas em 
galáxias distantes? O efeito Doppler (que
é o motivo de a sirene da polícia diminuir o tom 
quando o carro passa) também funciona para a luz – é assim

Spanish: 
¿Alguna vez has sentido que hay algo 
más grande allá afuera? ¿Algo que 
no puedes ver? Bueno, si lo hay; 
es llamado “Materia Oscura”.
La Materia Oscura esta esparcida a través del espacio, engullendo
a la Vía Láctea y a todas las demás galaxias. Es
cuatro veces más común en el universo que
la materia visible, ¡pero nunca ha sido vista 
ni directamente observada!
¿Cómo sabemos que está ahí? Por la gravedad.
Una galaxia es como un carrusel gigante que
todas las estrellas montan. Para mantenerse en 
el, cada estrella debe sujetarse fuerte (Ahí es
donde entra la gravedad), de lo contrario saldría
volando por el espacio. 
El problema es, la fuerza gravitatoria de todas las 
estrellas que podemos ver no es lo suficientemente fuerte
para mantener juntas a las galaxias. ¡Todas las 
estrellas deberían salirse del carrusel!
 
Pero no lo hacen. Es como si una cuerda invisible
les ayuda a sostenerse. Los físicos creen
que esa cuerda es la fuerza gravitacional
de algo que no podemos ver, por tanto, Materia Oscura.
¿Cómo conocemos la velocidad de estrellas en
Galaxias distantes? El efecto doppler (por el cual
una sirena de policía baja de tono cuando se aleja 
el carro) también funciona con la luz: así es como

Indonesian: 
Apa kamu pernah merasa bahwa ada yang lebih besar lagi di luar sana,
sesuatu yang tidak bisa dilihat? 
Nah, ada - itu disebut Gelap.
materi gelap tersebar di seluruh ruang angkasa, 
meliputi Bima Sakti dan semua galaksi lain.
ia empat kali lebih banyak di alam semesta dari materi yang terlihat, 
namun kita belum pernah melihat
atau mengamati langsung!
Jadi bagaimana kita tahu dia ada? Karena gravitasi. 
Sebuah galaksi seperti komidi putar raksasa
yang semua bintang berputar. Agar tetap
pada tempatnya, 
setiap bintang harus memegang erat-erat
(di mana gravitasi ada). Jika tidak, 
maka akan terbang ke luar angkasa.
Masalahnya, gaya gravitasi dari semua bintang
-bisa kita lihat- tidak cukup kuat
untuk memegang galaksi bersama-sama,
semua bintang harusnya tetap terbang di tepi komidi putar!
Tapi mereka tidak. Seolah beberapa tali-tak-terlihat 
membantu meraka bertahan.
fisikawan percaya tali (rope) itu adalah gaya gravitasi
yang tidak dapat kita lihat (Hence, Dark Matter).
Dan bagaimana kita tahu kecepatan bintang di galaksi yang jauh?
Efek doppler (yang sebab sirene polisi bergeser ke nada lebih rendah ketika lewat)
bintang juga bekerja sebagai pemantul cahaya.

Arabic: 
هل شعرت يوماً بـأن هناك شياً أكبر, شيئ 
لا يمكنك رؤيتة؟ فعلاً هنالك ما يسمى بالمادة السوداء
المادة السوداء منتشرة في جيمع أنحاء الفضاء بما في ذلك مجرة درب التبانة وجميع المجرات
هية أكثر شيوعاً من المادة التي نراها بأربع مرات، مع ذلك لم نراها ولم 
نلاحظها
إذاً كيف نعرف أنها موجودة؟ السبب هو الجاذبية. المجرة عبارة عن أرجوحة دائرية 
تحمل كل النجوم على متنها. لكي تبقى هذه النجوم في مكانها، يجب تثبت بإحكام
وهذا ما تقوم به الجاذبية، وإلا إنفلتت النجوم إلى الفضاء المحيط
المشكلة هيه أن قوة الجاذبية الصادرة من جميع النجوم التي نراها غير كافية 
لإبقاء المجرات في مكانها. لذا من المفترض أن تطير النجوم إلى أطراف الأرجوحة الدائرية
لكنها لا تفعل. كأنما هنالك حبل خفي يبقي النجوم في مكانها. يعتقد الفيزيائين
هذا الحبل هوه قوة جاذبية صادرة عن شيئ لا يمكننا رؤيتة وبالتالي المادة السوداء
وكيف يمكننا معرفة سرعة النجوم في المجرات البعيدة؟ تأثير دوبلر (بسببه
ينخفض تردد إنذار الشرطة بينما تبتعد سيارة الشرطة) هذا التأثير يظهر في الضوء - هكذا 

Catalan: 
Heu tingut mai la sensació de que
hi ha algo més gros allà fora, algo
que no podeu veure? Bé, doncs 
sí - Se'n diu matèria fosca.
La matèria fosca està dispersa per tot l'espai,
cobrint la Via Làctia i totes les altres galàxies
És quatre vegades més comú que la matèria
visible però mai l'hem vista o observat
directament!
Doncs com sabem que hi és? Per la gravetat.
Una galàxia és com uns cavallets gegants on
totes les estrelles hi munten.
Per quedar-s'hi, cada estrella s'ha d'agafar fort
(Aquí és on entra la gravetat)
si no sortirien volant per l'espai.
El problema és que la gravetat de totes les
estrelles que podem veure no és suficient
com per mantenir les galàxies unides - les estrelles
haurien de sortir volant dels cavallets!
Però no ho fan. És com una corda invisible
que les ajuda a aguantar-se. El físics creuen
que aquesta corda és la força gravitacional d'algo
que no podem veure - d'aqui, lo de matèria fosca.
I com sabem les velocitats de les estrelles
en galàxies llunyanes? L'efecte doppler
(que fa que baixi el to de les sirenes de policia
quan s'allunyen) també funciona amb la llum

Chinese: 
有没有想过可能存在一种更广阔
而看不见的东西?
事实上是有这种东西
它叫做暗物质
暗物质存在于宇宙的各个角落
包围着银河系和其他的星系
它比可见的物质多四倍
可我们还从未看到
或者间接观测到它!
那我们怎么知道它的存在呢? 因为引力
每个星系就像个巨型的旋转木马
上面乘坐着各种恒星
为了坐稳 每颗恒星都得抓紧
(这就是引力的作用)
不然它就会被甩进太空了
可问题是 所有可观测的恒星
所产生的引力仍不足以聚集起星系
恒星们早就该被甩下"旋转木马"了!
可事实不是这样 好像有种看不见的绳子
维持着恒星的运转 物理学家相信
那种"绳子"是某种不可见物质产生的引力
所以就有了 "暗物质"
那我们又是怎么了解到遥远恒星的速度呢?
多普勒效应
(和警车经过后 听到的警笛声调降低一个原理)
它也适用于光线

Serbian: 
Да ли сте икада имали осећај да постоји
нешто веће тамо, нешто што
не можете да видите? Па постоји - зове се тамна
материја.
Тамна материја раширена кроз простор, обухватајући
Млечни пут и све друге галаксије.
Четири пута је чешћа у свемиру од
видљиве материје, али никада је нисмо видели или директно
посматрали!
Па како да знамо да је тамо? Због гравитације.
Галаксија је као џиновски рингишпил на коме
се све звезде возе. У циљу да остану и
даље, свака звезда мора да се држи чврсто (ту у 
обзир долази гравитациона сила), иначе ће одлетети
даље у свемир.
Проблем је што сила гравитације
свих звезди које можемо видети није довољно јака
да држи галаксије заједно - све звезде би
требале одлетети са рингишпила!
Али не чине то. То је као да им неко невидљиво
уже помаже да се држе. Физичари верују
да је то уже гравитациона сила од
ствари које не можемо да видимо - дакле, тамна материја.
А како да знамо брзине звезди у
удаљеним галаксијама? Доплеров ефекат (који
чини да се полицијска сирена пребацује на ниже тон
како ауто пролази) такође ради и за светлост - тако

Modern Greek (1453-): 
μπορεί το ραντάρ να μετρήσει ότι τρέχεις πάνω από το όριο ταχύτητας
και μπορούν οι αστρονόμοι να μετρήσουν την περιστροφή των γαλαξιών.
Έτσι, χρησιμοποιούμε αυτά που μπορούμε να δούμε για να μας πουν
για αυτά που δεν μπορούμε.

Czech: 
vás policejní radar přistihne překračovat rychlost, a takhle astronomové měří rotaci galaxií.
Takže vlastně používáme co vidíme abychom věděli o tom, co nevidíme.

Romanian: 
o camera de viteza sa te prinda depasind viteza si asa stiu astronomii sa masoare rotatia galaxiilor.
Deci folosim ce putem vedea ca sa stim despre ce nu vedem.

Thai: 
นั่นคือวิธีที่เรดาห์รู้ความเร็วของเราได้ และนักดาราศาสตร์ก็สามารถรู้ความเร็วในการหมุนของกาแลคซีเช่นกัน
ดังนั้น เราใช้สิ่งที่เราเห็นเพื่อที่จะหาในสิ่งที่เรามองไม่เห็นนั่นเอง

Polish: 
Oto jak radar łapie cię gdy przekraczasz prędkość
i jak astronomowie mierzą rotację galaktyk.
Więc używamy tego, co możemy zobaczyć, aby
dowiedzieć się o tym czego zobaczyć nie możemy.

iw: 
כך השוטר יכול לתפוס אותך אם עברת את המהירות המותרת,
וככה אסטרונומים מודדים את מהירות הסיבוב של גלקסיות.
אז אנחנו משתמשים במה שאנחנו לא יכולים לראות
כדי ללמוד על מה שאנחנו לא יכולים לראות.

Croatian: 
te radar uhvati kad brzas, i tako astronomi
mjere ubrzanje galaksija.
Dakle, koristimo sto mozemo vidjeti da nam kaze o
onome sto ne mozemo.

German: 
erwischen dich Radargeräte beim Rasen - und so messen Astronomen die Rotation von Galaxien.
Wir benutzen also das, was wir sehen können, um uns zu sagen, was wir nicht sehen können.

Danish: 
Det er sådan en politi-radar fungerer, og det er sådan
astronomer måler galaksers omdrejnings-hastighed.
Således bruger vi det vi kan se, til at
fortælle os om det vi ikke kan se.

French: 
comment le radar vous attrappe quand vous conduissez à haute vitesse,
et comment les astronomes mesurent la rotation des galaxies.
Alors, on utilise ce qu'on peut voir pour nous informer
des choses qu'on ne peut pas.

Chinese: 
正因为如此 雷达才能抓住超速车辆
天文学家也用它来测量星系的旋转情况
从冰山一角 看出整个宇宙

Spanish: 
el radar te atrapa a exceso de velocidad y como 
los astrónomos miden la rotación de galaxias.
Así que, usamos lo que podemos ver para saber
sobre lo que no podemos. 

English: 
measure the rotation of galaxies.
So, we use what we can see to tell us about
what we can't.

Korean: 
빛도 마찬가지입니다
이것이 바로 레이더가 당신의 속도를 측정하고,
천문학자가 은하계의 위치를 측정하는 방법이죠
즉, 우리는 우리가 볼 수 있는것을 
이용해 우리가 볼 수 없는 것을 발견합니다

Galician: 
como un radar detecta a túa velocidade, e como os
astrónomos  miden a rotación das galaxias.
Así, usamos o que podemos ver para que nos fale 
sobre aquilo que non podemos ver.

Serbian: 
вас радар хвата да пребрзо возите, и како астрономи
мере ротације галаксија.
Дакле, ми користимо оно што можемо да видимо да нам каже о
ономе што не можемо да видимо.

Tamil: 
வேகக்கட்டுப்பாட்டை மீறும் வாகனத்தைக் 
கண்டுபிடிக்கிறது; வானியலாளர்கள் 
'விண்மீன் திரள்'களின் சுழற்சியைக் 
கண்டறிகிறார்கள்.
அதாவது, நம்மால் பார்க்க முடிந்தவற்றைப்
பயன்படுத்தி, நமக்குப் புலப்படாதவற்றை 
அறிந்துகொள்கிறோம்.

Vietnamese: 
sóng radar biết được bạn chạy quá tốc độ, và cách mà các nhà thiên văn đo đạt sự quay tròn của của các thiên hà.
Vậy, chúng ta dùng những thứ ta nhìn thấy để tìm hiểu về những thứ ta không thể thấy

Spanish: 
así es como el radar te atrapa en exceso de velocidad, y como los astrónomos miden la rotacion de las galaxias.
Entonces, nosotros usamos lo que podemos ver para que nos hable sobre lo que no podemos ver.

Indonesian: 
begitulah cara suara menghampirimu, 
dan bagaimana para astronom mengukur rotasi galaksi.
Jadi, kita menggunakan apa yang bisa kita lihat untuk memberitahu kita 
tentang apa yang tidak bisa kita lihat.

Spanish: 
Así es como el radar te atrapa yendo rápido, y cómo
los astrónomos miden la rotación de las galaxias.
Así que, usamos lo que podemos ver para que nos diga
lo que no podemos.

Russian: 
- так полицеский радар ловит вас на превышении скорости, а астрономы измеряют скорость вращения галактик.
Вот так мы используем то, что видим, чтобы изучить то, что не видим.

Italian: 
- è così che l'autovelox rileva la vostra velocità, ed è così
che gli astronomi misurano la velocità di rotazione delle galassie.
Quindi, utilizziamo quello che riusciamo a vedere
per avere informazioni riguardo a quello che non vediamo.

Kazakh: 
полиция радары жылдамдықты асырғанды ұстаса, астрономдар галактикалардың айналу жылдамдығын өлшейді.
Осылайша көретін нәрсемізді көре алмайтын нәрсені зерттеуге пайдаланамыз.

Portuguese: 
que um radar detecta sua velocidade, e como astrônomos 
medem a rotação das galáxias.
Assim, usamos o que podemos ver para nos contar 
sobre o que não podemos.

Dutch: 
hoe een radar een snelheidsovertreding bemerkt en hoe astronomen
de rotatie van galaxiën meten.
We gebruiken dus wat we kunnen zien om informatie te krijgen
over wat we niet kunnen zien.

Catalan: 
Així és com t'atrapa el radar quan vas ràpid,
i com els astrònoms medeixen la rotació de les galàxies.
Per tant, usem lo que podem veure
per que ens parli sobre lo que no podem.

Arabic: 
هكذا يقيس الرادار سرعتك، وهكذا يقيس علماء الفلك دوران المجرات
وهكذا نستخدم ما نراه لمعرفة ما لا نبصرة

Turkish: 
radarlar hızımızı tespit eder ve gökbilimcilerde galaksilerin dönüşlerini inceleyebilirler.
Yani , biz görebildiğimiz şeyleri göremediğimiz şeyleri anlamak için kullanabiliriz.
