Merhaba, bugün Hemingway' in Çanlar Kimin İçin Çalıyor isimli eserindeki
ceket sembolünden bahsetmek istiyorum
Ernest Hemingway' in bu ceket sembolunü kullanarak bize ne anlatmak istediğinden
ve Çanlar Kimin İçin Çalıyor adlı eser orijinal dilinden Türkçe' ye çevrilirken
bu anlatımın nasıl kayıplar yaşadığından
bahsederek esere katkı sağlamak amacındayım
fakat bundan önce olaya bir zemin hazırlaması amacıyla
bu anlatımın Çanlar Kimin İçin Çalıyor isimli eserin olay örgüsü içerisinde nerede
olduğundan biraz konuşmak niyetindeyim
İç savaşın hemen başında eserde ki ana karakterlerden
bir tanesi olan Cumhuriyetçi gerilla lideri Pablo
ve beraberinde ki birlikler
bir kasabanın yönetimini ele geçirir
faşistlerin yönetiminde bulunan bir kasabaya baskın düzenler
ve yönetimi ele geçirirler
ve bunun arkasından kasabada bulunan sivil faşistleri
belediye binasının içerisine toplarlar ve
bir papaz verirler günah çıkartmaları için
Pablo' nun planı şudur:
Günah çıkartan faşistleri teker teker Belediye binasının dışına almak
ve dışarıda ki kalabalığa linç ettirmek.
Burada ceket sembolü karşımıza
kalabalığın içersinde bulunan iki kişinin betimlemesi sırasında çıkıyor
bunlardan, kişilerden bir tanesi
pazarlık ceketi giymiş bir köylü olarak tanımlanırken
diğer kişi ''Lacivert Ceket Giymiş Biri'' olarak betimleniyor.
Şimdi sırayla isterseniz
''Pazarlık Ceketi'' giymiş köylü ve ''Lacivert Ceket Giymiş Biri'' nin üzerine konuşalım
Pazarlık Ceketi Anadoluda köylülerin
ürünlerini pazara satmaya götürürken
giydikleri bir cekettir. ( Çanlar Kimin İçin çalıyor )
çok eski görünümlüdür ve kolları kısadır.
Bizim bugün abiye giyimde kullandığımız fakir kol benzetmesi
pazarlık ceketi temellidir aslında; oradan gelir
Burda ki ana fikir köylünün maddi durumuyla alakalı alıcıya bilgi vermektir.
dolayısıyla alıcı bu kişinin önüne, pazarına geldiği zaman
,tezgahına geldiği zaman
ürünleriyle alakalı pazarlık yapmaz.
Yani ironik olarak pazarlık ceketi aslında pazarlık yapma ceketidir.
Hatta alıcıların maddi durumu iyiyse ve
köylünün ürünleri arasında alacak bir şey bulamamışlarsa
bizzati ceketin kendisini almayı teklif edebilirler.
Burada ki amaç kişiyi rencide etmeden
kişiye bir sosyal yardım da bulunmaktır.
Yani Pazarlık ceketi Anadolu kültüründe
sosyal yardımlaşmanın, ince ruhluluğun ve naifliğin bir sembolüdür.
Bu yönüyle pazarlık ceketi aslında farklı sosyal sınıfların dayanışmasını gösterir
Pazarlık ceketi aslında farklı bir deyişle
sınıf dayanışmasının sembolüdür. ( Çanlar Kimin İçin Çalıyor )
Fakat Çanlar Kimin İçin Çalıyor isimli eserin içinde geçtiği dönem olan İspanya İç Savaşı
topraksız ve mülksüz köylü ve işçi sınıfının desteklediği Cumhuriyet Hükümeti ile
büyük toprak sahiplerinin, aristokrasinin ve kilisenin desteklediği askeri diktanın savaşıdır
yani bu yönüyle İspanya İç Savaşı aslında bir sınıf çatışmasıdır, bir sınıf savaşıdır.
ve Pablo' nun faşistlerin yönetimindeki kasabaya yaptığı düzenlediği saldırı
bu sınıf savaşı içerisindeki bir çatışmadır.
ve bu çatışma içerisinde bu çatışmaya taraf
bir sosyal sınıf olan bir köylünün üzerinde
aslında sınıf dayanışmasını sembolize eden
pazarlık ceketinin varlığı benim açımdan benim kafamda bir soru işareti uyandırdı.
bu kafamda duruma dair uyanan iki soru işaretinden bir tanesiydi.
bir diğer soru işareti eserde
pazarlık ceketi giymiş köylü buram buram terliyor olarak betimlenmiştir.
şimdi Hemingway genel olarak eserlerini sade bir dille kaleme alan bir yazar olarak tanımlanır, bilinir
bu anlamıyla, tabiri caiz ise
Ernest Hemingway' in eserlerinde bir nokta bir virgül dahi fazladan kullanılmaz
Bu açıdan köylünün buram buram terliyor olmasının da bize bir şey ifade etmesi gerekir.
Bu da kafamda uyanan ikinci soru işareti idi ve bununda cevabını eserin içerisinde bulamadım.
Bu amaçla eserin orijinal yazıldığı dile bakma ihtiyacı hissettim
Eserin orijinaline baktığımızda Belediye Bina' sında toplanan
kalabalıkla alakalı daha detaylı bir tanımlama daha detaylı bir betimlemeye şahit oluyoruz.
Burada Ernest Hemingway toplanan kalabalığı iki grup halinde tanımlıyor.
Bunlardan ilki tarlada çalışırken olayların duyulması üzerine apar topar işlerini bırakıp gelen köylüler
Bunların üzerlerinde tarladan geldikleri için çalışma kıyafetleri var.
Diğer bir grubu ise;
Devrimin ilk günü nasıl giyineceklerini bilemedikleri için
tatil günlerinde veya pazar günlerinde ki ceketlerle gelen topluluk olarak tanımlıyor
Zaten metnin orijinalinde
çeviride ki pazarlık ceketi Sunday Jacket yani
yani Pazar günleri giyilen ceket olarak adlandırılıyor. ( Çanlar Kimin İçin Çalıyor )
Bildiğiniz gibi Hristiyanlar için  Pazar günü kutsal bir gündür
ve Pazar günleri kiliseye giderler
kiliseye giderken de en temiz ve düzgün elbiseleriyle giderler.
yani bu anlamda Sunday Jacket çevirisi olan pazarlık ceketi
pazarlık ceketi çok eski bir ceket iken Sunday Jacket köylünün üzerindeki Sunday Jacket
çok yeni bir ceket olarak ortaya çıkıyor.
Ve Temmuz sıcağına ve buram buram terlemesine rağmen
köylünün bu ceketi çıkartmama nedeni de
kendinden daha fakir köylülerin bu ceketi çalmasından korkması olarak açıklıyor.
Yani pazarlık ceketi ile bir sınıfsal dayanışma vurgusu varken
Sunday Jacket ile aynı sınıfın, ekonomik çıkarı aynı olan insanların
birbirlerine güvensizlikleri vurgulanıyor
Burada anlatmak istediğim şu değil.
Anadolu kültüründe bir dayanışma var iken,
İspanya kültüründe veya daha geniş anlamıyla Avrupa kültüründe bu yok demek değil demek istediğim
Burada amaç Ernest Hemingway' in anlatmak istediğini daha
detaylı şekilde anlatabilmek
Burada Ernest Hemingway Sunday Jacket yani çevirideki haliyle pazarlık çeketi kavramıyla
aynı sınıfın üyelerinin bile birbirlerine güvenemedikleri ekonomik ve sosyal ortam tanımlıyor.
Gelelim Lacivert Ceket sembolüne
Toplulukta tanımlaması yapılan ikinci kişi
lacivert ceketli olarak tanımlanır.
Burada pazarlık ceketinde olduğu gibi köylülüğü veya başka bir özelliği
sosyal sınıfı veya herhangi bir özelliği belirtilmez
Eserde sadece lacivert ceketli biri olarak tanımlanır.
Burada lacivert ceketli olmasının ve biri şeklinde anılmasının
ayrı ayrı sembolik değerleri vardır.
İsterseniz bunlara teker teker bakalım.
Lacivert koyu mavidir. Yani mavi temelli bir renktir. ( Çanlar Kimin İçin Çalıyor )
Çanlar Kimin İçin Çalıyor isimli eserin orijinalinde de dark blue jacket yani koyu mavi ceket olarak bahsedilir
Mavi rengi bizim bu dünyada ihtiyaç duyduğumuz
hava gibi su gibi temel elementleri sembolize eder.
Bundan dolayıdır ki ilk çağdan bu yana umudun, saflığın, arılık anlamında saflığın ve idealizmin rengi olarak kullanılır.
Burada mavi rengini belediye binası dışında birikmiş Cumhuriyetçi köylülerin idealizmi, umudu olarak algılayabiliriz.
Kendi aralarındaki, köylülerin kendi aralarındaki konuşmalarda da
bugünü bayram olarak gördüklerini görebiliriz.
Ancak mavi rengi koyulaştıkça yani
laciverde yaklaştıkça ölümü çağrıştırmaya başlar.
Yani mavi rengi; idealizm umut,  lekelenmiş gibidir.
Maviye kan sıçramış gibidir.
Gerçekten de lacivert ceketli biri olarak tanımlanan kişi
çağrı yaptığında haydi başlayalım artık diye
arkasından belediye binasından çıkarılan kişiler
vahşi şekilde linç edilmişler ortalık kan gölüne dönmüştür.
Burada bir yönüyle lacivert ceketlinin yaptığı çağrıyı ölümlerin başlangıcı olarak görebilirsek
diğer yönüyle orada ki cumhuriyetçi köylü topluluğunun idealizminin lekelenmesi olarak anlayabiliriz.
Bunun yanında lacivert ceketli kişinin cumhuriyetçi veya köylü gibi
herhangi bir sıfatla anılmak yerine
biri olarak anılması da eserdeki sembolikler açısından önemlidir.
Kasaba baskınının yapıldığı tarih
Temmuz ayının sonlarıdır. Yani İç Savaşın başlamasının üzerinden on iki veya on üç gün geçmiştir.
Dolayısıyla her şey çok yenidir.
Lacivert ceketli kişinin, birinin
haydi başlayalım artık çağrısı oradaki kanlı sahnelerin başlangıcı olduğu gibi
İspanya İç Savaşı' nın geleceği ile alakalı da ip ucu verir gibidir.
Yani lacivert ceketli adamın çağrısı ile beraber
İspanya göklerine kan sıçramış gibidir.
Bugünlük anlatacaklarım bu kadar. ( Çanlar Kimin İçin Çalıyor )
Umarım faydalı olmuşumdur.
Umarım ufuk açıcı olmuşumdur.
Görüş ve önerileriniz için lütfen bana yazın.
Görüşmek üzere...
