
Polish: 
Tłumaczenie i polskie napisy:
Quantum Leap Engineer
30 listopada 1954 roku był
złym dniem dla Pani Ann Hodges
z Sylacauga w Alabamie.
Ucinała ona sobie
miłą drzemkę na kanapie,
kiedy skałka wielkości grejpfruta
przebiła się przez sufit,
rozbiła radio, i uderzyła prosto w nią.
Przeżyła, ale pozostał jej wielki siniak...
oraz tytuł "jedynej znanej osoby
trafionej przez meteoryt".
Takie rzeczy oczywiście
nie zdarzają się często.
Szybciej niż śmierć
od kosmicznej skały,
możemy zostać
trafieni piorunem w czasie...
no nie wiem, obserwując Cubs'ów
wygrywających Mistrzostwa Świata?
Cubs wygrywają Mistrzostwa Świata.
No dobrze!
Może jest to groźniejsze niż myślałem.
Jedno spojrzenie na Księżyc i jest jasne,
że układ słoneczny to brutalne miejsce.
Czynniki pogodowe Ziemi
i jej aktywność tektoniczna
wymazały większość blizn
po uderzeniach w naszą planetę...

English: 
[MUSIC]
November 30th 1954 was a bad day for Mrs.
Ann Hodges of Sylacauga, Alabama.
She was taking a nice nap on her couch when
a grapefruit-sized rock crashed through the
ceiling, busted the radio, and slammed right
into her.
She survived, but was left with a heckuva
bruise… and the title of “only known person
to be hit by a meteorite”
These things obviously don’t happen often.
Compared to death by space rock, you’ve
got a better chance of getting struck by lightning
while…
I dunno, watching the Cubs win the World Series?
Cubs win the World Series.
Okay
Maybe this is more serious than I thought.
[MUSIC]
One look at the moon and it’s clear the
solar system is a violent place.
But Earth’s weather and tectonic activity
have erased most of our planet’s impact

Portuguese: 
 
em 30 de Novembro de 1954 foi um péssimo dia para a Sra Anna Hodges de Sylacauga, no Alabama
Ela estava numa soneca em seu sofa quando uma pedra do tamanho de uma laranja arrebentou o seu
teto , quebrou o rádio e a acertou em cheio
ela sobreviveu , mas com um belo Hematoma e o titulo de  " Única pessoa conhecida
a ser acertada por um meteorito"
Essas coisas obviamente não acontecem sempre
comparando com morrer por uma pedra espacial , voce terá mais chance de ser atingido por um raio
enquanto
eu nao sei , assistir  os Cubs ganharem o campeonato mundial
Cubs ganham campeonato mundial
Okay
talvez isso seja mais serio do que eu pensei
 
uma olhada na lua e fica claro que o sistema solar foi um lugar violento
Porem o clima da Terra e suas atividades tectônicas apagaram a maioria dos impactos

Polish: 
Czy to daje nam fałszywe
poczucie bezpieczeństwa?
Dwieście lat temu,
ludzie zdali sobie sprawę, że skamieliny
zakopane w ziemi należą do stworzeń,
które już nie istnieją,
że gatunki te w istocie mogły wymrzeć.
Patrząc na te geologiczne nekrologi,
wiemy, że około 66 milionów lat temu,
wiele z nich wymarło jednocześnie,
kiedy to 10-kilometrowa asteroida
wylądowała tam, gdzie dziś jest
meksykański półwysep Jukatan.
Chociaż moje określenie "wylądowała"
naprawdę oznacza to,
że mała góra lecąca 20 km/s
i świecąca jaśniej niż słońce,
uderzyła z siłą pozwalającą na
błyskawiczne stopienie skorupy,
jej wyrzucenie w atmosferę,
i wywołanie na Ziemi
dosłownie ognistego deszczu śmierci.
Kilka kilometrów średnicy
nie brzmi jakoś dużo, i nie jest.
Spójrzcie na rozmiar tej dino-zabójczej
asteroidy na tle naszej planety.
Nie możecie jej zobaczyć?
Jest właśnie tutaj.
Przy prędkości z jaką uderza asteroida,
energia kinetyczna jest okrutna.
Masowe wymieranie to coś
co rozgrywa się przez miliony lat,

Portuguese: 
cicatrizes... elas nos dão uma falsa sensação de segurança ?
duzentos anos atrás , as pessoas começavam a perceber que fósseis pertenciam
a criaturas que não mais existiam, que espécies realmente podem ser  extintas
olhando para esses obituários geológicos, nos sabemos que por volta de 66 milhões de anos atrás
muitos deles foram extintos de uma vez , quando um asteroide de 10-km aterrissou onde é hoje
Península de Yucatan no Mexico
e mesmo que eu diga "aterrissou" quero dizer que uma pequena montanha viajando a 20 km
por segundo e brilhando mais que o sol , colidiu com tanta força que derreteu
a crosta, a lançando na atmosfera e banhando a terra literalmente com uma
Chuva de fogo da Morte
se um de poucos kilometros de largura não parece muita coisa
olhe para a o tamanho asteriode assassino de dinossauros comparado ao nosso planeta
Consegue ver ?
esta bem aqui.
na velocidade de impacto de uma asteroide , a energia cinética é cruel

English: 
scars… has that given us a false sense of
safety?
Two hundred years ago, people were just realizing
that fossils buried in the Earth belonged
to creatures that don’t exist anymore, that
species could actually go extinct.
Looking through these geologic obituaries,
we know that around 66 million years ago,
a lot of them went extinct at once, when a
10 km-wide asteroid landed in what is today
Mexico’s Yucatan Peninsula.
Although when I say “landed” I really
mean that a small mountain, traveling 20 km
per second and glowing brighter than the sun,
collided with enough force to instantly melt
the crust, eject it out of the atmosphere,
and shower the Earth with a literal fiery
rain of death.
If a few kilometers wide doesn’t sound that
big, it isn’t.
Look at the size of that dino-killer asteroid
next to our planet.
Can’t see it?
It’s right here.
At asteroid impact speeds, kinetic energy
is cruel.

English: 
Now mass extinctions take millions of years
to play out, but one very bad day and one
unlucky rock can be enough to set one off.
The next big impact?
It’s a matter of when, not if.
After the planets formed, the solar system
was left with a bunch of leftover rocky stuff.
Anything bigger than one meter across we call
an asteroid.
Smaller bits, from a meter down to a millionth
of a meter, we call meteoroids.
Forty to a hundred tons of “stuff” enters
Earth’s atmosphere every day… but luckily
most of it’s smaller than a grain of sand.
When these small meteoroids burn up on entry
they’re called meteors.
And any bit that makes it to Earth’s surface
becomes a meteorite, like the rock that woke
Ann Hodges up from her nap.
But none of this little stuff is “end of
species” material.
We think the solar system is home to more
than a million asteroids over a kilometer
wide, and most of them live in the “asteroid
belt” between Mars and Jupiter, where they

Portuguese: 
extinções em massa levam milhões de anos para acontecer , mas em um péssimo dia e uma
pedra azarada , pode ser o suficiente para iniciar uma
o próximo grande impacto ?
é uma questão  quando não se
depois que este planeta se formou , o sistema solar foi deixado com muitas pedras "sobras"
qualquer coisa maior que um metro de diâmetro chamamos de Asteroide
pedaços menores com menos de um metro de diâmetro, chamamos de meteorito
de 40 a 100 toneladas dessas "sobras" entram na atmosfera da Terra todos os dias , mas com sorte
a maioria é menor que um grão de areia
quando esses pequenos meteoritos queimam na entrada chamamos de meteoros
e qualquer um desses que chegue a superfície , se chama meteorito , como a pedra que acordou
Ann Hodges de sua soneca
mas nenhumas dessas coisinhas é materia para uma "extinção de espécies"
nos achamos que o sistema solar é o lar de mais de um milhão de asteroides com mais de 1 km
largura , a a mioria deles esta no "cinturão de asteroides "entre Marte e Júpiter onde eles

Polish: 
ale jeden bardzo zły dzień
i jedna pechowa skała może
wystarczyć, aby to rozpocząć.
Kolejne wielkie uderzenie?
To nie kwestia "czy" lecz "kiedy".
Po uformowaniu się planet,
w układzie słonecznym pozostała
masa skalistych resztek.
Wszystko co ma średnicę większą
niż jeden metr nazywamy asteroidami.
Mniejsze kawałki, od metra w dół
do milionowej części metra,
nazywamy meteroidami.
Od 40 do 100 ton takich obiektów,
wchodzi codziennie
w atmosferę ziemską...
ale na szczęście większość z nich
jest mniejsza od ziarnka piasku.
Kiedy te małe meteoroidy
spalają się przy wejściu
to nazywamy je meteorami,
a każdy kawałek, jaki dotrze do
powierzchni Ziemi zanim się spali,
staje się meteorytem,
tak jak ta skałka, która przebudziła
Ann Hodges z drzemki.
Ale żadna z tych małych rzeczy
nie jest "ostatnią z gatunku".
Uważa się, że układ słoneczny
jest domem dla ponad miliona asteroid
o średnicy ponad 1 kilometra,
a większość z nich zamieszkuje
w pasie asteroid pomiędzy
Marsem a Jowiszem,
gdzie nie stanowią one
zagrożenia dla Ziemi,

Portuguese: 
não oferecem, risco a terra, o que é bom se voce lembrar da morte dos dinossauros e da chuva da morte
 
mas , mais de 10,000 asteroides de vários tamanhos tem orbitas que cruzam a Terra
qual é a chance de um desse nos acertar ?
pelos estudos feitos nas crateras da lua , nos podemos estimar com que frequência impactos de diferentes tamanhos tendem a
acontecer
é provável que uma explosão de um meteoro com a força Hiroshima aconteça  uma vez por ano
na terra , porem a uma grande parte do planeta não é habitada ou coberta por agua que nunca vemos ou escutamos
os impactos
asteroides de 20 metros, do mesmo tamanho que explodiram na Rússia em 2013 acontecem
ao menos 2 vezes ao século , e geralmente se despedaçam antes de atingir o chão
asteroides de 100 metros de diâmetro , grandes o suficiente para destruir uma grande cidade , com o dobro do tamanho
como a que criou a Cratera de Barringer no Arizona , acontecem a cada 5,000 anos
um asteroide de 1 km  atinge a Terra a cada meio milhão de anos e qualquer coisa maior pode

English: 
don’t threaten Earth, which is nice if you
remember that whole dead dinosaur/fiery rain
of death thing.
But more than 10,000 asteroids of various
sizes have orbits that cross Earth’s.
What are the chances that one of these will
hit us?
By studying craters on the moon, we can estimate
how often different-sized impacts tend to
happen.
It’s likely that a Hiroshima-level meteor
or asteroid explosion happens once a year
on Earth, but so much of the planet is uninhabited
or covered in water that we never see or hear
them.
20-meter asteroids, the same size as the one
that exploded over Russia in 2013, happen
about twice a century, and usually break up
before hitting Earth.
100-meter asteroids, big enough to destroy
a large city and about twice the size of what
created Arizona’s Barringer Crater happen
about every 5,000 years.
A 1 km asteroid strikes Earth about every
half million years, and anything larger could

Polish: 
co jest miłe, jeśli przypomnimy
sobie zabójcę dinozaurów
- ognisty deszcz śmierci.
Ale ponad 10 tysięcy asteroid
różnych rozmiarów ma orbity
przecinające orbitę Ziemi.
Zatem, jakie są szanse,
że jedna z nich w nas trafi?
Analizując kratery na Księżycu,
możemy oszacować jak często
zdarzają się różnej wielkości uderzenia.
Prawdopodobnie, eksplozja meteoru
lub asteroidy o skali Hiroshimy
zdarza się na Ziemi raz w roku,
ale ponieważ większość planety jest
niezamieszkana lub pokryta wodą,
to tego nie widzimy i nie słyszymy.
Asteroida 20-metrowa,
takiej wielkości jak ta, która
eksplodowała nad Rosją w 2013 roku,
zdarza się dwa razy na 100 lat i zwykle
rozpada się przed uderzeniem w Ziemię.
100-metrowe asteroidy, wystarczająco
duże, by zniszczyć duże miasto,
i około dwukrotnie większe od tej, która
utworzyła krater Barringera w Arizonie,
zdarzają się raz na około 5000 lat.
1-kilometrowa asteroida uderza
w Ziemię co około pół miliona lat,
a każda większa, może wzbić
wystarczająco dużo pyłu do atmosfery, by
wywołać długoterminowe zmiany klimatu...

Portuguese: 
colocar poeira o suficiente na atmosfera causando uma mudança climática de longa duração ... inverno nuclear
edição asteroide
Existem cerca de milhares de asteroides deste tamanho cuja orbita cruzam a nossa.
Estimar o dano de um asteroide é difícil.
O ângulo de impacto, do que é feito, se atinge a água ou terra... podem
mudar as consequências.
Considere a velocidade relativa.
Dois carros colidindo frente a frente  terão uma energia de impacto maior que os mesmos carros
em uma colisão traseira.
A terra está se movendo ao redor do sol à 30 km/s, suficiente para percorrer toda a largura do nosso planeta
a cada 7 minutos, então a depender se um asteroide ou meteoro se chocar com a terra
pela traseira ou diretamente, ele poderia entrar na atmosfera de 11 até 72 km/s, uma grande diferença
afinal...  ou não final.
Se você quiser ver por si mesmo como essas variáveis afetam o impacto, vejam
o simulador "Impact Earth! " , é uma ferramenta legal que lhe permite simular diferentes cenários
de impacto e apedrejar a terra ao seu prazer sem nenhum perigo de um apocalipse real.

Polish: 
to asteroida klasy nuklearnej zimy.
Istnieje około 1000 asteroid tej wielkości,
których orbity krzyżują się z naszą.
Szacowanie asteroidowych
szkód jest trudne.
Kąt uderzenia, materiał z którego
ona jest, to czy uderzy w wodę czy
w ziemię... wszystko wpływa na skutki.
Weźmy prędkość względną.
Dwa samochody zderzające się czołowo
wyzwalają większą energię niż te same
samochody w kolizji przód-tył.
Ziemia porusza się wokół Słońca
z prędkością 30 km/s,
co oznacza przemieszczenie całej
średnicy naszej planety w 7 minut,
zatem zależnie od tego czy
asteroida lub meteoroid uderzy
w Ziemię z tyłu lub z przodu,
może wejść w atmosferę
z prędkością od 11 do 72 km/sekundę,
duża różnica na końcu...
albo nie końcu.
Jeśli chcecie sami przekonać się,
jak te zmienne
mogą zmienić efekt uderzenia,
wypróbujcie symulator
"Uderzenie w Ziemię",
jest to fajna aplikacja internetowa,
która pozwala na testowanie
różnych scenariuszy,
i walenie w Ziemię do woli bez
zagrożenia prawdziwą apokalipsą.

English: 
put enough dust into the atmosphere to cause
long-term climate change … nuclear winter,
asteroid edition.
There’s about a thousand asteroids this
size whose orbits cross ours.
Estimating an asteroid’s damage is difficult.
The angle of impact, what it’s made of,
whether it strikes water or land… can all
change the outcome.
Take relative velocity.
Two cars colliding head-on will impact with
more energy than those same two cars in a
rear-end collision.
Earth is traveling around the sun at 30 km/second,
enough to move the entire width of our planet
every seven minutes, so depending on if an
asteroid or meteoroid encounters Earth from
the rear or head-on, it could enter the atmosphere
anywhere from 11 to 72 km/second, a big difference
in the end… or not the end.
If you want to see for yourself how these
variables can change the impact, check out
the Impact Earth! simulator, it’s a cool
web tool that lets you plug in different impact
scenarios and pummel Earth to your heart’s
content without any danger of actual apocalypse.

English: 
When it comes to mass extinction-level asteroids,
we don’t have much data.
Last time one hit Earth was 66 million years
ago.
The bigger the asteroid, the more rare and
the more infrequent the impact, but asteroids
don’t operate on a train schedule, theoretically
an extinction level impact could happen at
any moment.
The good news is we’ve probably found more
than 90 percent of the big asteroids near
Earth, but the bad news is we haven’t found
the other ten percent.
Scientists have put all known orbits into
big science machines, and there’s no object
that we know of with a serious chance of hitting
Earth in the near future.
But that doesn’t mean one’s not out there.
It also doesn’t mean that one is out there.
If we do find one headed our way?
First, freak out a little.
That’s ok.
It’s only natural.
But then we’d have to take a deep breath
and get back to science.
We’d need to push it off course, just a
tiiiny little bit.

Polish: 
Jeśli chodzi o asteroidy poziomu
masowego wymierania,
to nie mamy zbyt wielu danych.
Ostatnie uderzenie w Ziemię
było 66 milionów lat temu.
Im większa asteroida, tym
rzadsze i nieregularne uderzenia,
ale asteroidy nie działają
według rozkładu jazdy pociągów,
więc teoretycznie uderzenie
na poziomie wymierania
może się zdarzyć w każdej chwili.
Dobra wiadomość jest taka,
że odkryliśmy ponad 90% dużych
asteroid w pobliżu Ziemi,
a złą wiadomością jest to, że
nie namierzyliśmy pozostałych 10%.
Naukowcy wprowadzili wszystkie
znane orbity do wielkich komputerów,
i nie wykryli wśród nich obiektu,
który miałby szansę uderzenia
w Ziemię w najbliższej przyszłości.
Ale to nie oznacza,
że takiego tam nie ma.
Ale to też nie oznacza,
że taki tam jest.
A jeśli znajdziemy takiego,
który na nas leci?
Po pierwsze trochę popanikujmy.
W porządku. To naturalne.
A potem weźmy głęboki oddech
i wróćmy do nauki.
Musielibyśmy zepchnąć tę asteroidę
z kursu, tylko troszeczkę.

Portuguese: 
Quando se trata de asteroide de nível de extinção em massa , não temos muita informação.
Da última vez que um atingiu a terra foi a 66 milhões de anos atrás.
Mas, quanto maior o asteroide,  mais raro, infrequente é o impacto , mas asteroides
não operam com um cronograma, teoricamente um impacto à nível de extinção poderia acontecer a
qualquer momento.
a boa noticia é , nos provavelmente encontramos mais  90% dos grandes  asteroides perto
da terra, porem a má noticia é que não encontramos os outros 10 %
cientistas tem que colocar todas as orbitas conhecidas em grandes maquinas, e não há objeto
que nos conhecemos, com serias chances de acertarem a terra no futuro próximo
mas isso  significa que não estão lá
e também no quer dizer que esta lá
e se encontramos um vindo em nossa direção ?
Primeiramente , surtar um pouco
seria normal
e também natural
mas então teríamos que respirar bem fundo e recorre a ciência
nos precisaríamos mudar a sua rota , somente um pouco

Polish: 
Nie potrzeba wiele,
by uniknąć uderzenia,
nie potrzebujemy do tego
Bruce'a Willis'a.
Możemy wystrzelić rakietę
i trafić w asteroidę,
i troszeczkę zmienić jej prędkość,
ale to może też rozwalić jedną
zabójczą asteroidę na dziesiątki
małych zabójczych asteroid.
Moim ulubionym pomysłem jest to,
by z boku podlecieć do niej statkiem,
i pozwolić wzajemnej grawitacji,
choćby tylko lekko ją odciągnąć,
taki grawitacyjny holownik.
Moglibyśmy nawet pomalować
jedną stronę asteroidy,
by zmienić liczbę fotonów,
jaką ona pochłania lub odbija,
i wykorzystać światło słoneczne,
by zepchnąć ją z kursu.
Oczywiście, wszystkie te opcje
wymagają posiadania
solidnego programu kosmicznego,
czegoś czego nie miały dinozaury.
Więc jeśli nie chcemy skończyć jak one...
NASA działać!
Asteroida, która zabiła większość
dinozaurów pozwoliła
na rozwój naszego gatunku.
Jeśli inna kosmiczna skała wyciągnie
wtyczkę ludzkiej cywilizacji,
jestem pewien, że inny
gatunek zajmie nasze miejsce,
ale tak naprawdę to nie chcę,
by to właśnie teraz karaluchy
opanowały tę planetę.
Zamiast tego, możemy być
pierwszym gatunkiem, który mógł
zdecydować o swej przyszłości,

English: 
Really won’t take much to avoid impact,
no need to go all Bruce Willis on it.
We could fire a rocket and hit it, change
its speed a little, but that might break one
deadly asteroid into dozens of small deadly
asteroids.
My favorite idea is that we could put a spacecraft
right next to it, and let the mutual gravity
nudge it eeever so slightly, like a gravity
tug boat.
We could even paint one side of an asteroid,
and change how many photons it absorbs or
reflects, use /actual sunlight/ to nudge it
off course.
Of course, all of these options depend on
having a robust space program, something the
dinosaurs didn’t have.
So unless we want to end up like them…
Go NASA!
The asteroid that killed most of the dinosaurs
made it possible for our lineage to arise.
If another space rock pulls the plug on the
human experiment, I’m sure another species
will take our place, but I don’t really
want to turn the planet over to the cockroaches
just yet.

Portuguese: 
não é necessaríssimo muito para evitar um impacto , sem necessidade de virar Bruce Willis
poderíamos  lançar um foguete e acertar , mudar um pouco sua velocidade , mas isso poderia
quebrar um grande e mortal asteroide e em dezenas de menores
minha ideia favorita é poderíamos  colocar um espaçonave , bem próximo a ele , e deixar a gravidade mutual
cutucar  levemente , como um rebocador gravitacional
poderíamos ate pintar um lado do asteroide e mudar a quantidade de Fótons é absorvida ou
refletida, usar a própria luz do sol para cutucar para fora da rota
mas é claro , todas essas opções dependem de um programa espacial robusto , algo que
dinossauros não tinham
então , se não  quisermos terminar que nem eles
Vai NASA!
o asteroide que matou a maioria dos dinossauros tornou  possível a ascensão da nossa linhagem
se outra pedra espacial puxar o tapete do experimento humano , tenho certeza que outra especie
ira tomar o nosso lugar, mas eu realmente não quero entregar o nosso planeta as baratas
no momento

Polish: 
pierwszym gatunkiem, który
uderzył by uniknąć uderzenia.
Bądźcie ciekawscy...
i śpijcie dobrze!
Mogliście zauważyć,
że nie wspominałem o kometach.
Wiele komet przecina orbitę Ziemi,
i mimo, że są zbudowane z lodu,
pyłu i zamrożonego gazu,
są wystarczające duże,
aby zniszczyć życie na Ziemi
gdy w nas uderzą.
Asteroidy tak bardzo mnie nie niepokoją
ale komety mnie niepokoją,
egzystują one daleko na krawędzi
Układu Słonecznego,
aż coś je wytrąci w stronę Słońca
bez żadnego ostrzeżenia.
Mają one nieprzewidywalne orbity
i trudno jest je zobaczyć,
i poruszają się szybciej niż asteroidy,
więc... no tak...
Komety!
Michaelu Bay, to może być
kolejny katastroficzny film!
Przy okazji, jeśli macie
pomysły na to jak zatrzymać
te kosmiczne skały lub bryły lodu
przed unicestwieniem ludzi,
dajcie mi znać,
pod spodem w kometach...
to znaczy w komentarzach.

English: 
Instead, we can be the first species that’s
ever had a say in their own future, the first
species that could make an impact by avoiding
an impact.
Stay curious… and sleep tight!

Portuguese: 
invés disso , podemos ser a primeira espécie que teve "voz" sobre seu próprio futuro
uma espécie que poder criar um impacto evitando um
Continue curioso .. e bom sono!
