Als je erover nadenkt,
is het heel triestig dat jonge mensen
ons wakker moeten schudden.
Een grote verantwoordelijkheid
en het zijn echt de jonge mensen
die ons hebben wakker geschud.
Neem nu die bosbranden in Australië.
Zij vertelden mij wat ze erover zagen,
dat een brandweerwagen vast kwam
te zitten in die bosbranden.
De koala's, kangoeroes
en andere dieren zag je omkomen
en dat zijn vreselijke beelden.
Sommigen worden er angstig van,
dat creëert angst voor de toekomst
of het brengt apathie
of moedeloosheid met zich mee.
Opstandigheid, kwaadheid
of een grote teleurstelling
over hoe het zover kon komen.
Ik laat hen filmpjes zien
van de jaren 80, 90, 2000
om die evolutie ook te tonen.
Greenpeace blijft er van zijn kant bij
dat er geen tijd meer te verliezen is.
Ze zien die momenten dan terug
en denken:
toen wisten we al goed
hoe de vork aan de steel zat.
Dat ze in gaan zien
dat het wel fout kan aflopen.
En die opstandigheid, die is er.
En het is niet altijd gemakkelijk
om daar een antwoord op te bieden.
En als leerlingen dan aangeven
dat als ze thuiskomen,
ze vaak op ongeloof
of op weerstand botsen...
Toen heb ik beslist
om een website te bouwen...
...waarop de info die in de klas
gegeven wordt,
ook beschikbaar is voor ouders.
Toen ouders op de schoolbanken
zaten, was er amper sprake van.
Met de kennis die we nu hebben,
zijn we het verplicht
om er werk van te maken.
Als ze dat zelf kunnen delen,
dan kunnen ze elkaar hopelijk
motiveren en inspireren.
En ik denk dat dat net is
wat jonge mensen nodig hebben.
Maar je moet weten,
volgende week zitten hier gasten
van een jaar of veertien
voor wie 9/11 en zo...
Dat zegt hen niets.
Voor een examen hoorde ik leerlingen
eens naar elkaar roepen:
De geallieerden, wie waren dat juist?
Ik vond dat een heel grappige vraag.
Voor hen is dat iets uit de vorige eeuw
dat ze moeten studeren.
Dat is heel waardevol, maar ik denk
dat we ook hun tijdframe en beleving
soms moeten proberen te vatten.
Dag iedereen. Ik ben Koen Meirlaen
en ik ben docent
op de campus Sint-Hendrik in Deinze.
Een jaar geleden wonnen we
met de leerlingen een wedstrijd
waardoor ik bijna drie maanden
met onderzoekers naar Antarctica kon
gaan, naar de Prinses Elisabethbasis.
En van daaruit heb ik onderzoek
gedeeld met de leerlingen,
hen er zo veel mogelijk bij betrokken
door bijvoorbeeld te getuigen
dat toen ik in de Belgische poolbasis
verbleef op Antarctica,
daar geen fossiele brandstoffen
werden gebruikt
om die basis van warmte
en elektriciteit te voorzien.
Om aan te tonen dat we niet
terug naar paard en kar hoeven,
of in boomhutten moeten leven...
Ik voel me verbonden met deze boom.
...om die energie- en klimaattransitie
mee aan te pakken.
Ik zou je haasten,
anders zijn er geen pastoors meer
om je blijde gebeurtenis te zegenen.
Het internet staat vol, hè.
Onlangs zei een leerling:
mijn vader heeft een artikel gelezen.
De NASA heeft gezegd
dat de mens niet verantwoordelijk is
voor de klimaatverandering.
Ja, dan...
Dan ben je met een andere les bezig,
maar die leerling wil delen
dat hij daar thuis een gesprek over
had met zijn ouders.
Ik snap dat het voor leerlingen
en ouders niet makkelijk is
omdat er heel wat mensen zijn
die in tv-programma's of elders
mogen zeggen wat ze willen.
Als we sommigen mogen geloven,
dan smelten de ijskappen
en zal dat aan onze kust...
- Maar dat is ook zo.
...overstromingen veroorzaken.
Die zijn hier 16.000 kilometer
vandaan.
Laten we dus ernstig blijven.
Allee, Wilfried. Komaan.
Ik vroeg een klimaatwetenschapper:
Hoe komt het dat jullie nog zo weinig
bevraagd worden in programma's en zo?
Hij gaf aan: veel media
willen graag een debat.
Dan zijn er mensen die van alles
zeggen over het klimaat
dat geen steek houdt,
en je zou er bijna
honderd wetenschappers
tegenover moeten zetten
om dat één voor één te weerleggen.
Over de zwaartekracht
ga je ook niet discussiëren.
Ook deze Brit zal het eens proberen.
Pardaf, recht de Thames in.
Maar over klimaatverandering
kan dat nog wel.
Ik ben blij om te zien
dat een leerling zelf aangaf:
klimaatopwarming
en die strijd aangaan,
dat zou toch van alle partijen
moeten zijn?
Dat is geen politieke zaak,
dat is iets wat ons allemaal aangaat.
En natuurlijk
moet er goed nagedacht worden
over welke oplossingen
we gaan kiezen.
En dat daar veel discussie over is,
dat begrijp ik.
Maar over de oorzaken en de gevolgen
wordt er nog veel foute info verspreid
en dat is een groot probleem.
Ja, het is een beetje een ongewone
situatie in het klaslokaal.
De stoelen staan nog overal verspreid
door de coronamaatregelen.
Ik hoop dat als corona
ons iets heeft geleerd,
het is dat we er rekening mee houden
dat zaken plots en snel
verstoord kunnen worden.
Als je naar grafieken kijkt,
dan vinden we het heel oncomfortabel
om bijvoorbeeld kennis te maken
met de exponentiële groei.
Wij denken altijd dat alles in een
gezapig, rustig tempo evolueert,
maar exponentiële groei is een curve
die plots enorm de hoogte in gaat.
De aarde is 4,6 miljard jaar oud,
dat is 4600 miljoen jaar oud.
Dat is bijna niet te vatten.
Als je kijkt naar het carboon,
een tijdperk 300 miljoen jaar geleden,
toon je de leerlingen aan
dat België en Europa
toen bij de evenaar lagen,
dat er een fantastische en weelderige
vegetatie was,
en dat de plantenresten van toen
de huidige steenkoolpakketten
in Europa hebben gevormd.
Twee eeuwen geleden
begonnen we die te ontginnen.
Dat leverde ons veel welvaart
en vooruitgang op.
Zoals u ziet, hier...
Maar er ging een enorme CO2-uitstoot
mee gepaard.
En nu zitten we wel
op een kantelpunt,
een bijzonder kantelpunt, dat eigenlijk
de komende eeuwen zal bepalen.
Als je dan die jonge mensen ziet
en als je ziet dat die in 2005, 2008,
geboren zijn of zo...
Ja, 2100 is dan vlakbij. Een termijn
die ze nog makkelijk meemaken.
En ik merk
dat er heel wat mensen nu denken:
ah, we vinden wel een 'magic bullet'
om het mee op te lossen.
Leerlingen gaan op reis,
de Italië-reis in het zesde jaar.
En daar leren ze bijvoorbeeld
over de waterkering
die bij Venetië is gebouwd
om Venetië te beschermen
tegen het stijgende water.
En als je dan merkt dat dat project nu
zo goed als af is,
maar totaal niet voorbereid is
op prognoses
die aangeven dat de zee
nog verder zal stijgen,
dan merken ze dat oplossingen,
bijna lapmiddelen,
er toch niet op een, twee, drie, zijn.
Wat voor veel mensen niet duidelijk is,
is dat de CO2 die we nu uitstoten,
een lange tijd
in de atmosfeer blijft hangen
en dus een lange tijd een impact zal
hebben op die klimaatverandering.
En de CO2 die we de komende
tien jaar nog uitstoten...
Als we dat aan ons huidige tempo
zouden doen,
dan gaan we los voorbij
die temperatuurstijging
van 1,5 tot 2 graden Celsius en meer.
We hebben er belang bij
om al de komende jaren
het heft in handen te nemen.
En niet te wachten
tot 2030, 2050, 2060,
in de hoop dat we dan
een magische oplossing vinden.
