
iw: 
בואו נגיד שאתם בשדה התעופה. אתם מחכים בתור לבדיקה הבטחונית.
אתם בגרביים, בפומבי, ואתם נאבקים בפחים הלבנים הללו,
ואנשים צועקים עליכם בגלל החזקת נוזלים, והוצאת הלפטופ מחוץ לתיק,
אבל גם עם הרבה מהכאוס הזה, התור מתקדם די מהר.
אני מתכוון - הוא אמור. באופן תאורטי.
בגלל שבאמת, לכולם יש את אותה המטרה: להגיע לאן שהם צריכים.
אתם בטח חושבים שאני מכין אתכם לשיחה על לחץ או חרדה או משהו.
אבל אני לא!
במקום זאת, אני רוצה שתדמיינו את הדם שלכם כמו תור בטחוני,
שמתקדם וזז דרך מערכת ההובלה בלחץ גבוה- כלי הדם שלכם.
ואתם, חברים, לא סתם תיירים חסרי סבלנות הממהרים לתפוס
את הטיסה הבאה לסיאטל. אתם חלק מפלזמת הדם.
והדאגה הגדולה ביותר של כל מי שבתור שלכם היא רק להגיע ליעד שלהם.
אך הבעיה עם העברת מהירה של חומרים דרך כלי דם - או דרך בדיקה בטחונית - היא
שאם היא זזה מהר מדי - אתם מסתכנים בכך שמשהו רע יכול לעבור .
אז, במקרה של התור בבדיקה הבטחונית, מדי פעם, אנשי האבטחה
מרכזים כמה אנשים אקראיים לתור איטי יותר לבדיקת תיקים מלאה.

Estonian: 
Oled näiteks lennujaamas,
kus ootad turvakontrolli järjekorras
Oled avalikus kohas sokkide väel
ja maadled plastkastidega ja keegi karjub,
et viskaksid vedelikud ära
ning võtaksid kotist sülearvuti
Kuid vaatamata teatavale
kaosele läheb järjekord päris kiiresti
Ma mõtlen,
peaks, teoreetiliselt
Sest eks kõigil on sama
eesmärk: jõuda sinna kuhu vaja
Ehk arvad nüüd, et üritan rääkida
stressist või ängist või muust taolisest
Aga see ei ole nii!
Tahan hoopis luua kujutelma,
nagu oleks turvakontrolli saba sinu veri,
mis liigub läbi kõrge
rõhuga vereringesüsteemi
Ja sa ei ole mitte kärsitu,
järgmisele Seattle'i lennukile kiirustav
reisija,
vaid sa oled vereplasma osake
Ja igaühe suurim mure järjekorras on see,
et teda sihtkohta toimetataks
Kuid läbi veresoone - või
turvakontrolli - kiirustades tekib probleem,
et kui kiirus on liiga suur,
siis võib läbi pääseda midagi halba
Niisiis, aeg-ajalt suunavad
lennujaama turvakontrolli töötajad
juhuslikke inimesi aeglasemasse
sabasse läbikatsumisele ja kotikontrolli

English: 
Let’s say you’re at the airport. You’re
waiting in line to get through security.
You’re in your socks, in public, and you’re
wrestling with those plastic bins, and people
are yelling at you about dumping liquids and
taking your laptop out your bag.
But even with a certain amount of chaos, the
line moves pretty quickly.
I mean, it should. Theoretically.
Because really, everyone has the same goal:
to get to where they need to be.
Now, you probably think that I’m setting you
up to talk about stress or anxiety or something.
But I am not!
Instead, I want you to imagine that security
line as being like your blood, moving through
your high-pressured circulatory system.
And you, my friend, are not just some impatient
traveler in a hurry to catch the next plane
to Seattle. You are a bit of blood plasma.
And the biggest concern of everyone in your
queue is just to get delivered to their destination.
But the problem with rushing stuff through
a blood vessel -- or a security line -- is
that if it moves too fast, you run the risk
that something bad might get through.
So, in the case of the line at the airport,
every now and then, the security people funnel
some random people into a slower line for
a full pat down and bag check.

Polish: 
Powiedzmy, że jesteś na lotnisku. Czekasz w kolejce, aby przejść przez kontrolę bezpieczeństwa.
Jesteś w skarpetkach, w miejscu publicznym i siłujesz się z tymi plastikowymi pojemnikami, a ludzie
krzyczą na ciebie o wyrzucenie płynów i wyciągnięcie laptopa z torby.
Ale nawet z pewnym chaosem, kolejka przesuwa się dość szybko.
To znaczy powinna. Teoretycznie.
Bo tak naprawdę, każdy ma ten sam cel: dostać się do miejsca, gdzie muszą być.
Teraz pewnie myślisz, że przygotowuję cię, aby porozmawiać o stresie i lęku czy coś.
Ale nie!
Zamiast tego chcę, żebyś wyobraził sobie tę kolejkę do kontroli jako krew, poruszającą się
w twoim wysoko-ciśnieniowym układzie krążenia.
A ty, mój przyjacielu, nie jesteś tylko jednym z niecierpliwych podróżników, spieszących się, aby zdążyć na następny samolot
do Seattle. Jesteś odrobiną osocza krwi.
A największym zmartwieniem wszystkich w kolejce jest tylko to, żeby dostać się do określonego miejsca.
Ale problem ze śpieszącymi się cząstkami w naczyniach krwionośnych - lub kolejkach do kontroli - jest
że jeśli poruszają się zbyt szybko, pojawia się ryzyko, że coś złego może się przedostać.
Tak więc, w przypadku kolejki na lotnisku, co jakiś czas, ochroniarze kierują
kilku losowych ludzi do wolniejszej kolejki w celu przeszukania całego ciała i sprawdzenia toreb.

Arabic: 
لنفترض أنك في المطار،
وتنتظر دورك لتعبر نقطة التفتيش،
لقد خلعت حذاءك في مكان عام
وأنت تتصارع مع الصواني البلاستيكية
والناس يصرخون عليك طالبين أن تتخلص
من السوائل وأن تخرج كمبيوترك من حقيبتك.
لكن رغم الفوضى،
يتحرك الطابور بسرعة كبيرة.
أعني، أنه يجب أن يكون كذلك، نظريًا.
لأن الجميع لهم الهدف ذاته:
الوصول الى وجهتهم.
الأرجح أنكم تعتقدون الآن
أنني سأتحدث عن الإجهاد أو القلق،
لكنني لن أفعل ذلك!
بدلًا من ذلك، أريد أن تتخيل
أن طابور التفتيش هو الدم
يتحرك عبر الدورة الدموية عالية الضغط.
وأنت لست مجرد مسافر في عجلة من أمره
لإدراك الطائرة المغادرة إلى سياتل.
أنت مكوّن من بلازما الدم.
وما يثير قلق الجميع في الطابور
هو الوصول إلى وجهتهم.
لكن المشكلة في تسريع تمرير الأشياء
عبر وعاء دموي، أو طابور نقطة تفتيش
هي أنه إن تحرك بسرعة كبيرة،
هناك خطر مرور شيء سيئ.
في حالة طابور المطار،
يقوم رجال الأمن بتحويل
بعض الناس عشوائيًا إلى طابور أبطأ
لتفتيش الحقيبة بالكامل،

Spanish: 
Digamos que estas en el areopuerto. Estas esperando en la linea para pasar atraves de la seguridad.
Estas en calzetines, en publico, y estas luchando con esos cubos de plasticos y las personas
estan gritandote acerca de tus los liquidos que se estan derramando y toman tu laptop de tu bolso.
Pero a pesar de cierto nivel de caos, la linea se mueve bastante rapido.
Digo, Deberia. Teoricamente
Porque en realidad todos tienen la misma meta: LLegar a donde a donde se necesita estar.
Ahora, probablemente piensas que estoy sentado aqui para hablarte de stress y ansiedad o algo parecido.
Pero no es asi.
Por el contrario quiero que te imagines la linea de seguridad como tu sangre moviendose a traves de
tu sistema circulatorio de alta presion.
Y tu, mi amigo, no eres solamente un viajero impaciente en un apuro de alcanzar el proximo vuelo
a Seattle. Tu eres un poco de plasma sanguineo.
Y la preocupacion mas grande de todos es que llegue a su destino.
Pero el problema es que si apresuramos el paso a traves de un vaso sanguineo-- o una linea de seguriad-- es
que si se mueve muy rapido se corre el riesgo de que algo malo pueda pasar por desapercibido.
Asi que en el caso de la linea en el areopuerto  ahora y anteriormente el personal de seguridad aparta
a algunas personas al azar a una linea mas lenta  para un registro completo y un chequeo de bolso o maleta.

English: 
And, that is kinda what your lymphatic system
does. It takes up some extra fluid and, while
it’s ultimately helping it get to its destination
-- it runs a background check to make sure it’s legit.
It may not be as well-known as some of your
more popular organ systems, but your lymphatic
system quietly plays a vital supporting role
to both your cardiovascular and immune systems.
For one thing, it maintains your homeostasis
by eventually returning most of the fluid
that has been diverted back into your blood.
Which is good, because if it didn’t, your
ankles would swell up like balloons, your
lungs would fill with fluid, and your blood
volume and pressure would drop to the point
where your body would just give up and you
die.
But the lymphatic system isn’t just another
security line. It also has a series of checkpoints
that are staffed by special security officers that have
the ability to take care of small infections on the spot.
Or if they really don’t like the looks of
what they’ve found, they can alert the whole
immune system to take it down.
So, for keeping your blood-volume levels where
they need to be, for keeping you from collapsing
from low blood pressure, and for preventing
you from dying from a staph infection every
time you scrape your elbow, you have to thank
the unsung hero of your anatomy:
your lymphatic system.

iw: 
וזה בערך מה שהמערכת הלימפטית שלכם עושה.היא לוקחת עוד קצת נוזל, ובעוד
שבסופו של דבר היא עוזרת למעכת להעביר חומרים ליעדם - היא פועלת ברקע כדי לוודא שהכל בסדר.
אולי היא לא ידועה כמו שאר מערכות הגוף שלכם, אבל המערכת הלימפטית
משחקת תפקיד חיוני ביותר, וחשובה גם למערכת הקרדיווסקולרית וגם למערכת החיסון.
מצד אחד, היא שומרת על ההומאוסטזיס שלכם על ידי החזרת רוב הנוזל
שהופרש חזרה לדם שלכם.
שזה דבר טוב, כיוון שאם לא, הקרסוליים שלכם יתנפחו כמו בלונים,
הראות יתמלאו בנוזלים, ולחץ הדם שלכם ירד לרמה
שבה הגוף שלכם פשוט יוותר ויקרוס.
אולם המערכת הלימפטית היא לא סתם עוד בדיקה בטחונית. יש לה גם מספר נקודות ביקורת
המאויישות על ידי פקידי ביטחון מיוחדים שיש להם יכולת לטפל בזיהומים קטנים .
או שאם הם ממש לא אוהבים את מה שהם מוצאים, הם יכולים להזעיק את כל
מערכת החיסון לחסל את זה.
אז, כדי לשמור על נפח הדם ברמה תקינה , כדי להגן עליכם מפני התמוטטות
מלחץ דם נמוך, וכדי למנוע ממכם למות מזיהום קל בכל פעם
שאתם מגרדים במפרק, אתם צריכים להודות לגיבור האלמוני של האנטומיה שלכם -
המערכת הלימפטית.

Estonian: 
Umbes nii lümfisüsteem toimibki.
Ta võtab ära liigse vedeliku
ning aitab seda viia sihtpunkti,
samal ajal taustakontrolli tehes
Lümfisüsteem ei ole ehk nii tuntud
kui mõni teine popp elundisüsteem,
kuid tal on oluline roll nii südame-
veresoonkonna kui ka immuunsüsteemi töös
Üks ülesanne on tagada
homöostaas - viia enamik vedelikku,
mis on kõrvale juhitud, tagasi verre
See on hea, sest kui seda ei toimuks,
siis paisuksid su pahkluud nagu õhupallid,
sinu kopsud täituksid vedelikuga
ja sinu veremaht ja -rõhk langeks tasemele,
mil su keha annaks
lihtsalt alla ja sa sureks
Lümfisüsteem ei ole tavaturvakontroll,
tal on palju kontrollpunkte,
kus kohapeal võitlevad
eriturvatöötajad väikeste nakkustega
Ja kui neile leitu üldse ei meeldi,
siis hoiatavad nad tervet
immuunsüsteemi,
et see ohu maandaks
Veremahu taseme hoidmise eest
ja selle eest, et sa madala vererõhu
tõttu kokku ei kuku,
et sa ei sure stafülokoki infektsiooni
igakord kui küünarnukki kratsid,
pead tänama anatoomia alahinnatud
sangarit - lümfisüsteemi

Arabic: 
وهذا ما يفعله الجهاز اللمفاوي.
يأخذ السوائل الزائدة
وبينما يساعدها للوصول إلى وجهتها
يفحصها للتأكد من أنها مقبولة،
قد لا يكون معروفًا كأجهزة الجسم الأخرى،
لكن الجهاز اللمفاوي
يلعب بهدوء دورًا حيويًا داعمًا
للجهاز القلبي الوعائي وجهاز المناعة.
حيث يحافظ على الاستتباب
بإعادة معظم السوائل
التي تم تحويلها إلى الدم.
وهو أمر جيد،
فلولا ذلك، لتورم الكاحلان
وامتلأت الرئتان بالسوائل،
وانخفض حجم وضغط الدم إلى نقطة
يستسلم فيها الجسم ويموت الشخص.
لكن النظام اللمفاوي ليس مجرد طابور أمني،
فهو يحتوي على سلسلة من نقاط التفتيش
التي يعمل فيها ضباط أمن قادرون
على التعامل مع الالتهابات البسيطة فورًا،
أو إن لم يعجبهم ما وجدوه،
يمكنهم تنبيه
نظام المناعة للقضاء عليه.
إذن، للحفاظ على مستويات
حجم الدم مناسبة لحماية الجسم من الانهيار
بسبب انخفاض ضغط الدم، والحيلولة دون الموت
بسبب التهاب المكورات العنقودية
كلما خُدش مرفق،
علينا أن نشكر بطل الجسم مجهول:
ألا وهو الجهاز اللمفاوي.

Spanish: 
Y, asi es que tu sistema linfatico funciona. Toma fluido extra y mientras
ayuda al fluido a llegar a su destino realiza un registro de antecedentes para asegurarse que todo este legal.
Puede que no sea tan conocido como otros sistemas de organos populares, pero tu sistema linfatico
en silencio juega un rol vital en el soporte del el sistema cardiovascular y del sistema inmune.
Por un lado, mantiene la homeostasis ya que eventualmente retorna la mayoria del fluido
que a sido desviado nuevamente a la sangre.
Lo cual es bueno, por que si no lo realizara tus tobillos se inflamaran como globos, tus
pulmones se llenarian de fluido, y volumen de sangre y presion disminuiria al punto
donde tu cuerpo simplemente se daria por vencido y moririas.
Pero el sistema linfatico no es solo otro sistema de linea de seguridad. Tambien tiene una serie de puntos de contejo
que tiene asigando oficilaes de seguridad que tienen la habilidad de  encargarse de pequeñas infecciones en el lugar.
O si realmente no les gusta lo que han encontrado pueden alertar a todo
el sistema inmune para que lo destruyan
Asi que, para mantener los volumenes de sangre donde tienen que estar para elajrte de un colapso
debido a la baja presion, y prevenir que mueres por una infeccion por stafilococos cada vez
que raspas tu codo, debes de agradecerle a heroe invisible en tu anatomia:
tu sistema linfatico.

Polish: 
A to trochę to, co robi twój układ limfatyczny. Pochłania trochę więcej osocza i gdy
ostatecznie pomaga mu dostać się do miejsca przeznaczenia - uruchamia proces sprawdzania, aby upewnić się, że jest czysty.
Być może nie jest tak znany, jak niektóre z bardziej popularnych układów narządów, ale twój układ limfatyczny
po cichu odgrywa istotną rolę wspierającą, zarówno układ krwionośny jak i układ odpornościowy.
Z jednej strony, utrzymuje twoją homeostazę przez ewentualne zwracanie większości osocza,
które zostało zabrane, z powrotem do krwi.
Co jest dobre, bo jeśli nie, twoje kostki spuchłyby jak balony,
płuca wypełniłyby się płynem, a objętość krwi i ciśnienie spadłyby do punktu,
w którym twoje ciało po prostu się podda i umrzesz.
Ale system limfatyczny nie jest tylko kolejną kolejką bezpieczeństwa. Posiada również szereg punktów kontrolnych,
które są obsadzone przez specjalnych ochroniarzy, którzy mają zdolność do zwalczania małych infekcji na miejscu.
Albo, jeśli naprawdę nie spodoba im się wygląd tego, co znajdą, mogą ostrzec cały
układ odpornościowy do pozbycia się tego.
Tak więc, za utrzymanie odpowiednich poziomów objętości krwi, za pilnowanie cię przed upadkiem
z powodu niskiego ciśnienia oraz za to, że zapobiega twojej śmierci od zakażenia gronkowcem, za każdym
razem, kiedy zadrapiesz sobie łokieć, musisz podziękować niedocenionemu bohaterowi twojej anatomii:
twojemu układowi limfatycznemu.

iw: 
באופן מבני, המערכת הלימפטית מורכבת מ-3 חלקים עיקריים:
הראשון הוא פשוט... הלימפה
זהו נוזל מימי הזורם דרך המערכת הלימפטית.
מרבית מהלימפה שלכם מתחילה כפלזמה של הדם שיוצאת מהנימים,
מטה מטה למעטפות הנימים, שם מתאפשר מעבר של חילוף חומרי מזון
ושל גזים בין הדם בנימים ובין התאים הרעבים שברקמות שלכם.
נימי הדם סופגים מחדש חלק מהנוזל, אבל הרבה ממנו נשאר מאחור. אז, מרביתם
של שאר חלקי המערכת הלימפטית עובדים כדי לספוג מחדש את הנוזל למקום שבו הוא
צריך להיות, ותוך כדי, בוחנת אותו לאורך הדרך.
לדוגמא, אם יש לכם רשת של כלים לימפטיים שעוזרת לכם לספוג מחדש את הנוזל,
ובערך 600 עד 700 קשרוני לימפה, שהם נקודות בדיקה שבודקות ומנקות
את הלימפה כאשר היא מסתננת דרכם.
ואז יש איברים לימפטיים מיוחדים, כמו הכבד, התימוס, הפוליפים ושקדים,
כמו רקמות לימפטיות נוספות שקיימות בגוף שלכם.

English: 
Structurally speaking, your lymphatic system
consists of three main parts:
The first is just ...your lymph.
It’s a watery fluid that flows through your
lymphatic system.
Much of your lymph starts out as blood plasma
that gets forced out of your capillaries,
way down in the capillary beds, where the
leakage helps the exchange of nutrients and
gases between the blood in the capillaries
and the hungry cells in your tissues.
The blood capillaries reabsorb some of the
fluid, but a lot gets left behind. So, much
of the rest of your lymphatic system works
to soak it up and get it back to where it
needs to go, inspecting it along the way.
For example, you have a network of lymphatic
vessels that help reabsorb the fluid, and
about 600 or 700 lymph nodes, which are basically 
checkpoints that monitor and cleanse the lymph
as it filters through.
Then there are special lymphoid organs, like
the spleen, thymus, adenoids, and tonsils,
as well as other lymphoid tissues throughout
the body.

Polish: 
Strukturalnie rzecz biorąc, system limfatyczny składa się z trzech głównych części:
Pierwszą jest po prostu... twoja limfa.
Jest to wodnisty płyn, który przepływa przez układ limfatyczny.
Większość twojej limfy zaczyna jako osocze krwi, która zostaje wypchnięta z naczyń włosowatych,
w układzie tętniczo-żylnych włośniczek, gdzie wyciek wspomaga wymianę substancji odżywczych
i gazów między krwią w naczyniach włosowatych a głodnymi komórkami w tkankach.
Naczynia włosowate pochłaniają z powrotem część płynu, jednak dużo zostaje w tyle. Tak więc, większa
część twojego układu limfatycznego pracuje, by wessać go i dostarczyć go do miejsca, gdzie
musi się udać, kontrolując go po drodze.
Na przykład, masz sieć naczyń limfatycznych, które pomagają wchłonąć płyn oraz
około 600 lub 700 węzłów chłonnych, które są w zasadzie punktami kontrolnymi, które monitorują i oczyszczają limfę
poprzez filtrowanie jej.
Następnie są specjalne narządy limfatyczne, takie jak śledziona, grasica, migdałki gardłowe i migdałki podniebienne,
a także inne tkanki limfoidalne w całym ciele.

Arabic: 
يتكون النظام اللمفاوي من ثلاثة أجزاء رئيسية:
الأول هو اللمف،
وهو سائل يتدفق عبر الجهاز الليمفاوي.
يبدأ اللمف كبلازما دم
يخرج من الشعيرات الدموية،
إلى الشبكات الشعرية،
حيث يساعد التسرب على تبادل المواد
والغازات بين الدم في الشعيرات الدموية
والخلايا الجائعة في الأنسجة.
تعيد الشعيرات الدموية امتصاص بعض السائل،
لكن يتبقى منه الكثير،
لذلك يعمل النظام اللمفاوي
على امتصاصه وإعادته إلى حيث يجب،
ويفحصه على طول الطريق.
مثلًا، لدينا شبكة أوعية لمفاوية
تعيد امتصاص السائل،
وحوالي 600 أو 700 عقدة ليمفاوية،
تعمل كنقاط تفتيش لمراقبة
وتنظيف اللمف بينما يعبر.
ثم هناك الأجهزة اللمفاوية الخاصة كالطحال
والغدة الصعترية والزوائد الأنفية واللوزتين
إضافة إلى أنسجة لمفاوية أخرى
في أنحاء الجسم.

Spanish: 
Estructuralmente hablando, tu sistema linfatico consiste de tres partes principales:
La primera es solo.... tu linfa.
Es un fluido  acuoso que  fluye a traves de tu sistema linfatico.
Mucha de tu linfa comienza como plasma sanguineo y es forzado a salir fuera de tus capilares
directo a la cama de capilares , donde el liqueo ayuda en el intercambio de nutrientes y
gases entre la sangre en los capilares y las celulas hambrientas en tus tejidos.
Los capilares reabsorben gran parte del fluido, pero  mucho del mismo se queda resagado. Asi que, mayoria
del resto de tu sistema linfatico trabaja para absorber y devolver ese liquido hacia
donde necesita ir inspeccionandolo en el camino.
Por ejemplo, tu tienes una red de vasos linfaticos que reabsorben fluidos y
cerca de 600 o 700 nodulos linfaticos, que son basicamente los puntos de cotejo que monitorean y limpian la linfa
mientras es filtrada.
Luego existen organos linfoides especiales como el bazo, las adenoides y las amigdalas
asi como otros tejidos linfaticos a traves del cuerpo.

Estonian: 
Ehituslikult koosneb
lümfisüsteem kolmest põhiosast
Esimene on ...sinu lümf
See on vesine vedelik,
mis voolab sinu lümfisüsteemis
Enamik lümfi pärineb vereplasmast,
mis surutakse kapillaarivõrgustikus
läbi kapillaaride,
kust lekke teel toimub toitainete
ja gaaside vahetus kapillaarvere
ja näljaste koerakkude vahel
Verekapillaarid imavad osa vedelikku tagasi,
kuid palju jääb maha. Seega,
lümfisüsteem imab vedeliku
endasse ning viib selle tagasi sinna,
kuhu vaja,
ning vaatab seda samal ajal üle
Sul on lümfisoonte võrgustik,
mis aitab vedelikku tagasi imada
ja 600-700 lümfisõlme ehk kontrollpunkti,
kus toimub lümfi seire ja puhastus siis,
kui lümf läbi nõrgub
On ka erilised lümfielundid,
nagu põrn, harkelund, adenoidid ja mandlid,
ja teised lümfikoed üle terve keha

Polish: 
W niektórych z tych organów i tkanek znajdują się specjalne komórki obronne układu immunologicznego, zwalczające
zakażenia przez pochłanianie bakterii i innych szkodliwych antygenów - wszystko to omówimy
o wiele bardziej w kolejnych lekcjach. Inne, takie jak grasica i śledziona, są miejscem, w którym
dojrzewają komórki odpornościowe zwane limfocytami.
Ale żeby zrozumieć szczególną wspierającą rolę, którą układ limfatyczny odgrywa w organizmie,
zacznijmy od jego początków -- w tętniczo-żylnych układach włośniczek twojego układu krążenia.
Musisz pamiętać, że włośniczki są tam, gdzie krew w naczyniach transportowana jest od tętniczek
-- a wcześniej twoich tętnic -- do żyłek -- a ostatecznie twoich żył.
To właśnie miejsce, gdzie odbywa się wymiana składników odżywczych i odpadów, ciśnienie krwi wypycha
osocze z końca tętniczek naczyń włosowatych do płynu tkankowego pomiędzy
komórki jakiejkolwiek tkanki, w jakiej zdarzy się mu być.
Większość z tego płynu zostaje wciągnięte z powrotem do naczyń włosowatych przez końce żyłek,
dzięki ciśnieniu osmotycznemu.
Jednak trochę pozostaje w tyle. Z 20 litrów dziennie, które są wypchnięte przez zakończenia
tętniczek wszystkich naczyń włosowatych całego twojego ciała, tylko 17 litrów zostaje odzyskane przez zakończenia żyłek.
Pozostałe 3 litry? Stają się limfą.

Arabic: 
تحتوي بعض هذه الأعضاء والأنسجة خلايا دفاعية
من الجهاز المناعي لمحاربة العدوى
بالتهام البكتيريا ومستضدات ضارة أخرى
سنتحدث عنها في دروس قادمة،
أما الغدة الصعترية والطحال، فتوفر حضانة
لخلايا مناعية نامية
اسمها الخلايا الليمفاوية.
لكن لفهم الدور المساند
الذي يلعبه الجهاز اللمفاوي في الجسم
دعونا نبدأ من أصوله،
في الشبكات الشعرية للدورة الدموية.
ستتذكر أن هذه الشبكات
هي حيث تحمل الشعيرات الدموية الدم من الشرينات
ومن الشرايين قبل ذلك، وتوصل الدم إلى الوريّدات
وفي النهاية إلى الأوردة.
هنا يحدث نقل المغذيات والفضلات،
عندما تدفع قوة ضغط الدم البلازما
إلى خارج الشرينات والشعيرات الدموية
إلى السائل الخلالي
بين خلايا الأنسجة التي تكون فيها.
ومعظم السائل يعاد امتصاصه
إلى الشعيرات الدموية في نهاية الوريد
بفضل الضغط الإسموزي،
لكن يُترك بعضه. من الـ20 لترًا من السائل
الذي يخرج يوميًا من الشريّن
في نهاية كل الشعيرات الدموية في الجسم،
يعود 17 لترًا فقط بواسطة الشريان.
وتلك اللترات الثلاث تصبح هي اللمف.

iw: 
חלק מהאברים הללו והרקמות מארחים תאי לוחמה מיוחדים של מערכת החיסון שנועדו כדי להילחם
בזיהומים על ידי בליעה של בקטריות ועוד אנטיגנים מזיקים - שאת כולם אנו נפרט
בשיעורים הקרובים. אחרים, כמו התימוס והטחול, מטפלים ודואגים
לתאים חיסוניים בוגרים הנקראים לימפוציטיים.
אבל כדי להבין את התפקיד התומך המיוחד של מערכת הלימפה בגוף שלכם,
בואו נתחיל במקורות  - במעטפות הנימים של מערכת הדם שלך.
אתם בטח זוכרים  שהמעטפות הללו הן היכן שהנימים שלכם מעבירים דם מהעורקיקים
-לפניהם מהעורקים- אל הורידונים ולאחר מכן לוורידים.
זהו המקום בו חומרי מזון ופסולת עוברים בדם, בעוד שלחץ הדם
מכריח את הפלזמה לצאת מהנימים ולהיכנס לתוך נוזל הבניים בין
התאים של הרקמה הרלוונטית.
ורוב הנוזל הזה נספג חזרה לתוך הנימים שנמצאים בסוף העורקיקים,
הודות ללחץ האוסמטי.
אולםחלק נשאר מאחור. מתוך 20 הליטרים ביום אשר עוברים דרך
סופי העורקיקים בכל העורקיקים הקיימים בגופכם, רק 17 ליטרים נספגים חזרה על ידי קצות הוורידונים.
ו-3 הליטרים הנוספים? זה הופך ללימפה שלכם!

Spanish: 
Alguno de los organos y tejidos albergan celulas de defensa especiales del sistema inmune para combatir
infecciones engolfando bacterias y otros antigenos dañinos-- De esto hablaremos
en mas detalles en lesiones subsiguientes. Otros como el timo y el bazo provee un lugar
para la maduracion de celulas inmunes llamadas linfocitos.
Pero para entender el  rol de soporte especial que el sistema linfatico ejerce en tu cuerpo
vamos a comenzar con sus origenes-- en la cama de capilares de tu sistema circulatorio.
Recordemos que estas cama de capilares es donde los capilares llevan sangre desde tus ateriolas
-- y tus arterias antes que esto-- y nutre de sangre tus venulas-- y eventualmente tus venas.
Esto es donde la transferencia de nutrientes y desechos toma lugar,  segun la sangre obliga
al plasma a salir de la arteriola , sale de los capilares y entra al fluido interticial entre
las celulas de cualquier tejido.
Y la mayoria del fluido es drenado nuevamente a los capilares en la porción distal venosa.
gracias a la presión osmotica.
Pero un poco de fluido es dejado a tras. De  20 Litros al dia que es forzado a entrar atravez de la porción distal ateriolar
de los capilares que cubren todo tu cuerpo solo 17 litros son reabsorbidos por la porcion terminal venosa
Esos otros 3 litros? Se convierte en tu linfa.

English: 
Some of these organs and tissues house special
defensive cells of the immune system to fight
infection by gobbling up bacteria and other
harmful antigens -- all of which we’ll get
into a lot more in upcoming lessons. Others,
like the thymus and spleen, provide a nursery
for maturing immune cells called lymphocytes.
But to understand the special supporting role
that your lymphatic system plays in your body,
let’s start with its origins -- in the capillary
beds of your circulatory system.
You’ll recall that these beds are where
the capillaries carry blood from your arterioles
-- and your arteries before that -- and feed blood
into your venules -- and eventually your veins.
This is where the transfer of nutrients and
waste takes place, as blood pressures force
plasma out of the arteriole end of the capillaries
and into the interstitial fluid between the
cells of whatever tissue you happen to be
in.
And most of that fluid gets drawn right
back into the capillaries on the venous end,
thanks to osmotic pressure.
But some is left behind. Of the 20 liters
a day that’s forced through the arteriolar
end of all the capillaries all over your body,
only 17 liters is taken back up by the venous end.
Those other 3 liters? That becomes your lymph.

Estonian: 
Mõni neist elunditest ja kudedest
sisaldab erilisi immuunsüsteemi kaitserakke,
kes võitlevad infektsioonidega,
õgides baktereid ja muud kahjulikku,
millest räägime ka teistes tundides.
Teised, nagu harkelund ja põrn on lastetuba
arenevatele
immuunrakkudele ehk lümfotsüütidele
Et lümfisüsteemi erilisest
kaitserollist sinu kehas aru saada,
alustame selle päritolust -
vereringesüsteemi kapillaarivõrgustikust
Kapillaarivõrgustiku kapillaarid
kannavad vere arterioolidest - millele
eelnevad arterid - veenulitesse,
kust veri voolab edasi veenidesse
Siin toimubki toitainete ja jäägi ülekanne,
kus vererõhk surub vereplasma
arterioolide poolsetest
kapillaaridest välja vedelikku,
mis asub ümbritsevate koerakkude vahel
Enamik sellest vedelikust imendub
tagasi veenulite poolsetesse kapillaaridesse
tänu osmootsele rõhule
Kuid osa vedelikust jääb maha.
Iga päev surutakse terves kehas
20 l vedelikku kapillaaridest välja,
kuid sellest imendub tagasi vaid 17 l
Ja üle jäänud 3 liitrit?
See muutubki sinu lümfiks

English: 
It’s almost immediately picked up by nearby
lymphatic capillaries that wind their way
in and among the blood capillaries, and they’re
really well-suited for the job.
Lymphatic capillaries are made of loosely
overlapping, endothelial cells that look kind
of like roofing shingles, forming little flap-like
valves that only open in one direction.
So when the pressure in the interstitial space
becomes greater than the pressure inside the
lymphatic capillary, the flaps push open and
take in fluid to relieve the pressure.
Once the fluid is inside a lymphatic capillary,
we can officially call it lymph. Then it flows
through successively larger lymphatic vessels
to collecting vessels and then to larger trunks
and finally, into one of two big ducts that
feed back into the lowest pressure area of
the circulatory system.
The right lymphatic duct drains all the lymph
collected from the upper right area of the
torso, as well as the right arm, and the right
sides of the head and thorax, and feeds them
all into the internal jugular vein.
The larger thoracic duct takes lymph from
the rest of the body, and dumps it into the
subclavian vein.
Overall, these vessels work a lot like your
veins do. They operate under very low pressure,

Estonian: 
Peaaegu kohe korjavad
ümbritsevad lümfikapillaarid selle üles
ja rajavad verekapillaaride vahel endale
teed - see tuleb neil väga hästi välja
Lümfikapillaarid koosnevad
lõdva ülekattega endoteelirakkudest,
mis näeb välja kui katusekate,
kus klapid avanevad ainult ühes suunas
Kui rõhk koerakkude
vahel on suurem kui rõhk lümfikapillaaris,
siis lükatakse
klapid lahti ja vedelik voolab sisse
Hetkest kui vedelik on lümfikapillaaris,
nimetatakse seda lümfiks. Seejärel voolab
lümf läbi üha suuremate lümfisoonte
kogumissoontesse ja -kottidesse
ja lõpuks ühte kahest suurest juhast,
kust antakse vedelik tagasi
vereringesüsteemi
madalaima rõhuga piirkonda
Parem lümfijuha kogub
kogu lümfi kere paremast ülaosast,
paremast käest,
paremast pea- ja rinnaosast
ja viib selle kõik
sisemisse kägiveeni
Rinnajuha kogub
lümfi ülejäänud kehast
ning viib selle rangluualusesse veeni
Lümfisooned sarnanevad veenidega.
Neis on väga madal rõhk,

Spanish: 
Es casi inmediatamente recogida por los capilares linfaticos que estan en su lugar
entre los capilaes y realmente estan diseñdos para su trabajo.
Los capilares linfaticos son hechos de celulas endoteliales que se intersolapan que tienen un parecido
a  tejas en un techo, formando unas valvulas que solo habren hacia una dirección
Asi que cuando la presion en el espacio interticial es mas fuerte que la presion dentro de
el capilar linfatico, las valvulas se habren tomando el fluido para aliviar la presión
Una vez el fluido esta dentro del capilar, podemos oficialmente llamarle linfa. Entonces fluye
a traves de vasos linfaticos mas grande llamados vasos de coleccion  luego en troncos mayores
y finalmente en uno de los dos ductos grandes que retroalimentan a las areas de mas baja presión del
sistema circulatorio.
El ducto linfatico derecho drena toda la linfa conleccionada de las areas superiores al
torso asi como tambien el brazo derecho, y el lado derecho de la cabeza y el torax y la dirige a
la vena interna jugular
El ducto toracico mayor toma la linfa del resto del cuerpo y la drena en la
vena subclavia
En resumen, estos vasos  trabjan similares a tus venas. Estos opera bajo niveles disminuidos de presión,

iw: 
כמעט באופן מיידי, הם נלקחים על ידי הנימים הלימפטיים אשר מכוונים את הדרך שלהם
בין נימי הדם, והם באמת מותאמים טוב מאוד לתפקיד שלהם.
נימים לימפטיים עשויים מתאי אנדותל חופפים באופן רופף, הנראים כמו
רעפי גגות, ויוצרים שסתומים כמו שנפתחים רק בכיוון אחד.
אז כאשר הלחץ במרווח הבין תאי הופך לגדול יותר מאשר הלחץ בתוך
הנים הלימפטי , השסתומים נדחפים ונפתחים ומקבלים את הנוזל, וכך מקלים את הלחץ .
ברגע שהלחץ גבר בתוך נים לימפטי, אנו יכולים לקרוא לזה באופן רשמי לימפה. אז הוא זורם
דרך כלי לימפה גדול יותר לכלי לימפה מרכזים ואז   למרכזים גדולים יותר
ולבסוף, לתוך אחת משתי צינוריות שמספיגות את הנוזלים מחדש לתוך האזור עם הלחץ הנמוך ביותר של
מערכת הדם.
הצינורית הלימפטית הימנית מנקזת את כל הלימפה שנאספה מהאזור הימני העליון של
פלג הגוף העליון, כמו הזרוע הימנית, צד ימין של הראש ושל בית החזה ומספיגה אותה
לתוך וריד הצוואר הפנימי.
צינור החזה הגדול לוקח את הלימפה משאר הגוף ומספיג אותה
לתוך עורק הזרוע.
בסך הכל, כלי הלימפה הללו עובדים מאוד דומה לורידים. הם מתפקדים תחת לחץ נמוך מאוד,

Arabic: 
تلتقطها فورًا الشعيرات اللمفاوية القريبة
التي تتجول
في وبين الشعيرات الدموية، وهي مناسبة لعملها.
تتكون الشعيرات الدموية الليمفاوية
من خلايا بطانية متداخلة
تشبه ألواح التسقيف وتشكل الصمامات
تفتح باتجاه واحد.
عندما يصبح الضغط
في الفضاء الخلالي أكبر من الضغط داخل
الشعيرات اللمفاوية،
تفتح اللوحات وتدخل السوائل لتخفيف الضغط
عند دخول السائل إلى الشعيرات اللمفاوية،
يتحول إلى لمف. ثم يتدفق
عبر الأوعية اللمفاوية الكبيرة إلى الأوعية
الدموية الجامعة ثم إلى الجذوع الأكبر حجمًا
وأخيرًا، إلى إحدى القناتين الكبيرتين
اللتين تغذيان أدنى منطقة ضغط
في جهاز الدوران.
تستنزف القناة اللمفية اليمنى كل اللمف المجموع
من المنطقة العليا اليمنى للجذع
والذراع اليمنى
والجانبين الأيمن من الرأس والصدر
وتدفعها كلها إلى الوريد الوداجي الداخلي.
تتلقى القناة الصدرية اللمف من بقية الجسم،
وتضعه في الوريد تحت الترقوة.
بشكل عام، تعمل هذه الأوعية كالأوردة.
وتعمل تحت ضغط منخفض جدًا،

Polish: 
Są niemal natychmiast zebrane przez okoliczne włosowate naczynia limfatyczne, które wiją sobie drogę
w i wśród naczyń włosowatych krwionośnych i są one naprawdę dobrze przygotowane do tego zadania.
Naczynia włosowate limfatyczne wykonane są z luźno nakładających się komórek śródbłonka, które wyglądają trochę
jak dachówki, tworzące małe klapki - jak zawory otwierane tylko w jednym kierunku.
Tak więc, gdy ciśnienie w przestrzeni międzytkankowej staje się wyższe niż ciśnienie wewnątrz
naczynia limfatycznego, klapki otwierają się i wpuszczają płyn, aby zmniejszyć ciśnienie.
Gdy płyn jest wewnątrz naczynia limfatycznego, możemy oficjalnie nazwać go limfą. Następnie płynie ona
przez coraz większe naczynia limfatyczne, zbierających limfę, a następnie do większych pni
i w końcu do jednego z największych przewodów, który wprowadza limfę do miejsca o najniższym ciśnieniu
w układzie krążenia.
Prawy kanał limfatyczny odsącza całą zebraną limfę z prawej górnej części
tułowia, jak również z prawej ręki i prawej strony klatki piersiowej oraz głowy, i wprowadza ją
całą do żyły wewnętrznej szyjnej.
Większy przewód piersiowy zbiera limfę z reszty ciała i wprowadza ją
do żyły podobojczykowej.
Ogólnie rzecz biorąc, naczynia te działają trochę jak twoje żyły. Działają one pod bardzo niskim ciśnieniem,

Spanish: 
tiene una serie de valvulas que evitan el retorno, y son ayudados un poco por el tejido muscular liso
permitiendo asi a las paredes de los vasos mantener el movimiento del fluido.
OK, asi que el sistema linfatico toma el fluido extra que a sido expulzado de tus capilares sanguineos
y basicamente lo recoge. Eso suena practico. Pero como seres vivientes que quiere mantenerse
vivo, ¿Para que exactamente esta dentro de ti?
Bueno, recuerda: Estamos hbalando de  un aproximado de 3 litros de sangre al dia-- eso es
mas de la mitad de tu volumen de sangre total.
Si no es retronado al sistema circulatorio,  vas a observar  una disminución seria
en la presion sanguinea y un poco o ningun aporte de oxigeno o desecho que recoger.
Ademas cualquier bloqueo del sistema linfatico como  un tumor que obstruya uno de los vasos
-- puede ser peligroso, resultando en edema, o inflamacion, que puede restringir el fluido de sangre
y llevar a complicaciones serias.
y Finalmente: No golvides que tu linfa ambien juega un role clave en el funcionamiento del tu sistema inmune.
Digamos que te raspas tu codo, y algunas cosas malas-- como bacterias estafiloccocus que
cubren tu cuerpo entero ahora mismo-- infiltra parte de tu tejido conectivo areolar
que esta debajo de tu piel.
Debido a que ese tejido esta lleno de fluido intertisial que drena a tus vasos linfaticos

iw: 
יש להם סדרת שסתומים המונעת זרימה לאחור, והם נעזרים מעט בשריר חלק
שבכלי הדם, שעוזר לנוזל לנוע,
טוב, אז המערכת הלימפטית לוקחת נוזל עודף אשר נסחט החוצה מנימי הדם,
ובאופן בסיסי מנקה ומסננת אותו. זה נשמע שימושי. אבל, כמו דבר חי שרוצה להישאר בחיים
מה בדיוק יוצא לכם מזה?
טוב, תזכרו: אנחנו מדברים על השבה של 3 ליטרים של נוזל דם בכל יום - זה
יותר מחצי מכמות הדם הכוללת שלכם.
אם זה לא היה מוחזר למערכת הדם, היית מוצאים את עצמכם בנפילה רצינית
של לחץ דם נמוך במיוחד, וכמעט ללא זרימת והספקת חמצן.
בנוסף, כל חסימה במערכת הלימפטית - למשל בגלל גידול סרטן אשר חוסם את אחד מכלי הדם שלכם,
יכולה להיות ממש מסוכנת ולגרום לבצקת או לנפיחות שיכולה להגביל את זרימת הדם
ולגרום לסיבוכים רציניים.
ולבסוף - אל תשכחו שהלימפה שלכם משחקת גם תפקיד חיוני ביותר במערכת החיסון שלך.
נגיד שגירדתם במררפק- וכמה חומרים רעים כמו הבקטריה סטפילוקוקוס
שמכסה את כל הגוף שלך עכשיו - מחלחלת דרך  רקמת החיבור הרופפת
שמתחת לעור שלכם.
כיוון שהרקמה הזו מלאה בנוזל הביניים שמתנקז לתוך הלימפה שלכם,

Arabic: 
وتحتوي على سلسلة من الصمامات
التي تمنع الارتجاع، وتساعدها عضلة ملساء
في جدران الأوعية تبقر السائل متحركًا.
إذن، يأخذ الجهاز اللمفاوي
السوائل الزائدة من الشعيرات الدموية ويمسحها.
يبدو هذا مفيدًا، ولكن كإنسان يريد البقاء
على قيد الحياة، بماذا يفيدك تحديدًا؟
تذكروا أننا نتحدث عن استرداد 3 لترات
من سوائل الدم في اليوم الواحد،
وهذا أكثر من نصف إجمالي حجم الدم.
إن لم يعد إلى الدورة الدموية،
ستعاني انخفاضًا حادًا في ضغط الدم
وانخفاض أو انعدام مستوى
إيصال الأكسجين أو استلام الفضلات.
بالإضافة إلى أن أي انسداد في النظام الليمفاوي
بسبب ورم يسد أحد العروق مثلًا
سيكون خطرًا ويؤدي إلى الوذمة
أو التورم الذي يعيق تدفق الدم
ويؤدي إلى مضاعفات خطيرة.
وأخيرا، لا تنسوا أن اللمف
يلعب دورًا رئيسيًا في الجهاز المناعي.
فلنفرض أنك جرحت مرفقك،
وبكتيريا المكورات العنقودية
التي تغطي الجسم بأكمله
اخترقت بعض النسيج الضام الهالي
تحت جلدك.
بما أن تلك الأنسجة مليئة بالسائل الخلالي
الذي يرشح بالأوعية اللمفاوية،

Polish: 
mają szereg zastawek, które zapobiegają cofaniu się limfy oraz są trochę wspierane przez mięśnie gładkie
w ścianach naczyń, które utrzymują płyn w ruchu.
OK, więc system limfatyczny zbiera dodatkowy płyn, który jest wyciśnięty z naczyń włosowatych
i w zasadzie oczyszcza go. Brzmi to korzystnie. Ale, jako istota żyjąca, która chce pozostać
przy życiu, co jest w tym korzystnego dokładnie?
Pamiętaj: Mówimy o odzyskaniu 3 litrów osocza krwi dziennie - to
więcej niż połowa twojej całkowitej objętości krwi.
Jeśli to nie zostałoby zwrócone do układu krążenia, byłbyś narażony na poważny spadek
ciśnienia krwi oraz trochę na zatrzymanie dostawy tlenu lub wychwytywania zbędnych metabolitów.
Dodatkowo, każde zablokowanie układu limfatycznego - jak guz, który tamuje jedno z twoich naczyń
- może być bardzo niebezpieczne, powodując obrzęk lub opuchnięcie, które mogą ograniczać przepływ krwi
i prowadzić do poważnych komplikacji.
I wreszcie: nie należy zapominać, że limfa odgrywa również kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego.
Załóżmy, że zadrapiesz łokieć, a niektóre złe rzeczy - jak bakterie Staphylococcus, które
pokrywają całe twoje ciało właśnie teraz - infiltruje tkankę łączną wiotką
pod twoją skórą.
Wobec tego, że tkanka jest pełna płynu śródmiąższowego uchodzącego do naczyń limfatycznych, które

English: 
have a series of valves that prevent backflow,
and are helped along a bit by smooth muscle
in the vessel walls that keep the fluid moving.
OK, so the lymphatic system takes extra fluid
that’s squeezed out of the blood capillaries
and basically mops it up. That sounds handy.
But, as a living thing that wants to stay
alive, what’s in it for you, exactly?
Well, remember: We’re talking about recovering
3 liters of blood fluid per day -- that’s
more than half of your total blood volume.
If that weren’t returned to your circulatory
system, you’d be looking at a serious drop
in blood pressure, and little to no oxygen
delivery, or waste pick up.
Plus, any blockage in the lymph system -- like
from a tumor that obstructs one of your vessels
-- can be really dangerous, resulting in edema,
or swelling, that can constrain blood flow
and lead to serious complications.
And finally: Don’t forget that your lymph also plays
a key role in the function of your immune system.
Say you scrape your elbow, and some bad stuff
-- like the staphylococcus bacteria that’s
covering your entire body right now -- infiltrates
some of the loose areolar connective tissue
under your skin.
Since that tissue is full of interstitial
fluid that drains into your lymphatics, which

Estonian: 
neil on palju tagasivoolu takistavaid klappe
ja nende seintel on silelihased,
mis lükkavad vedelikku

English: 
ultimately drain to your heart, you’re going
to want to vanquish those bad guys before
they have a chance to wreak any havoc.
What ever will you do?
Well, this is where your lymph nodes come
in.
Your body’s main lymphoid organs, the lymph
nodes are where your lymph gets close and
regular inspection by its resident immune
cells, lymphocytes.
Depending on what kind of troublemaker they
find in the fluid, the lymphocytes might trigger
the release of resident macrophages to attack
unwanted microorganisms. Or they might activate
the general immune system outside of the node,
if they need extra support.
The details of how that happens we will get
to next time, but for now just understand
that lymphocytes are found in, and mature
in, the loose reticular connective tissue
that makes up a large part of the nodes and
most of your other lymphoid organs.
Now, if a node is overwhelmed by whatever
invader it’s trying to quell, it may become
inflamed.
You can actually feel some of your nodes if
you poke around the sides of your neck.
They feel like little bumps...yeah, there
they are.
And noticeably enlarged lymph nodes are often
an early diagnostic sign of disease or infection,
which is why doctors are always feeling around
under your jawline during check-ups.

iw: 
אשר לבסוף מתנקזת לתוך הלב שלכם, אתם בטח תרצו לחסל את כל החבר'ה הרעים הללו
לפני שיהיה להם סיכוי להמיט עליכם הרס כלשהו.
מה תעשו לכל הרוחות?
ובכן, פה קשרי הלימפה שלכם נכנסים לתמונה.
האיברים הלמפיים העיקריים של הגוף שלך, קשרי הלימפה שלך הם המקום שבו הלימפות עוברות
בדיקה שגרתית מקרוב, על ידי תאי מערכת החיסון המתגוררים בקשר, לימפוציטים.
תלוי בסוג הפושטק שהם ימצאו בנוזל, הלימפוציטים יכולים להתניע
את שחרורם של מאקרופאג'ים מקומיים שיתקפו את המיקרואורגניזמים הלא רצויים. או שהם יפעילו
את מערכת החיסון הכללית מחוץ לקשר, אם הם צריכים תמיכה נוספת.
את הפרטים של איך זה קורה אני אסביר בפעם הבאה, אבל כעת רק תבינו
שלימפוציטים מעורבים בזה, ומתבגרים בזה, ורקמת החיבור הרופפת
מהווה חלק גדול מהקשריות הללו ורוב האיברים הלימפיים האחרים.
כעת, אם קשר מופתע על ידי פולש שמנסה להיכנס, הוא יכולה להפוך
לדלקתי. אתם יכולים ממש להרגיש חלק מקשרי הלימפה שלכם אם
תתקעו אצבעות בצידי הצוואר.
הם מרגישים כמו בליטות קטנות... כן... הנה הם שם.
ושימו שם שקשריות לימפה מוגדלות הן לעיתים קרובות סימן דיאגנוזה מקדים למחלה או לזיהום,
שזו הסיבה שרופאים תמיד בודקים את קו הלסת שלכם בעת בדיקה כללית.

Arabic: 
والتي تتدفق في النهاية إلى قلبك
ستريد هزيمة الأشرار
قبل أن تتاح لهم فرصة إحداث الضرر.
ماذا ستفعل؟
هنا يأتي دور العقد الليمفاوية.
الأجهزة اللمفاوية الرئيسية في الجسم،
وهي العقد اللمفاوية، هي حيث يخضع اللمف
إلى تفتيش قريب ومنتظم
بواسطة الخلايا المناعية، الخلايا الليمفاوية.
وفقًا لنوع المتاعب الذي تجده في السائل،
قد تحفز الخلايا اللمفاوية
إطلاق الخلايا الضامة الكبيرة لمهاجمة
الميكروبات غير المرغوب فيها أو قد تفعّل
جهاز المناعة العام خارج العقدة،
إذا احتاجت إلى دعم إضافي.
سنخوض في تفاصيل هذا المرة القادمة،
لكن الآن، دعونا نفهم فقط
أن الخلايا الليمفاوية
توجد وتنضج في النسيج الضام الشبكي
الذي يشكل جزءًا كبيرًا من العقد
ومعظم الأعضاء اللمفاوية الأخرى.
إذا تغلب الغزاة على العقدة،
فإنها قد تلتهب.
ويمكنك أن تشعر فعلًا
ببعض العقد اللمفاوية
إن ضغطت على جوانب عنقك.
لها ملمس المطبات... نعم، إنها هنا.
والعقد الليمفاوية المتضخمة
تكون علامة التشخيص المبكر لمرض أو التهاب،
وهذا هو سبب تحسس الأطباء دائمًا
للمنطقة أسفل الفك أثناء الفحص.

Spanish: 
que por ultimo drenara a tu corazon , tu vas a querer eliminar todos esos chicos malos antes
de que tengan chances de hacer estragos.
¿Que  mas tu harias?
Bueno aqui es donde tus nodulos linfaticos entran a escena.
Tu organo linfoide principal, los nodulos linfaticos es donde la linfa es atrapada para relaizar
una inspección general por sus celulas del sistema inmune linfocitos.
dependiendo de que tipo de causa problemas encuentre en el fluido, los linfocitos pueden desencadenar
la liberación de  macrofagos para atacar a microorganismos invasores. O tambien pueden activar
el sistema inmune general afuera del noulo linfatico si necesita apoyo extra.
Los detalles de como ocurre esto lo discutiremos luego pero por ahora solo entiendan
que los linfocitos son encontrados y maduran en el tejido conectivo reticular
que es el tejido del que esta compuesto gran parte de los nodulos linfaticos y la mayoria de tus otros tejidos linfaticos.
Ahora bien. si un nodulo linfatico es sobrecargado por un cualquier invasor que se quiere colar puede que este se torne
Inflamado. Tu mismo puedes sentir alguno de tus nodulos si
los tocas con tus dedos en los lados de tu cuello.
Se sienten como pequeñas protuberaciones... si, aqui estan.
Y notablemente nodulos linfaticos inflamados son a menudo un signo diagnostico temprano de una enfermedad o infeccion,
que es la razón por la cual los doctores siempre estan palpando tu quijada durante una examinación

Polish: 
ostatecznie prowadzą do serca, będziesz chciał pokonać tych złych typków, zanim
będą mieć szansę, aby siać spustoszenie.
Co zatem zrobisz?
Cóż, od tego są właśnie węzły chłonne.
Główne narządy limfatyczne organizmu, węzły chłonne, są tam, gdzie limfa zbiera się i przechodzi
regularne kontrole, dzięki przebywającym w nich komórkach odpornościowych, limfocytom.
W zależności od rodzaju łobuza, którego znajdą w osoczu, limfocyty mogą powodować
uwolnienie makrofagów atakujących niepożądane mikroorganizmy. Albo mogą uaktywnić
ogólny układ odpornościowy poza węzłem, jeśli potrzebują dodatkowego wsparcia.
Szczegóły, jak to się dzieje, będziemy omawiać następnym razem, teraz po prostu to zrozum,
Limfocyty, które znajdują się i dojrzewają w tkance łącznej siateczkowatej
która buduje dużą część węzłów i większość pozostałych narządów limfatycznych.
Teraz, jeśli węzeł jest przytłoczony przez jakiegokolwiek zarazka, to próbując go stłumić, może przejść
w stan zapalny. Możesz wtedy poczuć niektóre węzły
po bokach swojej szyi.
Są jak małe guzki... Tak, są tam.
Znacznie powiększone węzły chłonne są często wczesnym objawem diagnostycznym choroby lub zakażenia,
dlatego lekarze zawsze je sprawdzają pod szczękami podczas kontrolnych badań lekarskich.

Spanish: 
Pero tus nodulos linfaticos no son tus unicos puntos de cotejo del sistema. Tambien tienes algunos
puntos de cotejos especializados en puntos estrategicos en tejidos especialmente sensitivos,
como aquellos que estan en los tractos respiratorios y digestivos.
Estos son llamados mucosa- asociada a tejido linfoide, o MALTs debido a que pueden ser encontrados
en las membranas mucosas alrededor del cuerpo fuera de los vasos linfaticos.
Tus amigdalas son algunas de las collecciones de este tipo de tejido que en conjunto forman un anillo
alrededor de la entrada de la faringe. Desde alli ellos pueden inspeccionar todo lo que comes y respiras
y tratan de remover cualquier patogeno antes de que entre al tracto gastrointestinal o pulmonar.
Es un trabajo duro, y por eso mismo es que el ardor de garganta y amigdalas inflamadas son un
signo comun de resfriado u otra infección
Otra coleccion de MALT s, llamadas los parches de Peyer estan localizados en la porcion distal de
el intestino delgado, proveyendo otro punto de cotejo a traves del sistema gastrointestinal
y contrario al mito popular, tu apendice no es inservible , debido a que contiene
una collección de tejido linfatico y esta localizado donde puede destruir cualquier remanente
de bacteria antes de que pueda accesar a la pared intestinal durante la absorción
Exactamente como tu linfa y el sistema inmune detecta y destruye visitantes no queridos pueden

English: 
But your lymph nodes aren’t the system’s
only checkpoints. You’ve also got a few
special outposts placed at strategic entry
points to particularly sensitive tissues,
like the those in the respiratory and digestive
tracts.
These are called mucosa-associated lymphoid
tissues, or MALTs, because they can be found
in mucous membranes around the body, outside
of the lymphatic vessels.
Your tonsils are some of the largest collections
of these tissues, which together form a ring
around the entrance of the pharynx. There
they can inspect everything you eat and breathe
and try to remove any pathogens before they
enter the GI tract or lungs.
It’s a pretty big job, actually, which is
why sore throats and swollen tonsils are a
common sign of a cold or other infection.
Another collection of MALTs, called Peyer’s
patches, are in the distal portion of the
small intestine, providing another check point
along the GI tract.
And contrary to popular myth, your appendix
is not useless, because it too contains a
bunch of lymphoid tissue and is conveniently
located where it can destroy any remaining
bacteria before it can breach the intestinal
wall during absorption.
Exactly how your lymph and immune cells detect
and destroy the unwanted visitors that might

Arabic: 
لكن العقد الليمفاوية
ليست نقاط التفتيش الوحيدة في الجسم،
فهناك أيضًا المواقع على المداخل الاستراتيجية
إلى الأنسجة الحساسة،
كتلك الموجودة في القنوات التنفسية والهضمية.
وتسمى الأنسجة اللمفاوية المصاحبة للمخاط
لأنها توجد في الأغشية المخاطية
في جميع أنحاء الجسم، خارج الأوعية اللمفاوية.
اللوزتان من أكبر أماكن تجمع هذه الأنسجة،
والتي تشكل معًا حلقة
حول مدخل البلعوم.
وهناك تفحص كل ما تأكله وتتنفسه
وتحاول إزالة الممرضات
قبل أن تدخل الجهاز الهضمي أو الرئتين.
انها مهمة كبيرة،
ولهذا فإن التهاب الحلق وتورم اللوز
هما مؤشر شائع
للإصابة بالزكام أو بالتهاب آخر.
مجموعة أخرى من الأنسجة اللمفاوية المرتبطة
بالمخاط اسمها بقع باير، وهي في الجزء الأعلى
من الأمعاء الدقيقة، وتوفر
نقطة تفتيش على طول الجهاز الهضمي.
وعكس ما هو شائع، فإن الزائدة الدودية
ليست عديمة الفائدة
لأنها تحتوي على مجموعة من الأنسجة اللمفاوية
وتقع بمكان يمكنها من تدمير
البكتيريا المتبقية قبل أن تخترق
جدار الأمعاء خلال الامتصاص.
كيفية إيجاد وتدمير اللمف والخلايا المناعية
للعوامل غير المرغوب بها

iw: 
אך קשרי הלימפה הם לא נקודות הבדיקה היחידות במערכת הזו. יש לכם גם
כמה מאחזים מיוחדים הממוקמים במקומות אסטרטגיים ומתמקדים ברקמות רגישות מסוימות,
כמו במערכת הנשימה ובמערכת העיכול.
הן נקראות רקמות לימפה קשורות רירית, או MALT, כיוון שהן יכולות להימצא
בקרומים הריריים שמסביב לגוף, מחוץ לכלים הלימפטיים.
השקדים שלכם הם חלק מהאיברים הגדולים של הרקמות הללו, אשר יחד מהווים
טבעת סביב הכניסה לבית הבליעה.שם הם יכולים לבדוק כל דבר שאתם אוכלים ונושמים
ומנסים להסיר כל פתוגן לפני שהוא נכנס למערכת העיכול או לריאות.
זהו למעשה תפקיד מאוד חשוב, וזו הסיבה שגרון כואב ושקדים נפוחים
הם סימן מוכר לצינון או לזיהום אחר.
עוד סוג של MALT, הנקראים הכתמים של פאייר, נמצאים בחלק המרוחק (דיסטלי) של
המעי הדק, ומהווים נקודת ביקורת נוספת לאורך מערכת העיכול.
ובניגוד למיתוס הידוע, התוספתן אינו מיותר, בגלל שגם הוא מכיל
הרבה רקמות לימפטיות וממוקם בהתאמה במקום בו הוא יכול להרוס ולפגוע
בכל בקטריה שנשארה לפני שהיא תעבור את דופן המעי במהלך תהליך ספיגה.
בדיוק כיצד התאים החיסוניים והלימפטיים נלחמים והורסים מבקרים לא ידועים שנכנסים

Polish: 
Ale twoje węzły chłonne nie są jedynymi punktami kontrolnymi układu. Masz również kilka
specjalne miejsca umieszczone w strategicznych punktach wejścia do tkanek szczególnie wrażliwych,
jak te w drogach oddechowych i przewodzie pokarmowym.
Nazywane są one tkankami limfoidalnymi związanymi z błoną śluzową, lub MALT, ponieważ można je znaleźć
w błonach śluzowych w całym ciele, poza naczyniami limfatycznymi.
Twoje migdałki są jednymi z największych zbiorów tych tkanek, które razem tworzą pierścień
wokół wejścia do gardła. Mogą tam one sprawdzać wszystko, co jesz i wdychasz
i starają się usunąć wszelkie patogeny przed ich wejściem do przewodu pokarmowego i płuc.
Właściwie jest to dość ważna praca, dlatego ból gardła i spuchnięte migdałki są
częstym objawem przeziębienia lub innej infekcji.
Kolejne zbiory MALT, nazywane kępkami Peyera, znajdują się w dalszej części
jelita cienkiego, co stanowi kolejny punkt kontrolny w przewodzie pokarmowym.
I w przeciwieństwie do popularnego mitu, twój wyrostek robaczkowy nie jest bezużyteczny, ponieważ również zawiera
pęczek tkanki limfatycznej i jest dogodnie usytuowany, więc może zniszczyć wszelkie pozostałe
bakterie zanim te naruszyłyby ściany jelita podczas wchłaniania.
Dokładnie to, jak twoja limfa i komórki odpornościowe wykrywają i niszczą niepożądanych gości, bo może

Polish: 
w przeciwnym razie zabiliby cię, to właśnie to, o czym mamy zamiar rozmawiać przez pozostałą część tego kursu.
Ale teraz dowiedziałeś się, jak nasz unsung układ limfatyczny wspomaga pracę układu sercowo-naczyniowego poprzez
zbieranie, filtrowanie i zwracanie płynu śródmiąższowego z powrotem do strumienia krwi przez układ
naczyń limfatycznych. Rozmawialiśmy także o kluczowej roli systemu w zwalczaniu
zakażenia i jak węzły chłonne i inne narządy limfatyczne oraz obszary MALT zawierają atakujące antygeny
limfocyty, które stanowią istotne wsparcie dla układu immunologicznego.
Dziękuję do naszego dyrektora nauki, Linnea Boyev i dziękujemy wszystkim naszym Patreon
patronów, których miesięczne składki pomagają umożliwić Crash Course, nie tylko dla siebie,
ale dla każdego, wszędzie. Jeśli podoba Ci się kurs i chcesz pomóc nam zachować tworzenia
filmy takie jak ten, możesz przejść do patreon.com/crashcourse
Ten odcinek został nakręcony w Doctor Cheryl C. Kinney Crash Course Studio, był napisany
przez Kathleen Yale, skrypt został edytowany przez Blake'a de Pastino, a konsultantem jest dr
Brandon Jackson. Został wyreżyserowany przez Nicholasa Jenkinsa, pod redakcją Nicole Sweeney, naszym dźwiękowcem
jest Michael Aranda, a zespołem graficznym jest Thought Cafe.

Spanish: 
de otra manera matarte es de lo que vamos a estar hablando durante lo que dure este curso.
Pero por ahora aprendistes como el sistema linfatico invisible da apoyo a la funcion cardiovascular al
coleccionar, filtrar y rertornar fluido interisial nuevamente al torrente sanguineo via el sistema
de vasos linfaticos. Tambien hablamos acerca del rol mas importante del sistema que es combatir
infecciones y como los nodulos linfaticos y otros organos linfaticos y areas MALT contienen
linfocitos que atacan antigenos lo cual es crucial para el soporte del sistema inmune.
Gracias a nuestro director de aprendizaje Linnea Boyev, y gracias a ustedes por su patrocinio
Su apoyo y contribución mensual nos ayuda a que Crash Course sea posible no para nosotros mismos
sino para todos, en cualquier lugar. Si le gusta Crash Course y quiere ayudarnos a continuar realizando
videos como estos, puede visitar  patreon.com/crashcourse
Este episodio fue filmado el estudio del doctor Cheryl C. Kinney Crash Course Studio, y fue escrito por
Kathleen Yale, editado por Blake de Pastino y nuestro consultor es el Dr.
Brandon Jackson. Dirigido por Nicholar Jenkins, editado por Nicole Sweeney, nuestro ingeniero de sonido es
Michael Aranda y el equipo de grafica es Thougth Cafe.

Arabic: 
والتي قد تؤدي للموت هو ما سنتحدث عنه
في الفترة المتبقية من هذه الدورة.
لكن الآن تعلمتم كيف يدعم الجهاز اللمفاوي
وظيفة جهاز القلب الوعائي
بواسطة جمع وترشيح وإعادة السائل الخلالي
لمجرى الدم من خلال جهاز من الأوعية اللمفاوية
تحدثنا أيضًا عن دور الجهاز الرئيسي
في مكافحة الالتهاب،
وكيف أن الغدد الليمفاوية وأجهزة لمفاوية أخرى
والأنسجة اللمفاوية المخاطية تضم مستضدات
تهاجم الخلايا الليمفاوية
لتوفر الدعم اللازم لجهاز المناعة.
شكرا لمسؤولة التعلم لينيا بوييف،
وشكرًا لجميع رعاتنا على Patreon
الذين تساعد مساهماتهم الشهرية على إبقاء
Crash Course متاحًا لهم وللجميع في كل مكان.
إن أعجبكم Crash Course وترغبون في مساعدتنا
على الاستمرار في تقديم مثل هذه الفيديوهات
زوروا موقعنا patreon.com/crashcourse.
صورت هذه الحلقة في استوديو
د. شيريل سي كيني المخصص لـCrash Course،
كتبت الحلقة كاثلين ييل وحرر النص
بليك دي باستينو، ومستشارنا هو براندون جاكسون.
الحلقة من إخراج نيكولاس جنكينز،
ومونتاج نيكول سويني،
ومصمم الصوت هو مايكل أراندا
وفريق الرسومات هو Thought Café.

English: 
otherwise kill you is what we’re gonna be
talking about for the remainder of this course.
But for now you learned how your unsung lymphatic
system supports cardiovascular function by
collecting, filtering, and returning interstitial
fluid back into the bloodstream via a system
of lymphatic vessels. We also talked about
the system’s major role in fighting off
infection, and how lymph nodes, and other
lymphoid organs, and MALT areas house antigen-attacking
lymphocytes that provide crucial support to
the immune system.
Thank you to our Headmaster of Learning, Linnea
Boyev, and thank you to all of our Patreon
patrons whose monthly contributions help make
Crash Course possible, not only for themselves,
but for everybody, everywhere. If you like
Crash Course and want to help us keep making
videos like this one, you can go to patreon.com/crashcourse.
This episode was filmed in the Doctor Cheryl
C. Kinney Crash Course Studio, it was written
by Kathleen Yale, the script was edited by
Blake de Pastino, and our consultant is Dr.
Brandon Jackson. It was directed by Nicholas
Jenkins, edited by Nicole Sweeney, our sound
designer is Michael Aranda, and the Graphics
team is Thought Cafe.

iw: 
ויכולים להרוג אתכם - על זה נדבר בהמשך הקורס.
אבל נכון לעכשיו למדתם איך מערכת הלימפה האלמונית שלכם תומכת בפעולה הקרדיווסקולרית על ידי
איסוף, סינון, והחזרת נוזל בין תאי לתוך זרם הדם דרך מערכת
של כלי לימפה. אנחנו גם דיברנו על התפקיד הגדול של המערכת בלחימה
נגד זיהומים, וכיצד קשרילימפה וכן איברי לימפה נוספים ואזורי MALT מארחים ומחזיקים
לימפוציטים הנלחמים באנטיגנים ומספקים תמיכה הכרחית למערכת החיסון.
תודה למנהלת הלמידה שלנו, לינאה בוייאב, ותודה לכל
הפטרונים שלנו שתורמים מידי חודשים והופכים את הקורס הזה לאפשרי, לא רק עבור עצמם,
אלא בעבור כולם, בכל מקום. אם אתם אוהבים את קראש קורס ורוצים לעזור לנו
להמשיך לעשות סרטונים כמו הסרטון הזה, אתם יכולים לפנות ל-patreon.com/crashcourse.
 
 
ברנדון ג'קסון. הבימאי הוא ניקולס ג'נקינס, ערוך ע"י ניקול סוויני, מעצב
הקול הוא מישל ארנדה, והצוות הגרפי הוא "Thought Cafe"
