
Polish: 
W zaledwie kilka dni od
zrobienia tego filmu
NASA rozbije swój jedyny
orbiter Saturna o Planetę, kiedy Cassini
wejdzie w atmosferę Saturna skieruje
swoją antenę w kierunku Ziemi, przesyłając na żywo
dane o składzie
atmosfery, do czasu aż
silniki sterujące nie będą w stanie dłużej utrzymać sondy
stabilnie z powodu oporu atmosfery
Cassini wtedy spłonie w atmosferze Saturna.
W czasie 20 letniej misji
od startu do finalnego zejścia
ten statek był absolutnym pionierem,
który przetrwał i pracował w surowym
środowisku kosmosu i osobiście będę
smutny patrząc jak odchodzi.
Dziedzictwo Cassini będzie odczuwalne na lata
mimo, że naukowcy są w stanie drobiazgowo
przeanalizować ogromną ilość danych, które Cassini
zebrał w ciągu swojej misji, w ciągu
ostatniej części podróży nazwanej
Wielkim Finałem, był w stanie

English: 
In just a couple of days’ time from the
making of this video, NASA will be crashing
its only Saturn orbiter into the planet.
As Cassini enters Saturn’s atmosphere, it
will aim its antenna towards Earth, transmitting
data about the composition of the atmosphere
in real-time, until the thrusters can no longer
keep the probe steady due to the atmospheric
drag.
Cassini will then burn up in Saturn’s atmosphere,
ending a 20 year long mission from launch
to final descent.
This spacecraft has been an absolute trooper,
surviving and performing in the harsh environment
of space, and personally I will be sad to
see it go.
The legacy of Cassini will be felt for years
to come though, as scientists are able to
trawl over the huge amount of data Cassini
has collected during its mission.
During this final part of Cassini’s mission
called the Grand Finale, it has been able

Polish: 
zbliżyć się do planety tak jak nigdy wcześniej,
wlatując pomiędzy pierścienie
ale to co widział z tej niezwykłej
perspektywy pokazuje to czego jeszcze nigdy
nie widzieliśmy.
Zaczynając od księżyców Saturna
widział niektóre z księżyców pasterskich
z niebywałymi detalami. Te zdjęcia pokazują
zbliżenie do Atlasa, szerokiego na 40km,
księżyca, blisko skraju pierścienia A.
Co wygląda nadzwyczajnie w tym księżycu to
brak kraterów uderzeniowych na jego
widocznie gładkiej powierzchni, sprawiając, że wygląda
absolutnie przedziwnie. Pył z pierścieni
zbiera się nad powierzchnią
zwłaszcza dookoła równika tego
księżyca, wygładzając ją i nadając jej
kształt dysku. Podobne zjawisko dzieje się z
drugim najbardziej wewnętrznym księżycem Saturna
Pan, szerokim na 30 km, znajdującym się
w przerwie NK wszystkie cząsteczki z pierścieni
które zbłądzą w szeroką na 350 km
ścieżkę zostają zmiecione przez Pan, to utrzymuje
przerwę NK ciągłą i stabilną.
Daphne jest kolejnym księżycem pasterskim ale

English: 
to approach the planet closer than ever before,
darting in between the rings.
But what has it seen?
Has this unique perspective shown anything
we’ve never seen before?
Well, starting with the moons of Saturn, it
has seen some of the shepherd moons in unprecedented
detail.
This is a close approach of Atlas, a 40km
wide moon near the outskirts of the A ring.
What looks remarkable about this moon is the
lack of impact craters on its apparently smooth
surface, making it look absolutely bizarre.
Dust from the rings is collecting over the
surface, particularly around the equator of
the moon, smoothing it over and giving it
this disk shape.
A similar thing happens with the second-innermost
moon of Saturn, Pan.
At 30km wide and found in the Encke Gap, any
particles from the rings that stray into the
350km wide path get swept up by Pan.
This keeps the Encke gap steady and constant.

Polish: 
niestety nie widocznym w takich detalach
ale z powodu przerwy, w której jest zlokalizowany jego
efekt może być widoczny z
setek kilometrów. Ma tylko 8 km
średnicy i znajduje się w
bardzo wąskiej przerwie w pierścieniu A, nazywanej
Przerwą Keelera. Jego grawitacja jest bardzo słaba ale
wystarczająca do wymiecenia okolicznych
cząsteczek pyłu kiedy przemyka obok nich.
To wytwarza  fale albo efekt zmarszczek
w otaczających pierścieniach, czasami
nawet wyrywając materiał bezpośrednio z
pierścienia, widoczny w tej małej smudze
tutaj, pierścienie nie tylko poruszają się
na boki ale także w górę i w dół co
widać po cieniach, które rzucają. Mogę
jedynie wyobrażać sobie jak to jest siedzieć
na Daphne i oglądać jak fale podążają
za jej orbitalną ścieżką razem ze wspaniałym Saturnem
i wieloma innymi księżycami
w tle, cóż to byłby za widok!
Wracając do pierścieni

English: 
Daphnis is another shepherd moon, sadly not
seen in quite so much detail.
But due to the gap it is located in, its effect
can be seen for hundreds of kilometres.
It is only 8km in diameter, and is found in
a very narrow gap in the A ring called the
Keeler gap.
Its gravity is very weak, but is just enough
to whisk the nearby dust particles as it brushes
by.
This creates these waves, or ripple effect
in the nearby rings, sometimes even ripping
material directly out of the ring, visible
in this little trail here.
Not only do these ripples move side to side,
but up and down too as can be seen by the
shadows they create.
I can only imagine what it would be like to
sit on Daphnis and watch as waves follow its
orbital path, with glorious Saturn and its
many other moons in the background.
It would be quite the sight to behold.

English: 
Talking of the rings though, Cassini has been
able to capture some spectacular images.
One of my favourites from the Grand Finale
is this one, showcasing the Janus 2:1 spiral
density wave.
Amazingly, what you’re looking at here is
the result of the same process that creates
spiral galaxies, just much more tightly wound.
What appears to be many separate rings, is
actually only two spiral arms looping around
the planet many times, so every second line
you see in the image belongs to the same spiral
arm.
This image is part of the B ring, at a position
where the ring orbits twice for every one
orbit of Saturn’s moon Janus, causing an
orbital resonance.
The photo gives the illusion that the image
is tilted away at the top left, but this isn’t
the case.
The illusion is caused by the way density
waves propagate from the planet, the wavelength
decreasing with the distance from the resonance.
And this is where this resonance gets even
more mind-blowing.

Polish: 
Cassini uchwycił trochę spektakularnych zdjęć, jedno z moich ulubionych
z Wielkiego Finału jest to
prezentujące spiralną falę gęstości
Janusa dwa do jeden. To na co
patrzycie tutaj to skutek
tego samego procesu który stwarza spiralne
galaktyki, tylko znacznie ciaśniej nawiniętym
to co wydaje się być wieloma osobnymi pierścieniami
jest tworzone przez tylko dwa spiralne ramiona zapętlone
dookoła planety wiele razy,
co druga linia, którą widzisz na obrazie należy
do tego samego spiralnego ramienia, to zdjęcie jest
częścią pierścienia B w pozycji, gdzie
pierścień orbituje dwa razy na każdy jeden
obieg księżyca Saturna, Janusa, powodując
rezonans orbitalny. To zdjęcie daje
iluzję, że obraz jest odchylony
w górnym lewym rogu, ale tak nie jest.
Iluzja jest spowodowana przez sposób w jaki
fale gęstości rozchodzą się od planety.
Długość fali zmniejsza się wraz z
dystansem od rezonansu, to jest
to gdzie ten rezonans staje się nawet bardziej
zdumiewający. Janus, księżyc, który

Polish: 
przyczynia się do rezonansu, zamienia
swoją pozycję co cztery lata ze
swoim bliskim sąsiadem, księżycem Epimetheusem, za każdym
razem kiedy ta zamiana ma miejsce, pierścienie
odpowiadają tworzeniem nowego grzebienia w falach.
NASA twierdzi, że dystans między każdą parą
grzebieni odpowiada czteroletnim
wartościom fal rozchodzących się w dół
z rezonansu, co znaczy, że fala
widziana tutaj koduje wiele dekad
orbitalnej historii Janice i Epidemieusa.
Według tej interpretacji, część fali
na górze po lewej tego obrazu
odpowiada pozycjom Janice
i Epimetheusa w czasie
przelotów Voyagerów w 1980 i 1981
Ten szyfr przypomina mi trochę pień drzewa
gdzie zakodowane jest ile lat żyło
przez ilość pierścieni, które ma. Po prostu
niesamowite. Oprócz innych pięknych
i szczegółowych obrazów pierścieni, innymi
interesującymi obserwacjami były te
małe śmigiełka wykropkowane na

English: 
Janus, the moon that contributes to the resonance,
switches orbital positions every four years
with its close neighbour moon, Epimetheus.
Every time this switch takes place, the rings
respond, creating a new crest in the waves.
NASA says “The distance between any pair
of crests corresponds to four years' worth
of the wave propagating downstream from the
resonance, which means the wave seen here
encodes many decades' worth of the orbital
history of Janus and Epimetheus.
According to this interpretation, the part
of the wave at the very upper-left of this
image corresponds to the positions of Janus
and Epimetheus around the time of the Voyager
flybys in 1980 and 1981".
This encoding reminds me a bit of a tree trunk
encoding how many years it’s been alive
by the amount of rings it has.
Simply amazing.
Apart from some other beautiful and detailed
images of the rings, other interesting sightings

Polish: 
pierścieniach w wielu lokalizacjach
To zdjęcie pokazuje obie strony pierścieni
górny obraz pokazuje oświetloną stronę
a dolny nieoświetloną
Pomimo, że rozdzielczość tego obrazu to tylko
około 500 m/px światło księżyca
może nawet być niedostrzegalne
możesz być w stanie wyśledzić jakiś ślad
na górnym obrazie, ale co można
zobaczyć to, że światło jest fizycznie
połączone z pierścieniami przez to pasmo
materiału. Jak wspomniałem, to nie był
jedyny księżyc, który wytwarza przerwę w pierścieniach.
Tutaj jest kolejny, znaleziony
zaraz obok przerwy NK, a tu kolejny
prawdopodobnie największy ze wszystkich trzech.
Żaden z tych cosiów nie jest
większy niż dwa kilometry i
prawdopodobnie mają gęstość śnieżki.
Ostatnią interesującą rzeczą, którą Cassini
zobrazował w obrębie pierścieni są
bardzo małe ale stałe obiekty, które
zostały uformowane dookoła pierścienia F.
Potencjalnie spowodowane przez zamiany miejscami

English: 
have been these little propeller features
dotted around the rings in a number of locations.
This image shows both sides of the rings,
the top image shows the illuminated side and
the bottom the unlit side.
Even though the scale of the image is only
about 500m per pixel, the moonlet might not
even be able to be resolved.
You might just be able to see some trace of
it in this top image, but what can be seen
is that the moonlet is physically connected
to the rings by this band of materials.
As I mentioned, this wasn’t the only moonlet
trying to create a gap in the rings.
Here is another found right next to the Encke
gap, and here is another and probably the
biggest out of all three.
None of these moonlets are thought to be bigger
than 2km and probably have the density of
a snowball.
The last interesting thing Cassini has been
able to image within the rings is extremely
small but solid objects which have formed
around the F ring, potentially caused by the

Polish: 
niektórych księżyców pasterskich.
Wydają się być ciałami stałymi
skoro zderzały się z pierścieniem F wiele
wybijając z orbity pył i cząsteczki, które
czasami nawet podążają za ich orbitami jak można
zobaczyć przez zamglenie wokół nich.
Same obiekty są niewidoczne
przez pył zasłaniający widok.
Na koniec przyjrzyjmy się samej
planecie, północna półkula
jest teraz w pełni lata. Jej
godny uwagi sześciokąt dookoła bieguna jest
w pełni widoczny. W centrum sześciokąta
znajduje się stały polarny wir
z okiem cyklonu potężnego huraganu
Interesujące jest to, że biegun wydaje się
zmieniać kolor z porami roku jak
możesz zauważyć wyraźnie na porównaniu do
2012 gdzie biegun wydawał się być dość ciemny
Z pomocą innych
długości fal światła, inne burze są
widoczne i mogą być pokazane wykropkowane
po całej planecie tak jak pasy przypominające
Jowisza ale nie tak wyraźne
w świetle widzialnym także przez

English: 
perturbations of some of the shepherd moons
around there.
They seem to be solid as they have survived
crashing into the F ring a number of times,
kicking out dust and particles which sometimes
then even follow their orbit, as can be seen
by the haze around them.
The objects themselves are not actually visible
due to the dust obscuring the view.
Lastly, let’s look at the planet itself.
As Saturn’s northern hemisphere is in full
summer at the moment, its remarkable hexagon
around the pole is in full view.
In the centre of the hexagon is found a permanent
polar vortex with the eye wall of a massive
hurricane.
Interestingly, the pole seems to be changing
colour with the season, as you can see quite
clearly in comparison to 2012 where the pole
appeared quite dark in colour.
With the assistance of other wavelengths of
light, other storms are visible and can be
seen dotted all over the planet, as well as
bands reminiscent of Jupiter, just not quite

Polish: 
bliskość do planety Cassini
jest w stanie zobaczyć dobrze horyzont
planety. Po lewej stronie obrazu można
zobaczyć zamglenie w stratosferze
atmosfery, które zanika w kierunku
prawej części obrazu. Kiedy Cassini
wejdzie w atmosferę w czasie finalnego podejścia
uważa się, że nie przetrwa do
głębi tego zamglenia. Z powodu
składu Saturna nie oczekuje się,
że Cassini będzie w stanie zobaczyć więcej detali w atmosferze
niż możesz znaleźć na tym obrazie
Ale co jest najbardziej interesujące dla
naukowców to z czego składa się
atmosfera i niestety, to będzie
ostatnia rzecz, którą Cassini kiedykolwiek wyśle
na Ziemię przed spaleniem się w
atmosferze. Mamy tu ostatnie
spojrzenie na Wielki Finał Cassiniego
Chciałbym serdecznie podziękować
drużynie Cassiniego, która umożliwiła  całą tą
eksplorację kosmosu i odkrycia.
Widzieliśmy i nauczyliśmy się rzeczy, które
nigdy nie byłyby możliwe gdyby nie

English: 
so vivid in natural light.
Also, because of the proximity of Cassini
to the planet, it is able to get a good look
at the planet’s horizon.
On the left of the image can be seen a haze
in the stratosphere of the atmosphere that
disappears towards the right of the image.
When Cassini does enter the atmosphere on
its final approach, it is thought it will
not survive to even reach this haze.
Because of the composition of Saturn, it is
not expected Cassini will be able to see much
more detail of the atmosphere than what you
would find in this image, but what is of particular
interest to scientists is what the atmosphere
consists of.
And sadly, that will be the last thing Cassini
will ever send back to Earth before burning
up in the atmosphere.
And there we have it.
A final look at Cassini’s grand finale.
I would just like to extend my thanks to the
Cassini team that made all of this space exploration
and discovery possible.
We have seen and learned things that would
have never been possible if it wasn’t for

English: 
these intelligent and dedicated individuals,
and I can only hope the discoveries will continue
as Cassini’s data is further analysed and
also future missions get underway.
If you would like to learn more about Cassini,
Saturn and its moons, then check out the playlist
I have for them here.
Otherwise, if you are new to the channel,
a big welcome to you and I hope you stick
around by subscribing so you don’t miss
out on future content.
To my subscribers, I would ask that you consider
clicking this bell symbol next to the subscription
so you don’t miss out on future uploads.
Lastly a big thank you to my continued support
on my patreon page, the list of patreon’s
keeps getting longer and I’m so grateful
to you all for helping me make videos in the
future.
Big shout out this video to Aber who donated
$50!
All the best everyone, and I will see you
next time.

Polish: 
te inteligentne i oddane
jednostki i mogę mieć tylko nadzieje, że
odkrycia będą kontynuowane wraz z
dalszą analizą danych i także
kiedy kolejne misje wejdą w życie .
Jeśli chciałbyś dowiedzieć się więcej o
Cassinim, Saturnie i jego księżycach zajrzyj do
playlist, które mam.
Jeśli nie jesteś zaznajomiony z kanałem
serdecznie witam i mam nadzieję
że zostaniesz subskrybentem więc
nie pominiesz żadnej przyszłej zawartości
Chciałbym poprosić moich subskrybentów
żebyście kliknęli symbol dzwonka
obok przycisku subskrypcji
żebyście byli poinformowani o każdych przesłanych plikach w przyszłości
Na koniec, wielkie dziękuję dla
mojego wsparcia na Patreonie.
Lista patreonów wydłuża się i jestem
bardzo Wam wdzięczny za całą pomoc przy tworzeniu filmów.
Wielkie dzięki dla Abbota który podarował 50$, wszystkiego dobrego
dla wszystkich i do zobaczenia następnym razem.
