Merhaba. Ben Haluk Tatar. Bu videoda sizle birlikte başarılı
insanların düşünme ve öğrenme yöntemlerini inceleyeceğiz.
Bunlar internette bolca videosu olan çok sık
işlenmiş konular. O yüzden  örnekleri aslında
bilebileceğiniz videolar ama ben özellikle
MIT'ye bağlı olan bir kanalı takip ediyorum ordada var.
Türkiyede'de bazı örnekleri var. Derleyip
toplamak istedim. Birincisi başarılı insanların...
altı örnek vericem size.
Bu insanlar neye göre düşünüyor, neye göre fikir üretiyor.
Ama temel öğeleri, hepsin ortak öğesi
başarının tek kişiden gelmediği, tek
başına üretmediği. Buna en güzel örnek Steve  Jobs.
Steve Jobs biliyorsunuz Apple
konusunda Apple firmasını belli bir yere taşıyan,
kariyeri gidip gelen, döndürülüp tekrar geri alınan
hayatı film olan enfes bir insan.
Tabiki vefat etti. Başarı
hayatta tutmaya yetmiyor insanı.Kanserden vefat etti.
Ama yaşamdayken yaptığı bir konuşma var ve
orada diyor ki başarılı insanın
başarılı bir ekibin öğrenmesi
ve başarılı olması için yani hem
öğrenmeyi hemde başarılı olmayı gelişmeyi nasıl sağlarız.
Diyor ki öncelikle sevin.
Neyi sevin? Hepsi üç maddede toplanıyor.
Her başarılı insanın üç tane sırrı var gibi düşünün. Öncelikle sevin.
Bir fikri sevin, ekibinizi sevin,
yaptığınız işi sevin eğer severseniz o fikri savunabilirsiniz.
Yani aklınıza bir şey geldi. Ben işte
şöyle bir şey yapmalıyım, böyle projeye girmeliyim; sevebiliyorsan,
başkalarına karşı savuna biliyorsan ve
tahammülün varsa diyor; nasıl ki
kız arkadaşına, erkek arkadaşına tahammülün vardır, saçmalasa bile seversin
işini ve fikrini sev. Sevmezsen, sevemiyorsan
ve başkaları onu birazcık tartıştığı
zaman savunamıyorsan o zaman vazgeç.
Mantıklı insanlar boşu boşuna savaşmaz diyor.
İkincisi bir zaman aralığı veriliyor diyor Steve Jobs
yani diyor ki ben bu işi bir ayda bitireceğim
bir ayda bitiremezsen otur sebeplerine bak diyor. Neden bitiremedim.
Yani hiç bir şey plansız gitmemeli.
Birini seveceksen hayatına bir zaman koy bir projeyi
bir fikri seveceksen  ve savunacaksan zaman koy diyor.
Son olarak diyor ki
kesinlikle yetenek avcısı olun.
Hayatta hiçbir şeyi tek başınıza yapmayın. Bu yetenek
avcılığını iki şekilde değerlendire biliriz. Birincisi şirketin varsa
mükemmel ekip arkadaşlarını bulmaya devam et,
bir yandan keşfet. İkincisi de bireysel
olarak düşünüyorsan, hayatta her şeyi kendin yapamıyorsan;
biraz zor tabi zaten;
yapamıyorsan lütfen diyor çevrende bunu
yapan elit ve bilgili insanlara ulaş.
Çevren kaliteli olsun. Bu fikre
bir diğer yakın olan kişi aslında
Da Vinci. Leonardo da Vinci biliyorsunuz çok
faydalı olmuş bir insan topluma
hem mimar, hem ressam, hem bilim adamı,
hem gözlemci gidiyor da gidiyor araştırmacı, tarihçi falan.
Tarihte böyle iki üç insan var ki Dünya'nın
seyrini değiştirmiştir. Bir tanesi de Leonardo da Vinci
Da Vinci'nin öğrenme ve başarılı
olma tekniği aslında basit prensiblere
dayanıyor. Kendi yaşarken
hayatıyla ilgili bir şeyler sorulduğunda, karaladığı günümüze gelen
bilgiler içerisinde
en önemli tekniği
soru sormak.
Ama her şeyi merak ediyor ve temelini merak ediyor.
Yani senin karşına bu kalem geldiyse
diyor ki bu kalem nerede imal oldu, neden böyle bir kalem var?
Aynı mantığı öyle bir yere getiriyor diyor ki.
Kuşlar uçuyor; nasıl uçuyor? İskeletlerinin içi boş mu olmalı?
Açıp içini bakıyor.
Yani inanılmaz derecede her şeyi kesip biçen
her şeyin içine bakan bir insan. Hatta bazı
dedikodular var. Yaşarken insanların işte
kendisi yaşarken tabi ki cesetlerin
üzerinde otopsiler çalışmalar vs. yapıyordu diye.
Tabi bunlar gerçek değil.
Dedikodu dediğimiz şey
tıp kitaplarına geçmiş çalışmaları var.
insan anatomisi üstüne
ama dedikodu olan kısmı şu bazı
canlı insanların üstünde de  deney yapmış falan filan. Neyse onlara girmeyelim şimdi.
Kanalın konusu değil. Ama Da Vinci'nin
her şeyin temelini öğrenmek,
sorular sormak ve sonra hiç
hayal kurmadan önce odaklanmak
gibi bir fikri var. Hayal kurmayı ikinci plana bırakıyor.
Hayal kurmayı boş zamanında yapıyor ama öğrenmeyi
ve başarılı olmak için odaklanıyor.
Son olarak Da Vinci fikri
sebep bağlamak.
Bir şeyin sebebini başka bir şeye bağlamak. Yani
birisi sana bir şey öğretiyorsa
bunu neden öğretiyor, birisi sana kötülük yaptıysa neden yapıyor
hep sebebini.
Tepki vermeden önce sebebini bul diyor.
Tabi ki bu sebep sonuç ilişkisi önemli hayatta bir şeyler öğrenmek için.
Ne demek istiyorum? Mesela sen türev ve integrali öğreneceksen,
diferansiyel denklemleri öğreneceksen
Youjin adamın soy adını unuttum Youjin diye
yazarsanız görürsünüz
bir mühendislik kanalı var inanılmaz güzel anlatıyor.
Sebebi ile anlatıyor. Bizde o tür videolar hazırlıyoruz şimdi.
Diyor ki araba  böyle giderken
zaman çizelgeside böyle gidiyorsa buda
ortadaki grafikse ve altında kalan alanlarda bunlarsa...
Sebebi ile anlatıyor. Diğer türlü şimdi, maalesef;
her üniversite öyle değildir tabi, çoğunda öyle değildir.
Üniversitede anlatılan diferansiyel denklemler budur hadi
ezberleyin bunlar da formüller deyip gitmek değil iş.
Sebebini çözmek.
Bir sonraki misafirimiz
Tesla.
 
Tesla muazzam bir insan. Aynen Da Vinci gibi
tarihi değiştiren bir insan.
Bu gün kullandığımız cep telefonu,
kablosuz şarj,
uzaktan kumandalı araba ya onu bile Tesla yani
Tesla sayesinde bugün
her şeyi  uzaktan yönete biliyoruz yada uzaktan veri göndere biliyoruz vs.
Tesla'yı şu an övecek değilim
ama tarihte üç insan varsa çok kıymetli
biri Tesladır, biri Da Vincidir, diğerinide artık sen kimi
istiyorsan koyarsın benim için çok farklı insanlar var.
Ama teslanın iki yöntemi var temelde.
Birincisi düşünce grupları oluşturuyor.
Tesla bir fikir bulduğu zaman öyle kendi kendine coşmuyor hemen.
İlk önce beş altı kişilik gruplar oluşturuyor. Bu grupların
üzerinde fikir üretiyor. Bu gruptaki insanların
belli bir miktarını mesela dört tanesini sabit tutuyor,
bir iki tanesini konuya göre uzman olarak değiştiriyor.
Dolayısıyla sende bunu yapabilirsin hayatında.
Bir fikrin varsa; hiç bir zaman zaten
tek tabanca olma niye gaza gelesin bilmiyorum ama,
bir fikrin varsa gerçekten fikri olan
geyik  yapmayan insanları topla bir araya
ver bakalım fikrini ortaya hırpalasınlar.
Ne diyor Steve Jobs sevmen ve savuna bilmen lazım,
tahammül edebilmen lazım o fikri
kötüleyenlere. Eğer fikri savunamıyorsan
gerçekten kötü bir fikirse o zaman düşünce grubundan geçmez zaten.
Ve o düşünce grubuyla düzenli toplanıyordu Tesla.
Tesla'nın diğer bir olayı ise
Einstein'da da göreceksiniz eğer senaryoları.
Şimdi Einstein biraz daha her şeyi  hayal
kurarak ilerliyor, Tesla'da zaman
yolculuğuyla ilerliyor. Yani diyor ki Tesla
ben on yıl sonra, beş yıl sonra, beş ay sonra,
elli yıl sonra
şuraya varmış olsam ne yanlış gidebilirdi.
Mesela diyor ki kablosuz elektrik iletecek olsam
2000 yılında
nasıl yapardım. Ne sorun çıkardı. o elektrik akarken havadan
birileri kanser olur muydu gibi. İlk önce
sonuca varıyor sonra sonuçtan geriye geliyor,
sanki zamanda geriye gidiyormuş gibi.
Ve Bill Gates. Bill Gates
aynen bu gün Facebook'un kurucusu gibi,
aynen google kurucusu  gibi çok değerli bir insan.
Bir dönem başlattı Windows ile birlikte çok da
yağlamayacağım.
Ama iki tane çok güzel sözü var. Öğrenmek
ve başarılı olmakla alakalı. Birincisi
ilk önce kötü şeyleri ortadan yok edin, ilk önce yangını söndürün.
Bu çok doğru bir fikir. Yani sen bir konuda
sınava gireceksin ama sınavda bilmediğin
şeyler seksen puan getirecek.
Birde aşırı bilmediğin şeyler var yirmi puanda oradan gelecek.
Boş ver o yirmi puanı. İlk önce yangını söndür.
Öğrenme ihtimalin olan kısmını çöz.
Tabi ki Bill Gates böyle pas geç demiyor. Bill Gates diyor ki
ilk önce kötü haberleri bul,
aksayan şeyleri bul, gemideki delikleri kapat
sonra devam et yoluna.
Yolda giderken kötü haberleri veya gemideki delikleri
tamir etmek bir işe yaramıyor diyor.
Bir diğer şeyde başarı kötü
bir öğretmendir diyor
ki çok güzel bir laf.
Başarılı olmak güzeldir ama neden başarılı olduğunu
bilirsin
neden başarısız olacağını bilmiyorsan durum vahim.
Yani başarı şansla da gelir. Bir adam bir şeyi dener
birincide olur.
Bilmez ki
Kötü gitseydi ne olabilirdi yada neden aksardı?
Bir sonra o işe para yatırdığında iki katını yatırır, başarısız olur.
Ama başarısızlıkla ilgili bir video var zaten bu konuya çok girmeyeceğim.
Bir sonraki kişi
öğrenme sistemini
bu gün olduğu kaliteye getiren insanlardan birisi Richard Feynman.
Richard Feynman çok mantıklı bir sistem. Üniversitede
ders çalışıyorsanız, lisede ders çalışıyorsanız kesinlikle
uygulamanız gereken bir yöntemi kuruyor. Diyor ki
Richard Feynman
Einstein'da göreceksiniz Einstein'ın bir sözüne sürekli
bağlıyorlar. İnternet deki sunumlara biraz baktım.
Richard Feynman diyor ki bir insana anlatamıyorsan bunu
anlamamışsındır. Einstein'da diyor ki
bir fikri altı yaşında bir insana anlatamıyorsan anlamamışsındır.
Dolayısıyla aslında aynı yere geliyoruz.
Richard Feynman'ın mantığı çok güzel.
Diyor ki ilk önce somutlaştır,
örneklere bağla. Sonra bir kağıt üstünde
sunum gibi yazı haline getir. Sonra birine anlat.
Anlamadı mı, anlamamışsındır.
Yani bu sayılar kümelerde olabilir, kuantum
fiziğide olabilir. Başka birine anlatamıyorsan
sende anlamamışsındır. Dolayısıyla öğrenmenin en kolay yolu
başka birine anlatmak diyor. Ders anlatmayı deneyin.
Aslında benim bu yaptığımda bir tür öğrenme yani sizin için belki de
bunları araştırıyorum.
Tabi ki yani her şeyi biliyor olamam dimi?
Sizde birine anlatacaksanız öğrenmiş olursunuz.
Son olarak son bu gün ki misafirim Albert Einstein.
Einstein az önce söylediğim gibi diyor ki bilgini altı yaşında
birine anlatamıyorsan öğrenmemişsindir. Basitleştir,
çöz, kafanda oturt sonra
sonra karmaşık hale getir. Einstein'ın diğer bir yanı
eğer şöyle olursa senaryolarını çok seviyor.
Yani bir şey iyi olsa da kötü olsa da daha farklı
nasıl olabilir deyip hep hayal kuruyor.
Ama bunu çok dağılmadan,
mümkün olabildiğince düşünce
zincirini dağıtmadan, bozmadan yapmak istiyor.
Yani aslında şöyle bir huyu var.
Güzel bir sonuç buldu.
diyorki ikinci bir güzel sonuç nasıl olabilir.
Yada bir şeyin kötü ihtimallerini hesapladı başka kötü ihtimalleri de buluyor.
Fikre direk sabitlenmiyor.
Son özelliği ise düşünce zincirini bozmaması. düşünce zinciri nedir?
Sen düşünürken aklına bir fikir gelir ve dersin ki
ya bu muhteşem bir fikir. Beş dakika sonra bakarsın
bambaşka bir şey düşünüyorsun. Yani
Antalya'ya gitmeyi düşünürken bi bakarsın İtalya bilmem neyi araştırıyorsun.
Bir konudan konuya atlıya atlıya gitmek düşünce zinciridir.
Einstein buna karşı.
Yani yapma demiyor ama bir fikir bulduysa ve
bir hesap kitap yapıyorsa o fikrin
bozulmasına, bir insan gelip engellemeye çalışsa bile sohbet
muhabbet çok karşı. Odaklanıyor.
Elinde bir fikir var. A fikrini konuşurken birisi geliyor diyor ki
Einstein diyor işte bende atomu yarmanın yolunu buldum.
Ha öylemi diyor. Bir saniye diyor. Not alıyor.
Çalışmam bitince bu konuda konuşalım diyor.
Kendisi düşünürken bambaşka bir fikir geliyorsa aklına
o fikride not alıyor. Dolayısıyla sizde
lütfen bu altı değerli insan
neler yapmış neler üretmiş bir öğrenin.
Genel kültür olarak bu insanları tanımanız şart.
National Geographic'in
kırk dakikalık belgeselleri var izlersiniz.
Bir diğer olay
biz bu videoları çok fazla internetten böyle kolayca
hazırlayarak video yapmayı sevmiyoruz.
Ama bu video bu kanalda olması gerekiyordu.
Başarılı insanlar nasıl öğrenir, nasıl düşünür, nasıl fikir geliştiri
bunları bilmeniz gerekiyordu.
Lütfen kendinize bir metot geliştirin Faynman
metodu gibi ve buna sabitlenin. Yani
bi prensibiniz, bir karakteriniz, hayatta bir çizginiz olsun
ve hep onla ilerleyin
Umarım faydalı olmuştur.
Böyle bir dinlenme videosu gibi olsun istedim. Kafanızı
toplayın bir şeylere nasıl çalışırsınız ,nasıl öğrenirsiniz en azından bir
temel fikir alın. Siz kendi
yönteminizi geliştirin ama başarıl ıaltı insanın
ne yapmış olduğunu gördük. Ben Haluk Tatar. Bir sonraki videoda
görüşmek üzere.
