
Polish: 
-Nadajemy live na Innovation Realized 2018 w Amsterdamie
i właśnie kończymy spotkanie
z paroma największymi biznesami na świecie,
startupami o mnóstwem ludzi mówiących o
innowacji, przyszłości
i potencjalnych scenariuszach.
Nazywam się Mark Weingerber.
Jestem prezesem firmy EY
i ostatnim punktem programu
był Yuval Harari. Yuval dokonał świetnego wyczynu
przykucia uwagi publiczności.
Bardzo się cieszę, że mogę z nim porozmawiać
i zadań mu kilka pytań.
Chciałbym zacząć
ogólnie, wiemy że technologia zmienia
sposób w jaki ze sobą działamy.
Zmienia jak kupujemy rzeczy.
Zmienia nasze środowisko społeczne,
zmienia kulturę.
Jak sądzisz, jakie są największe wyzwania przed nami,
nad którymi musimy się zatrzymać?
-W długim okresie, największym wyzwaniem
jest połączenie technologii informatycznych

English: 
- We are here live on Innovation
Realized 2018 in Amsterdam
and we're just finishing up our meeting
with some of the biggest
businesses in the world,
some startups and a lot
of our people talking
about innovation and
talking about the future
and what could happen.
And my name is Mark Weinberger.
I'm the global chairman and CEO of EY
and the ending piece of our program was
Yuval Harari. And Yuval
did a masterful job
of capturing the audience.
So I'm fortunate to sit
here in conversation
and ask him a few questions.
So, what I would like to start with is
generally we know that
technology is changing
the way we interact with each other.
It's changing the way we buy things.
It's changing our social environments,
it's changing culture.
What do you think are the
biggest changes going forward
that we're going to have to look at.
- Well in the long run,
the biggest change of all
will come from the merger
of information technology

Polish: 
i biotechnologii.
Obecnie widzimy dwie różne rewolucje.
Jedna rewolucja jest w technologii informacyjnej,
w uczeniu maszynowym, AI, big data i tak dalej.
W tym samym czasie widzimy inną rewolucję
w genetyce, w neurochirurgii i tak dalej.
Gdy te dwie rewolucje się złączą,
otrzymamy możliwość zmieniania życia.
To będzie największa rzeczm
nie tylko w historii ludzkości, będzie to największa rzecz
w biologii od samego początku życia.
-Yuval, byłeś jednym z najbardziej przejrzystych myślicieli
i przede wszystkim, jednym z niewielu znanych mi
historyków futurystów,
który myśli o tym co nadejdzie.
Kochałem cytaty, których używałeś w swoich Ted Talkach
i w swoich książkach, że technologia nie jest deterministyczna.
W zasadzie ludzkość jest deterministyczna,
więc jak pogodzić ze sobą te dwie rzeczy
i co mogą zrobić ludzie, aby uzyskać dobry efekt?

English: 
with bio technology.
At present we still see
two different revolutions.
One revolution in information technology,
is machine learning and AI
and big data and all that.
And at the same time we
see a different revolution,
in genetics, in brain
science and so forth.
Once these two revolutions merge you will
get the ability to redesign life.
And that will be the biggest thing,
not just in human history,
this will be the biggest thing
in biology since the
very beginning of life.
- See and Yuval you were one
of the clearest thinkers,
and first of all one of
the very few people I know
who is an incredible
historian, but also a futurist,
and actually thinks
through what's coming next.
And I love you've used quotes
before in your Ted Talks,
in your books about technology
is not determinative.
Actually, human kind is determinative,
so how are we going to
interact in those things
and what could human kind do
to have a positive outcome?

English: 
- Well every technology can be
used in many different ways.
If you think about the last
great technological revolution,
the industrial revolution, you
see that the same technology
of steam engines and
electricity and trains,
could be used to build
communist dictatorships or
fascists regimes or liberal democracies.
So, electricity doesn't
tell us what to do with it,
it's our decision. And it's the same way,
AI and bio engineering
and genetics and all that,
it's up to us to decide
what to do with them.
- Well it's comforting to
know that we have some impact,
but obviously, this is coming so fast.
And you've talked a lot about
the previous industrial revolutions.
What's different about
this one with technology
being so prevalent and
probably some of the speed
with which it's coming at us?
- It's not just the speed, it's the object
that we're dealing with.
All the previous revolutions,
were about the world outside us.
We learned how to control and manipulate

Polish: 
-Każda technologia może być użyta na wiele sposobów.
Jeśli myślisz o ostatniej wielkiej rewolucji technologicznej,
rewolucji przemysłowej, widzisz, że ta sama technologia
silników parowych, elektryczności i pociągów,
może być użyta do zbudowania komunistycznych dyktatur
lub faszystowskich reżimów lub liberalnych demokracji.
Więc elektryczność nie mówi nam, co z nią zrobić.
To nasza decyzja. Tak samo jest
z AI, bioinżynierią, genetyką i tego typu rzeczami.
Od nas zależy, co z nimi zrobimy.
-To pocieszające, widzieć, że mamy jakiś wpływ.
Jednak oczywiście, nadchodzi to bardzo szybko.
Wiele mówiłeś o
poprzednich rewolucjach przemysłowych.
Co odróżnia tę związaną z
wszechobecną technologią i prawdopodobnie prędkością
z którą to wszystko do nas nadchodzi?
-Nie chodzi o prędkość, ale o obiekt,
z którym sobie radzimy.
We wszystkich poprzednich rewolucjach,
chodziło o świat na zewnątrz nas.
Uczyliśmy się jak kontrolować i manipulować

Polish: 
światem zewnętrznym.
Jak budować tamy, drogi, mosty,
jak ścinać drzewa, budować miasta i tak dalej.
Jednak mamy bardzo mały wpływ na świat wewnątrz nas.
Ta rewolucja, oczywiście będzie dalej
zmieniać świat zewnętrzny, ale naprawdę wielką rzeczą
będzie, że po raz pierwszy będziemy mieli władzę
kontrolowania, manipulowania i zmieniania świata wewnątrz nas.
Wewnątrz ciała, wewnątrz umysłu.
Będziemy ostatecznie w stanie tworzyć nowe formy życia.
Zupełnie nowe formy życia, takie jak cyborgi,
oparte na łączeniu elementów organicznych z nieorganicznymi,
a nawet zupełnie nieorganiczne formy życia.
Nie widzieliśmy czegoś takiego przez 4 miliardy lat
ewolucji, ale możemy zobaczyć za 100 czy 200 lat.

English: 
the world outside us.
How to dam rivers, and
build roads and bridges,
and cut down forests, and
build cities and all that.
But we had very little control
over the world inside us.
This revolution, it will
of course also continue
to change the world outside,
but the really big thing
is for the first time
we will have real power
to control and manipulate and
redesign the world inside us.
Inside the body, inside the brain,
to create eventually new life forms.
Completely new kinds of
life, such as cyborgs,
which are beings that combine
organic with inorganic parts,
and even completely inorganic life forms.
We haven't seen anything like
that in four billion years
of evolution, but we might see
in the next century or two.

English: 
- Well that's amazing and
Yuval, you've talked a lot
about too how technology has
left us in a better place
than we were in history.
We have less people in
poverty, we have less wars,
less destruction by outside,
sometimes ourselves are
most destructive to ourselves,
as you talk about it.
As you look forward and
describe this future though,
how do we work together globally
to try and deal with it?
Because you've talked
eloquently about, nationally and
locally we can't fix all these problems.
In fact no matter how
good we are in one place,
somewhere else could screw it up for us.
So what are your thoughts,
how do we get together
globally and address these
big and difficult issues?
- I think we need two
things, first of all to
bring these questions to
the top of the human agenda.
To just be aware that the
biggest problems we face
are nuclear war and climate change
and technological disruption.
Everything else is just side issues.
And then we need to be
aware that you cannot solve

Polish: 
-To niesamowite i Yuval, mówiłeś sporo
o tym jak technologia doprowadziła nas
do najlepszych czasów w historii.
Mniej ludzi żyje w biedzie, toczy się mniej wojen,
widzimy mniej destrukcji. Czasem sami
jesteśmy najbardziej destruktywni wobec siebie, jak mówiłeś.
Jednak gdy patrzysz i opisujesz tę przyszłość,
jak radzimy sobie z globalnymi próbami sprostania jej?
Ponieważ wiele mówiłeś o tym jak narodowo
i lokalnie nie jesteśmy w stanie sprostać tym problemom.
W zasadzie, niezależnie jak dobrzy jesteśmy w jednym miejscu,
gdzieś indziej ktoś może to zepsuć.
Jakie masz przemyślenia, jak możemy zjednoczyć się
globalnie i odpowiedzieć na te wielkie i trudne problemy?
-Myślę, że potrzebujemy dwóch rzeczy. Po pierwsze,
wnieść te kwestie na szczyt naszych priorytetów.
Aby uświadomić sobie, że największymi naszymi problemami
są wojna jądrowa, zmiany klimatyczne
i niebezpieczne technologie.
Cała reszta to kwestie poboczne.
Musimy być też świadomi, że nie możemy rozwiązać

English: 
any of these problems on
a local or national bases.
So I'm not saying let's
have a world government,
not because it's bad, but
simply because it's unrealistic.
We are not going to have a
world government any time soon.
What we can have is national politics,
which is engaged with global problems.
I mean yes, you have
a national government,
and you have a national
parliament and national parties,
but what are the main problems
that they are engaging with?
They don't have to be the local problems.
Just as you have religious
parties which think about
religious questions, not
necessarily economic questions.
So, similarly you can
have global parties which
are national parties,
but they think mainly
about the global issues of the day.
- Well that's helpful
because as you say you're not
predicting anything,
you're describing what are
potential outcomes from what
we are seeing coming forward,
and you've talked about some
of the potential threats.

Polish: 
żadnego z tych problemów na poziomie narodowy.
Nie mówię, że powinniśmy stworzyć rząd światowy.
Nie dlatego, że byłby zły, ale dlatego, że to kompletnie nierealistyczne.
Nie będziemy mieli rządu światowego w najbliższym czasie.
Możemy za to mieć polityki narodowe,
które zaangażują się w globalne problemy.
Tak, mamy rząd narodowy,
i mamy parlament narodowy i partie narodowe,
ale jaki jest główny problem w jaki się angażują?
Nie muszą to być problemy lokalne.
Tak jak masz partie religijne, które myślą o
kwestiach religijnych, niekoniecznie ekonomicznych.
Podobnie możesz mieć globalne partie,
które są partiami narodowymi, ale myślą głównie
o obecnych problemach globalnych.
-To pomocne, ponieważ, jak mówisz,
niczego nie przewidujesz, opisujesz jakie są
potencjalne skutki, do których może dojść.
Mówiłeś również o potencjalnych zagrożeniach.

English: 
What are some of the
opportunities that you see
going forward with technology
and the advancements?
- Well the opportunities are enormous,
really beyond our imagination,
because we can even change our imagination
with the new technologies.
The advances in health care for example,
could within 20 or 30 years,
give every person on the
planet better health care,
than the richest billionaires get today.
You can live in some remote
village and get better
diagnostic tools on your
smartphone, than the richest
person today gets in to
most sophisticated hospital.
And this is an amazing development.
I'm often as depicted somebody
who sees everything as black,
as a pessimist but no,
technology has amazing potential.

Polish: 
Jakie są okazje, które dostrzegasz
w podążaniu w przyszłość z technologią i postepem?
-Okazje są wielkie.
Naprawdę, poza naszą wyobraźnią,
ponieważ możemy zmienić nawet naszą wyobraźnię
nowymi technologiami.
Na przykład postępy w opiece zdrowia,
mogą za 20 czy 30 lat
dać każdej osobie na planecie lepszą opiekę zdrowia
niż dostają dzisiejsi miliarderzy.
Możesz żyć w jakiejś odległej wiosce i mieć lepsze
narzędzia diagnostyczne na swoim smartfonie
niż dzisiaj najbogatsi w najbardziej zaawansowanych szpitalach.
To naprawdę niesamowity rozwój.
Często ludzie postrzegają mnie jako kogoś, kto wszystko widzi w ciemnych barwach,
jako pesymistę. Ale nie, technologia ma niesamowity potencjał.

Polish: 
Głównie mówię o zagrożeniach, ponieważ sektor prywatny
koncentruje się na obietnicach. To naturalne.
Tak zdobywa się inwestorów, inżynierów i tak dalej.
Wówczas zadaniem socjologów
i historyków jest ostrzegać przed zagrożeniami.
Jednak to tylko zagrożenia, możliwości.
To nie są przepowiednie zagłady,
że wszyscy zginiemy za 50 lat
w jakiejś rebelii robotów czy czymś takim.
-Nie, bardzo jasno się o tym wyraziłeś
w swojej mowie.
Moje ostatnie pytanie zatem będzie,
wspomniałeś, że biznes zazwyczaj
próbuje mówić o wspaniałych rzeczach, jakie robią,
żeby osiągnąć swoje cele.
Co powinny robić biznesy i jaka powinna być nasza rola
w pomaganiu zdefiniowania parametrów
dokąd zmierza ta rewolucja technologiczna?
Zawsze mówimy o tym co możliwe,
ale nie zawsze mówimy o tym, co powinniśmy robić.
Mówimy o tym co możemy robić.
-Myślę, że liderzy biznesu
powinni zrozumieć dwie rzeczy.
Po pierwsze, system polityczny w większości krajów

English: 
I mostly talk about the dangers,
because the private sector
focuses on all the promises
and that's natural, this is how
you draw the investors and
the engineers and so forth.
And then it becomes the task
of the social scientists,
and the historians to
warn about the dangers.
But these are just dangers, possibilities,
these are not prophecies of doom.
That we are all going to die in 50 years
in a robot rebellion
or something like that.
- (laughs) No you're very clear about that
in your conversation.
So my last question then would be,
you did mention that
business does have a slant
of trying to talk about
all the great things we do,
to try and advance our causes.
What should business do,
what should our role be
in helping to define the
parameters of where this
technological revolution goes?
We always talk about what's possible,
but we don't always say
what we should be doing.
We talk about what we could be doing.
- I think that business leaders
should understand two things.
First of all the political
system in most countries,

English: 
is far more ignorant about
the technological development
than the business community.
So you can't really expect
the governments to do
something about these big issues because
they understand far less than you.
And secondly it's very dangerous to trust
just market forces to fix the problems.
This became the mantra in
the late 20th centuries
neoliberalism, that now you
just have to make money and
market forces will take
care of everything else.
It's not going to be good
enough in the 21st century.
So, I think it's a
responsibility of market leaders,
of business leaders, because politicians
are not going to do it.
They need to take this extra burden and
create positive visions for
the future of human kind.
And you do see it in some
places, like in Silicon Valley.
Now I'm not saying
necessarily that the visions

Polish: 
jest znacznie bardziej ułomny w kwestii rozwoju technologicznego
niż społeczność biznesu.
Więc nie możemy oczekiwać, że rządy zrobią
coś w kwestii tych wielkich problemów, ponieważ
rozumieją znacznie mniej niż ty.
Po drugie, bardzo niebezpiecznie jest ufać
tylko siłom rynkowym w naprawianiu tych problemów.
To była mantra późnego neoliberalizmu
późnego XX wieku, że musimy zarabiać pieniądze
i siły rynkowe zadbają o wszystko inne.
To nie wystarczy w XXI wieku.
Myślę, że odpowiedzialność spoczywa na liderach rynkowych,
liderach biznesu, ponieważ politycy
nie zrobią tego.
Muszą wziąć to dodatkowe brzemie
i stworzyć pozytywne wizje dla przyszłości ludzkości.
Widzisz to w niektórych miejscach, jak w Dolinie Krzemowej.
Niekoniecznie twierdzę, że wizje

English: 
coming out of Silicon
Valley are perfect or good,
but at least somebody has a vision.
In Washington and New York
you get the impression
that nobody has any vision
for the next 30 years.
At least in Silicon Valley,
somebody is thinking
about the question, where will
human kind be in 30 years,
with AI, genetic engineering and all that?
So I would say if you
don't like the vision of
Mark Zuckerberg or the
vision of Larry Page,
don't spend too much time
criticizing that vision.
Come up with a positive vision
of your own to compete with it.
- Thank you. It's almost
unfair to all of you
to only give you 10
minutes of Yuval's time.
He spoke for an hour to
our team and they could not
stop asking questions.
Absolutely incredible to have
a historian and a futurist.
Someone so plain minded
and tells great stories
to bring it forward.
Yuval, thank you so much for being here.

Polish: 
pochodzące z Doliny Krzemowej są perfekcyjne albo dobre,
ale przynajmniej ktoś ma wizję.
W Waszyngtonie i Nowym Jorku, odnoszę wrażenie,
nikt nie ma wizji na następne 30 lat.
Przynajmniej w Dolinie Krzemowej ktoś myśli
nad pytaniem, gdzie ludzkość będzie za 30 lat
z AI, inżynierią genetyczną i tak dalej?
Powiedziałbym, jeśli nie lubisz wizji
Marka Zuckerberga lub Larry'ego Page'a,
nie spędzaj za dużo czasu krytykując tę wizję.
Wymyśl jakąś lepszą,
która mogłaby z nimi konkurować.
-Dziękuję. To wręcz nieuczciwe wobec was wszystkich,
że daję wam tylko 10 minut czasu Yuvala.
Mówił do nas przez godzinę i nie przestawaliśmy
zadawać pytań.
Niesamowite jest mieć historyka i futurystę.
Kogoś tak otwartego, kto opowiada świetne historie
i nam je przedstawia.
Yuval, dziękuję bardzo za przybycie.
