
Spanish: 
Traductor: Frank Zegarra
Revisor: Ciro Gomez
Consideren este ejemplo ficticio
que se inspira en la vida real:
están viendo las noticias,
ven una historia de un nuevo estudio
sobre el fármaco que reduce 
el colesterol llamado cholextra.
El estudio dice que
el cholextra es tan eficaz
que los médicos deberían considerar
prescribirlo a adultos
e incluso a niños que todavía 
no tienen colesterol alto.
¿Es demasiado bueno para ser verdad?
Son inteligentes, deciden hacer
sus propias investigaciones.
Hacen una búsqueda en Google, consultan
redes sociales, Facebook y Twitter.
Miran Wikipedia,
WebMD, un sitio web sin fines de lucro,
y leen el estudio original
en una revista médica revisada por pares.
Todo confirma la eficacia del cholextra.
Encuentran pocos comentarios negativos
y un posible vínculo al cáncer,

Albanian: 
Translator: Besnik Bleta
Reviewer: Helena Bedalli
Le të shohim këtë shembull të sajuar
që është frymëzuar nga jeta reale:
të themi që po shihnit lajmet, dhe
dëgjoni një lajm për një studim të ri
mbi ilaçin për ulje të kolesterolit
të quajtur kolekstra.
Studimi thotë që kolekstra
është kaq e efektshme
saqë mjekët duhet të shohin mundësinë
ta japin në receta për të rritur
dhe madje edhe për fëmijë
që ende s’kanë kolesterol të lartë.
Si shumë e bukur për të qenë e vërtetë?
Ju jeni i mençur, vendosni
të bëni vetë ca kërkime.
Bëni një kërkim me Google, shihni në
media shoqërore, Facebook, dhe Twitter.
Shihni në Wikipedia, në WebMD,
një sajt jo-fitimprurës,
dhe lexoni studimin origjinal
në një revistë mjekësore
me botime të rishikuara nga ekspertët.
Gjithçka ripohon se sa
e efektshme është kolekstra.
Hasni pak komente negative dhe
një lidhje potenciale me kancerin,

Portuguese: 
Tradutor: Liliana Hage Costa
Revisor: Maricene Crus
Considerem o seguinte exemplo 
fictício inspirado na vida real:
você está assistindo ao noticiário
e vê uma matéria com um novo estudo
sobre uma droga chamada cholextra,
que reduz o colesterol.
O estudo diz que a droga é tão eficiente,
que os médicos deveriam pensar
em receitá-la para adultos
e até mesmo crianças
que ainda não tenham colesterol alto.
Bom demais para ser verdade?
Você é inteligente, então resolve
pesquisar por conta própria.
Faz uma busca no Google, checa
as redes sociais, Facebook e Twitter.
Pesquisa na Wikipedia,
WebMD, um site sem fins lucrativos,
e lê o estudo original
em uma revista especializada.
Tudo confirma a eficiácia de cholextra.
Aparecem alguns comentários negativos
e uma possível relação com câncer,

English: 
Translator: Marta Palacio
Reviewer: Denise RQ
Consider this fictitious example
that's inspired by real life:
say you're watching the news,
and you see a story about a new study
on the cholesterol-lowering drug
called cholextra.
The study says cholextra is so effective
that doctors should consider
prescribing it to adults
and even children
who don't yet have high cholesterol.
Is it too good to be true?
You're smart, you decide to do
some of your own research.
You do a Google search, you consult
social media, Facebook, and Twitter.
You look at Wikipedia,
WebMD, a non-profit website,
and you read the original study
in a peer-reviewed
published medical journal.
It all confirms
how effective cholextra is.
You do run across a few negative comments
and a potential link to cancer,

Albanian: 
por i lini mënjanë këto,
ngaqë ekspertët mjekësorë e quajnë
“përrallë” lidhjen me kancerin,
e thonë se ata që mendojnë se ka një lidhje
janë xherahër, të çuditshëm, të marrë.
Më në fund, mësoni se vetë mjeku juaj
ndoqi tani afër një seminar mjekësor.
Leksioni që ndoqi ripohon se
sa e efektshme është kolekstra,
kështu që ju përcjell me ca kokrra
falas për provë dhe një recetë.
Ja ku i bëtë detyrat e shtëpisë!
Por, po sikur tërë kjo
të mos ish ashtu si duket?
Po sikur realiteti që gjetët
të qe i rremë?
Narrativë e ngritur me kujdes
nga interesa speciale që s’i shihni,
e hartuar të manipulojë opinionin tuaj?
Realitet alternativ, tip “Truman Show”,
rreth e qark jush?
Vetëkënaqësia në media lajmesh,
e ndërthurur me forca propagande dhe
publiciteti me fuqi të pabesueshme
do të thotë se ka raste
që pak marrim nga e vërteta.
Interesat speciale kanë
kohë dhe para pa kufi
të gjejnë rrugë të reja si të na sjellin
anës, teksa fshehin rolin e tyre.

Portuguese: 
mas você os descarta,
pois os especialistas consideram
essa relação ao câncer um mito
e chamam aqueles que pensam dessa forma
de charlatães, curandeiros, malucos.
Por fim, você fica sabendo que seu médico
participou de um seminário da área.
A palestra a que ele assistiu
confirmava a eficácia de cholextra,
e ele lhe fornece algumas amostras
e uma prescrição médica.
Sim, você fez sua lição de casa.
Mas e se nada for o que parece ser?
E se o que você viu 
for uma falsa realidade;
uma narrativa cuidadosamente 
elaborada por interesses ocultos
com o objetivo de manipular sua opinião?
Uma realidade alternativa,
como em um "Truman Show"?
A condescendência da mídia
aliada à propaganda incrivelmente poderosa
e ao poder da divulgação significa
que nosso acesso à verdade é limitado.
Interesses especiais
têm tempo e dinheiro de sobra
para desenvolver novas formas
de disfarçar seus objetivos.

Spanish: 
pero desestiman eso,
porque los expertos médicos
llaman el vínculo al cáncer un mito
y dicen que aquellos que piensan que hay
un enlace son unos locos charlatanes.
Finalmente, se enteran de que su médico
recién asistió a un seminario médico.
La conferencia a la que asistió
confirmó la eficacia del cholextra,
así que les manda 
algunas muestras gratis y una receta.
Realmente han hecho su tarea.
Pero ¿y si todo no es lo que parece?
¿Y si la realidad 
que encontraron fuera falsa;
una narrativa cuidadosamente construida
por intereses especiales ocultos
diseñada para manipular su opinión?
¿Una realidad alterna tipo 
Truman Show a su alrededor?
La complacencia en los
medios de comunicación
combinada con una increíblemente potente
propaganda y fuerzas de publicidad
significa que a veces 
no obtenemos toda la verdad.
Intereses especiales
tienen tiempo y dinero ilimitados
para descubrir nuevos modos de
hacernos girar mientras ocultan su papel.

English: 
but you dismiss that,
because medical experts
call the cancer link a myth
and say that those who think there is
a link there are quacks, cranks, and nuts.
Finally, you learn that your own doctor
recently attended a medical seminar.
The lecture that he attended
confirmed how effective cholextra is,
so he sends you off
with some free samples and a prescription.
You've really done your homework.
But what if all isn't as it seems?
What if the reality you found was false;
a carefully-constructed narrative
by unseen special interests
designed to manipulate your opinion?
A Truman Show-esque alternate reality
all around you?
Complacency in the news media
combined with incredibly powerful
propaganda and publicity forces mean
we sometimes get little of the truth.
Special interests
have unlimited time and money
to figure out new ways to spin us
while cloaking their role.

Albanian: 
Sot, për këto interesa, metodat
e fshehta astrotorfë kanë më rëndësi
se sa lobimi tradicional në Kongres.
Në Uashington ka një industri
të tërë të ngritur mbi të.
Ç’është astrotorfa?
Është një shtrembërim i bazës,
lëvizje gjoja nga baza.
Astrotorfë keni kur interesa politike,
korporate, apo të tilla speciale
e fshehin veten
dhe botojnë blogje,
hapin llogari Facebook dhe Twitter,
botojnë reklama, letra redaktorit,
ose thjesht postojnë komente në internet
duke u rrekur t’ju bëjnë të besoni
se flet një lëvizje e pavarur,
ose nga baza.
Thelbi i astrotorfës është
të provojë të lihet përshtypja
se ka përkrahje të gjerë pro ose
kundër një axhende, kur në fakt s’ka.
Astrotorfa rreket t’ju manipulojë
të ndërroni mendje,
duke ju bërë të ndjeheni si të ishit
veç të tjerëve, kur në fakt s’jeni.
Një shembull është emri
i Washington Redskins.
Pa marrë ndonjë anë në debat,
po të shihnit thjesht mbulimin nga lajmet
gjatë vitit të shkuar,
apo në mediat shoqërore,

Portuguese: 
Métodos secretos de "astroturf"
são hoje mais importantes
que o tradicional lobby no Congresso.
Toda uma indústria foi montada
para isso em Washington.
O que é "astroturf"?
É a corrupção dos movimentos de base,
como a marca de grama artificial.
Acontece quando interesses específicos,
políticos ou corporativos,
utilizam disfarces
e publicam blogs, criam contas
de Facebook ou Twitter,
publicam anúncios e cartas a editores,
ou simplesmente comentários online
para nos fazer pensar
que é um movimento independente
e autêntico que está falando.
O objetivo do astroturf
é passar a impressão
de que existe apoio, contra ou favor,
a determinado assunto, quando não há.
Astroturf busca manipular 
as pessoas a mudar de opinião
fazendo com que elas se sintam "por fora",
quando, na verdade, não estão.
Exemplo disso é o nome do time
Redskins, de Washington.
Sem tomar uma posição na polêmica, 
se olharmos apenas a cobertura da mídia

English: 
Surreptitious astroturf methods are
now more important to these interests
than traditional lobbying of Congress.
There's an entire industry
built around it in Washington.
What is astroturf?
It's a perversion of grassroots,
as in fake grassroots.
Astroturf is when political,
corporate, or other special interests
disguise themselves
and publish blogs,
start Facebook and Twitter accounts,
publish ads and letters to the editor,
or simply post comments online
to try to fool you into thinking
an independent
or grassroots movement is speaking.
The whole point of astroturf
is to try to get the impression
there's widespread support
for or against an agenda when there's not.
Astroturf seeks to manipulate you
into changing your opinion
by making you feel
as if you're an outlier when you're not.
One example is
the Washington Redskins' name.
Without taking a position
on the controversy,
if you simply were looking
at news media coverage

Spanish: 
Métodos subrepticios de astroturf son
ahora más importantes para estos intereses
que el cabildeo tradicional al Congreso.
Hay toda una industria construida
alrededor de esto en Washington.
¿Qué es el astroturf?
Es la perversión de un 
movimiento popular desde sus bases.
El astroturf es cuando intereses 
políticos, corporativos u otros
se disfrazan
y publican blogs,
inician cuentas de Facebook y Twitter,
publican anuncios y cartas al editor, o
simplemente publican comentarios en línea
intentando engañarlos para que piensen
que está hablando un 
movimiento independiente o popular.
El punto entero del astroturf
es tratar de lograr la impresión
de que hay un amplio apoyo a favor o 
en contra de una agenda cuando no lo hay.
El astroturf busca manipularlos
para cambiar su opinión
haciéndolos sentir como si estuvieran
fuera de lugar cuando no lo están.
Un ejemplo es el nombre 
de los Washington Redskins.
Sin tomar una posición
sobre la controversia,
si solo buscaran
en los medios de comunicación
en el curso del año pasado,
o miraran las redes sociales,

English: 
over the course of the past year,
or looking at social media,
you probably have to conclude
that most Americans find
that name offensive
and think it ought to be changed.
But what if I told you 71% of Americans
say the name should not be changed?
That's more than two thirds.
Astroturfers seek to controversialize
those who disagree with them.
They attack news organizations
that publish stories they don't like,
whistle-blowers who tell the truth,
politicians who dare
to ask the tough questions,
and journalists who have the audacity
to report on all of it.
Sometimes, astroturfers
simply shove intentionally
so much confusing
and conflicting information into the mix
that you're left to throw up your hands
and disregard all of it,
including the truth;
Drown out a link between a medicine
and a harmful side effect
say, vaccines and autism,
by throwing a bunch
of conflicting paid-for studies,
surveys, and experts into the mix,
confusing the truth beyond recognition.

Albanian: 
ka gjasa të dilnit me përfundimin
se shumicës së amerikanëve
ai emër u duket fyes
dhe mendojnë se duhet ndërruar.
Por, po sikur t’ju thosha se 71% e tyre
thonë se emri s’duhet ndërruar?
I bie më shumë se dy të tretat.
Astrotorfuesit rreken të polemizojnë
me ata që s’pajtohen me ta.
Ata sulmojnë ente lajmesh
që botojnë gjëra që s’u pëlqejnë,
nxjerrës sekretesh
që rrëfejnë të vërtetën,
politikanë që guxojnë
të bëjnë pyetjet e zorshme,
dhe gazetarët që kanë kurajën
të raportojnë për krejt këto.
Ka raste kur astrotorfuesit
thjesht rrasin - qëllimisht -
kaq shumë informacion ngatërrues
dhe kundërthënës në çorbë,
sa ju mbetet vetëm të ngrini duart 
lart dhe ta hidhni tej të tërën,
përfshi të vërtetën.
Duke sfumuar lidhjen mes një ilaçi
dhe një efekt anësor të dëmshëm
p.sh., vaksinat dhe autizmin,
duke hedhur në çorbë një dorë studimesh,
anketimesh dhe ekspertësh,
kundërthënës dhe të paguar,
duke e turbulluar të vërtetën,
sa s’njihet më.

Spanish: 
probablemente tendrían que concluir
que muchos estadounidenses
lo encuentran ofensivo
y creen que debería ser cambiado.
¿Qué dirían si el 71% de estadounidenses
dicen que el nombre no debería cambiarse?
Es más de dos tercios.
Los astroturfers arman la controversia
con quienes no están de acuerdo con ellos.
Atacan las organizaciones de noticias
que publican historias que no les gustan,
amenazan a quienes dicen la verdad,
políticos que se atreven
a hacer preguntar difíciles,
y periodistas que tienen la audacia
de informar de todo.
Algunas veces, los astroturfers
simplemente buscan intencionalmente
confundir en muy alto grado
y contradecir la información
hasta hacerlos rendirse
y despreciar todo,
incluso la verdad.
Ocultan el vínculo entre un medicamento
y un efecto secundario dañino,
por ejemplo, vacunas y autismo,
al mostrar un manojo de estudios
contradictorios pagados,
encuestas y expertos,
confundiendo la verdad
más allá de lo que reconocemos.

Portuguese: 
durante o ano passado,
ou observarmos as redes sociais,
provavelmente iremos concluir
que a maioria dos americanos
o nome considera ofensivo
e concorda que ele deveria mudar.
E se eu lhes disser que 71% dos americanos
acreditam que o nome não deve mudar?
Ou seja, mais de dois terços.
Praticantes de astroturf geram
controvérsia entre os que discordam deles.
Atacam empresas de notícias
que publicam matérias que os desagradam,
delatores que falam a verdade,
políticos que ousam
levantar questões delicadas,
e jornalistas que têm a audácia
de divulgar tudo isso.
Muitas vezes, o astroturf
apenas joga intencionalmente
tanta informação confusa 
e conflitante no cenário,
que nós simplesmente desistimos
de acreditar em qualquer coisa,
inclusive na verdade.
Criou-se uma relação entre 
um medicamento e um efeito colateral,
como vacinas e autismo,
misturando-se um monte
de estudos pagos conflitantes,
pesquisas e especialistas,
que confundiram os fatos.

Albanian: 
Dhe mandej, ja ku vjen Wikipedia -
ëndrra e astrotorfuesit e bërë realitet!
Ngritur si enciklopedia e lirë
që mund ta përpunojë kushdo,
më larg realitetit se kaq, s’bëhet.
Redaktorë anonimë Wikipedia
kontrollojnë dhe kooptojnë faqe
në emër interesash speciale.
Ndalojnë dhe prapësojnë redaktime
që shkojnë kundër axhendës së tyre.
Shtrembërojnë dhe fshijnë informacion
në cenim flagrant me rregullat e vendosura
nga vetë Wikipedia, pa u ndëshkuar,
përherë superiorë ndaj leshkove të gjorë
që besojnë vërtet se në Wikipedia
mund të redaktojë kushdo,
vetëm për të zbuluar
se u ndalohet të ndreqin qoftë edhe
më të thjeshtën e pasaktësive faktike.
Provoni të shtoni një fakt
ose të ndreqni një gabim faktesh
në një nga këto faqet e mbikëqyrura
të Wikipedia-s, dhe puf!
Ka raste që redaktimin tuaj do ta shihni
të prapësuar brenda pak sekondash.
Më 2012-n, autori i famshëm Philip Roth
u rrek të ndreqte një gabim të madh faktik
rreth frymëzimit pas njërit
prej karaktereve të librave të tij
cituar në një faqe të Wikipedia-s,
por pavarësisht sa fort provoi,

English: 
And then, there's Wikipedia -
astroturf's dream come true.
Built as the free encyclopedia
that anyone can edit,
the reality can't be more different.
Anonymous Wikipedia editors
control and co-opt pages
on behalf of special interests.
They forbid and reverse edits
that go against their agenda.
They skew and delete information
in blatant violation of Wikipedia's
own established policies with impunity,
Always superior to the poor schlubs
who actually believe
anyone can edit Wikipedia
only to discover
they're barred from correcting
even the simplest factual inaccuracies.
Try adding a footnoted fact
or correcting a fact error
on one of these monitored
Wikipedia pages, and poof!;
sometimes within a matter of seconds
you'll find your edit is reversed.
In 2012, famed author Philip Roth
tried to correct a major fact error
about the inspiration
behind one of his book characters
cited on a Wikipedia page,
but no matter how hard he tried,

Spanish: 
Y luego, hay Wikipedia,
el sueño del astroturf hecho realidad.
Construido como una enciclopedia libre
que cualquiera puede editar,
la realidad no puede ser más diferente.
Editores anónimos de Wikipedia
controlan y se apropian de páginas
en defensa de intereses especiales.
Prohíben y corrigen las ediciones
que van en contra de su agenda.
Sesgan y eliminan información
en flagrante violación de las políticas 
de Wikipedia con toda impunidad.
Siempre superiores a los pobres tontos
que realmente creen que
cualquiera puede editar Wikipedia
solo para descubrir
que les prohíben corregir
incluso errores de hechos muy simples.
Traten de añadir un hecho a pie de página
o corregir un error de un hecho
en una de estas páginas monitoreadas
de Wikipedia, y ¡puf!;
a veces en pocos segundos
hallarán que su edición fue corregida.
En 2012, el famoso autor Philip Roth
intentó corregir un gran error de un hecho
sobre la inspiración detrás de
un personaje de su libro
citado en una página de Wikipedia,
pero sin importar 
lo mucho que lo intentara,

Portuguese: 
Some-se a isso a Wikipedia,
o sonho de consumo do astroturf.
Criada para ser a enciclopédia livre
que todos podem editar,
na realidade, funciona de outra forma.
Editores anônimos da Wikipedia
controlam páginas
em nome de seus próprios interesses.
Rejeitam e invertem edições
que contrariam seus objetivos.
Desviam e apagam informações,
violando as próprias regras da Wikipedia,
aberta e impunemente.
Sempre superiores aos pobres ingênuos
que acreditam que qualquer um
pode editar a Wikipedia,
até descobrirem
que não conseguem corrigir
os erros mais simples.
Tente acrescentar uma nota de rodapé
ou corrigir um erro
em uma dessas páginas monitoradas
da Wikipedia, e puf;
muitas vezes, em questão de segundos,
vai perceber que sua edição foi revertida.
Em 2012, o famoso autor Philip Roth
tentou corrigir um erro de informação
sobre o que o inspirou
na criação de um personagem
citado em uma página da Wikipedia,

Albanian: 
redaktorët e Wikipedia-s s’e lejonin.
Ata s’pushuan së prapësuari
redaktimin te informacioni i rremë.
Kur Roth u lidh më në fund
me dikë në Wikipedia
- që s’qe punë e lehtë -
dhe u rrek të zbulonte si qe puna,
i thanë se thjesht s’e shihnin si
burim të besueshëm për vetveten.
(Të qeshura)
Pak javë më pas, pati një skandal të madh
kur zyrtarë të Wikipedia-s
u kapën duke ofruar shërbim PR-i
informacioni të shtrembëruar dhe redaktuar
në emër klientësh të interesuar
për publicitet me pagesë,
në kundërshtim të plotë me
rregullat e supozuara të Wikipedia-s.
Kjo mund të jetë pseja,
kur një studim mjekësor vëzhgoi
kushtet mjekësore
të përshkruara në faqe të Wikipedia-s
dhe i krahasoi me kërkimet e botuara
aktuale të shqyrtuara nga ekspertët,
Wikipedia binte ndesh me kërkimet
mjekësore 90% të rasteve.
Ndoshta s’do t’i zini më besë
si dikur ç’lexoni në Wikipedia
Dhe as duhet.
Tani të kthehemi
te ai shembulli fiktiv i kolekstras
dhe krejt kërkimit që bëtë.
Del se

English: 
Wikipedia's editors wouldn't allow it.
They kept reverting the edits back
to the false information.
When Roth finally reached
a person at Wikipedia
- which was no easy task -
and tried to find out
what was going wrong,
they told him he simply was not considered
a credible source on himself.
(Laughter)
A few weeks later,
there was a huge scandal
when Wikipedia officials
got caught offering a PR service
the skewed and edited information
on behalf of paid
publicity-seeking clients,
in utter opposition
to Wikipedia's supposed policies.
All of this may be
why, when a medical study
looked at medical conditions
described on Wikipedia pages
and compared it to actual
peer-reviewed published research,
Wikipedia contradicted
medical research 90% of the time.
You may never fully trust
what you read on Wikipedia again,
nor should you.
Let's now go back
to that fictitious cholextra example
and all the research you did.
It turns out

Spanish: 
los editores de Wikipedia
no lo permitirían.
Ellos mantuvieron la información falsa,
sin importar los cambios.
Cuando Roth contactó
una persona en Wikipedia
--que no es una tarea fácil--
y trató de averiguar qué estaba mal,
le dijeron que no era considerado
una fuente creíble sobre sí mismo.
(Risas)
Unas pocas semanas después,
hubo un gran escándalo
cuando funcionarios de Wikipedia fueron
atrapados ofreciendo un servicio de RR.PP.
para sesgar y editar información
a nombre de clientes que 
pagaban por publicidad,
en total oposición a las 
supuestas políticas de Wikipedia.
Todo esto puede ser
porque cuando un estudio médico
revisó las condiciones médicas
descritas en las páginas de Wikipedia
y lo compararon con 
actuales investigaciones publicadas,
Wikipedia contradice la investigación
en un 90 % de las veces.
Puede que ahora nunca confíen del todo
en lo que leen en Wikipedia,
ni deberían.
Volvamos
al ejemplo ficticio de cholextra
y las investigaciones que hicieron.
Resulta

Portuguese: 
mas, por mais que tentasse, 
os editores da Wikipedia não permitiam.
Ficavam revertendo suas edições
para a informação falsa.
Quando conseguiu falar
com alguém da Wikipedia,
o que não é tarefa nada fácil,
e tentou descobrir
o que estava acontecendo,
responderam apenas que ele não era
considerado uma fonte segura dele mesmo.
(Risos)
Algumas semanas depois,
houve um grande escândalo,
em que diretores da Wikipedia
ofereceram a um serviço de RP
informações manipuladas e editadas
em nome de clientes 
que buscavam publicidade paga,
o que supostamente contraria
as políticas da Wikipedia.
Tudo isso deve explicar por que, 
num estudo que comparou doenças descritas
em páginas da Wikipedia com as pesquisas 
publicadas por especialistas,
a Wikipedia contrariava 
90% das pesquisas médicas.
Vocês talvez não confiem mais 
totalmente no que leem na Wikipedia
e nem deveriam.
Vamos voltar
àquele exemplo fictício do cholextra
e tudo o que você pesquisou.
No fim das contas,

Albanian: 
llogaritë Facebook dhe Twitter
që patë të ishin kaq pozitive,
qenë shkruar në fakt nga
profesionistë me pagesë
punësuar nga kompania e barnave
për promovimin e ilaçit.
Faqja Wikipedia mbahej nën vëzhgim
nga një redaktor axhende,
paguar edhe ky nga kompania e barnave.
Kompania e barnave u kujdes dhe për
optimizim rezultatesh kërkimi në Google
ndaj s’qe rastësi që e hasët
atë ent jofitimprurës pozitiv
me tërë ato komente pozitive.
Enti qe, sigurisht, i themeluar
dhe financuar fshehtazi
nga kompania e barnave.
Kompania e barnave financoi
edhe atë studimin pozitiv
dhe ushtroi fuqinë e vet
të kontrollit redaktorial
për të lënë jashtë çdo përmendje
kanceri si efekt anësor të mundshëm.
Edhe një herë, çdo mjek
që e lëvdoi publikisht kolekstrën,
apo quajti “përrallë” lidhjen me kancerin,
apo përqeshi kritikët si “të çuditshëm”,
“xherahër”, “paranojakë”,
apo qe pjesë e entit këshillimor
qeveritar që miratoi ilaçin,
secili prej këtyre mjekëve është në fakt
konsulent i paguar i kompanisë së barnave.
Sa për mjekun tuaj,

Portuguese: 
os perfis de Facebook e Twitter
que davam relatos positivos
tinham sido escritos
por profissionais contratados
pela empresa farmacêutica
para promover a droga.
A página da Wikipedia havia sido
manipulada por um editor
também pago pelo fabricante.
A empresa farmacêutica também cuidou
de otimizar resultados de busca do Google
e, portanto, não foi por acaso
que você encontrou
todos aqueles comentários 
positivos sem fins lucrativos.
Eles eram, claro, secretamente
produzidos e financiados
pela empresa farmacêutica.
A empresa também financiou
aquele estudo favorável
e lançou mão de seu poder
de controle editorial
para omitir qualquer menção ao câncer
como um possível efeito colateral.
Mais uma vez,
cada médico que enalteceu
publicamente o cholextra,
ou chamou a relação com o câncer de mito,
ou ridicularizou os críticos, chamando-os
de charlatães e farsantes paranóicos,
ou prestou consultoria ao governo
na aprovação do medicamento,
cada um desses médicos é, na verdade, um
consultor pago pela empresa farmacêutica.
Quanto ao seu médico,

Spanish: 
que las cuentas de Facebook y Twitter que
encontraron que estaban a favor,
fueron escritas por
profesionales remunerados
contratados por la compañía farmacéutica
para promover el fármaco.
La página de Wikipedia había sido 
monitoreada por un editor de agenda,
pagado por la compañía farmacéutica.
La compañía farmacéutica también optimizó
los resultados de la búsqueda en Google
así que no fue casualidad
que se hayan encontrado
esa organización sin fines de lucro
con todos esos comentarios a favor.
Esa ONG fue, claro, fundada en secreto
por la compañía farmacéutica.
La compañía farmacéutica también
financió ese estudio a favor
y utilizó su poder de control editorial
para omitir cualquier mención de cáncer
como un posible efecto secundario.
De nuevo, todos y cada uno de los médicos
que públicamente promocionaron cholextra
o llamaron mito al nexo con el cáncer,
o ridiculizaron a los críticos
como paranoicos y charlatanes,
o sirvieron en el consejo consultivo 
del gobierno que aprobó el medicamento,
cada uno de esos doctores era en realidad
un consultor pagado por esa compañía.
En cuanto a su médico,

English: 
the Facebook and Twitter accounts
you found that were so positive,
were actually written
by paid professionals
hired by the drug company
to promote the drug.
The Wikipedia page had been monitored
by an agenda editor,
also paid by the drug company.
The drug company also arranged
to optimize Google search engine results
so it was no accident
that you stumbled across
that positive non-profit
that had all those positive comments.
The non-profit was, of course,
secretly founded and funded
by the drug company.
The drug company also financed
that positive study
and used its power of editorial control
to omit any mention of cancer
as a possible side-effect.
Once more, each and every doctor
who publicly touted cholextra
or called the cancer link a myth,
or ridiculed critics
as paranoid cranks and quacks,
or served on the government advisory board
that approved the drug,
each of those doctors is actually
a paid consultant for the drug company.
As for your own doctor,

Portuguese: 
a palestra da qual ele participou,
com todas aquelas avaliações positivas,
foi, na verdade, como tantos cursos
de educação médica continuada,
patrocinada pela empresa farmacêutica.
E, ao noticiar tal estudo positivo,
a mídia não mencionou nada disso.
Tenho inúmeros exemplos
pessoais na vida real.
Alguns anos atrás, a pedido da CBS News,
investiguei um estudo recém-lançado
pela Fundação Nacional do Sono,
sem fins lucrativos.
Ao que parecia, as informações diziam
que o estudo mostrava que somos uma nação
com uma epidemia de insônia,
a qual nem sabíamos existir,
e sobre a qual todos deveríamos
perguntar aos médicos.
Algumas coisas naquilo me intrigaram.
Primeiro, reconheci na frase
"pergunte ao seu médico" uma pegadinha
promovida pela indústria farmacêutica.
Eles sabem que, se conseguirem nos levar
ao consultório médico
para falar de uma enfermidade,
é bem provável que sairemos com a receita
da última droga no mercado.
Segundo, pensei quão grave seria,
de fato, uma epidemia de insônia
a qual nem sabíamos existir.
(Risos)

English: 
the medical lecture he attended
that had all those positive evaluations
was in fact, like many
continuing medical education classes,
sponsored by the drug company.
And when the news reported
on that positive study,
it didn't mention any of that.
I have tons of personal examples
from real life.
A couple of years ago, CBS News
asked me to look into a story
about a study coming out
from the non-profit
National Sleep Foundation.
Supposedly, this press release coming out
said the study concluded we are a nation
with an epidemic of sleeplessness,
and we don't even know it,
and we should all go
ask our doctors about it.
A couple of things struck me about that.
First, I recognized the phrase
"ask your doctor" as a catch phrase
promoted by the pharmaceutical industry.
They know that if they can get your foot
through the door at the doctor's office
to mention a malady,
you're very likely to be prescribed
the latest drug that's marketed.
Second, I wondered
how serious an epidemic
of sleeplessness could really be
if we don't even know that we have it.
(Laughter)

Spanish: 
la conferencia médica a la que asistió
que tenía todas esas evaluaciones a favor
era, de hecho, como otras
clases de educación médica continua,
patrocinada por la compañía farmacéutica.
Y cuando las noticias informaron
ese estudio a favor,
no se mencionó nada de eso.
Tengo muchísimos ejemplos 
personales de la vida real.
Hace un par de años, CBS News
me pidió que mirara una historia
sobre un estudio que salió
de la organización sin fines de lucro
Fundación Nacional del Sueño.
Este comunicado de prensa indicaba que
el estudio concluyó que somos una nación
con una epidemia de insomnio,
y ni siquiera lo sabemos,
y todos deberíamos ir a
preguntar a nuestros médicos sobre ello.
Un par de cosas me llamaron la atención.
Primero, reconocí la frase
"Pregunte a su médico" como un eslogan
promovido por la industria farmacéutica.
Ellos saben que si pueden conseguir
que uno vaya a la oficina del doctor
para indicar un malestar,
es muy probable que le prescriban
el último fármaco que se comercializa.
Segundo, me pregunté
cuán seria podría ser
una epidemia de insomnio
si ni siquiera sabemos si la tenemos.
(Risas)

Albanian: 
leksioni mjekësor që ndoqi dhe
që kish tërë ato vlerësimet pozitive
qe në fakt, si mjaft kurse të arsimit
mjekësor të vazhdueshëm,
i sponsorizuar nga kompania e barnave.
Dhe kur lajmet njoftuan
për atë studim pozitiv,
s’zunë në gojë asgjë prej tërë kësaj.
Shembuj personalë, nga jeta reale,
kam me thasë.
Nja dy vjet më parë, CBS News
më kërkoi të merresha me historinë
e një studimi të ardhur
prej entit jofitimprurës
National Sleep Foundation.
Ky njoftim për shtypin thosh se studimi
gjoja dilte në përfundimin se jemi një komb
me një epidemi pagjumësie,
që as që e dimë,
dhe se që të gjithë duhet
të pyesim mjekët tanë për të.
Më bënë përshtypje nja dy gjëra këtu.
Së pari, dallova togfjalëshin
“pyetni mjekun tuaj“ si karrem,
promovuar nga industria farmaceutike.
Ata e dinë se po të arrijnë t’ju bëjnë
të shkelni derën e klinikës
e të zini në gojë një sëmundje,
gjasat janë të dilni me një recetë
për ilaçin më të ri të hedhur në treg.
Së dyti, vrava mendjen
sa serioze mund të ish vërtet
një epidemi pagjumësie
kur as që e dimë qe e kemi, hë?
(Të qeshura)

Spanish: 
No me tomó mucho tiempo hacer 
un poco de investigación y descubrir
que la Fundación Nacional del Sueño
sin fines de lucro,
y el estudio que, en realidad 
era una encuesta y no un estudio,
fue patrocinado en parte 
por un nuevo fármaco
que estaba a punto de ser lanzado
en el mercado, llamado Lunesta,
una píldora para dormir.
Informé del estudio, 
como me lo pidió CBS News,
pero obviamente, revelé el patrocinio
detrás de la ONG y la encuesta
así los espectadores podrían 
considerar dicha información.
Todos los otros medios de noticias
informaron la misma encuesta
directamente del comunicado,
tal como estaba escrito,
sin ir más allá de lo superficial.
Más tarde se convirtió en un ejemplo
en la Columbia Journalism Review,
que con bastante precisión informó
que solo nosotros, en CBS News, 
habíamos hecho un poco de investigación
y revelamos el conflicto de intereses
detrás de esta encuesta muy difundida.
Ahora pueden estar pensando,
"¿Qué puedo hacer?,
pensé que había hecho mi investigación.
¿Qué oportunidad tengo
de separar la realidad de la ficción,
sobre todo si periodistas 
con muchos años de experiencia
pueden ser engañados tan fácilmente?".
Tengo algunas estrategias
que les puedo contar

Albanian: 
S’mu desh shumë kohë që të nis
një kërkim të vockël dhe zbuloj
se enti jo-fitimprurës
National Sleep Foundation,
dhe studimi, që në fakt qe
anketim, jo studim,
qenë sponsorizuar pjesërisht
nga një mjekim i ri
që ish gati për t’u hedhur në treg,
i quajtur Lunesta,
kokërr për gjumë.
Raportova për studimin,
siç kërkoi CBS News,
por, sigurisht, tregova për sponsorizimin
pas jo-fitimprurësit dhe anketimit,
që shikuesit ta peshonin
si duhet informacionin.
Krejt mediat e tjera të lajmeve
njoftuan mbi të njëjtin anketim
drejt e nga njoftimi për shtyp,
pa luajtur një presje,
pa rrëmuar nën sipërfaqe.
Kjo u bë më vonë një shembull i përmendur
në Columbia Journalism Review,
që raportoi saktë
se vetëm ne të CBS News morëm
mundimin dhe bëmë pakëz kërkim
dhe qitëm sheshit konfliktin e interesave
pas këtij anketimi të njoftuar gjerësisht.
Ju mund të jeni duke vrarë mendjen,
"Ç’mund të bëj? Kujtova
se e pata bërë punën time.
Ç’shanse kam për të ndarë
shapin nga sheqeri,
veçanërisht kur gazetarëve të regjur,
me shumë vite përvojë
mund t’ua hedhësh kaq lehtë?"
Atëherë, kam ca strategji
që mund t’jua tregoj,

Portuguese: 
Foi só pesquisar um pouco para descobrir
que a Fundação Nacional do Sono
sem fins lucrativos
e o estudo, que na verdade era
uma pesquisa, não um estudo,
eram patrocinados em parte
por uma nova droga
prestes a ser lançada no mercado,
chamada Lunesta, uma pílula para dormir.
Eu noticiei o estudo, como a CBS pediu,
mas é claro que revelei o patrocínio
por trás da fundação e do estudo,
para que os espectadores 
pudessem avaliar a informação.
Todas as outras emissoras 
divulgaram a mesma pesquisa
da forma como receberam
a informação do release,
sem se aprofundar no assunto.
Posteriormente, a revista
Columbia Journalism Review
citou o caso como exemplo,
dizendo que somente nós, da CBS,
havíamos investigado sobre o assunto
e revelado o conflito de interesses
por trás daquela alardeada pesquisa.
Agora, vocês devem estar pensando:
"O que eu posso fazer? 
Pensei ter feito minha pesquisa.
Como posso separar os fatos da ficção,
se até mesmo jornalistas azeitados
em anos de experiência
podem ser facilmente enganados?"
Eu tenho algumas estratégias
que posso lhes revelar

English: 
It didn't take long for me
to do a little research and discover
that the National Sleep Foundation
non-profit,
and the study which was
actually a survey not a study,
were sponsored in part by a new drug
that was about to be launched
onto the market, called Lunesta,
a sleeping pill.
I reported the study, as CBS News asked,
but of course, I disclosed the sponsorship
behind the non-profit and the survey
so the viewers could weigh
the information accordingly.
All the other news media
reported the same survey
directly off the press release,
as written,
without digging past the superficial.
It later became an example written up
in the Columbia Journalism Review,
which quite accurately reported
that only we, at CBS News, had bothered
to do a little bit of research
and disclose the conflict of interest
behind this widely reported survey.
So now you may be thinking,
"What can I do? I thought
I'd done my research.
What chance do I have
separating fact from fiction,
especially if seasoned journalists
with years of experience
can be so easily fooled?"
I have a few strategies
that I can tell you about

Portuguese: 
para ajudar a reconhecer sinais
de propaganda e astroturf.
Assim que souberem o que buscar,
poderão identificar em qualquer lugar.
Primeiro, os sinais de astroturf incluem
o uso de linguagem inflamada,
como charlatão, farsante, louco, mentira,
paranoia, pseudo e conspiração.
Praticantes do astroturf dizem derrubar 
mitos que não são nenhum mito.
O uso da linguagem carregada
é um bom teste:
as pessoas ouvem dizer que algo é mito,
provavelmente no site Snopes,
e logo se declaram
espertos demais para cair nessa.
Mas e se toda a noção de mito
for ela própria um mito,
e, tanto vocês 
quanto o Snopes caíram nela?
(Risos)
Fiquem atentos a interesses que atacam
um assunto gerando controvérsia ou ataques
às pessoas, personalidades
e organizações nele envolvidas,
em vez de abordar os fatos; 
isso pode ser astroturf.
E, acima de tudo,
o astroturf costuma direcionar
todas as suas críticas
àqueles que expõem as irregularidades,
e não aos que cometem as irregularidades.

Spanish: 
para ayudarles a reconocer signos
de propaganda y astroturf.
Una vez que empiecen a saber qué buscar,
empezarán a reconocerlo en todas partes.
Primero, las características de astroturf
incluyen uso de lenguaje escandaloso
como "charlatán", "loco", "mentiras",
"pseudo", "paranoico", y "conspiración".
Los astroturfers pretenden desmentir 
los mitos que no son mitos en absoluto.
Uso de lenguaje con otras implicaciones:
la gente oye que algo es un mito,
tal vez lo encuentren en Snopes,
y de inmediato, se declaran 
demasiado inteligentes para caer en él.
Pero ¿y si toda la noción del mito
es en sí misma un mito,
y Uds. y Snopes cayeron por eso?
(Risas)
Estén alertas cuando intereses ataquen
un problema generando polémica o atacando
las personas, las personalidades,
y las organizaciones que los rodean
en lugar de abordar los hechos.
Eso podría ser astroturf.
Y más que todo,
los astroturfers tienden a reservar
todo su escepticismo público
para los que exponen lo que está mal
en lugar de los infractores.

Albanian: 
se si të dalloni shenjat
e propagandës dhe astrotorfës.
Me të filluar të dini se për ç’duhet parë,
do të dini ta dalloni kudo.
Së pari, tiparet e astrotorfës përfshijnë
përdorimin e gjuhës provokuese
si “i çuditshëm”, “xherah”,
“i marrë”, “rrenë”,
“paranojak”, “pseudo”, dhe “konspiracion.”
Astrotorfuesit shpesh pretendojnë
të çmitizojnë mite që s’janë hiç të tillë.
Gjuha problematike është prova më e mirë:
njerëzit dëgjojnë që diçka është mit,
ndoshta e gjejnë në Snopes,
dhe vetë-deklarohen në vend
shumë të mençur që ta hanë rrenën.
Por, po sikur krejt nocioni i mitit
të jetë vetë një mit,
dhe ju dhe Snopes e hëngrët?
(Të qeshura)
Kini mendjen kur interesat i sulen një
çështjeje duke polemizuar me ose sulmuar
njerëzit, personalitetet,
dhe entet rreth saj,
në vend se të merren me faktet.
Mund të jetë astrotorfë.
Dhe mbi të gjitha,
astrotorfuesit priren ta ruajnë
krejt skepticizmin e tyre publik
për ata që nxjerrin sheshit mbrapshtitë,
në vend se për mbrapshtitë vetë.

English: 
to help you recognize signs
of propaganda and astroturf.
Once you start to know what to look for,
you'll begin to recognize it everywhere.
First, hallmarks of astroturf include
use of inflammatory language
such as "crank", "quack", "nutty", "lies,"
"paranoid", "pseudo", and "conspiracy."
Astroturfers often claim to debunk myths
that aren't myths at all.
Use of the charged language test well:
people hear something's a myth,
maybe they find it on Snopes,
and they instantly declare themselves
too smart to fall for it.
But what if the whole notion
of the myth is itself a myth,
and you and Snopes fell for that?
(Laughter)
Be aware when interests attack an issue
by controversializing or attacking
the people, personalities,
and organizations surrounding it
rather than addressing the facts.
That could be astroturf.
And most of all,
astroturfers tend to reserve
all of their public skepticism
for those exposing wrongdoing
rather than the wrongdoers.

Portuguese: 
Em outras palavras,
em vez de questionar a autoridade,
questiona aqueles
que questionam a autoridade.
Vocês vão começar a enxergar
com maior clareza;
é como tirar os óculos,
limpá-los e colocá-los de volta;
vão perceber, pela primeira vez,
o quanto eles estavam embaçados.
Não posso resolver essas questões,
mas espero ter fornecido informações
que possam, ao menos, motivá-los
a tirar os óculos e limpá-los,
tornando-os consumidores
mais conscientes de informações
em uma realidade cada vez mais
artificial e financiada.
Obrigada.
(Aplausos)

Spanish: 
En otras palabras,
en lugar de cuestionar la autoridad,
cuestionan a quienes
cuestionan la autoridad.
Podrían empezar a ver las cosas más claro;
es como quitarse las gafas,
limpiarlas y ponérselas de nuevo,
dándose cuenta, por primera vez,
lo borrosas que habían estado siempre.
No puedo resolver estos problemas, 
pero espero que les haya dado información
que por lo menos los motive
para quitarse las gafas y limpiarlas,
y convertirse en consumidores 
más sabios de información
en una realidad cada vez más artificial
y por la cual se paga.
Gracias.
(Aplausos)

English: 
In other words,
instead of questioning authority,
they question
those who question authority.
You might start to see things
a little more clearly;
it's like taking off your glasses,
wiping them, and putting them back on,
realizing, for the first time,
how foggy they'd been all along.
I can't resolve these issues, but I hope
that I've given you some information
that will at least motivate you
to take off your glasses and wipe them,
and become a wiser consumer of information
in an increasingly artificial,
paid-for reality.
Thank you.
(Applause)

Albanian: 
Thënë ndryshe, në vend se
t’i kërkojnë llogari autoritetit,
ua kërkojnë atyre që
i kërkojnë llogari autoritetit.
Mund të filloni t’i shihni
ca më qartë gjërat,
si të kishit hequr syzet,
t’i kishit pastruar dhe t’i vinit prapë,
dhe të kuptoni, për herë të parë, se sa
të veshura paskan qenë tërë kohën.
Këto probleme s’i zgjidh dot, por
shpresoj t’ju kem dhënë ca informacion
që do t’ju motivojë të paktën
të hiqni syzet dhe t’i fshini,
dhe të bëheni një konsumator
më i mençur i informacionit
në një realitet të paguar,
gjithnjë e më artificial.
Ju falemnderit.
(Duartrokitje)
