
Latvian: 
 
Protams,ka jūs esat redzējuši varavīksni
Varbūt jūs  kādreiz esat meiģinājuši noķert tornado?
Bet vai jūs esat  pamanījis, ka debesis ir tumšākas  virs varavīksnes?
nekā zem?
Es nekad nebiju pamanījusi līdz kāds man to parādīja.
Mēs uzzināsim kāpēc tā ir!
Tātad ar gaismas reakciju, izklaidīšanu
Un nepabeigtais stāsts parasti ir neparsts
Pastāstīšu  par to, kāpēc varavīksnes formā
Šis stāsts sākas ar refrakciju.
Liecas, pārejot no vienas gaismas
vide, kā gaiss, citā vidē,
kā ūdens,leņķī
faktiski palēnina gaismu ūdenī.
Redzamās gaismas vietā būtu nepieciešamas 11 minūtes.
nevis, kā parasti, astoņas , lai iegūtu no Zemes līdz saulei
ja tur bija milzu okeānu starp
Tā kā gaismas palēnina gaitu, kad tas iekļūst ūdens,
Tas ir spiests griezties
Taču atšķirībā no pastāvīgām gaismas ātrums vakuumā,
gaismas ātrums ūdenī ir atkarīgs no krāsas.
Violeta gaisma pārvietojas lēnāk nekā sarkanā gaisma ūdenī.
Tāpēc tas salieksies vairāk kad tas nonāks ūdenī
Ienākošo gaismu baltā gaisma
sadala  un izlīdzina krāsu spektru.

English: 
Surely you've seen a rainbow.
Maybe you were chasing
tornadoes and happened upon one.
But did you ever notice that the
sky is darker above a rainbow
than below?
I never did until
someone pointed it out.
We're going to find
out why this is
so with the help of refraction
of light, dispersion,
and the incomplete
story you're usually
told about why rainbows form.
This story starts
with refraction.
The bending of light
as it moves from one
medium, like air,
to another medium,
like water, at an angle.
Light actually
slows down in water.
Visible light would
take 11 minutes, instead
of the usual eight, to get
from the sun to the Earth
if there were a giant
ocean in between.
So as light slows down
when it enters water,
the beam is forced to turn.
But unlike the constant
speed of light in a vacuum,
the speed of light in
water depends on the color.
Violet light moves slower
in water than red light.
So it will bend more
as it enters the water.
An incoming beam
of white light will
be spread out and separated
into a spectrum of color.

Turkish: 
 
Elbette bir gökkuşağı görmüşsünüzdür
Belki bir hortumu izlerken bir gökkuşağı çıkmıştır.
Peki gökkuşağının üzerindeki gökyüzünün altındakinden daha karanlık olduğunu
hiç fark ettiniz mi?
Başka biri söyleyinceye kadar ben fark etmemiştim.
Işığın kırılması ve saçılmasının yardımıyla
bunun nedenlerini ve niçin gökkuşağının oluştuğu
hakkında genellikle anlatılan tamamlanmamış
hikayeyi öğreneceğiz.
Bu hikaye kırılmayla başlıyor.
Işık hava gibi bir ortamdan su gibi bir
başka ortama bir açıyla girerken
bükülür.
Işık aslında suda biraz yavaşlar.
Eğer güneş ile dünya arasındaki uzay boşluğu
dev bir okyanus olsa idi güneşten gelen görünür ışığın dünyaya ulaşması
sekiz dakika yerine 11 dakika sürerdi.
Yani ışık suya girerken yavaşladığından dolayı
ışın dönmeye zorlanır.
Işığın vakum içindeki hızı sabit iken
ışığın su içindeki hızı rengine bağlıdır.
Mor ışık su içinde kırmızı ışıktan daha yavaş hareket eder.
Bu yüzden suya girdiğinde biraz daha fazla bükülür.
Gelen ışın saçılarak renk spektrumundaki
renklere ayrışacaktır.

Latvian: 
Mēs to saucam par izkliedi.
Tagad, ņemsim to balto gaismu
Un pārvertīsim to ūdens pilienā
Daži pilieni refrleksēlies gaismā,
Tad atspoguļosies un aizies atpakaļ
Lai nonāktu tieši pie tavām acīm
42 grādu leņķī starp ienākošo gaismu
un stapr izejošo gaismu
Tas var notikt aplī ar pilienu.
Tātad ja nebūtu zeme
varavīksnes būtu pilnā aplī
Interesantā daļa - violetā gaisma refleksējas vairāk
ūdens pilienā nekā sarkanā gaisma,kā mēs jau runājām
Tātad violetajai gaismai būtu jābūt augstāk
ūdens pilienā nekā sarkanajai
Bet ja mēs paskatamies debesīs,sarkanā gaisma
ir augstāk nekā violetā gaisma
Kas notiek?
Nu, ja tu esi te, lejā,
Ūdens piliens aizsūtīs tikai sarkano gaismu tavām acīm
Un violetā gaisma būs virs tevis
Šie ir ūdens pilieni,kas atsūta violeto gaismu tev
Un violetā gaisma izskatīsies,ka nāk no zemāka
debesīs,tā arī ir.
Un tā mēs dabūsim no lietus varavīksnes krāsas
un saules.
Stāsta beigas.
Bet ir vēl viena daļa,  ko es nekad neesmu sapratusi.
Kāpēc visas gaismas iiet caur ūdens pilienu tieši šeit
šajā punktā
Tā nemaz nenotiek.

Turkish: 
Buna dispersion (saçılma) diyoruz.
Şimdi beyaz ışığı ele alalım
ve bunu bir damla suyun içinden geçirelim.
Işığın bir kısmı damlanın içinde kırılacak sonra
geri yansıyacak ve tekrar dışarı çıkarken
kırılarak gözümüze kadar gelecektir
genellikle gelen ışık ile giden ışık arasındaki açı
42 derecededir.
Bu bir damlacığın dış çemberi gibi olabilir.
Yani eğer aşağıda dünya olmasa
gökkuşakları tam bir çember olurdu.
İşte burası eğlenceli tarafı - mor ışık su içinde
kırmızı ışıktan daha fazla kırılır, bunu daha önce söylemiştik.
Yani mor ışığın su damlasının içinden çıkış yeri
kırmızı ışığındakinden yukarıda olmalıdır.
Ama gökkuşağına baktığımızda kırmızı
ışık mor ışıktan daha yukarıda.
Nooluyo lan?
Pekala, şimdi olaya buradan bakarsanız,
bu su damlası sizin gözlerinize sadece kırmızı ışığı gönderecektir
ve mor ışık yukarıdan geçecektir.
Mor ışığı size gönderen şey damlacıklardır.
ve mor ışık gökyüzünde daha aşağıdan geliyor gibi görünecektir
ve böyle de olur.
Ve yağmur ve güneş bir araya geldiğinde gökkuşağı oluşmasının
hikayesi budur.
Hikayenin sonu.
Hiç anlamadığım bir şey daha var.
Işığın tamamı neden su damlasının içine bir noktadan
girmek zorunda ki?
Tabii ki bir noktadan girmiyor.

English: 
We call this dispersion.
Now, let's take this
white light beam
and send it through
a droplet of water.
Some of the light will
refract into the droplet,
then reflect off the
back, and refract back out
to travel down to
your eye, typically,
at an angle of 42 degrees
between the incoming light
and the outgoing light.
This can occur in a
circle of droplets.
So if the ground
weren't in the way,
rainbows would be a full circle.
Here's the fun part--
violet light refracts more
in the water droplet than
red light, as we discussed.
So violet light should
end up exiting higher
in the water droplet than red.
But if we look in
the sky, red light
is clearly higher
than violet light.
What's going on?
Well, if you're
observing from down here,
this water droplet will only
send red light to your eyes
and the violet light
will pass above you.
It's the droplets down here
that send violet light to you.
And the violet light will
appear to be coming from lower
in the sky, as it does.
And that's how we get our
colors in the rainbow from rain
and sun.
End of story.
But there's one part
I never understood.
Why should all of the light
enter the water droplet right
at this point?
Well, the answer is, it doesn't.

Latvian: 
Daži sarkani stari, šeit ievadās,daži šeit
Un tie visi iziet dažādos virzienos
Ja mēs pievienojam arī citas krāsas,
jūs pabeidziet ar esošu juceklīgu  krāsu.
Šis juceklis no krāsām vajadzētu izskatīties balts,
taču tas noteikti nav.
Tātad kas notiek?
Tas ir, ja tas kļūst sarežģītāks, nekā parasti
dzirdu.
Kad šo sarkano gaismu staru ienāk augstāks no viduspunkta,
tas iziet uz arvien lielāku leņķi.
Bet skatieties, kas notiek šeit, galu galā,
stari pagriežas
Nav svarīgi, kur sarkanās gaismas ievada pilienu,
tā nevar iet garām šim leņķim.
Tas ir maksimālais leņķis ir 42 grādi uz sarkano gaismu.
Tas ir nedaudz mazāk par oranžo un dzelteno un tā tālāk.
līdz violetai, kad Makss leņķis ir 40 grādi
Tātad izrādās, ka maksimālajā leņķi
jūs arī iegūstat maksimālo spilgtumu.
Tāpēc, kaut gan šeit var sasniegt visas krāsas
apkārt violeta ir max leņķis, jo tur ir maksimālais
tālāk par to, ka violeta ir sasniegusi savu maksimālo spilgtumu.
Tā izceļas pret citām krāsām.
Tas pats attiecas uz max no citām krāsām.
Zem violeta, ne krāsas ir maksimālas.

English: 
Some red rays enter
here, some enter here,
and they all exit in
different directions.
If we add back in
the other colors,
you end up with an existing
jumbled mess of color.
This mess of color
should look white,
but it definitely doesn't.
So what's going on?
This is where it gets more
complicated than you usually
hear.
As this red light ray enters
higher from the midpoint,
it exits at an
increasingly large angle.
But watch what happens
here-- eventually,
the ray turns around.
No matter where red
light enters the droplet,
it can't go past this angle.
That's the maximum angle and
it's 42 degrees for red light.
It's slightly less for
orange and yellow and so on,
until you reach violet, where
the max angle is 40 degrees.
So it turns out that
at that maximum angle,
you also get a
maximum brightness.
So even though all the
colors can reach here
round violet's max angle,
because their maximum is
beyond that, violet is at
its maximum brightness.
So it stands out against
the other colors.
Same goes for the max
of the other colors.
Below violet, no colors
are at a maximum.

Turkish: 
Bazı kırmızı ışınlar buradan giriyor, bazıları şuradan
ve hepsi farklı yönlerde dışarı çıkıyor.
Diğer renkleri de eklediğimiz zaman
karmakarışık bir renk çorbası ortaya çıkması lazım.
Bu renk çorbası da beyaz görünürdü,
ama kesinlikle böyle değil.
Bu defa nooluyo lan?
Bu kısım genellikle bildiğinizden biraz daha
karışık.
Bu kırmızı ışık orta noktanın yukarısından girdiğinde
gittikçe artan bir açıyla dışarı çıkar.
Bakalım neler oluyor - sonunda
ışın arkaya doğru dönüyor.
Kırmızı ışık damlaya nereden girerse girsin
bu açıyı geçemez.
Bu maksimum açıdır ve kırmızı ışık için 42 derecedir
turuncu, sarı derken hafifçe azalır
mor ışığa geldiğinden nihayet maksimum açı 40 derece olur.
Yani bu maksimum açıda döner
ve maksimum parlaklık da görülür.
Yani diğerlerinin maksimum açısı daha ötede olduğundan
bütün renkler morun maks. açısı olan bu noktaya ulaşmasına rağmen
mor renk maksimum parlaklığa sahiptir.
Yani diğer renklerle biraz karışır
Aynısı diğer renkler için de geçerlidir.
Hiçbir rengin maksimumu morun altında değildir.

Latvian: 
Tāpēc vēlreiz sajauc visas krāsas un formas balts.
Tāpēc debesīs parādās gaišāks zem varavīksnes
nekā virs.
Neviens jau to var izdarīt, ņemot vērā sarkano gaismu
tāpēc debesis izskatās tumšākas.
Kā tad šī otrā varavīksnes lavās klāt?
Jūs pamanīsiet,ka krāsas ir sakārtotas secībā
un, ka debesis ir atkal, gaišākas  virs viņiem
Tas norāda ka gaismai bija divreiz jāreflekse
ūdens pilienā
Lai iegūtu pareizo leņķi uz leju, uz jūsu acīm,
tas patiešām bija jāievada pile no viduspunkta.
No vidus punkta
Un tad jūs iegūstat dubultreflekciju no otrās varavīksnes
Nu stāsts ir pabeigts
BEIGAS.
 
 

Turkish: 
Yani bütün renkler tekrar karışır ve beyazı oluşturur.
Gökkuşağının altının üstünden daha aydınlık olmasının
nedeni budur.
Hiçbir ışık kırmızının üstüne çıkmayı başaramaz
bu yüzden gökyüzü daha karanlık görünür.
Peki bu ikinci gökkuşağı da nereden çıktı?
Renklerin sırasının ters döndüğünü fark edeceksiniz
ve yukarısındaki gökyüzü de daha parlak.
Işığın damla içinde iki defa kırılmak zorunda
kaldığını gösteriyor.
Gözünüze gelmeden önce doğru açıyla girmesi için
gerçekte damlanın içine orta noktanın
altından girmek zorunda kalmış.
ve ikinci bir gökkuşağına neden olan bir çifte yansıma görüyorsunuz.
Şimdi hikaye tamamlandı.
Son
 
 

English: 
So all the colors mix
again and form white.
That's why the sky appears
lighter below the rainbow
than above.
None of the light can
make it out above red,
so the sky appears darker.
Then how did this second
rainbow sneak up there?
Well, you'll notice the
colors are flipped in order
and, again, that the sky
is lighter above them.
That indicates that the
light had to reflect twice
inside the droplet.
In order to get the right
angle down to your eye,
it actually had to
enter the droplet
from below the midpoint.
And you get a double reflection
causing a second rainbow.
Now this story is complete.
The end.
[THEME MUSIC]
