
Vietnamese: 
 
Chào mấy chế
Tôi là Dianna
Bạn đang xem "Physics Girl ", và tôi
muốn nói cho bọn biết một vấn đề được biết đến khá nhiều trong trường
lượng tử ảo.
Vấn đề cơ bản là tung đồng xu qua điện thoại,
nhưng hãy xem vì sao việc đó lại gây vấn đề.
Allô, Jade à
Chào
Tối thứ 6 còn định đi concert của Beyonce  không ?
Hôm đó trùng với concert của Starset mà
Jade (trên điện thoại) : ờ, thì, hay là bọn mình tung đồng xu đi?
Ngửa là Beyonce
Sấp là Starset
OK
Tao tung cho
Jade (trên điện thoại) : OK, nhưng phải Facetime nhau để mày khỏi ăn gian
Dianna (trên điện thoại): ooh .., máy tao sắp hết pin,
không được rồi . Jade : Ok fine
 
Ồ sấp này!
Starset , Ta đi !
Ê, chắc chắn không phải sấp
Jade: Mày vừa ......
Dianna : Chỉ là mày thích Beyonce thôi
Jade: Mày toàn làm mấy trò này
Mày lúc nào cũng chỉ làm cái gì mày ....
Bạn thấy chưa?
Nhưng chúng ta có thể tung một đồng xu lượng tử,
Đó rõ ràng là cách giải quyết cho một vấn đề như thế này
giữa hai bên không tin tưởng lẫn nhau
Một cú tung đồng xu lượng tử như sau:
Đầu tiên, ta cần biết một định căn bản
của vật lý lượng tử được biết đến là "sụp hàm sóng", tức

English: 
[MUSIC PLAYING]
 Hey, y'all.
I'm Dianna.
You're watching
"Physics Girl," and I
want to tell you about a
well-known problem in the field
of quantum cryptography.
The problem is basically
flipping a coin over the phone,
but let's see why that
might cause problems.
 Hey Jade.
 Hey.
Are we still on for the
Beyonce concert Friday night?
 That's the same night
as the Starset concert.
JADE (ON PHONE): Oh, well,
what if we flip a coin?
If it's heads, we
got to Beyonce.
And if it's tails,
we go to Starset.
 OK.
I'll flip it.
JADE (ON PHONE): OK.
But let's Facetime so I
know you're not cheating.
DIANNA (ON PHONE): Ooh,
my phone's going to die.
I can't.
 OK.
Fine.
 Looks like it landed on tails.
Starset, here we come.
 Oh, it totally did
not land on tails.
You just--
 You just love Beyonce.
 You always do this.
We always just end
up doing what you--
 You see?
But we could do a
quantum coin flip,
which is the obvious solution
for a situation like this
between two parties who
don't trust each other.
A quantum coin flip
goes like this.
First, we need to
a basic principle
of quantum physics known as
wavefunction collapse, which

Vietnamese: 
nói là khi đo một vật thể lượng tử (như một hạt sóng tí hon,)
làm thay đổi nó.
Ví dụ : photon,  hạt sóng ánh sáng,
có một đặc điểm lượng tử gọi là "tính phân quang"
Tính phân quang có thể coi là "tính hướng" của ánh sáng
Đúng, ánh sáng đi theo một phương,
nhưng nó cũng bước sóng theo một phương
Như kiểu, nó có thể bước lên bước xuống, cũng bước qua
bước lại và bước chéo
Và hướng của bước sóng chính là phân quang của nó
Đoán xem ánh sáng thường, như ánh sáng mặt trời
hay từ một cái đèn có hướng phân quang nào?
Đố mẹo đó.
Nó KHÔNG phân quang, bởi vì nó chứa những hạt sóng
của tất cả các hướng phân quang bất kì trộn với nhau
Nhưng chúng ta CÓ thể làm cho ánh sáng bước sóng theo một hướng nhất định
bằng cách cho nó qua một tấm lọc
Như, cho nó qua tấm lọc nằm dọc,
và nó sẽ đi qua bước lên bước xuống.
Nhưng nếu ta thử đưa ánh sáng mà đã
đã phân quang DỌC qua tấm lọc NGANG,
nó sẽ bị chặn
Các photon không thể đi qua tấm lọc
lệch 90 độ so với hướng phân quang của chúng
NHƯNG!, thú vị đây,
Nếu ta thử cho một photon qua một tấm lọc

English: 
states that measuring a quantum
object, like a tiny particle,
changes it.
For example, photons,
the particles of light,
have a quantum property
called polarization.
Polarization is like
light's orientation.
Because yes, light
travels in a direction,
but it also waves
in a direction.
Like, it can wave up and down,
but it can also wave side
to side and diagonally.
And the direction of
waves is the polarization.
Guess what direction normal
light, like light from sunlight
or from a lamp is polarized?
Trick question.
It's unpolarized
because it has waves
of all different and random
polarizations mixed together.
But we can make light wave
in one particular direction
by passing it through a filter.
Like, pass it through
a vertical filter,
and it'll come out
waving up and down.
But if we try to pass
light that's already
vertically polarized
through a horizontal filter,
it will be blocked.
Photons can't pass
through filters
that are at 90-degree angles
to their polarization.
However, and this is
the interesting part,
if we try and pass a
photon through a filter

English: 
with a 45 degree of difference,
like, vertical to diagonal,
something weird happens.
Half of the time
it goes through,
and half the time
it gets blocked.
And there's no way to
predict which it will do.
It's completely random.
And the photos that make it
through are now diagonally
polarized, which means the
act of measuring the light's
polarization changes It.
That is wavefunction collapse.
And it can be demonstrated using
polarizing filters in a demo
that has blown many a
mind, including mine.
Check it out.
Vertical polarizing filter.
Sunlight goes through.
Horizontal filter, all
the light is blocked.
But when I add a diagonal
filter in between,
some light can make it through.
This is the weird thing
about quantum objects
they act based on probabilities.
So when the vertically
polarized photons
come the diagonal filter, they
act completely based on chance.
So half of them make it
through and half of them don't.
The ones that make it through
are now diagonally polarized.
And so now when those get
to the horizontal filter,
they're again at
a 45-degree angle.

Vietnamese: 
lệch 45 độ, như kiểu, dọc với chéo
thứ gì đó KÌ QUẶC xảy ra
Nửa số thì nó đi qua được
và nửa số còn lại bị chặn.
Và không có cách nào dự đoán trước được
Hoàn toàn ngẫu nhiên
Và, số photon đi ra sẽ phân quang
chéo, tức là hành động đo lường phân quang ánh sáng
làm thay đổi nó
Đó ! chính là "sụp hàm sóng"
Và nó có thể được biểu diễn bởi một mô hình
mà đã làm ngỡ ngàng RẤT NHIỀU NGƯỜI, bao gồm tôi .
Xem nè
tấm lọc phân quang dọc:
Ánh sáng đi qua
Tấm lọc phân quang ngang: tất cả bị chăn
Nhưng, nếu tôi thêm một tấm lọc CHÉO vào GIỮA
một số ít ánh sáng lại đi qua được!
Đây chính là phần kì quặc của vật thể lượng tử,
hành động của chúng đều dựa trên xác suất
Vậy khi các photon được lọc DỌC
đi qua tấm lọc CHÉO, tất cả đều dựa trên xác suất
Vậy 50% đi qua, còn lại bị chặn
Và các photon bây giờ phân quang CHÉO
Và khi chúng đi qua tấm lọc NGANG,
chúng lại gặp một góc 45 độ

Vietnamese: 
Vậy một lần nữa, nửa số chúng đi qua (50% của 50% hay chỉ còn 25% đi qua tấm ngang)
Đỉnh vãi!
Và chúng ta có thể lợi dụng điều này
để chắc chắn KHÔNG AI ăn gian
Đây :
Dianna sẽ chọn một loại hướng lọc, dọc
hay ngang ( hay phương thẳng) hay phương chéo
Sau đó, chỉ dùng phương lọc đó
Cổ sẽ gửi cho tôi một hàng photons
được kí hiệu bằng các số 0 và 1
Tôi sẽ ghi lại các photon này
và thử đoán phương lọc
Nếu tôi đúng, tôi thắng
Nếu tôi sai, cổ thắng
Ví dụ nè:
Nè
nếu tôi dùng phương thẳng
Đừng méc Jade.
Vậy tôi chỉ dùng phương dọc và ngang
bây giờ tôi tạo ra một dãy nhị phân bất kì
rồi giả sử 1 là photon dọc, 0 là photon ngang
rồi t gửi số photon này qua
cho Jade bằng một kênh bảo mật
Ê Jade, tao gửi cho mày một ít photon nè
OK

English: 
So now again, half of
them make it through.
So cool.
 Now we can use this
wacky property of photons
to make sure no one cheats.
This is what's going to happen.
Dianna is going to choose one
type of orientation, vertical
and horizontal, which is called
rectilinear, or diagonal.
Then, using only
that orientation,
she's going to send me
a stream of photons,
which will encode a random
sequence of ones and zeros.
I'm going to record
these ones and zeros
and try and guess which
orientation she chose.
If I'm right, I win.
If I'm wrong, she wins.
Here's an example.
 OK.
Say I choose the rectilinear
measurement orientation.
Don't tell Jade.
So I only use the vertical
and horizontal filters
on my photons.
Now I make a random sequence of
ones and zeros on my computer
and then I encode, or
match, these ones and zeros
into photons by saying a
vertically polarized photon
means a one and a horizontally
polarized photon means a zero.
And finally, I'll
send my photons off
to Jade via a secure channel.
 Jade, I'm sending
you some photons.
 OK.

English: 
 I've polarized
them so that these,
the vertical and first
diagonal, are. ones.
And these, the horizontal and
the other diagonal, are zeros
 Wait.
How will I know
which filter to use?
 You won't.
Jade doesn't know which
orientation I chose,
so she alternates
randomly between using
a rectilinear and
a diagonal filter.
When she measures a vertical
photon with a vertical filter,
it passes through and
she notes down a one.
When it's a horizontal
photon and it gets blocked,
she writes down a zero.
But when she uses
a diagonal filter
to measure a vertical
photon, there's
a 50/50 chance it gets blocked.
And when that happens,
she has no way
of knowing if it was
vertical, horizontal, or just
the wrong type of diagonal.
But because it gets blocked,
she notes down a zero.
The same thing could happen
with a horizontal photon.
It could go through,
and in that case
she would wrongly
note down a one.
JADE (ON PHONE): OK.
I've recorded them all and noted
them down in separate tables.
DIANNA (ON PHONE): OK.
Guess whether I've
polarized them
using a rectilinear
or a diagonal filter?
Her recordings don't
give away any information

Vietnamese: 
Tao đã phân quang bọn này cho
bọn dọc và chéo trái là 1
Còn ngang và chéo phải là 0
Từ!
Sao t biết dùng tấm lọc nào đươc?!
Mày Không được biết.
Jade không biết tôi dùng cái nào
nên cổ lựa chọn ngẫu nhiên
khi cô dung tấm lọc dọc để đo photon dọc
nó đi qua nên cổ ghi số 1
Vaf khi photon ngang bị chắn
cổ ghi số 0
Nhưng khi cổ dùng tấm lọc chéo
để đo,
có 50/50 cơ hội bị chặn
và khi bị chặn, cô không thể biết được
đó là do ngang, dọc hay
chỉ là loại chéo kia
Nhưng vì bị chặn, cổ ghi số 0
Điều tương tự có thể xảy ra với một photon ngang
Nó có thể đi qua, lúc đó
cổ sẽ ghi số 1
Jade (trên điện thoại): ok
Tao ghi lại rồi đây
Dianna (trên  điện thoại): ok
Mày đoán xem tao dùng
phương thẳng hay chéo?
 

Vietnamese: 
 
như sấp với ngửa, Cổ có cơ hội 50/50
đoán đúng
Uh..., chéo ?
Ha !
Sai!
Phương thẳng!
Ê mày gian tiếp
sao tao tin mày được
Jade :Mày chỉ .....
Dianna: bây giờ, để chứng minh mình trong sạch
tôi chỉ cần đọc dãy số của tôi
Nó sẽ khớp hoàn toàn với nhưng gì Jade viết
trong dãy Thẳng của cổ
Và giả dụ nếu cổ
đoán đung phương thẳng và tôi định gian
đương nhiên
tôi sẽ không làm trò đó, nhưng tôi sẽ phải đoán
số trong cột của cổ
nhưng nếu dùng đủ photon, thì
bao giờ được
Ok , đây nè
1 0 1 0 0 0 1 1 1 0 1
Mày âm mưu
Tối thứ 6 tao ở nhà
Nhưng Jade biết, vì cổ cũng là 1 nhà vật lý học,
âm mưu trò này là không thể
Chỉ là không may thôi
Cảm ơn vì đã xem
chúng tôi cũng làm 1 vid ở kenh của Jade
tên "up and at'em"
Link phía dưới
thêm một đóng vật lý lượng tử !

English: 
as to which orientation I chose.
So just like heads or tails,
she has a 50/50 chance
of getting it right.
JADE (ON PHONE): Uh, diagonal?
 Ha.
No.
It was rectilinear.
 Oh you totally
just cheated again.
How am I supposed
to believe you?
You just--
 Now to prove that
I'm not cheating,
I just read out my
sequence of ones and zeros.
It should match
exactly what Jade
got in her rectilinear
side of the table.
If we imagine for a
second that she correctly
guessed rectilinear
and I tried to cheat
by saying it was diagonal,
which, of course,
I would never do, I would have
to guess all the ones and zeros
in the diagonal column, and
I'd have to get those correct.
But if we used
enough photons, that
would be pretty much impossible.
OK, here it goes.
One, zero, one zero, zero, zero,
one, one, one, one, zero, one.
 It's rigged.
I'm staying home Friday night.
 As Jade knows, because
she's also a physicist,
there's no way to
rig this system.
It was just an
unfortunate outcome.
Thank you so much for watching.
We made a video on
Jade's channel as well.
It's called "Up and At 'Em."
I will put a link to that in
the description Check it out.
It's more quantum physics.

Vietnamese: 
Sub dể có thêm content
 
 
 
mày đã nên đi Jade ạ
 

English: 
Hit Subscribe if you want more
physics content right here
on "Physics Girl,"
and happy physicsing.
I'm going to go enjoy a concert.
[MUSIC PLAYING]
 Should have come
to the concert, Jade.
[MUSIC PLAYING]
