Merhaba sevgili Mithrandirler!
Bugün sizle Ray Bradbury’nin Fahrenheit 451...
...adlı romanın Serdar’la beraber incelemesini yapacağız.
Aslında kitap ile ilgili bilgiyi zaten ...
...jenerik olarak yaktığımız kağıtla izleyicilerimize vermiş olduk.
Ama yine de biz ufak künyeyle ilgili bir bilgi verelim.
Kitap Ray Bradbury tarafından yazılıyor.
Fahrenheit 451 yani kâğıdın yanma derecesi.
İthaki Bilimkurgu Serisi’nden çıkıyor.
202 sayfa.
1953 yılında ilk basımı yayınlanıyor.
Kitabın...
...aynı isimle filme uyarlamasını...
...François Truffaut tarafından yapılıyor...
...1966 yılında.
Filmi izlemenizi, kitabı okumanızı...
...birbiriyle paralel olduğu için tavsiye ediyorum.
Onun haricinde Ahmet...
...yazarımız Bradbury bu kitaba başlamadan önce...
...öykünün dünyasını oluşturduğu yaya adlı bir öykü yazmıştır.
Öykünün neticesinde Fahrenheit 451 oluşmuştur.
Yani şey diyor ya;
... ya itfayeciler söndürmek yerine yaksalar diyor...
...ve Guy Montag adlı kahramanımız ortaya çıkıyor
- İftayecimiz ortaya çıkıyor
ve daha sonra bu şaheser ortaya çıkıyor.
Kitabın künyesini bahsettik Mithrandirlere.
-Evet.
+Senin bu kitapla ilgili düşüncelerin nelerdir.
-Off… Çok derin
+Bu kitap sana neler kattı...
-Çok derin
+...ve bu kitap okuyucularımıza neler katabilir?
+Fikirlerini merak ediyorum.
-Künyede de bahsettiğim gibi...
...aslında bu bir devam kitabı.
...Yaya adlı bir öyküden devam eden bir kitap.
Yaya yolda yürürken...
...polis tarafından sadece yürüdüğü için polis tarafından tutuklanan bir...
...karakterin hikayesi.
Bu kitabımız da...
...yanmayan evlerin...
...neticesinde boşta kalan itfayecilere...
...verilmiş yeni görevi anlatan,
... hayatın mottosunda insanların  boşluğa düşünce...
...neyle doldurması yada neyle doldururlarsa...
... nasıl tepki alacaklarını anlatan bir kitap.
Temelinde...
...insanların beraber geçirdiği zamanı nasıl değerlendirdikleri...
...ve insanların...
...geçmişte yapılmış olan...
...deneyimlere çalışmalara...
... hatta ve hatta görüşlere, fikirlere ...
...nasıl değer verdiklerini ve bu değerlerin onları nasıl etkilediğini ...
...olumlu ve olumsuz bir şekilde anlatan bir eser olmuş.
Açıkçası...
...ben yazarımızın iç dünyasındaki...
...bu oluşumu hatta kuşkusunu ...
...çünkü yazarımızın kuşkusu gelecekte kitapların artık...
...okunmayacak olması.
Yazdığı eser...
...gelecekte başımıza gelebilecek yada gelecekte...
...olmasını istemediği bir dünyayı anlatan bir eser.
+Peki bu kitap sana neler kattı?
+Sorumun içerisinde o da vardı.
+Ve okuyanlarımıza neler katabilir?
-Benim için faydası;
-hem kitap okumanın lezzetini almış oldum ...
-... tekrardan anlamış oldum, değerini anlamış oldum.
Kitapsız bir dünyada başımıza neler gelecek?
Televizyon gibi çılgınlıkların nasıl bir hapishanede tutacağını ...
... ve insanların aralarındaki bağların nasıl yok olacağını anlatan bir kitaptı.
Yakın çevremle bile daha güzel diyaloglar kurmaya başladım diyebilirim.
Seni nasıl etkiledi kitap?
Sende nasıl bir etki bıraktı?
+Kitabın başlangıcında diyor ya;
+"Yakmak bir zevkti"
+Yakmak bir zevk miydi?
Bence yakmak bir zevkti.
Ama neyi yakmak bir zevkti?
Bana göre bu distopik evren içerisinde ...
... bizi sürüklemek istediği, bizi hapis etmek istediği ...
... düşünceleri yakmak bizim için bir zevkti.
Ama kitapları değil.
Çünkü bu kitap
esasında sayfalar yanarken,
bütün benliğimiz de yanmış oluyor.
Yazının hayata geçirildiğinden,
günümüze kadar gelen süreç içerisinde ...
... insanoğlunun verdiği bütün envanterin yandığını,
her şeyin yok olduğunu düşünsenize!
Bunu düşünmek bile insana bir ürperti hali getiriyor.
Bu kitabın bana kattığı şey çok.
Bahsettik ya, yakmak bir zevkti.
Kitapları yakmak bir zevk değil kesinlikle.
Kitaplarınızı koruyun.
Uzun lafın kısası;
yakmak bir zevkti ama kitapları değil.
Bizim işimize yaramayan düşünceleri,
bizi hapsedecek düşünceleri yakmak bir zevkti.
Ve size bu kitap ne katacak?
Kitapların sadece kitap olmadığını,
her kitabı okuduğunuzda, o kitabın siz olduğunuzu anlayacaksınız.
Onu kafanızda hıfzedeceksiniz yani saklayacaksınız.
Zaten kitabın en önemli ana teması da bu bana göre.
Şöyle yapalım;
ben Clarisse McClellan olayım,
sen Montag ol.
Şöyle sorayım ben sana;
+Serdar, mutlu musun?
-Bu nasıl bir soru? Tabii ki mutluyum bu Dünya'da.
-Ama sen hangi evreni soruyordun?
+Ben, kitabın geçtiği evreni soruyorum.
+İnsanların televizyona esir olduğu,
+kitapların yakıldığı,
+düşüncelerin yok edildiği,
+herkesin tekdüze olduğu bir evrende ...
... kitabın evreninde Montag olarak mutlu musun?
-Sen kaldırımda yürürken bana bu soruyu sormuştun değil mi?
+Evet.
-Gökyüzüne bakmıştım o zaman ...
... yıldızları görmüştüm, evreni görmüştüm ...
... ve bu evrende hiçliğimi fark etmiştim sen bana bu soruyu sorduğun zaman.
Çok mutsuzdum.
Neden biliyor musun?
Beni mutlu edecek kimse yoktu etrafımda.
Ve ben mutlu olmak için hiçbir şey yapmamıştım.
Düz bir hayat içerisinde
sadece ve sadece bana biçilen çizgilerle ...
... hayatımı devam ettiriyordum.
Tek bir yolda, tek bir düzlemde ...
... yaşamımın sonuna kadar gidecektim.
Ta ki sen bu soruyu bana sorana kadar.
+Yani Serdar diyor ki;
+"Bilinç korkunç bir lanette,
sen bana o laneti bulaştırdın. Büyü yaptın bana"
-Aynen öyle.
-Bilincimi açtın.
+Peki arkadaşlar, siz büyülenmeye ...
+... bilincin korkunç lanetine kendinizi kaptırmaya hazır mısınız?
-Eşi vardı Mildred.
Hatırlarsan televizyon ekranı karşısında ...
... hatta televizyona "Aile" diyorlardı.
Belirli programlarla yaşayıp,
hatta spikerin televizyonda uyumlu olarak Mildred'ın ismini söylemesi ...
... ve beraber sanki aynı ortamdaymış gibi yaşamalarını hatırlıyor musun?
+Hatırlıyorum.
+Mildred Montag hayatından çok memnun ...
+... ve bunun memnun olduğunu da bütün hayat tarzıyla zaten anlayabiliyorsunuz kitap içerisinde.
+Ama Montag çok memnun değil, memnun gibi gözüküyor.
+Ta ki Clarisse McClellan'in ona "Mutlu musun?" sorusunu sormasından sonra.
+Ondan sonra Montag'ın hayatı tamamen değişiyor.
+Düzenin karşıtı haline geliyor.
-Aklı karışıyor adamın ya.
+Aklı karışıyor.
-Gerçekten diyor ki, "Ben neyim, ben niye yaşıyorum?"
+Ve bunu neden yapıyorum?
-Ve ben bunu neden yapıyorum? Gerçekten öyle.
+Neden kitapları yakıyoruz?
+Neden düşünceleri yakıyoruz arkadaşlar?
+Yakmayalım kitapları, düşünceleri.
+Daha da ileriye götürelim.
+Hepimiz bir kitap olalım,
+hepimiz bir düşünce olalım.
-Üçüncü adam dersek de, Profesör Faber.
-Kendi kabuğuna çekilmiş, gizli gizli bir hayat yaşayan ...
... korkaklığı içerisinde boğulmuş ...
... yani cesurca bir adım atamayan,
maalesef içinde bulunduğu ortamın düzenine ayak uyduran ...
... ama her şey evinde değişiyor bahsettiğimiz karakterin.
Sokakta düzenden dolayı herkes gibi görünüp
-sanki standart bir hayat yaşıyormuş gibi- ...
... evde ise kendi düzenini kurmuş.
Hatta bir alt yapı oluşturmuş.
Hatta bir fikre sahip;
gelecekte yapılacak bir devrimle bu düzeni bozmak için planlar yapmış ...
... teknolojik aletler üretmeye başlamış.
Gel gelelim ki kimseyle bu bilgiyi paylaşamamış ...
... biraz silik bir karakter.
+Diğer okuduğumuz kitaplarla özdeşleştirecek olursak ...
+... 1984, Biz, Cesur Yeni Dünya,
Demir Ökçe -benim en sevdiğim distopyadır, birlikte okumuştuk-
Biraz düzene baş kaldırmaya çalışıyor.
Kısmen de başarıyor.
Ama sonra düzeni bırakıp,
düzen içerisinden kopup,
herkesin bir kitap olduğu topluluğa doğru kendisini
kollarına bırakıyor diyebilirim ben.
-Bahsettiğin o tren yolunda yaşayan binlerce insan galiba.
-Orada kendilerini düzenden ayırmış,
farklı bir dünya oluşturmuş ...
... hatta şöyle söyleyeyim; bir şans bulsalar ...
... hayata dahil olacaklar.
Lakin o şans gelene kadar kendi içlerine çekilmiş ...
... profesörü, bilim adamı, entelektüel insanları
topluluğuna kaymıştı bizim Montag.
Toplumun ayrılmış iki yüzünü gösteriyordu.
Bir; hayatlarını düz, monoton şekilde devam ettiren bir kesim var
bir de kendilerini bilime, ilme, fenni ilimlere adamış ...
... ve bu şekilde hayatlarının sonuna kadar devam ettiren
bu düzenden ayrılmış bir grup var.
Karakterlerimiz bu şekilde ayrılıyorlar.
+Yani esasında bunu hayatımıza da indirgeyecek olursak ...
+... Guy Montag ve kitapta geçen çoğu karakterin yaşadığı bir evren ...
+... şu an günümüzde yaşadığımız evrenle aynı.
Esasında Guy Montag'ın gittiği demir yolunda yaşayan insanlar ...
... bizim ulaşmak istediğimiz, hayalini kurduğumuz bir evren esasında.
Esasında oradaki distopya, bizim gerçeğimiz şu an.
-Yani maalesef ki şu anda yaşadığımız gerçek dünya da öyle.
-Bir kısım insan var sabah programlarını izleyip, öğlen programlarını izler.
-Akşama kadar televizyon açık kalır.
-Hiç düşünmeden ne verilirse onu alır.
-Bir kısım insan var, kendisi vermeye çalışır.
-Biz, bu ayrım içerisinde iki tarafı da fark eden ...
-... ve bu kitap sayesinde de bu ayrımı daha iyi analiz edip, özümseyebilen bir
eser okumuş olduk.
+Kitabın içerisinden size belli pasajlar vereceğiz
+ve Serdar'la birlikte bu pasajları yorumlayacağız.
+İlk pasajımızı okuyalım mı?
-Tabii.
+"Birileri size bir öykünün neyle ilgili olduğunu söylerse, muhtemelen haklıdırlar.
+Öykünün yalnızca bununla ilgili olduğunu söylerlerse, kesinlikle yanılıyorlardır."
-İçerisinde bulunan ögeleri, detayları, tanımları size anlatabilirler ...
-... hatta bunlar hakkında fikirlerini söyleyebilirler.
-Ama size kesinlikle ve kesinlikle sadece bu fikri barındırdığını
ve bundan başka fikir barındırmadığını,
sizin hayal gücünüzle katabileceğiniz bir alan olmadığını söylerlerse ...
... bu noktada hatalılardır.
Ahmet, yazarımız demiş ki;
"Bu kitap, bir şeyleri umursamak ile ilgilidir."
+Umursamakla ilgilidir
veya umursamamakla ilgilidir.
Biz kendimizi geliştirmek istiyorsak,
kitapları yakmamak istiyorsak ...
...kendi düşünce dünyamızı zenginleştirmek istiyorsak ...
... umursamak güzel bir şey.
Ama umursamamak da güzel bir şey.
Çünkü bilinçlenmiyorsun.
Hiçbir şey umrunda değil.
Bu şekilde mutlu olan insanlar var ...
... kitap okumayıp, sadece televizyon izleyip...
-Çok bilmemenin getirdiği mutluluktan bahsediyorsun.
+Aynen öyle.
+Çünkü bilinç, biraz önce söylediğimiz gibi korkunç bir lanetti.
+İki pasajı ben birleştirip, sana bir soru soracağım.
+"İnsanlar hiçbir şeyden bahsetmiyor ...
+... ah, bir şeylerden bahsediyorlardır mutlaka.
+Hayır, hiçbir şeyden bahsetmiyorlar.
+Genellikle bir sürü araba veya giysi markası ...
+... ya da yüzme havuzu firması sayıp, "Ne güzel" diyorlar."
"Rahat bırakılmamamıza gerek yok,
+aslında arada sırada rahatsız edilmemiz gerek."
"En son ne zaman gerçekten rahatsız oldun önemli bir konuda?"
"Gerçekten önemli bir konuda."
-Hepimizin arkadaşlarımızla oturduğumuz zaman ...
... yaptığımız muhabbet; spor, futbol, araba vesaire vesaire basit şeyler.
Bir diğer tarafta yazarımız bize diyor ki;
"Bazen rahatsız olmanız lazım"
Bir arkadaşımızın bize "Ya arkadaşlar yeter, bu boş muhabbeti bırakın"
demesi lazım.
Rahatsız edilmemiz lazım.
Aslında rahatsız edilmek; uyarılmak, bilinç açmak ise ...
... gerçekten hayatımızın belli noktalarında rahatsız edilmemiz lazım.
+Sevgili arkadaşlar,
bir kitap incelememizin daha sonlarına yaklaşmış bulunmaktayız.
Ben kitabın sonunda Guy Montag demir yollarında gidip, o topluluğa katılıyor ya ...
... herkesin bir kitap olduğu yere.
Her insan bir kitap mıdır Serdar?
-Her insan da bir kitaptır,
-aslında yaşayan her canlı bir kitaptır Ahmet.
+Her kitap da bir insanı zaten temsil etmez mi?
-Her kitap, içerdiği konu neticesinde aslında bir öyküdür, bir hikayedir.
Yaşam gibi.
Varoluşu ve ölüşü.
+Yani düşünsenize, Fahrenheit 451'in ortalıktan yok edildiğini ...
+... ve bu kitabı birisinin ezberlediğini.
Biz zaten Fahrenheit 451 olmuş oluyoruz.
Bizim de bir yanma derecemiz var mıdır acaba?
-Denemek lazım.
+Peki arkadaşlar, biz hepimiz bir kitap olduğumuzu düşünelim ...
+... peki siz hangi kitapsınız?
+Yorumda belirtmenizi istiyoruz.
-Kapanmadan önce, eğer bir gün yazmanız için size çizgili bir kağıt verirlerse ...
-... onu yan çevirip yazın.
-Kendi çizgilerinizi sadece kendiniz belirleyin.
