Judith Butler ve Cinsiyet Belası
Cinsiyetimiz doğduğumuzda belli midir
yoksa öğrendiğimiz değerlerle cinslerden birini canlandırır mıyız?
Amerikalı bir filozof, feminist ve toplumsal cinsiyet teorisyeni olan
Judith Butler'ın bu soruyu soran kitabı Cinsiyet Belası
adlı kitabı 1990'da yayınlandı.
Butler'a göre cinsiyet, doğamızın bir parçası olmaktan çok
canlandırdığımız bir edimdir.
Butler, erkeklik ve dişilik tanımlarımızın
doğamıza içkin olmalarından ziyade
kurulmuş/inşa edilmiş olduğunu savunur.
Ama daha tartışmalı bçimde
Butler, erkek ve kadın arasındaki biyolojik farklılıkları
anlayışımızın da toplumsal olarak kurulduğunu fikrine ekler.
Bu önemli bir nokta.
Butler, cinsiyetin doğal biyolojik bir gerçek olarak algılanmasının
kadın ve erkeklerin nasıl davranacağı  ve kimi arzulayacakları konusunda
değerlerin, yargıların ve inançların belirlenmesini kolaylaştırdığını düşünüyordu.
Aslında,
cinsiyetlendirilmiş vücut bir kez kadın ya da erkek olarak kurulduğunda
türlerin bir mazareti haline gelir
Peki bu sosyal yapıların canlandırıldığını nerede görebiliriz?
Hashem ve Soraya diye ikiz bebekleri olan bir çift düşünelim.
Biri erkek, biri kız.
Bebekleri eve getirirler ve birkaç hafta sonra
arkadaş ve akrabalar yeni insancıkları ziyarete gelirler.
Bebeklere verilen tepkiler açıklayıcı.
Bir misafir, erkeğin kesinlikle mavi giymesi gerekirken
neden iki bebeğin de pembe giydiğini sorar.
Bir başkası, Hashem'in tekmeledğini ve ellerini yumruk yaptığını görerek
''Dövüşçü olacak.'' yorumunda buluınur.
Soraya da tamamen aynı hareketleri yapıyor olsa da
onun hakkında bu yorumda bulunmaz.
Aileye verilen hediyeler daha kapsamlı kültürel algıyı yansıtmaktadır.
Hashem üzerinde uzay gemisi ve traktör olan kıyafetler alırken
Soraya'ya kelebekli ve ünikornlu kıyafetler verilir.
Hashem pofuduk bir dinazor
Soraya pofuduk bir bebek alır.
Dostlar, bebeklerin heteroseksüel ilişkiler kuracakları öngörüsüyle
büyümeleri ve evlenmeleri hakkında şakalar yaparlar.
Bu bebekler bir haftalık bile değiller
fakat biyolojik cinsiyelerine bağlı olarak kategorize edildiler bile.
Butler'ın teorisini pratikte gösteren klasik bir örnek.
Biyolojikl farklılığın kabul edilmiş nötrlüğü
aslında cinsel kimlik ve cinselliklik hakkındaki
fikirlerin empoze edilmesini sağlıyor.
Çoğu zaman doğal farklar olarak gözükseler de
Butler doğal olmadıklarını savunacaktır.
Judith Butler'ın kitabı queer teori, cinsiyet teorisi ve feminist eleştiriyi etkiledi
ve özellikle Katolik Kilisesi'nin yoğun eleştirilerine maruz kaldı.
 
 
