
English: 
I think this whole thing with travelling started
 when I was very, very young.
My mother is from France, my father is Danish, 
but since she is from France we always travelled

Polish: 
Moja przygoda z podróżami zaczęła się bardzo wcześnie.
Moja mama jest francuzką, a ojciec pochodzi z Danii. 

Polish: 
Sporo podróżowaliśmy po Francji, zwiedziliśmy ten kraj jeżdząc samochodem 
było to poniekąd naturalne dla mojej rodziny – zwiedzanie całej Europy kiedy byłem bardzo mały.
W roku 1989 kiedy miałem 15 lat, pierwszy raz  odwiedziłem Nowy Jork
byłem tam z mamą i bratem.
Od tamtego momentu wszędzie podróżuję sam.
Fakt, że sztuka uliczna jest nielegalna ma swoje dobre strony , 
 nie dotyka nas biurokracja ani żadna z form nadzoru.
Zacząłem tworzyć filmy dokumentalne w roku 2002.
Wcześniej byłem fotografem, robiłem też programy telewizyjne,
 jednak nigdy nie czułem się w pełni spełniony zajmując się tym.
Chciałem zrobić coś własnego,  
a więc założenie firmy w roku 2002 było poniekąd naturalnym odruchem.
Od tego momentu zacząłem robić własne filmy dokumentalne.

English: 
through France, driving around by car
and it was natural for my family to travel 
all over Europe when I was very young. 
Then I made my first trip to NY in 1989
when I was 15, with my brother and my mother, 
and since that
I started just going everywhere by
myself.
The kind of good side-effects of the street work being illegal 
is that because it's illegal doesn’t have to pass through
 any kind of any bureaucratic, qualitative measurements.
I started making documentaries I think in 2002.
I went from photography to making TV programs 
and I didn’t really feel satisfied, 
I guess, I wanted to do my own thing, 
so it was kinda natural for me in 2002 to start my own company, 
just making documentary films on my own. 

English: 
Watch out, I am going to be interviewed on the video, want to see microphone?
@$%!
Sorry for swearing.
We have to be careful with the camera, there is police patrol around.
My motivation for doing the films that I am 
has always been my own curiosity. 
I find something or people tell me about something 
and then I get into it and I get more and more curious,
and then I just need to go there and make a film about it, that’s really what it is. 
Loooong walk 
 through free education is not
without torn and strive.
It is one of the mysteries that allows us to choose between dark and light.
Seemingly that mystical duality of Horus and Seth
is not relevant even now. 
Horus time. 
Sun rises up in the rush of intelectual flow in the highway through my mind.

Polish: 
Czekaj czekaj, przeprowadzą ze mną wywiad, widzisz mikrofon?
!@#$%
Przepraszam za przekleństwa. 
 Musimy dyskretnie używać kamery, patrol policji jest w pobliżu. 
Moją motywacją do robienia filmów od zawsze była ciekawość. 
znajduję jakiś temat lub ludzie mówią mi o czymś, 
potem zagłębiam się w to i staję się coraz bardziej ciekawy. 
Wtedy po prostu muszę jechać na miejsce i zrobić o tym film, 
tak się to odbywa. 
Dłuuuuuuga droga
do edukacji prowadzi przez wysiłek i mękę.
Wiedza to jedna z tajemnic, które przenoszą nas z ciemności do światła.
Najwyraźniej mistyczny dualizm między Horusem i Sethem nie jest dziś istotny.
Czas Horusa. 
Słońce wschodzi w pędzie intelektualnego przepływu na autostradzie mojego umysłu. 
Tutaj zaczyna się moja pielgrzymka. 

Polish: 
Nauczono mnie, że szkoła to święte miejsce, w którym mieszka mądrość. 
Czasem mam w głowie pomysł, ale brak mi konkretnego planu, 
żadnej strategii, manuskryptu. 
Zawsze jestem bardzo otwarty, również w sposobie, w jaki pracuję. 
 Zazwyczaj nie szukam wielu informacji na dany temat.
Raczej rozmyślam o nim w domu, a potem jadę na miejsce i robię dokument.
 Jednocześnie filmuję i odkrywam. 
Zaczynam dokumentować od pierwszego dnia przyjazdu.
Jeśli to możliwe.
A w wielu przypadkach - jest.
Wagner Domingues da Costa,
 33 lata, 6 dzieci,
znany jako Mr.Catra – Wierny. 

English: 
That's where my pilgrim starts, cause, you see, I've been told
that school is a holy place and that's where wisdom resides.
Sometimes I have an idea but I have no plan,
I have no strategy, I don’t have a manuscript. 
 I am always very opened and also the way I work is usually that I don't do
for example I don't go to another place and 
make a lot of research.
I go home, think about it and then come back and do my filming.
I go there, and while I am researching – I’m filming.
 So usually I start filming from the first day that I arrive  
if it’s possible.
In most cases, it is.
Wagner Domingues da Costa,
33 years old, 6 children, 
known as Mr. Catra - The Faithful.
 Come Ana Paula, Come Aline Yasmine Jaqueline, Come Andreia Josefina, 
come everybody!

English: 
In 2002, when I first went to Brazil to start this film about Mr.Catra,
there was nothing about Baile Funk on the Internet at that time.
I found 1 article from a newspaper in Rio de Janeiro, it was in Portuguese, but that was it.
 I had heard 2 songs from TV program, actually a Swedish TV program,
and that’s when I fell in love with the Baile Funk music, 
and I was so curious about this music because it sounded like something I have never heard before .
 I started in São Paulo, 
 I met some rap groups and one guy knew Mr. Catra,
so this guy
from a very hard favela from zona sul in São Paulo
he called Mr.Catra for me.

Polish: 
W roku 2002 kiedy po raz pierwszy pojechałem do Brazylii 
aby nakręcić film o Mr.Catra, 
w Internecie nie było żadnych informacji o Baile Funk'u. 
Znalazłem jeden artykuł w gazecie z Rio de Janeiro,
był napisany po portugalsku. 
Dotarłem też do dwóch piosenek ze szwedzkiego programu telewizyjnego 
i to wtedy zakochałem się w Baile Funk'u.
Ta muzyka ciekawiła mnie, bo brzmiała jak coś, czego nigdy wcześniej nie słyszałem
Podróż rozpocząłem w São Paulo, poznałem tamtejszych raperów, 
a jeden z nich okazał się znać Mr.Catra. 
Ten gość z południowych slumsów miasta zadzwonił do Mr.Catra i umówił mnie z nim.

Polish: 
To był mój jedyny kontakt w  Rio – wsiadłem w samolot, przyjaciel Mr.Catra odebrał mnie z lotniska 
 i zabrał na imprezę, gdzie tańczono sambę.
To była prywatna impreza urodzinowa jednego z ich przyjaciół.
Catra przyszedł 2 godziny później i bawiliśmy się tam wspólnie,
Oczywiście wtedy Catra nie mówił po angielsku,
ja nie znałem słowa po portugalsku, 
 ale mimo to dobrze się bawiliśmy, tańczyliśmy
 i komunikowaliśmy jak wszyscy inni ludzie. 
Catra.
Co?
On czuł, że kocham i doceniam jego kulturę i muzykę,
dlatego całkowicie mi zaufał i zabrał do dzielnic biedy.
Poznałem wszystkich handlarzy narkotyków, świetnie spędziliśmy czas.

English: 
 And that was my only contact in Rio
and I just took the plane and I went to Rio,
and Catra’s friend picked me up in the airport, and Catra’s friend straight took me to this Samba party, 
it was a private birthday for some of Catra’s friends, 
 and Catra came 2 hours later and we were at this party.
Of course at the time Catra didn’t speak any English, I couldn’t speak a word in Portuguese, 
but still we were having fun and dancing and communicating, like people do. 
Catra…
What?
And he could feel that I I love and
appreciated
you know, his culture and his music,
so that's why
he totally trusted me and he took me to the favelas
I met all the drug lords, and we had a great time, 

English: 
 and at the same time he let me film
all these things 
and it was really good and we became friends. 
I don't have my own studio. 
To be hinest I have kind of studio, but it's empty.
I'm not using it because I work, there, in the city. 
I’ve always been very fascinated with graffiti culture, 
nowadays you can say Street Art culture, around the world.
 Back in the 80’s I saw now classic documentary film called ‘Style Wars’
from New York
 about the subway graffiti in the 80’s
and that film has been an inspiration for me 
always 
at least many years later I feel it was time 
that was another life documentary about this movement, 
because it had developed so much since ’82 when ‘Style Wars’ came out.

Polish: 
Jednocześnie Catra pozwolił mi nagrywać 
wszystko, co się działo. 
 To była świetna współpraca, zostaliśmy przyjaciółmi. 
Nie mam własnego studia. 
Tak naprawdę mam coś w rodzaju studia, ale jest puste.
Nie używam go ponieważ pracuję tam, w mieście. 
Od zawsze fascynowała mnie kultura graffiti, 
określana dziś na całym świecie jako kultura street artu.
W latach 80. obejrzałem film dokumentalny pod tytułem “Style Wars”,
którego akcja rozgrywa się w Nowym Jorku,
dotyczący graffiti nowojorskiego metra w latach 80.
Film ten inspirował mnie od zawsze
i po latach poczułem, że nadszedł moment, aby nakręcić kolejny dokument o tym ruchu, 
który niesamowicie rozwinął się od roku 1982, kiedy ukazał się „Style Wars”.

English: 
And it had spread to the whole world,
many different styles, and the different channels of it all over the world.
I’m having that thing when sometimes I want the protection of the confinement
because you can be really careful and make really delicate things,
but anything that gives you security is gonna constrict you. 
At some point.
I have no… How to say… Marketing plan of my film, 
 now I don’t even have a production plan,
and it's easy because
I do most of the things myself, and of course I work with my editor, 
but basically I can plan everything
around his schedule, and then
it usually fits into place.
You know, I don’t even have a career. 

Polish: 
Graffiti na całym świecie obecnie demonstruje różnorodne style i sposoby ich prezentacji. 
Na całym świecie.
Używam tego kiedy chcę osłonić mniejsze fragmenty. 
Dzięki temu możesz być bardziej ostrożny i tworzyć delikatne rzeczy, 
ale wszystko co daje ci ochronę jest jednocześnie ograniczeniem. 
W jakimś stopniu.
Nie mam żadnego... jakby to ująć...
Planu marketingowego dla mojej filmy. 
Obecnie nie mam nawet planu produkcyjnego.
W ten sposób pracuje się łatwiej, bo większość rzeczy robię sam
Oczywiście pracuję z moim montażystą,
planuję wszystko na podstawie jego harmonogramu pracy 
i w ten sposób wszystko zazwyczaj się układa.
Wiesz, nie robię też „kariery”. 

Polish: 
Niektórzy mówią: „Wiesz, powienieś teraz to zrobić,
będzie to dobre dla twojej kariery, musisz iść w tym kierunku”.
 Ja nie wiem co to znaczy, nie dbam o wszystkie te sprawy. 
Halo?
Halo?
Mówi Flavaboy z Ocopa. 
Moje piosenki grane są przez wiele stacji radiowych.
 Jeśli to możliwe chciałbym zagrać na Coco Beach.
Lubię opowiadać osobiste historie,
przez pryzmat 
rozległych ruchów,
zmian zachodzących w społeczeństwie.
Opowiadając jednocześnie prawdziwą historię jednostkowego, głównego bohatera,

English: 
Some people, they talk about 
'oh, now you have to do this because it would be good for your career, you have to go this direction'
But I don't know what that means, I don't care about all those things.
Hello? 
Hello?
It's Flavaboy,
 from Ocopa.
My songs are being played by the biggest radio stations,
If it's possible, I would like to play at Coco Beach.
 I like to have a personal story that can say something about 
a broadal movement, or about
something going on in society,
but, tell it through a personal story 
of main character. 
I think it’s easier for the viewer, for the audience to connect to the film,

English: 
and understand the situation if they have somebody to relate to like that.
I see that some people, they can see that it’s about 
freedom and doing things that you want to do 
expressing yourself and expressing you art 
without maybe having a lot of possibilities 
and I think it comes from where I come from. 
They think that US jurisdiction stretches around the world.
It's illegal according to US law, but
it's not illegal according to swedish law.
‘Go fuck yourself’.
 Users really appreciated that we talked back to them, 
tell them that 'you don’t decide what’s in the Internet, we- the users do.”
'Damn it'.
I think in all my films you can see 
what side I’m on or what I like, 
but I always try to tell both sides of the story,
like with ‘Good Copy Bad Copy’

Polish: 
Myślę, że widzom łatwiej jest zrozumieć film i sytuację
 kiedy mogą się do kogoś odnieść.
Niektórzy ludzie dostrzegają, że tu chodzi o wolność w robieniu tego, co lubisz -
wyrażaniu siebie i swojej sztuki, często nie mając zbyt wielu możliwości.
Myślę, że to wiąże się z tym co robię. 
Myślą, że amerykańska jurysdykcja obejmuje cały świat.
To, co robimy jest nielegalne według amerykańskiego prawa, ale dopuszczalne według szwedzkiego. 
'Pieprz się.'
Urzędnicy doceniają kiedy im odpowiadamy, 
mówimy, że 'to nie wy decydujecie o zawartości Internetu, to my- użytkownicy o tym decydujemy”. 
'Cholera'. 
W każdym moim filmie łatwo stwierdzić, po której ze stron się opowiadam i co lubię.
Zawsze jednak staram się przedstawić racje obu stron.

Polish: 
Tak jak w 'Good Copy Bad Copy' kiedy przeprowadzałem wywiad z Danem Glickmanem 
- dyrektorem MPAA, Motion Picture Association of America –
i po prostu pozwoliłem mu mówić. 
 Potem było dwóch innych gości, którzy bawią się tym tematem,
 zdobywają wiedzę 
i dzielą się nią ze światem. 
W teorii, jeśli mógłbym 'oczyścić' każdy emitowanyutwór
 i przeznaczyć na to milion czy miliard dolarów,
prawdopodobnie zajęłoby mi 50 lat 
aby przedrzeć się przez regulacje prawne,to czysty absurd.  
W większości przypadków, jeśli nie zawsze, można dostrzec po której stronie jestem lub co mi się podoba. 
Taniec zaczął się w getcie. 
“Man Ooman” był filmem ciężkim do nakręcenia. 

English: 
 I have an interview with Dan Glickman – 
the director of MPAA, Motion Picture Association of America,
and I let him speak, you know
 and then I had the other guys who are enjoying this and who are educating themselves
getting knowledge and spreading knowledge all over the world.
In a theoretical world If I could clear every sample on air 
and I had a million dollars or billion dollars to do it, 
it would still take me probably 50 years
 to go through the legal hustle, figuring all of that out
and that's just absurd.
Most of the time, if not always you can see what side I am on or what I like. 
Dance has started in the ghetto. 
‘Mann Ooman’ was very tough to film.
It was quite a shock for me to experience the culture 

English: 
on such a close distance.
And the first week that I was there
 it was like a nightmare,
because for me as an outsider it seemed so violent and so aggressive
and so homophobic and so degrading of women, 
but after the first week I started to understand and I got more perspectives on it, 
and I met more people and heard their ideas and opinions 
and I started to understand,
then I gradually, I was at peace with
what was going on and I understood
why they were doing it
and I could see that it was their way of
having fun.
You know, it was like a game they were
playing, 
and it was not meant seriously, it was not aggressive,
it was like kids playing.
All girls are afraid of Shelly Belly. 
They say I'm brutal.
All the girls. I dance with all the girls.

Polish: 
Doświadczenie tej kultury z tak bliskiej odległości było  szokujące,
 pierwszy tydzień był koszmarem.
Dla mnie jako outsidera kultura ta wydawała się pełna przemocy i agresji,
homofobiczna i degradująca kobiety.
Jednak po tygodniu spojrzałem na nią inaczej,
spotkałem więcej ludzi, którzy wymienili ze mną pomysły i opinie. 
Zacząłem to rozumieć i stopniowo przyzwyczaiłem się do tego co się działo
i zrozumiałem dlaczego ludzie to robią.
Dostrzegłem, że to było dla nich jak zabawa, gra. 
Nie traktowali tego dosłownie, nie byli agresywni.
Byli jak bawiące się dzieci.
Każda dziewczyna boi się Shelly Belly.
Mówią, że jestem brutalny. 
Wszystkie. Tańczę ze wszystkimi dziewczynami. 

Polish: 
W kwestii seksualności ci ludzie są bardzo nieśmiali 
– nigdy byś się tego nie domyślił po obejrzeniu ich tańca w  “Man Ooman”. 
Trzeba jednak zrozumieć, że istnieje pewna bariera między nimi, 
ponieważ tańczą w ubraniach. 
Kiedy jednak chcesz porozmawiać z nimi o seksie, bardzo się onieśmielają.
Nie widać tu par trzymających się za ręce czy przyjaciół tulących się na powitanie. 
 To zbyt prywatne dla Jamajczyków.
Twoje ruchy taneczne mogą więc przypominać seks dopóki masz na sobie ubranie 
– to jest dla nich w porządku. 
To bardzo dziwne, ale też niezwykle interesujące. 
'Wojownicy kultury' w krajach są ważniejsi niż żołnierze polityczni.
Lubię myśleć o sobie jako o kulturowym wojowniku.

English: 
Sexually they are very shy, 
and you wouldn’t think so when you see the film “Man Ooman” 
and you see the way they dance. 
But you have to understand there is a barrier because they are doing it with their clothes on,
 but if you talk with them about sex they get totally shy. 
 And you don’t see people holding hands, hugging when friends meet – no.
That’s too private for Jamaican people.
But you can dance like you’re having sex with your clothes on- that’s OK.
So it’s very strange, but also very interesting. 
Country's cultural warriors are even more
important than the country's political warriors.
And I like to think of myself as a
cultural warrior.
 I think that telling stories

Polish: 
Opowiadanie historii nieustannie przypomina co to znaczy być człowiekiem. 
Wszystko tkwi w mentalności.
Jeśli powtarzasz ludziom: “Nie potraficie nic zrobić, jesteście niczym,
biedakami, nie macie przed sobą żadnych szans, jesteście ofiarami,
będziemy dawać wam jedzenie każdego dnia każdego roku”
 - oni się w tym zatracają.
 Afryka zupełnie taka nie jest,
ci ludzie są silni, mają dużo chęci i wiele wspaniałych przedsięwzięć -
świetną sztukę i ogrom szans przed sobą.
Afryka jest przyszłością. 
Nadal jesteśmy sobą!
Getto!
Getto, getto, getto!

English: 
 in some way is reminding  people
of just what it means to be human.
It's about the mentality, you know.
If you keep telling people that
'you can’t do anything, you’re nothing, you’re poor,
 you don’t have opportunities, you’re victim,
here is some food, we will give you food all day and every year'.
You know, they become that.
But’s that not how Africa is, 
 they’re strong, they have a will, 
and they have great things going on – great art, and they have a lot of opportunities.
Africa is the future.
We're still ourselves.
Ghetto!
Ghetto, ghetto, ghetto!
Ghetto, ghetto, ghetto!

Polish: 
Scena początkowa filmu została nakręcona w Luandzie, Angoli
przy dźwiękach muzyki Kuduro, wśród tancerzy.
Uwielbiam ich. 
Dotarłem do nich właściwie przypadkowo – 
spotkałem na ulicy gościa, który zaoferował
abym zatrzymał się w jego domu w getto na obrzeżach Luandy.
Odpowiedziałem mu „jasne!” 
i następnego dnia przedstawił mnie tej szalonej grupie. 
Oni po prostu robili swoje, nie powiedziałem im nic na temat moich oczekiwań, 
po prostu pokazali mi: „Oto jak żyjemy, to jest nasza sztuka, tak to robimy”. 
Nabrałem do nich ogromnego szacunku, 
bo widać, że są z bardzo biednej okolicy, żyją w otoczeniu getta
ale kiedy przyglądasz się im bliżej to dostrzegasz, że mają mnóstwo stylu,

English: 
The opening scene of the film is  from Luanda in Angola, 
where you have the Kuduro guys and dancers.
I love them. 
I came to them actually by coincidence,
because I met a guy in the street, 
and he invited me to stay at his house in the ghetto in Luanda, in periferia.
I was like “Yeah, sure thing!”
 And the next day he introduced me to this guys,
and it was so crazy, 
they were just doing all this, I didn’t tell them anything about what I wanted, or anything
they just showed me: This is how we live, this is our art, this is how we do it.
And I had a lot of respect for them, because you see that they are in a very poor area, 
they are in the village of the ghetto.
 But if you look at that close it is so fashionable,

English: 
 they have so much style and the dance moves were amazing,
they can dance even without music.
When you’re born, you can do money with anything. 
In every place and moment in the world.
Respect, respect and freedom.
Respect is not for sale, you can’t buy it in the shop.
I feel, when I’m doing what I’m doing, I am not working.
I just
even if I couldn't make a living from it
 I would still do it
and then I would just have some crappy job on the side to get some money. 
Europe is always going to be Europe,
Tanzania is always going to be Tanzania. 
Let’s love each other, respect each other

Polish: 
a ich ruchy taneczne są niesamowite. Oni potrafią tańczyć nawet bez muzyki. 
Kiedy się rodzisz jesteś w stanie zarabiać pieniądze na wiele sposobów. 
W każdym zakątku świata i w każdej chwili. 
Szacunek, szacunek i wolność. 
Szacunek nie jest na sprzedaż, nie można kupić go w sklepie. 
Kiedy robię filmy nie czuję jakbym pracował. 
Nawet gdybym nie był w stanie się z nich  utrzymać i tak nadal bym je kręcił,
Po prostu podjął bym się jakiejś beznadziejnej dorywczej pracy żeby trochę dorobić. 
Europa zawsze już będzie Europą, 
Tanzania zawsze będzie Tanzanią. 
Kochajmy się i szanujmy.
O to chodzi bracie. 

English: 
It’s like that, bro. Good. 
