
Vietnamese: 
 
Bạn có thể làm gì
để ngăn chặn vòi rồng lửa khổng lồ này?
hoặc thả neo căn nhà đang trôi nổi này?
Hoặc giữ những nhà vệ sinh di động này
khỏi bay đi mất?
Nếu câu trả lời của bạn là
"có lẽ là không gì cả"
thì bạn cũng giống như phần lớn chúng ta
những người nhìn đờ đẫn vào những bức hình như thế này
trên màn hình mỗi ngày.
Chắc rồi, chúng ta biết những thứ này là những loại
thảm họa thời tiết cực đoan mà
đã được dự đoán sẽ tồi tệ hơn
với biến đổi khí hậu.
Và yeah, chúng ta biết rằng cần làm gì để tránh
những tác động xấu nhất của thay đổi khí hậu.
Nhưng miễn là vẫn còn những tập đoàn khổng lồ
và hàng triệu triệu đô-la
gắn với nền công nghiệp dầu mỏ,
tất cả dường như khá bị áp đảo.
Vậy có lẽ đã đến lúc từ bỏ.
Những công ty này sẽ không tự dừng
gây ô nhiễm.
Vậy nên,
nếu họ đốt hết tất cả dầu mỏ

English: 
.
What could you do
to stop this giant fire tornado?
Or anchor this floating house?
Or keep these portable toilets
from flying away?
If your answer is
"probably nothing,"
then you're just like most of us
who stare blankly at images like these
on our screens every day.
Sure, we know that these are the kinds
of extreme weather disasters that
were predicted to get worse
with climate change.
And yeah, we know what to do to avoid
the worst impacts of climate change.
But as long as there are giant corporations
and trillions of dollars
clinging to the oil industry,
it all seems pretty overwhelming.
So maybe it's time to give up.
These companies are not going to stop
polluting on their own.
So,
if they burned through all the oil

English: 
would it really matter in the end?
In 2018, the Earth had about
1,730 billion barrels
in crude oil reserves,
with oil companies pumping out
about 94.7 million barrels a day.
The Wall Street Journal estimates that
ExxonMobil, Chevron, Shell, BP and Total
pocketed about $84 billion
dollars that same year.
These corporations are
making a pretty penny on
burning oil and releasing
carbon into the atmosphere,
but each one of us, and the planet,
are paying a very high price for it.

Vietnamese: 
liệu nó có thực sự quan trọng sau tất cả?
Vào năm 2018, Trái Đất có khoảng 1,730 tỷ thùng
trong lượng dầu thô dự trữ,
với những công ty dầu mỏ bơm ra khoảng 94.7 triệu thùng một ngày.
Tờ báo phố Wall ước tính rằng
ExxonMobil, Chevron, Shell, BP và Total
đã đút túi khoảng 84 tỷ đô-la cùng năm đó.
Những tập đoàn này đang kiếm lời tốt từ việc
đốt dầu và thải khí carbon ra không khí,
nhưng mỗi chúng ta, và cả hành tinh, đang phải trả giá rất đắt cho nó.

English: 
Increasingly extreme weather disasters,
human misery, and massive extinction,
among many other impacts of climate change,
show us that we need an immediate and
ambitious transition into renewable energy.
We can't afford to keep burning oil and
other fossil fuels as these
companies would want us to do.
So, what are our options for a viable future?
Throughout the years, society has
had a love/hate relationship with oil.
On one hand, it's used to create
a lot of products we use everyday.
And no, I'm not just talking
about filling up our gas tanks.
I'm talking about shaving cream,
toothpaste, deodorant, dentures, lipstick, 
contact lenses, dishes, cameras, yarn, and
you get the picture.
This didn't just happen out of nowhere.
Oil companies have worked hard for years to 
make sure people depend on their products,

Vietnamese: 
Những thảm họa thời tiết cực đoan gia tăng,
sự khốn khổ của con người, và sự tuyệt chủng lớn,
cùng với nhiều những tác động khác của thay đổi thời tiết,
cho chúng ta thấy rằng chúng ta cần một sự chuyển tiếp táo bạo ngay lập tức sang năng lượng tái tạo.
Chúng ta không thể mãi tiếp tục đốt dầu mỏ và
những năng lượng hóa thạch khác bởi những công ty này sẽ muốn chúng ta làm như vậy.
Vậy, những lựa chọn của chúng ta là gì cho một tương lai khả thi?
Suốt nhiều năm, xã hội có một mối quan hệ yêu/ghét đối với dầu.
Ở một mặt, nó được dùng để tạo ra nhiều sản phẩm chúng ta dùng hàng ngày.
Và không, tôi không chỉ nói đến việc đổ đầy những bình ga của chúng ta.
Tôi đang nói đến kem cạo râu,
kem đánh răng, chất khử mùi, răng giả, son môi, len mắt, đĩa, camera, chỉ và
bạn hiểu vấn đề rồi đó.
Việc này không chỉ tự nhiên xảy ra.
Những công ty dầu mỏ đã chăm chỉ làm việc hàng năm trời để chắc rằng mọi người sẽ phụ thuộc vào sản phẩm của họ,

Vietnamese: 
trong khi đánh lạc hướng dư luận về thiệt hại khí hậu họ đã gây ra.
Theo như Richard Heede từ viện nghiên cứu giải trình khí hậu,
90 nhà sản xuất carbon chịu trách nhiệm cho gần 2/3 lượng khí
nhà kính công nghiệp toàn cầu giữa năm 1751 và 2010.
Và trong 90 người gây ô nhiễm ấy, 4 người   đóng góp hàng đầu
đều là những công ty dầu mỏ quá quen thuộc Saudi Aramco, Chevron, ExxonMobil, và BP.
Nói đơn giản, đốt cháy dầu mỏ giải phóng carbon dioxide vào không khí,
điều sau đó khiến cho nhiệt độ trung bình trên Trái Đất nóng lên.
Một nghiên cứu dẫn bởi hiệp hội những nhà khoa học quan tâm ước tính rằng
lượng khí thải carbon và methane từ 90 nhà sản xuất carbon lớn nhất
gây nên gần 50% lượng tăng của nhiệt độ trung bình toàn cầu giữa năm 1880 và 2010.
Và có, chúng tôi biết bạn có lẽ đã thấy hàng trăm biểu đồ, hoạt cảnh,

English: 
while misleading the public about the
climate damage they were causing.
According to Richard Heede from
the Climate Accountability Institute,
90 carbon producers are responsible
for nearly two-thirds of global industrial
greenhouse gas emissions
between 1751 and 2010.
And of those 90 polluters,
the top four contributors
are the all-too-familiar oil companies
Saudi Aramco, Chevron, ExxonMobil, and BP.
Simply put, burning oil releases carbon
dioxide into the atmosphere,
which then makes the average
temperature on Earth hotter.
A study led by the Union of
Concerned Scientists estimates that
carbon and methane emissions from
the 90 largest carbon producers
contributed to nearly 50% of the rise in global
average temperature between 1880-2010.
And yes, we know you've probably
seen hundreds of graphs, animations,

Vietnamese: 
và những trình chiếu giải thích những tác động của một hành tinh nóng lên có thể tồi tệ như thế nào.
Nhưng bây giờ, những tác động đó đang trở lên rất thực và khiến hành tinh của chúng ta kém an toàn hơn.
Một khí hậu đang thay đổi dẫn đến sự tăng lượng thời tiết cực đoan,
bao gồm sóng nhiệt chết người, hạn hán nghiêm trọng,
và cháy rừng.
Và nó không dừng ở đó.
Nhiệt độ nóng lên tăng dần, và nhiều hạn hán hơn,
dẫn đến sản lượng ngô và lúa mỳ thấp hơn.
Có ít đồ ăn hơn gây ra giá cả tăng mạnh, và thiếu thốn thức phẩm.
Ban liên chính phủ trong thay đổi khí hậu
dự đoán rằng nếu đạt đến hơn 1.5°C (2.7°F)
sẽ khiến nhiệt độ cực đoan có khả năng,
tăng cường mưa lớn ở một số khu vực trong khi tạo ra hạn hán kỷ lục ở những vùng khác.
Chúng ta thậm chí còn chưa đạt đến giới hạn đó và đã có những vụ cháy rừng và
lũ lụt chưa có tiền lệ ở rất nhiều vùng.
Cũng ban đó ước tính rằng thay đổi khí hậu sẽ khiến những người vốn đã nghèo lại càng nghèo hơn.

English: 
and presentations explaining how bad
the impacts of a hotter planet can be.
But now, those impacts are becoming very
real and making our planet less safe.
A changing climate leads to increases
in the amount of extreme weather,
including deadly heatwaves,
severe drought,
and wildfires.
And it doesn't stop there.
Increasingly hotter temperatures,
and more droughts,
lead to lower corn and wheat crop yields.
Having less food available causes
prices to spike, and food shortages.
The Intergovernmental Panel
on Climate Change
has predicted that reaching 
beyond 1.5 °C (2.7 °F)
would make extreme temperatures more likely,
increasing heavy rains in some regions
while creating record droughts in others.
We haven't even reached that limit and there
have been unprecedented bushfires
and floodings in many regions. 
The same panel estimates that climate change
will make those already in poverty even poorer.

English: 
It will also have a negative effect on
displacement and immigration flows,
particularly on communities
that depend on agriculture.
And we know all that could
ultimately escalate into social conflict,
and create political tensions
between countries.
So what would be a good replacement for oil?
Any other fossil fuels, such as coal or gas,
would cause a lot of the same problems.
And replacing everything we use oil for,
by turning to renewable energy,
would be too expensive, right?
Well, in reality, replacing oil
and even fossil fuels in general
with renewable energy would
actually save us money.
And we already have a strategy we can use.
In the US for example, the transition
to clean and renewable wind, water
and solar energy would start with
an investment of $7.8 trillion.
And this investment would pay for
itself over time from energy sales.

Vietnamese: 
Nó cũng sẽ có một tác động tiêu cực lên sự di rời và dòng nhập cư,
đặc biệt đối với những cộng đồng phụ thuộc vào nông nghiệp.
Và chúng ta đều biết rằng nó rút cục có thể leo thang thành xung đột xã hội,
và tạo ra những căng thẳng chính trị giữa các quốc gia.
Vậy thứ gì sẽ là một vật thay thế tốt cho dầu?
Bất kỳ nhiên liệu hóa thạch nào khác, chẳng hạn than đá hoặc khí gas, sẽ gây ra những vấn đề tương tự.
Và thay thế mọi thứ chúng ta dùng dầu, bằng việc chuyển sang năng lượng tái tạo,
sẽ là quá đắt, phải không?
Trong thực tế, thay thế dầu và thậm chí nhiên liệu hóa thạch nói chung
bằng năng lượng tái tạo thực ra sẽ tiết kiệm tiền cho chúng ta.
Và chúng ta vốn đã có một chiến lược chúng ta có thể dùng.
Ở Mỹ chẳng hạn, việc chuyển tiếp sang năng lượng sạch tái tạo từ gió, nước
và mặt trời sẽ bắt đầu với một khoản đầu tư 7.8 triệu triệu đô-la.
Và khoản đầu tư này sẽ tự trả cho nó theo thời gian từ việc bán năng lượng.

English: 
It would create 3.1 million net
US long-term, full-time jobs
and save 63,000 lives from air
pollution each year in the country.
It might sound a little too good to be true,
but we're already seeing strides
towards making it a reality.
In 2018, the world had more
than one terawatt — one trillion watts,
of solar and wind capacity installed.
And by 2023, we'll have another
terawatt of capacity, at half the cost of the first.
As Elon Musk puts it:
"We have this handy fusion reactor in the sky.
You don't have to do anything, it just works.
Shows up everyday and produces
ridiculous amounts of power."
This all sounds great, but do we still
have the luxury of continuing to burn oil?
Not exactly.
You see, if corporations keep
extracting the reserves of oil
and other fossil fuels we know about,

Vietnamese: 
Nó sẽ tạo ra 3.1 triệu đô-la trong dài hạn, những công việc toàn thời gian
và cứu sống 63,000 mạng sống khỏi ô nhiễm không khí mỗi năm trong quốc gia đó.
Có thể điều này nghe quá tốt để trở thành sự thật,
nhưng chúng ta đã thấy những bước chân    bước tới để biến nó trở thành sự thật rồi.
Vào năm 2018, thế giới có hơn 1 terawatt - 1 triệu triệu watt,
của công suất mặt trời và gió được lắp đặt.
Và đến năm 2023, chúng ta sẽ có một terawatt công suất khác, với giá bằng nửa cái đầu.
Như là Elon Musk đã nói: "Chúng ta có lò phản ứng hợp hạch tiện lợi này trên bầu trời.
Bạn không phải làm gì cả, nó cứ thế hoạt động.
Xuất hiện mỗi ngày và sản xuất lượng năng lượng không tưởng."
Tất cả điều này đều nghe thật tuyệt, nhưng chúng ta còn có sự xa xỉ của việc tiếp tục đốt cháy dầu?
Không hẳn.
Bạn thấy đó, nếu những tập đoàn tiếp tục tinh luyện lượng dầu dự trữ
và những nhiên liệu hóa thạch khác chúng ta biết đến,

English: 
there will be nearly 942 billion tonnes
(almost 1 trillion tons)
of carbon dioxide released into our atmosphere.
That would result in global warming
of 3 °C (5.4 °F),
4 °C (7.2 °F) or even higher,
which is way beyond the
limit of 1.5 °C (2.7 °F)
that experts agree is the "point
of no-return" for our planet.
So instead of playing the waiting game,
it's time to actually do something
about all the environmental
problems we see in the media.
Instead of feeling overwhelmed, and thinking
of climate change as only your responsibility,
start putting it on the real culprits:
the corporations that produce
the most carbon emissions,
and the governments that
let them get away with it.
Get out there and vote, whenever you can,
for government leaders who will push for
enforceable social and environmental laws,
and won't be captured by corporate interests.

Vietnamese: 
sẽ có gần 942 tỷ tấn (gần 1 triệu triệu tấn)
carbon dioxide thải ra bầu không khí của chúng ta.
Nó sẽ dẫn đến nóng lên 3°C (5.4°F) toàn cầu,
4°C (7.2°F) hoặc thậm chí cao hơn,
cái mà cao hơn giới hạn 1.5°C (2.7°F) rất nhiều
điều mà các chuyên gia nhất trí rằng là "điểm không thể quay lại được" cho hành tinh của chúng ta.
Vậy thay vì chơi trò chơi ngồi đợi,
đã đến lúc thực sự làm điều gì đó
về tất cả những vấn đề môi trường này chúng ta nhìn thấy trên truyền thông.
Thay vì cảm thấy bất lực, và nghĩ về thay đổi khí hậu như là trách nhiệm của mình bạn,
hãy bắt đầu từ những nguyên nhân thực sự:
những tập đoàn sản xuất lượng khí thải carbon nhiều nhất,
và những chính phủ cho phép họ làm việc đó.
Hãy ra khỏi đó và bầu cử, mỗi khi bạn có thể,
cho những nhà lãnh đạo chính phủ sẽ áp dụng những luật xã hội và môi trường có thể thi hành được,
và sẽ không bị cám dỗ bởi những lợi ích nhóm.

Vietnamese: 
Có lẽ một ngày nào đó, sẽ có thêm nhiều chính phủ có lập trường vững chắc chống lại những tập đoàn này,
và khiến họ phải trả giá mỗi khi họ làm hại chúng ta và hành tinh của chúng ta.

English: 
Maybe one day, more governments will take a
strong stance against these corporations,
and make them pay every
time they hurt us and our planet.
