Zabójcze planety, szalone gwiazdy, dzikie eksplozje
i przerażające czarne dziury.
Jedziem tam!
>>DOKTOR BZDURNIK<<
Siema! Witaj w kolejnym odcinku Doktora Bzdurnika.
Dzisiaj przyjrzymy się 8, moim zdaniem,
najniebezpieczniejszym miejscom w kosmosie które
lepiej omijać tym twoim statkiem kosmicznym. Zaczniemy od
TReS-2B. Ta egzoplaneta
w konstelacji Draco,
750 lat świetlnych od Ziemi,
jest najciemniejszą planetą o jakiej wiemy. Odbija
mniej niż 1% światła które na nią pada,
co oznacza że jej powierzchnia - o ile taką ma - jest pokryta
całkowitą ciemnością. Poza tym,
jako że orbituje swoją gwiazdę na raczej ciasnej orbicie,
średnia temperatura na TReS-2B
to przegięte 1373 kelviny.
albo, jak wolisz,
1100 stopni Celsiusza. Jeżeli piekło by istniało,
to wyglądałoby dokładnie tak. Ciemno,
paląco i strasznie. Następna
jest HD189773B,
 
Planeta typu 'gorący jowisz',  wyglądająca
tak pięknie jak nazwa sugeruje. Znajduje się tylko 65 lat
od Ziemi, i na pierwszy rzut oka wygląda zupełnie
jak nasza Ziemia. Ale myśląc że
bezpiecznie da się tam wylądować, popełniłbyś śmiertelny błąd.
HD189773B
ma zdecydowanie najgorszą pogodę
we wszechświecie, bo ciągle tam pada...
szkłem.
żeby było weselej, wiatry
wieją z prędkościami do
8700 km/h, albo
5400 mil na godzinę, śląc mikroskopijne
odłamki szkła wokół planety szybciej,
niż ISS krąży wokół ziemi. Każdy kto miałby niefart
rozbić się na tej planecie, zostałby natychmiast
zmielony na malutkie kawałeczki.
Zanim nawet zdołałby się ugotować żywcem
w temperaturach sięgających 1100 kelvinów
albo 873 stopni Celsiusza.
Następna na naszej liście jest GWIAZDA NEUTRONOWA.
niesamowicie gęsty obiekt,
zrodzony z zapadniętych rdzeni umierających gwiazd-olbrzymów.
wyliczenia wskazują, że gwiazdy neutronowe
składają się prawie całkowicie z... uwaga, spojler,
neutronów. Gdy gwiazda-gigant umiera,
w jej wnętrzu ustają reakcje termonuklearne
które balansują grawitację naciskającą w dół na gwiazdę.
tak zapada się rdzeń, pod wpływem własnej grawitacji
ściskając atomy materii z tą niesamowitą siłą,
tracąc ich negatywne i pozytywne ładunki
i topiąc je w tą dziwną, super-gęstą
neutronową zupę. Jak gęstą?
Te dziwne gwiazdy są rzadko
większe niż 15 kilometrów średnicy,
mniejsze od miasta Nowy Jork! ale
porównywalne masą do naszego własnego słońca
w pełnej okazałości. Z pewnością wiesz,
jak łatwo jest
podnieść łyżeczkę cukru. Ale łyżeczka
materii gwiazdy neutronowej, tu na ziemi, ważyłaby
prawie 10 miliardów ton.
Tyle, co przeciętna góra.
Nie wspominając, że samo bycie w pobliżu tak masywnego małego obiektu
rozerwałoby cię na kawałki
w bardzo spektakularny
sposób. Co jest bardziej interesujące, to to
że istnieje więcej niż jeden typ gwiazdy neutronowej.
Niektóre stają się bardzo rzadkimi obiektami,
znanymi jako MAGNETARY.
są to gwiazdy neutronowe z niesamowicie silnym
polem magnetycznym, miliony razy silniejszym
od pola magnetycznego ziemi, i ponad 100 milionów
razy silniejsze niż jakikolwiek magnes kiedykolwiek stworzony przez
ludzi. Jeżeli mielibyśmy niefart
i magnetar pojawiłby się
w połowie drogi z Ziemi na Księżyc, magnetyzm
byłby na tyle silny by wyczyścić
wszystkie informacje ze wszystkich kart kredytowych
na całej planecie. Zapewne wyczyściłby także
całe życie na Ziemi swoim szalonym
promieniowaniem. Pole magnetyczne magnetara
jest silne na tyle że jest w stanie wywołać trzęsienia gwiazdy,
straszliwe zjawisko, gdy
skorupa gwiazdy pęka, i emituje rozbłyski
promieniowania gamma, potężne strumienie promieniowania mogące
podróżować na ogromne dystanse.
Jeżeli Ziemi by się nie przyfarciło
i wylądowałaby w takim rozbłysku,
wysterylizowałoby to życie na Ziemi. Na szczęście dla nas,
najbliższy magnetar jakiego zaobserwowaliśmy
jest 9000 lat świetlnych od nas,
w konstelacji Carinae. Nasz układ słoneczny
jest trochę na przedmieściach galaktyki,
daleko od takich niebezpieczeństw.
Całkiem straszne i spoko, co? A teraz - jak możemy to podkręcić?
Tak samo jak podkręca się wszystko inne -
kręcisz się tym jak wariatem. Panie i panowie,
najbardziej szalona, i - jeżeli obserwowana z bezpiecznej odległości -
najpiękniejsza forma gwiazdy neutronowej:
PULSAR. Który, swoją drogą
możesz pamiętać z poprzedniego filmu o egzoplanetach,
który możesz chcieć obejrzeć jeżeli jeszcze go nie widziałeś.
Te zdegenerowane gwiazdy wirują
z niewyobrażalną prędkością, emitując
potężne strumienie promieniowania elektromagnetycznego,
w tym światło widzialne, ze swoich biegunów.
Trochę taka mordercza, promieniotwórcza kosmiczna latarnia morska.
migająca na niebie w regularnych
odstępach - aczkolwiek
nie musisz się zamartwiać ich promieniowanie, bo
najbliższy pulsar jakiego zaobserwowaliśmy jest 280
lat świetlnych od Ziemi.
Zbyt daleko by nam zaszkodzić.
Interesującą formą pulsara, możnaby powiedzieć - podgatunkiem,
jest PULSAR MILISEKUNDOWY, lub
MSP w skrócie. Te dziwaczne potwory wirują
z prędkością niemal
70 tysięcy km/h
czyli prawie 24% prędkości światła.
By zrozumieć to lepiej, posłuchaj tych audiogramów
promieniowania z Pulsarów, odczytane
przez radioteleskopy tu, na Ziemi.
Każde kliknięcie oznacza że pulsar obrócił się
o 180 stopni, co, jeżeli pamiętasz,
zajmuje Ziemi 12 godzin. Więc tu mamy
standardowego Pulsara
Ten jest trochę szybszy
A to... jest pulsar milisekundowy.
P R Ę D K O Ś Ć:
T A K
Ale czasem umierające rdzenie
gwiazd zapadają się jeszcze głębiej.
Uciskając materię tak gęsto,
że kończy się to w prawie pojedynczym punkcie
zwanym OSOBLIWOŚCIĄ - to serce
CZARNEJ DZIURY, złożonej ze zdegenerowanej materii gwiazdowej
ściśniętej ponad ludzkie zrozumienie.
Nikt nigdy nie widział osobliwości,
i nikt jej nigdy nie zobaczy.
Chowa się ona za HORYZONTEM ZDARZEŃ - odległością,
od czarnej dziury, na której nic,
nawet światło, nie jest w stanie uciec jej ogromnej grawitacji.
Na tej wysokości nad osobliwością, jest
fizycznie niemożliwe wejście na stabilną orbitę
i nawet światło jest zmuszone spaść na powierzchnię
rdzenia czarnej dziury, przez co wygląda jak...
 
dziura. Okrąg nicości,
najczarniejszy mrok.
Jako że całe światło które na nią spada zostaje uwięzione na powierzchni,
żadne światło nie może się odbić z powrotem do naszych oczu.
Pole grawitacyjne tych potworów jest tak silne,
że może rozciągać materię
a nawet - czas.
Ale więcej o tym w osobnym odcinku,
dedykowanemu tym tajemniczym potworom.
Następna na naszej liście jest HIPERNOWA.
Podobna do supernowej, gigantyczna eksplozja
kończąca żywot olbrzymiej gwiazdy,
ale z wiele większą energią kinetyczną, a przez to
zapakowana z wiele większym 'bum', co czyni jej eksplozję ponad 10 razy
niż zwykła supernowa.
Hipernowy zdarzają się gdy masywne gwiazdy-giganty
na końcu swojego cyklu życia zapadają się prosto
do czarnej dziury. Te rzadkie kosmiczne zdarzenia
są jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za
długie rozbłyski gamma, które trwają od dwóch sekund
do ponad minuty ciągłego promieniowania
Jeżeli Ziemia byłaby gdziekolwiek w pobliżu takiego wydarzenia,
albo przecięłaby ścieżki z rozbłyskiem gamma,
Całe życie na ziemi wyparowałoby w ułamku sekundy.
Ostatni raz hipernowę
zaobserwowaliśmy jakieś 170
lat temu, gdy jedna z jaśniejszych
i najbardziej masywnych gwiazd w galaktyce drogi mlecznej
zapadła się, a jej zewnętrzne warstwy
eksplodowały w niesamowitej
eksplozji, tworząc co
dzisiaj możemy obserwować jako Mgławica Carinae
Ostatni na naszej liście jest prawdziwy kozak,
Uliczny zabijaka gwiazd, prawdziwy zabijaka
KWAZAR.
Kwazary są supermasywnymi czarnymi dziurami,
o masach od milionów do miliardów
mas naszego słońca, otoczone
gazowymi dyskami akrecyjnymi, stworzonymi z pyłu gwiezdnego
i obiektów które miały pecha
przelatując zbyt blisko, i zostały rozerwane na kawałki.
Gdy materia z dysku opada na czarną dziurę,
 
uwalniana jest energia w formie promieniowania elektromagnetycznego.
Energia emitowana przez kwazary jest nadzwyczajna.
Najpotężniejsze kwazary mają jasność
(skalę tego jak jasno świecą) tysiące
razy większą niż galaktyki takie jak Droga Mleczna.
 
Promieniowanie kwazara jest widoczne w postaci
jetów, które mogą być długie na
1 milion lat świetlnych. Dla porównania, to
dziesięciokrotna długość naszej całej galaktyki.
 
Jeżeli mielibyśmy takiego kilka tysięcy lat od nas,
byłby w stanie kompletnie anihilować
życie na Ziemi. Na szczęście te potwory
znane również jako galaktyki aktywne, istnieją
tylko w najstarszych częściach wszechświata,
Daleko od Ziemi, tak daleko,
ze ich światło potrzebowało średnio 10 miliardów lat by do nas dotrzeć.
 
I to na tyle w dzisiejszym odcinku Doktora Bzdurnika.
Jeżeli jeszcze tego nie zrobiłeś, proszę rozważ subskrypcję kanału
to na prawdę pomaga moim filmom dotrzeć
do większej liczby osób.
Jeżeli masz jakieś komentarze, pytania lub poprawki, proszę,
nie wahaj się zostawić ich w komentarzu poniżej. Jeżeli lubisz moje filmy
rozważ pokazanie Doktora Bzdurnika twoim przyjaciołom i rodzinie,
Kto wie, może zainteresują się kosmosem i nauką
tak jak Ty i ja?
Zapraszam także do polubienia strony na Facebooku,
gdzie wrzucam ciekawostki i soczyste memuchy parę razy
dziennie, codziennie. Bądźcie naukowi, przyjaciele,
I do następnego razu.
