
Polish: 
Czy wiesz, czym jest ciemna turystyka?
Podróżuje sie do miejsc historycznie związanych
ze śmiercią i tragedią.
Odwiedziłam jedno z takich miejsc na Ukrainie,
Czarnobyl - gdzie wybuch nuklearny miał miejsce
w 1986 r. - 1 rok po urodzeniu się w Polsce w Łodzi,
która znajduje się zaledwie 900 km od tego miejsca.
Odwiedzam to miejsce z ciekawości i
aby dowiedzieć się więcej o tym wypadku.
26 kwietnia 1986 r. Reaktor nr 4 eksplodował
w elektrowni jądrowej w Czarnobylu.
Jest uważany za jedną z największych katastrof nuklearnych
w historii, wraz z Fukushimą w Japonii.
31 osób straciło życie na miejscu, ale ogromne

English: 
Do you know what is dark tourism?
It is travelling to places which are historically associated
with death and tragedy.
I visited one of such placed in Ukraine,
Chernobyl - where the nuclear explosion  happened
in 1986 - 1 year after I was born in Poland in city of Lodz,
which is located just 900 km from that place
So I visit it out of curiosity and
to learn more about this accident.
In 26th of April 1986 reactor number 4 exploded
in Chernobyl nuclear power plant.
It is considered as one of the biggest nuclear disasters
of the history, together with Fukushima in Japan.
31 people lost their lives on the spot but a massive

English: 
radiation spread to the environment and as result
took many more lives.
Different sources shows different figures
between 4 000 - 1 000 000 victims of cancers,
body deformation and other diseases.
After the explosion a whole town of Prypiat and
surrounding villages have been evacuated
and people never comeback home.
But this places not entirely empty
- you can find here
TOURISTS

Polish: 
promieniowanie rozprzestrzeniło się na środowisko,
w wyniku czego zginęło o wiele więcej istnień ludzkich
Różne źródła pokazują różne liczby
od 4 000 do 1 000 000 ofiar raka,
deformacji ciała i innych chorób.
Po wybuchu całe miasto Prypeć i
okoliczne wioski zostały ewakuowane i
ludzie nigdy nie wrócili do domu.
Ale to miejsca nie do końca puste -
można tu spotkać
turystów

Polish: 
Aby dostać się do Czarnobyla, musisz udać się na zorganizowaną wycieczkę.
Jest to strefa wykluczenia, a cały ruch i
wejście są kontrolowane.
W naszym języku elektrownia ta nosi nazwę Chernobylnik
Można podzielić to na 2 części: „Cherno” oznacza czarny,
a „byl” oznacza prawdziwą historię.
Tak całkowicie: czarna prawdziwa historia.
Ktoś już dawno przepowiedział,
bo teraz mamy tutaj czarną historię.
Z powodu mgły nie można dostrzec reaktora 4,
który spowodował katastrofę.
Został pokryty w 2016 r. Stalowym schronem
ochronnym przed promieniowaniem.
Przed reaktorem znajduje się pomnik poświęcony
bohaterom takim jak strażacy, pracownicy służby zdrowia, żołnierze,
którzy brali udział w akcjach ratowniczych i odkażaniu.

English: 
To get to Chernobyl you have to go with organised tour.
It’s the exclusion zone and all the traffic and
entrance are controlled.
In our language this plant is called Chernobylnik
To divide this into 2 parts: `Cherno` means black
and second `byl` means true story.
So completely: black true story.
Somebody made a prediction long time ago
because now we do have a black story here.
Due to the fog it is impossible to spot the reactor 4,
which caused the disaster.
It was covered in 2016 by a steel security shelter
to prevent radiation.
In front of the reactor there is a monument dedicated to
heroes like firefighters, health workers, soldiers who
took part of rescue activities and decontamination.

English: 
Behind me you can see the hospital.
It is one of the most contaminated of places here
in Chernobyl, why? Hmm.. so when fireman were
rescuing people and evacuating them,
after that they were taking them to the hospital
and this is where they actually realised that
Sorry: Going backward is not good idea :)
They realised that their clothes and everything is super
contaminated that is why they left them in the basement
so here behind me you can see the hospital in which
there is really high contamination and our tour guide
he said he would never, ever take anyone here,
you would have to wear super protective clothes
and even then it is not advisable because the radiation

Polish: 
Za mną widać szpital.
To jedno z najbardziej zanieczyszczonych miejsc
w Czarnobylu, dlaczego? Hmm .. więc kiedy strażcy
ratowali ludzi i ewakuowali ich,
potem zabierali ich do szpitala
i właśnie tam zdali sobie sprawę, że
(Sorka - Cofanie się nie jest dobrym pomysłem )
Uświadomili sobie, że ich ubrania i wszystko
są bardzo napromieniowane, dlatego zostawili je w piwnicy,
więc tutaj za mną można zobaczyć szpital,
w którym jest naprawdę duże napromieniowanie, a nasz przewodnik
powiedział, że nigdy, przenigdy tu nie zabierze nikogo,
musielibyście nosić super ochronne ubranie
i nawet wtedy nie jest to wskazane,

English: 
actually affects the reproduction organs so yeah…
if you want to have kids… better to stay outside
But you do not have to be afraid of radiation,
if you follow the rules of the tour.
You can rent a geiger counter which measures
the amount of contamination in your environment
and your body is checked by special dosimeter
during the day.
Going back to our tour…
3 km from Chernobyl plant there was built a dream city
for the workers and their families - Prypiat
- it was a very modern town back in the days.
It it a time machine, we go in past to 1986,
it is just a part of museum, it is a temporary museum
because all of this is going to be ruins later.

Polish: 
ponieważ promieniowanie faktycznie wpływa na narządy rozrodcze i tak…
jeśli chcesz mieć dzieci… lepiej pozostać na zewnątrz
Ale nie musisz obawiać się promieniowania,
jeśli przestrzegasz zasad trasy.
Możesz wypożyczyć licznik Geigera, który mierzy
ilość zanieczyszczeń w twoim otoczeniu,
a twoje ciało jest sprawdzane za pomocą specjalnego dozymetru
w ciągu dnia.
Wracając do naszej trasy…
3 km od elektrownii w Czarnobylu zbudowano miasto marzeń
dla robotników i ich rodzin - Prypeć
w tamtych czasach było to bardzo nowoczesne miasto.
Jest to wehikuł czasu w przeszłość do 1986 roku,
miasto jest częścią muzeum, jest to muzeum tymczasowe,
ponieważ później wszystko to będzie ruinami.

English: 
We are right now in Prypiat - it is abandoned town
in exclusion zone around Chernobyl.
This zone is in the circle of 30 km and
today we are exploring it.
It feels like a ghost town, it is ghost town.
It is totally abandoned, imagine,
whole town it was 34 000 people living here

Polish: 
Jesteśmy teraz w Prypeciu, to opuszczone miasto
w strefie wykluczenia wokół Czarnobyla.
Strefa ta znajduje się w kręgu 30 km i
dziś ją eksplorujemy.
Czuje się jak w mieście duchów, to jest miasto duchów.
Jest całkowicie opuszczone, wyobraź sobie,
mieszkało tutaj 34 000 ludzi

Polish: 
ze wszystkim: szpitalami, restauracjami, hotelami,
przedszkolami, a teraz pusto, pustka, puściutko.
Minęły 33 lata od tej katastrofy, kiedy w Czarnobylu wybuchła
elektrownia atomowa i ewakuowano wszystkich
mieszkających tu ludzi i wyobraź sobie, że w ciągu 3 godzin
ewakuowano całe miasto, ludzie mogli
zabrać tylko swoje rzeczy osobiste, 1000 autobusów przyjechało zabrać
ludzi i ... Nie wiem, co powiedzieć,
zdecydowanie nie jest to łatwa wycieczka.
To trudne, jest smutne i bardzo potężne uczucie

English: 
with everything: hospitals, restaurants, hotels,
kinder gardens and now empty, empty, empty.
It is 33 years from this disaster where nuclear plant
exploded in Chernobyl and they evacuated all the people
living here and imagine within 3h they
evacuated whole town, people were able to take only
their personal belongings, 1000 buses came to take
people and evacuate them and I don’t know what to say,
it is definitely not easy tour.
It is hard, it is sad and very powerful.

Polish: 
Kiedy dzisiaj jechaliśmy autobusem, oglądaliśmy
film dokumentalny o Czarnobylu, wybuchu elektrowni jądrowej,
a także ofiary opowiadające
o swoich objawach, jak to jest być narażonym
na promieniowanie, i wspomnieli, że jednym z
symptomów jest taki trochę metaliczny smak
w ustach na języku i zgadnij co? Czuję to!
To musi być siła sugestii, ale to jest takie dziwne,
umysł jest bardzo potężnym narzędziem,

English: 
When we were going with a bus today we were watching
a documentary about Chernobyl, nuclear power plant
exploration and also the victims were talking
about their symptoms how does it feel to be exposed
to radiation and they mentioned that one of the
symptoms is actually this little bit metallic taste in
your mouth on your tongue and guess what? I feel it!
It must be the power of suggestion but it is so strange,
the mind is very powerful tool

English: 
and behind you can see the radar.
It is so huge and at the moment it is disappearing
in the fog, it is just enormous.
It is Duga radar and it was one of the most important
secret detectors of Soviet Unions
for intercontinental ballistic missile.
It consumed 1/4 of the energy created by Chernobyl
plant and cost 7 billion Soviet rubles
while whole nuclear plant cost 3 billion only.
Making a little summary - whole day spend
with the tour was … informative
I guess it is best world to describe it
and that was reason why I came there.
but I asked my guide
why people visit this kind of places?
I think now it became so popular because it is
like a trend and most of the people come because

Polish: 
a za nim widać radar.
Jest tak ogromny i w tej chwili znika
we mgle, jest po prostu wielgachny..
Jest to radar Duga i był jednym z najważniejszych
tajnych detektorów związków radzieckich
w międzykontynentalnym pocisku balistycznym.
Zużywał 1/4 energii wytwarzanej przez elektrownię w Czarnobylu
i kosztował 7 miliardów rubli sowieckich,
podczas gdy cała elektrownia jądrowa kosztowała tylko 3 miliardy.
Krótkie podsumowanie - cały dzień spędzony
na tej wycieczce był… pouczający.
Myślę, że najlepiej to opisać
i to był powód, dla którego tu przybyłam.
ale zapytałem mojego przewodnika,
dlaczego ludzie odwiedzają tego rodzaju miejsca?
Myślę, że teraz stał się tak popularny,
ponieważ jest jak trend, a większość ludzi przychodzi, ponieważ

Polish: 
ktoś kogo znasz był i dlatego ty tez chcesz być,
również z powodu serialu o Czarnobylu na HBO,
a nie dlatego, że ludzie są zainteresowani promieniowaniem,
niewiele ludzie przychodzi, z tego powodu
przychodzą bo slyszeli ze ktoś inny tu był
Wiec jak? Jesteście zainteresowani taka wycieczka?
Promieniowanie jest wszędzie wokół nas, jest w ziemi
gdy jemy banana oraz podczas lotu
jesteśmy bardzo narażeni.
ale zgadnij, kto jest najbardziej narażony na promieniowanie?
Palacze! Możesz sobie to wyobrazić? Ja nie wiedziałam

English: 
someones from friend went and I want go to,
because also of the series, of HBO series,
not because people are interested in radiation,
little people come because they are interested
in radiation, mostly come because other people go.
So what? Are you interested to visit?
Radiation is all around us, it is in the ground
it is in a banana we eat and actually we are very
exposed to it when we fly.
but guess who is the most exposed to radiation?
Smokers! Can you imagine that? I didn’t know.
