
Hungarian: 
Most arról fogunk beszélni,
hogy honnan ered az egyik legjelentősebb
vallás az emberiség történetében,
amely a mai napig a legnagyobb vallás a Földön,
és ez, természetesen, a kereszténység.
A kereszténység központi alakja Jézus Krisztus.
A "Krisztus" nevet azért kapta
- ez a szó görögül megváltót, messiást jelent -,
mivel korai követői úgy tekintettek rá,
mint a zsidóság megjövendölt messiására, megváltójára,
és jelenkori követői
az egész emberiség megváltóját, messiását látják benne.
Több, mint 2 milliárd keresztény van,
akiknek ő áll hitük középpontjában,
akit istenüknek tekintenek,
de mindezen túl, még ott van
több, mint 1 milliárd muszlim, akik
jelentős prófétájuknak tartják.
Hogy megismerjük a körülményeket
Jézus életével és korával kapcsolatban:
a rendelkezésünkre álló beszámolók legnagyobb részét
az Újszövetség első négy könyvében találjuk,
melyek címei Máté evangéliuma, Márk evangéliuma,

Bulgarian: 
Сега ще поговорим за началото 
на една от най-важните
религии в човешката история.
И до днес това е най-разпространената
религия в света.
Това, разбира се, е християнството.
Централната фигура 
в християнството е Исус Христос.
Името "Христос" му е дадено от хората.
На гръцки то означава Спасител, Месия
Най-ранните му последователи 
го приемали за
предсказания Месия, Спасител, 
на еврейския народ.
Днес последователите му 
го приемат за
Спасител, Месия, на човечеството.
По света има над 
два милиарда християни,
за които той стои в основата 
на вярата им.
Те го приемат за техен бог.
Но освен това има
над 1 милиард мюсюлмани,
които го възприемат като
важен пророк.
Що се отнася до живота на Исус,
повечето от информацията, 
която имаме за него,
идва от първите четири книги
от Новия завет в Библията.
Те са Евангелие от Матей, 
Евангелие от Марко,

English: 
- [Instructor] We're
now going to talk about
the beginnings of one
of the most important
religions in human history.
And, even today, the
largest religion on Earth.
And that, of course, is Christianity.
And the central figure in
Christianity is Jesus Christ.
And the term Christ is given to him.
It is Greek for savior, for messiah.
Because his early followers view him as
the prophesized messiah,
savior, for the Jewish people.
And his followers today view him as
the savior, the messiah,
for all humankind.
So, you have over two billion Christians
who view him central to their faith.
Who view him as their god.
But, above and beyond that, you also have
over a billion Muslims who view him
as a significant prophet.
Now, just to get some context
on the life and times of Jesus,
most of the accounts we have of him
come from the first four books
of the New Testament of the Bible
called the Gospel of
Matthew, Gospel of Mark,

Polish: 
- Porozmawiamy o początkach
jednej z najważniejszych religii
w historii ludzkości,
a także, do dziś, największej religii na Ziemi.
Chodzi oczywiście o chrześcijaństwo.
Główną postacią chrześcijaństwa jest Jezus Chrystus.
Tytuł Chrystus został mu nadany,
z greki znaczy on zbawca, mesjasz,
ponieważ jego pierwsi naśladowcy widzieli w nim
zapowiedzianego mesjasza, zbawcę narodu żydowskiego.
A jego dzisiejsi naśladowcy widzą w nim
zbawcę, mesjasza dla całej ludzkości.
Tak więc, mamy około dwa miliardy chrześcijan,
dla których jest w centrum ich wiary,
dla których jest bogiem,
ale, ponad to, mamy też
więcej niż miliard muzułmanów, dla których jest
bardzo ważnym prorokiem.
A teraz, aby zrozumieć kontekst
czasów w jakich żył Jezus,
większość sprawozdań o nim
pochodzi z pierwszych czterech ksiąg
Nowego Testamentu w Biblii,
zwanych ewangelią Mateusza, ewangelią Marka,

Spanish: 
Ahora vamos a hablar
de los inicios de una de las religiones
más importantes de la historia de la humanidad.
e incluso en la actualidad una de las religiones más grandes del mundo.
Que es, por supuesto, 
el Cristianismo.
La figura central en el Cristianismo
es Jesucristo
y se le da el término de Cristo
Cristo en griego significa salvador, es decir el mesías.
Porque sus primeros seguidores lo vieron como el
mesías de las profesías, el salvador del pueblo judío.
E incluso sus seguidores hoy en día
lo ven como el
Salvador de toda la humanidad.
Hay mas de 2 mil millones de personas que
quienes lo ven como centro de su fe.
Quienes lo ven como su Dios
Pero también
hay cerca de  mil millones de musulmanes
 quienes lo ven como
profeta importante
Ahora, para tener algo de contexto
sobre la vida y los tiempos de Jesús,
la mayoría de la información que
 tenemos acerca de él,
viene de los primeros cuatro libros
del Nuevo Testamento de la Biblia
llamados el Evangelio de Mateo,  Marcos,

Spanish: 
Jesucristo y el cristianismo
Veremos los inicios de una
de las más importantes
religiones de la historia humana.
Hoy es la religión más grande del mundo.
Por supuesto: el cristianismo.
El personaje central del cristianismo es Jesucristo.
Se le llama “Cristo”, una palabra griega
que significa “salvador”, “mesías”.
Sus primeros seguidores
lo veían como el mesías (salvador) de las profecías judías.
Sus seguidores lo siguen
viendo como el salvador de toda la humanidad.
Hay más de 2 mil millones de cristianos que lo ven
como personaje central de su fe.
Lo consideran su dios. Además, hay
más de mil millones
de musulmanes que lo consideran un
profeta importante.
Solo como contexto de
la vida y época de Jesús:
la mayoría de los testimonios que tenemos de él
vienen de los primeros 4 libros
del Nuevo Testamento de la Biblia, llamados
evangelios de Mateo, Marcos,

Spanish: 
Lucas y Juan
a veces se les llama el evangelio según
Mateo, Marcos, Lucas y Juan
Y el término evangelio hoy en día a veces
se refiere a la idea de la vida
y enseñanzas de Jesucristo.
Entonces, puedes verlo como
la vida y enseñanza
de Jesucristo según Mateo,
según Marcos, según Lucas,
según Juán.
Pero realmente la palabra Evangelio significa "buena noticia"
Y hay un término relacionado,
evangel [palabra inglesa].
Es posible que hayas oído hablar de
evangélico o evangelizar.
También haciendo referencia
a una buena noticia.
Ahora, la razón por la que los evangelios
son considerados buena noticias
es su mensaje ....
Que vamos a tener algunos ejemplos
de ello en unos pocos minutos.
Realmente habla de esta idea de que
los pobres tienen el reino
del cielo esperando por ellos.
Que existe este Dios que perdona
que se puede tener
una estrecha relación con Él.
Y para muchas personas...
Recuerden, esto fue en el
época del imperio romano.
La mayoría de las personas eran oprimidas.
había esclavitud.
Las personas que eran pobres.
Y esta idea de que incluso los pobres

Bulgarian: 
Евангелие от Лука и 
Евангелие от Йоан.
Някои може да ги наричат 
Евангелие според
Матей, Марко, Лука или Йоан.
Днес терминът "евангелие" 
често се свързва
с идеята за живота и учението 
на Исус Христос.
Следователно можеш да гледаш
 на тези книги като Живота и учението на
Исус Христос според Матей
според Марко, според Лука, 
според Йоан.
Но в действителност този термин идва от 
староанглийски и означава "добра новина".
Има и друг термин – evangel.
Може да ти е познато за "евангелски"
или "евангелизация",
които също означават "добра новина".
Причината да се смята за добра новина
е неговото послание,
което ще разгледаме след малко.
В него се говори за идеята
че Царството небесно 
очаква бедните хора,
че там е милостивият Бог,
до който ще могат да се доближат.
И помни, че това е било
по времето на Римската империя.
Повечето хора са били потиснати.
Имало е робство.
Имало е бедни хора.
И идеята, че дори бедните

English: 
Gospel of Luke, Gospel of John.
Sometimes it's the Gospel According to
Matthew, Mark, Luke, or John.
And the term gospel today often
refers to the idea of the life
and teaching of Jesus Christ.
So, you could view it
as the life and teaching
of Jesus Christ according to Matthew,
according to Mark, according
to Luke, according to John.
But it really comes from
old English for good news.
And there is a related term, evangel.
You might have heard of
evangelical or evangelize.
Also referring to good news.
Now, the reason why it
was considered good news
is his message....
We're gonna have some examples
of it in a few minutes.
Really talks about this idea that
the poor have the kingdom
of heaven waiting for them.
That there's this forgiving God
that you can have a close connection with.
And for a lot of people...
Remember, this was in the
time of the Roman Empire.
Most people were downtrodden.
There was slavery.
People who were poor.
And this idea that even the poor

Spanish: 
Lucas y Juan.
A veces se les llama
“el evangelio según” Mateo, Marcos, Lucas o Juan.
El término evangelio
se refiere a la vida y enseñanzas de Jesucristo. Podemos
verlos como
la vida y enseñanzas de Jesús,
según Mateo, según Marcos, según Lucas, según Juan.
Evangelio significa “buenas noticias”.
Habrás oído hablar de “evangélico”, “evangelizar”.
Habrás oído hablar de “evangélico”, “evangelizar”.
Todo esto se refiere a “buenas noticias”.
Lo que se consideran buenas noticias es
el mensaje....
Daré unos ejemplos en un momento.
Habla de esta idea de que
los pobres tienen ganado el reino de los cielos.
Existe un Dios que perdona
y puedes tener una relación cercana con Él.
Recordemos: esto sucedió durante el Imperio romano.
Recordemos: esto sucedió durante el Imperio romano.
Mucha gente estaba oprimida.
Había esclavitud.
Esta idea de que los pobres
Esta idea de que los pobres

Hungarian: 
Lukács evangéliuma és János evangéliuma.
Néha úgy is nevezik, hogy
a Máté szerinti, Márk szerinti, Lukács szerinti vagy János szerinti evangélium.
Az "evangélium" szó gyakran utal
Jézus életére és tanításaira,
tehát tekinthetjük úgy, mint Jézus élete is tanításai
Máté szerint,
Márk szerint, Lukács szerint, János szerint.
A szó az ógörög nyelvből ered és "jó hírt"jelent
jó hír
és az eredeti alakja ez: "evangel".
Hallhattad már azt a szót, hogy evangélikus vagy evangelizál,
ez szintén "jó hír"-re utal.
Az ok, amiért jó hírnek számított
az maga Jézus üzenete
– és ezt látni fogjuk néhány példán keresztül nemsokára–,
és ami arról szól,
hogy a szegényekre a Mennyek országa vár,
hogy létezik egy megbocsátó Isten,
akivel közeli kapcsolatba lehet kerülni.
És sok ember számára,
emlékezzünk, ez a Római Birodalom idején történik,
az emberek legnagyobb része elnyomás alatt élt,
rabszolgaság volt,
az emberek szegények voltak,
és ez az elképzelés, hogy még a szegények is

Polish: 
ewangelią Łukasza, ewangelią Jana.
Czasem są to ewangelie według
Mateusza, Marka, Łukasza i Jana.
Samo słowo "ewangelia" często dzisiaj
odnosi się do życia i nauk Jezusa Chrystusa.
A więc, możesz patrzeć na nie jak na życie i nauki
Jezusa Chrystusa według Mateusza,
według Marka, według Łukasza, według Jana.
Ale tak naprawdę pochodzi z greki i znaczy "dobra nowina".
Istnieje nawet spokrewnione słowo, ewangeliczny.
Mogliście też słyszeć o ewangelikach, albo ewangelizacji.
To też odnosi się do dobrej nowiny.
Teraz, powodem, dlaczego uważano to za dobrą nowinę
jest jego przesłanie...
Omówimy sobie kilka przykładów za parę minut.
Serio, mówiąc o tej idei,
że biedni mają królestwo niebios czekające na nich,
że istnieje miłosierny Bóg,
z którym możesz mieć bliską więź,
gdy wielu ludzi...
Pamiętaj, to były czasy Imperium Rzymskiego,
większość żyła pod butem,
istniało niewolnictwo,
ludzie byli ubodzy.
I sam ten pomysł, że nawet biedni

Spanish: 
podrían ir al reino de los cielos
y, en cierto modo lo tienen ganado, mas
que los ricos y los poderosos
fueron buenas noticias para mucha gente.
Ahora bien, vale la pena señalar
que estos evangelios
fueron escritos varias décadas después,
dependiendo del punto de vista
como la muerte y/o ascensión de Jesucristo
según la creencia cristiana.
Como puedes ver, Jesús nació
un poco antes del año 1.
La mayoría de los historiadores
ponen su nacimiento alrededor del
año cuatro o seis a.dC,
antes de la era común.
Y marcan su muerte alrededor del
año 30 ó 33 e.c., en la era común.
También es posible usar
los términos originales,
Antes de Cristo y Anno Dómini [después de Cristo], 
En el año del Señor.
Nuestro actual sistema de calendario utiliza
la visión original del nacimiento de Jesús
como donde comenzamos 
después de Cristo y antes de Cristo
o la era común y
antes de la era común.
Ahora, es interesante
como resulta que
Jesús probablemente nació un poco antes.

Hungarian: 
bejuthatnak a Mennyországba
sőt, bizonyos szempontból még könnyebben oda juthatnak,
mint a gazdagok és a hatalmasok,
ez jó hír volt sokak számára.
Fontos megjegyeznünk, hogy ezek az evangéliumok
több évtizeddel azután íródtak,
(ez nézőpont kérdése),
hogy Jézus meghalt/feltámadt
a keresztény hit szerint.
Ahogy itt láthatjuk, Jézus kicsivel i. sz. 1 előtt született,
a történészek születését
i. e. (időszámításunk előtt) 4-6 körülre helyezik,
halálát pedig
i.sz. (időszámításunk szerint) 30-33 körülre.
Itt használhatjuk az eredeti kifejezést is,
Krisztus előtt és "Krisztus után", "az Úr.. évében".
A modern naptári rendszer
igazából Jézus születését használja kezdőpontként,
szemben a "Krisztus előtti" időkkel,
vagy pedig az időszámításunk előtt szemben az időszámításunk szerinti időkkel.
Érdekes azonban, hogy kiderült,
Jézus kicsivel korábban született,

Bulgarian: 
имат възможност да отидат
в Царството небесно
и донякъде имат повече 
шанс за това
от богатите и могъщите хора,
е било добра новина 
за повечето от тях.
Трябва да споменем, обаче
че тези евангелия са били 
написани няколко десетилетия
след смърта и/или възнесението
на Исус Христос
според християнската вяра.
Както виждаш, Исус е бил роден 
малко преди първа година.
Повечето историци смятат, че е роден
4 или 6 години пр.н.е. 
(преди новата ера).
Смята се, че е умрял
от 30 до 33 години след новата ера.
Може да използваш и термините
"преди Христа" и "след Христа", 
в годината на нашия Господ.
Съвременният ни календар използва
първоначалната идея 
за раждането на Исус,
според която съпоставяме 
"след Христа" с "преди Христа"
или новата ера 
с преди новата ера.
Интересното е, че изглежда Исус
е бил роден малко преди нея.

Polish: 
mogą dostać się do królestwa niebios,
a nawet że w pewnym sensie mają do niego lepszy dostęp,
niż bogaci i potężni,
był dobrą nowiną dla wielu ludzi.
Warto też zwrócić uwagę, że te ewangelie
zostały spisane kilka dekad po,
w zależności od twoich przekonań,
śmierci i/lub wniebowstąpienia Jezusa Chrystusa,
zgodnie z wierzeniami chrześcijan.
Jak widzisz, Jezus narodził się nieco przed rokiem pierwszym.
Większość historyków umieszcza datę narodzin
gdzieś między 4 a 6 rokiem p.n.e. przed naszą erą.
A jego śmierć dają gdzieś między
30 a 33 rokiem n.e. naszej ery.
Można też posłużyć się dawnymi określeniami,
przed Chrystusem i Anno Domini, czyli roku Pańskiego.
Nasz współczesny kalendarz naprawdę używa
poprzednio uznawanej daty narodzin Jezusa
za miejsce odliczania Anno Domini kontra przed Chrystusem
albo naszej ery kontra przed naszą erą.
Co ciekawe, wychodzi więc na to,
że Jezus raczej urodził się nieco wcześniej.

English: 
could go to the kingdom of heaven
and, in some ways, have
better access to it
than the rich and the powerful
was good news to a lot of people.
Now, it's worth noting that these gospels
were written several decades after,
depending on what you view,
the death and/or ascension of Jesus Christ
according to Christian belief.
As you can see, Jesus was born
slightly before the year one.
Most historians put his birth at around
four to six BCE, Before the Common Era.
And they put his death around
30 to 33 CE, in the Common Era.
You could also use the original terms,
Before Christ and Anno Dominei,
In the Year of Our Lord.
Our modern calendar system really uses
the original view of the birth of Jesus
as where we start Anno
Dominei versus Before Christ
or the Common Era versus
Before the Common Era.
Now, it's interesting
that it turns out that
Jesus was likely born slightly before.

Spanish: 
pueden ir al reino de los cielos,
y, de alguna manera, lo tienen ganado,
más que los ricos y poderosos,
eso era una buena noticia para mucha gente.
Los evangelios fueron
escritos varias décadas después, dependiendo
de tu punto de vista,
de la muerte o ascensión de Jesús,
según las creencias cristianas.
Jesús nació un poco antes del año 1.
Muchos historiadores ponen su
nacimiento entre los años 6 y 4 a.E.C., antes de la Era Común.
Calculan
su muerte entre los años 30 y 33 E.C., de la Era Común.
También podemos usar los
términos originales: antes de Cristo y "el año del Señor".
Nuestro sistema calendárico se basa en
la visión original del nacimiento de Jesús,
ya sea que usemos antes y después de Cristo o
antes y después de la Era Común.
Lo más probable es que
Jesús haya nacido un poco antes

Bulgarian: 
Малко преди оригиналното схаващане
за неговото раждане.
Той трябва да се е родил 
някъде по времето
на римския император Август,
но ще говорим за това в други 
видеоклипове.
Смъртта му трябва да е била
по времето на император Тиберий.
И тези евангелия на Марко, 
Матей, Лука и Йоан
са били написани, когато 
животът е бил много труден
за еврейския народ 
и ранните християни.
Тогава е бил вдигнат еврейския бунт,
след което Римската империя 
разрушава Соломоновия храм.
Тогава също са били 
гоненията на християните,
особено от хора
като император Нерон,
който обвинява християните 
за големия пожар в Рим
и, като цяло, ги убива за забавление.
Искал е само да ги тормози, 
да ги премахне.
Сега вече знаем, че всичко това,
включително и животът на Исус,
е било по времето 
на Римската империя.
Намираме се в източния ѝ край,
на изток от Средиземно море.
Днес в по-голямата си част това са

Spanish: 
Un poco antes de la original
visión del nacimiento de Cristo.
Ahora bien, su nacimiento hubiera
sido el correcto alrededor de ese tiempo...
O habría sido bajo
el reinado del emperador Augusto,
como hablamos en otros videos.
Y su muerte habría sido
bajo el reinado del emperador Tiberio.
Y estos Evangelios de Marcos,
Mateo, Lucas y Juan.
fueron escritos en tiempos difíciles
para el pueblo judío y
para los primeros cristianos.
Tenemos la Rebelión judía
donde el segundo templo
es destruído por Roma.
Tenemos la significativa
persecución de los cristianos,
especialmente sobre todo
por personas como el emperador Nerón
en la que el culpa del incendio
de Roma a los cristianos
y él sólo, esencialmente,
los mata sólo por diversión.
En realidad sólo para eliminarlos,
persiguirlos.
Y entendamos donde sucede todo esto,
la vida y los tiempos de Jesús ocurrieron
en el Imperio Romano.
Estamos en el borde oriental
en el Mediterráneo oriental
Justo aqui.
Esto sería lo que hoy en día es Israel

English: 
Slightly before the original
view on the birth of Christ.
Now, his birth would have
been right around the time...
Or it would have been under
the reign of Emperor Augustus,
as we talk about in other videos.
And his death would have been
under the reign of Emperor Tiberius.
And these Gospels of Mark,
Matthew, Luke, and John.
These are written during really hard times
for the Jewish people and
for the early Christians.
You have the Jewish Rebellion
where the Second Temple
is destroyed by Rome.
You have the significant
Christian persecution,
especially by folks like Emperor Nero
where he blames the fire
in Rome on Christians
and he just, essentially,
just kills them for fun.
Really just to purge
them, to persecute them.
And, just to understand where
all of this takes place,
the life and times of Jesus takes place,
it is in the Roman Empire.
We're on the eastern edge of it
at the eastern Mediterranean
right over here.
This would be modern day Israel

Spanish: 
de lo que consideramos el año de su nacimiento.
Este nacimiento debió haber sucedido en la época
del reinado del emperador Augusto,
como hemos visto en videos anteriores.
Su muerte
debió suceder bajo el reinado del emperador Tiberio.
Los evangelios de Marcos, Mateo, Lucas y Juan debieron
ser escritos durante
una época muy difícil para los judíos y los primeros cristianos.
Ocurrió la rebelión judía,
y Roma destruyó el segundo templo judío.
Ocurrió una importante persecución cristiana,
por gente como Nerón,
quien culpó a los cristianos del incendio
de Roma, y quien los mataba
solo por diversión, solo como purga y persecución.
Entendamos que la vida y época de Jesús ocurren
Entendamos que la vida y época de Jesús ocurren
bajo el Imperio romano,
en el extremo oriental del Imperio,
en el Mediterráneo oriental, aquí.
Hoy esto es básicamente

Polish: 
Nieco przed datą, którą kiedyś uważano za czas narodzin Chrystusa.
Więc, jego narodziny miały miejsce gdzieś w czasie...
albo też narodził się pod rządami cesarza Augusta,
jak też mówiliśmy w innym filmie,
a jego śmierć miała miejsce
pod rządami cesarza Tyberiusza.
A te ewangelie, Marka, Mateusza, Łukasza i Jana,
zostały spisane w naprawdę trudnych czasach
dla żydów i pierwszych chrześcijan.
Mamy wtedy Wojnę Żydowską,
kiedy Drugą Świątynię zburzyli Rzymianie.
Mamy ostre prześladowania chrześcijan,
szczególnie przez kolesi jak cesarz Neron,
który oskarżył chrześcijan o podpalenie Rzymu
i ich mordował, generalnie dla zabawy.
Naprawdę, tylko po to, by ich zgładzić, prześladować.
Teraz, po prostu żeby zrozumieć, gdzie to się działo,
by zrozumieć życie i czasy Jezusa...
To jest Cesarstwo Rzymskie.
A my jesteśmy na wschodniej granicy.
na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, o tu.
To współcześnie jest Izrael

Hungarian: 
kicsit korábban annál, amit születése időpontjának tartanak.
Születése nagyjából arra az időre tehető,
amikor Augustus császár uralkodott,
ahogy erről egy másik videóban már beszéltünk,
halála pedig
Tiberius császár uralkodása idején történhetett.
Ezek az evangéliumok, Márk, Máté, Lukács és János evangéliumai,
nagyon nehéz időkben íródtak,
a zsidóság és a korai keresztények szempontjából.
Ekkor volt a Zsidó felkelés,
amikor is a rómaiak elpusztították a Második Templomot,
folytak a nagy keresztényüldözések,
elsősorban olyanok által, mint Néró császár,
aki Róma leégéséért a keresztényeket okolta,
és lényegében csak a szórakozás kedvéért gyilkoltatta őket,
csak hogy elpusztítsa és üldözze őket.
És hogy megértsük, hol történtek ezek az események,
hogy hol zajlott le Jézus élete:
nos a Római Birodalom területén,
annak keleti határszélein
a Földközi-tenger keleti partjainál.
Ez nagyrészt a mai Izrael állam

Spanish: 
y Palestina en su mayoría.
Esta es una versión ampliada.
Jesús nació en Belén.
Y esto es la escena
les mostraré muchas pinturas
Como pueden imaginar, él es una persona
que ha inspirado
una gran cantidad de pinturas.
Ésta es una pintura
de los tres reyes magos
visitando y llevando sus
regalos al niño Jesús.
Los Magos, eran sacerdotes zoroástricos
que venían de Persa a visitar a Jesús
según los relatos bíblicos.
Se crió en Nazaret
Y es por eso que
es conocido como Jesús de Nazaret.
Los evangelios no hablan
mucho sobre sus primeros años
Empiezan a hablar  sobre su vida
cuando tiene alrededor de sus 30 años
y el primer testimonio importante
después de que la virgen María diera a luz.

English: 
and Palestine for the most part.
This is a zoomed in version.
And Jesus is born in Bethlehem.
And this is a scene.
I'm gonna show you a lot of paintings.
As you can imagine, he's a figure
that has inspired a lot of paintings.
This is a figure of the three magi
visiting and giving their
gifts to the infant Jesus.
Magi, famously the Zoroastrian priests,
coming from Persia to visit Jesus,
according to biblical accounts.
And he is raised in Nazareth.
And that's why he's oftentimes
referred to as Jesus of Nazareth.
And the gospels don't talk
a lot about his early life.
They start to talk a lot about his life
once he hits his late 20's or early 30's.
And the first really significant account
after his famous birth to the virgin Mary.

Hungarian: 
és Palesztina területe.
Ez egy felnagyított változat.
Jézus Betlehemben született
és ez az a jelenet,
most egy csomó festményt fogok mutatni,
képzelhetitek, hogy egy olyan történelmi alak, mint Jézus
milyen sok festményt ihletett,
ez az a három mágus,
amint meglátogatják és megajándékozzák a gyermek Jézust.
A mágusok, a zoroasztrista papok
Perzsiából érkeztek Jézus látogatására,
a Biblia állítása szerint.
Názáretben nevelkedik fel,
és ez az oka annak, hogy gyakran
Názáreti Jézusnak nevezik.
Az evangéliumok nem mesélnek sokat élete korai szakaszáról,
akkor kezdenek csak többet beszélni életéről,
mikor eléri a 20-as évei végét, 30-as évei elejét.
És az első jelentősebb esemény
híres születése után, mikor megszüli őt Szűz Mária,

Polish: 
i Palestyna, w większej części.
To jest wersja powiększona.
Jezus urodził się w Betlejem.
A to jest ilustracja.
Pokażę dzisiaj sporo obrazów.
Jak możecie sobie wyobrazić, jest kimś,
kto był inspiracją dla całkiem wielu obrazów.
To jest scenka z trzema magami
odwiedzającymi Jezusa i wręczającymi mu prezenty.
Magowie, sławni kapłani zaratusztriański
przybyli z Persji do Jezusa,
według podania biblijnego.
Z kolei wychowany został w Nazarecie.
Dlatego też często
zwie się go Jezusem z Nazaretu.
Ewangelie nie mówią zbyt wiele na temat jego młodości.
Zaczynają opisywać jego życie
w okolicach jego trzydziestki.
I pierwszym ważnym sprawozdaniem
po jego słynnych narodzinach z dziewicy Marii.

Spanish: 
Israel y Palestina.
Este es un acercamiento.
Jesús nació en Belén.
Esta es la escena.
Les mostraré muchas pinturas.
Como vemos, es
un personaje que ha inspirado muchas pinturas.
Estos son los tres magos,
visitando y dando regalos al niño Jesús.
Los magos (sacerdotes zoroástricos)
llegaron de Persia a visitar a Jesús,
según las fuentes bíblicas.
Creció en Nazaret.
Por ello, es común
que se le llame “Jesús de Nazaret”.
Los evangelios no hablan mucho de sus primeros años.
Empiezan a narrar su vida cuando
tiene 30 años más o menos, y ese es
el primer testimonio importante
de su vida después de que la Virgen María lo diera a luz.

Bulgarian: 
териториите на Израел и Палестина.
Това е увеличен изглед на мястото.
Исус е бил роден във Витлеем.
Показано е на тази картина.
Ще ти показвам много картини.
Както може би си представяш,
той е човек,
който е вдъхновил много художници.
На тази картина са изобразени
тримата маги (влъхви),
които посещават и дават 
своите дарове на бебето Исус.
Според Библията тези маги 
са зороастрийски жреци,
идващи от Персия, 
за да се поклонят на Исус.
Той израства в Назарет
и затова често го наричат
Исус от Назарет.
В евангелията не се говори много 
за неговото детство.
За него се пише много
след като става на около 30 години.
И първият истински важен момент
след като Дева Мария го ражда...

Spanish: 
José, el esposo de Maria, era su padre adoptivo
pero el Espíritu Santo o Dios
era su verdadero padre,
ya que María es virgen.
Después de esto, lo mas importante es
su bautizo realizado por Juan el Bautista
Juan el Bautista era otro predicador,
figura profética de ese tiempo.
Una muy importante.
Él tenía una gran cantidad de seguidores.
él bautizba a la gente en el río Jordan.
en esta región.
Este es el río Jordán
Y esto es una representación del
bautizo de Jesús por Juan el Bautista
Y, como es sabido, Juan el Bautista dijo,
"No, Tu deberías bautizarme a mí".
Jesús respondió "No, tu bautizame"
después de esto, Jesús fue bautizado
el sol brilla sobre Jesús
Dios dice "Este es mi hijo."
De acuerdo con los relatos bíblicos.
Poco después Juan el Bautista fue
arrestado por el rey Herodes de Galilea.
Recordemos que Galilea es el lugar donde Jesús vivió

Spanish: 
José, el esposo de María, es su padre adoptivo,
pero el padre real era el Espíritu Santo o Dios,
por lo cual María es virgen.
Después de esto, lo más importante es
su bautizo por Juan el Bautista.
Juan el Bautista era otro predicador,
un profeta de la época.
Muy importante.
Tenía muchos seguidores.
Bautizaba a la gente en el río Jordán,
en esta región.
Este de aquí es el río Jordán.
Este es un cuadro del famoso
bautizo de Jesús por Juan el Bautista.
Juan el Bautista dijo: “No debería bautizarte”.
"¡Tú deberías bautizarme!”
Jesús respondió: “Hazlo así por ahora...”
Entonces, Jesús fue bautizado y
el sol brilló sobre Jesús, y
Dios habló: “Este es mi Hijo”.
Sucedió así según los testimonios bíblicos.
Poco después, Juan el Bautista es
arrestado por el rey Herodes de Galilea.
Recordemos: Jesús vivió en Galilea y allí

English: 
His purported father,
Joseph, was Mary's husband,
but the Holy Ghost or God
was the actual father,
making this a virgin birth.
But, after that, the
first significant event
is really his baptism by John the Baptist.
John the Baptist was another preacher,
prophetic figure of that time.
A significant one.
He had a lot of followers.
And he as baptizing people
in the Jordan River,
right in that region.
This is the Jordan River right over here.
And this is a depiction of the
famous baptism of Jesus
by John the Baptist.
And, famously, John the Baptist said,
"No, you should be baptizing me."
But then after Jesus said,
"No, no, you baptize me."
And, after, Jesus was baptized.
Famously the sun shines on Jesus
and God speaks that "This is my son."
According to, once
again, biblical accounts.
And John the Baptist, shortly after that,
gets arrested by King Herod of Galilee.
Remember, Galilee is
the home region of Jesus

Hungarian: 
bár állítólagos apja, József, Mária férje,
tényleges apja viszont a Szentlélek, vagy maga Isten,
így Mária szűz létére szül gyermeket,
tehát ezután az első jelentősebb esemény
megkeresztelkedése, melyet Keresztelő Szent János végez el.
Keresztelő Szent János egy másik prédikátor,
az akkori idők próféta jellegű alakja volt,
egy jelentős személy.
Számos követője volt,
és követőit a Jordán folyóban keresztelte meg
itt ezen a vidéken.
Ez itt a Jordán folyó.
Ez pedig egy kép
arról a híres jelenetről, amikor Keresztelő Szent János megkereszteli Jézust.
És a legenda szerint Keresztelő Szent János azt mondta:
"Nem, inkább Neked kellene engem megkeresztelned,
de Jézus mégis azt mondta, "Nem,  nem, Te keresztelj meg engem".
És ekkor, miután Jézus megkeresztelkedett
rásütött a nap,
és Isten így szólt: "Ez az én fiam",
megint csak a Biblia leírása szerint.
Keresztelő Szent Jánost nemsokkal ezután
elfogatta Heródes király, Galilea uralkodója.
emlékezzünk, Galilea Jézus szülőföldje,

Polish: 
Jego przybrany ojciec, Józef, był mężem Marii,
ale to Duch Święty lub Bóg był jego prawdziwym ojcem,
czyli było to dzieworództwo.
Ale, po tym, pierwszym ważnym wydarzeniem
był chrzest u Jana Chrzciciela
Jan Chrzciciel był kolejnym głosicielem,
prorokiem tamtych czasów,
naprawdę istotnym,
miał dużo naśladowców.
Chrzcił ludzi nad rzeką Jordan,
w tym regionie.
To to, to właśnie jest Jordan.
A to jest ilustracja przedstawiająca
słynny chrzest Jezusa przez Jana Chrzciciela.
Jan Chrzciciel rzekł wtedy
"Ależ nie, to ty powinieneś mnie ochrzcić."
Ale Jezus odpowiedział "Nie, nie, ty mnie ochrzcij."
A następnie, gdy Jezus został ochrzczony,
blask słoneczny oświetlił Jezusa
i Bóg wyrzekł "To jest mój syn"
według, oczywiście, sprawozdania biblijnego.
A Jan Chrzciciel zaraz potem
został aresztowany przez Heroda, króla Galilei.
Jak pamiętacie, Galilea była rodzinnym regionem Jezusa,

Bulgarian: 
Предполагаемият му баща, Йосиф, 
е бил съпруг на Мария,
но Светия Дух, или Господ, 
е бил истинският му баща,
и раждането му е било един вид 
партеногенеза (непорочно зачатие).
Но след това първото 
истински важно събитие
е неговото покръстване 
от Йоан Кръстител.
Йоан също е бил проповедник
по онова време 
и при това много важен.
Имал е много последователи
и е кръщавал хора на бреговете
на река Йордан.
В този регион.
Това е река Йордан.
Това е изображение от известното 
кръщение на Исус.
Както е известно, Йоан е казал:
"Аз имам нужда да се кръстя от Тебе".
Но след това Исус е казал:
"Не, ти ме кръсти сега."
И след това Исус бил покръстен.
Тогава слънцето го огряло
и Господ казал:
 "Да, това е моят син."
Всичко това е според Библията.
И малко след това
Йоан Кръстител
е арестуван по заповед 
на цар Ирод от Галилея.
Запомни, че Галилея е мястото, 
където Исус

Spanish: 
donde haría la mayor parte de su predicación.
Y, después de eso, Jesús se dedica
solamente a predicar.
Al mismo tiempo,
está realizando todos esos milagros
Está sanando a la gente,
convierte el agua en vino,
camina sobre el agua, revive a los muertos
Todo esto, de acuerdo a los relatos biblícos.
Es tu decisión si crees o no
La mayoría de las cosas ocurren en Galilea
para después dirigirse a Jerusalén
donde cumple su destino
Según los Evangelios,
se destacan 12 discípulos que el llamó
Y hay doce en particular que son llamados
pero tiene muchos, muchos más que eso.
Les dice "Miren voy encontrar mi destino ahí,
pero lo hago voluntariamente.. "
Pero, más que sus milagros, es interesante
sus enseñanzas son lo mas interesante.
Esto podría explicar el porque
muchas personas lo consideraban como buena noticia.
Voy a citar el evangelio de
Mateo, voy a citar aquí.

Bulgarian: 
в последствие ще проповядва 
през повечето време.
И след това Исус наистина започва
да разширява 
проповедническата си дейност.
В същото време 
той извършва всякакви чудеса.
Изцелява хора, превръща
 водата във вино,
ходи по вода, 
съживява умрели хора.
Разбира се, така пише в Библията.
Можеш ра решиш 
дали да вярваш на това.
Повечето от тези неща 
ги прави в Галилея.
И по-късно 
той стига до Йерусалим,
за да посрещне съдбата си.
Според евангелията той казва
на своите последователи, 
своите апостоли,
обръщайки се конкретно
към 12 от тях,
защото са наистина много:
"Вижте, ще посрещна 
съдбата си там,
но ще го направя доброволно."
Но освен извършените 
от него чудеса,
трябва да видим 
какво е проповядвал.
Това може да ти даде представа
защо много хора
са наричали това "добри новини".
Сега ще цитирам един откъс
от Евангелие от Матей.

Hungarian: 
ahol a legtöbb prédikációját tartja majd.
Ezután kezdenek Jézus tanításai egyre inkább tért hódítani,
és mindeközben
számos csodát tesz.
Meggyógyít embereket, vizet változtat borrá,
vízen jár, visszahoz embereket a halálból,
természetesen ezek is mind a Biblia leírásai szerint történtek így.
Eldöntheted magad, hogy elhiszed-e vagy sem.
Jézus leginkább Galilea területén térít,
de végül eljut Jeruzsálembe is,
ahol beteljesedik sorsa.
Ott elmondja, az Evangéliumok szerint
tanítványainak, követőinek,
akik közül 12-ről külön is említést tesznek,
de ennél jóval több követője volt,
tehát elmondja nekik: "nézzétek, itt fog beteljesedni sorsom,
de az én akaratomból történik így".
De a Jézusnak tulajdonított csodáknál sokkal érdekesebb
megvizsgálni, hogy mit is tanított,
és ez segít megérteni,
miért voltak ezek jó hírek sok ember számára.
Máté evangéliumából

Polish: 
tam, koniec końców, najwięcej głosił.
Niedługo potem Jezus na całego
zajął się swoją służbą.
A w czasie jak to robił,
dokonywał wszystkich tych cudów.
Uzdrawiał ludzi, zmieniał wodę w wino,
chodził po wodzie, wskrzeszał zmarłych,
wszystko to, oczywiście, według sprawozdania biblijnego.
Możecie sami zdecydować, czy w to wierzyć, czy nie.
I większość tego dokonał w Galilei.
W końcu wyruszył do Jerozolimy,
by wypełnić przeznaczenie.
Powiedział, według ewangelii,
według jego naśladowców, uczniów...
o 12 z nich najbardziej pamiętamy,
ale miał ich wiele, wiele więcej,
"Słuchajcie, idę wypełnić swoje przeznaczenie,
ale robię to chętnie."
Ale, bardziej niż jego cuda,
interesujące są jego nauki.
I mogą one dać wam nieco pojęcia dlaczego,
wielu ludzi zwało to dobrą nowiną.
To jest z ewangelii Mateusza,
będę z niej cytował.

Spanish: 
dará la mayoría de sus enseñanzas.
Después de esto, Jesús se dedica
completamente a predicar.
Al mismo tiempo,
realiza muchos milagros.
Sana a los enfermos, convierte
el agua en vino, camina sobre el agua, revive a los muertos.
Todos estos son testimonios bíblicos.
Es tu decisión si los crees o no.
La mayoría ocurren en Galilea.
Finalmente, va a Jerusalén, donde
encuentra su destino.
En los evangelios,
se destacan 12 discípulos, pero
se destacan 12 discípulos, pero
tenía muchos más.
Les dice que encontrará su destino allí,
pero lo hace voluntariamente.
Más que sus milagros, lo
interesante son sus enseñanzas.
Esto puede explicar por qué mucha
gente las llama “buenas noticias”.
Esto que citaré es del Evangelio
según Mateo.

English: 
where he will eventually
do most of his preaching.
And, after that, Jesus starts to really
go full into effect in his ministry.
And, while he's doing that,
he's performing all of these miracles.
He's healing people,
turning water into wine,
walking on water, bringing
people back from the dead.
And this is, of course,
according to biblical accounts.
You can decide if you
believe these or not.
And he does most of that in Galilee.
And, eventually, he makes
his way down to Jerusalem
to meet his fate.
He tells, according to the Gospels,
his followers, his disciples....
And there's 12 in particular
that are called out,
but he has many, many more than that.
That "Look, I am going
to meet my fate there,
but I'm doing it willingly."
But, more than his
miracles, it's interesting
to look at some of what he preached.
And this might give you a
little bit of a sense why
many people would have
called this good news.
So, this is from the Gospel of Matthew
that I'm gonna quote right over here.

English: 
And this first part comes
from his Sermon of the Mount.
He goes to the top of a mountain
and he gives this sermon.
"Blessed are the poor in spirit:
for theirs is the kingdom of heaven."
"Blessed are the meek: for
they shall inherit the earth."
"Blessed are the merciful:
for they shall obtain mercy."
"Blessed are the pure in heart:
for they shall see God."
"Blessed are the peacemakers:
for they shall be called sons of God."
So, all of that, if you're a peasant,
if you're someone with not a lot,
you're downtrodden, hard life.
You're like, "Look, blessed
are the poor in spirit:
for theirs is the kingdom of heaven."
you could view this as good news.
"Ye have heard that it was said
an eye for an eye and a tooth for a tooth,
but I say unto you, resist
not him that is evil.
But whosoever smiteth
thee on thy right cheek,
turn to him the other also."
Even in modern times,
this is not an easy way...
This is not an easy way to live.
Someone who's doing something to you,
don't try to seek revenge.
And this is a very different tone
than a lot of what you might
get in the Old Testament.

Spanish: 
La primera parte viene del Sermón de la Montaña. Dio este sermón
en una montaña.
"Bienaventurados los humildes, porque de ellos es el reino de los cielos”.
"Bienaventurados los humildes, porque de ellos es el reino de los cielos”.
“Bienaventurados los mansos, porque ellos poseerán la tierra”.
“Bienaventurados los mansos, porque ellos poseerán la tierra”.
"Bienaventurados los misericordiosos, porque obtendrán misericordia”.
"Bienaventurados los puros de corazón, porque ellos verán a Dios”.
"Bienaventurados los puros de corazón, porque ellos verán a Dios”.
“Bienaventurados los pacificadores, porque ellos serán llamados hijos de Dios”.
“Bienaventurados los pacificadores, porque ellos serán llamados hijos de Dios”.
Si fueras campesino y no tuvieras
posesiones, si tuvieras una vida de opresión,
posesiones, si tuvieras una vida de opresión,
pensarías: “Bienaventurados los humildes de espíritu,
porque de ellos es el reino de los cielos”, y
lo verías como buenas noticias.
“Oíste que fue dicho:
Ojo por ojo, y diente por diente,
pero yo te digo: no resistas al que es malo;
antes, a cualquiera que te hiera en
la mejilla derecha, enséñale también la otra”.
Incluso hoy, no es fácil vivir así.
Incluso hoy, no es fácil vivir así.
Si alguien te hace algo,
no trates de vengarte.
Es un tono muy diferente
al resto del Viejo Testamento.

Spanish: 
Y esta primera parte viene
de su Sermón de la Montaña.
El subió a la cima de la montaña
y dijo lo siguiente:
"Bienaventurados los pobres en espíritu:
porque de ellos es el reino de los cielos ".
"Bienaventurados son los mansos, porque
ellos heredarán la tierra ".
"Bienaventurados los misericordiosos:
porque ellos alcanzarán misericordia".
"Bienaventurados los de corazón puro:
porque ellos verán a Dios ".
"Bienaventurados los pacificadores:
porque ellos serán llamados hijos de Dios ".
De todo esto, si fueras un campesino y
no tuvieras posesiones,
si tuvieras una vida de opresión
Pensarías "Bienaventurados los pobres de espíritu
porque de ellos es el reino de los cielos ".
lo verian como una buena noticia.
"Habéis oído que se dijo:
ojo por ojo y diente por diente,
pero yo te digo: "no resistas al que es malo
antes, a cualquiera que te hiera en
la mejilla derecha, enseñalé también la otra"
Incluso en los tiempos modernos,
esto no es una manera fácil ...
Esto no es una manera fácil de vivir.
si alguien te hace algo
no trates de buscar venganza.
Y esto es un tono muy diferente
a lo que se decia en el Antiguo Testamento

Bulgarian: 
Първата част идва от неговата 
Проповед на планината.
Той се качва на върха
и изнася своята проповед:
"Блажени бедните духом,
защото тяхно е Царството небесно."
"Блажени кротките, защото 
те ще наследят земята."
"Блажени милостивите, защото
те ще бъдат помилувани."
"Блажени чистите по сърце, 
защото те ще видят Бога."
"Блажени миротворците, защото 
те ще се нарекат синове Божии."
И ако човек е на мястото 
на тези селяни,
които са нямали много 
и са били тормозени цял живот,
би си казал: "Я виж, 
блажени бедните духом,
защото тяхно е Царството небесно".
И това биха били 
добри новини за него.
"Слушали сте, че бе казано:
„око за око, и зъб за зъб”.
Аз пък ви казвам: 
да се не противите на злото.
Но, ако някой ти удари плесница
 по дясната страна,
обърни му и другата."
Дори и в днешно време
това не е лесно...
не е лесен начин на живот.
Ако някой ти стори нещо лошо,
не търси отмъщение.
Това е едно много 
различно отношение
в сравнение с това, което 
можем да прочетем в Стария завет.

Hungarian: 
fogok idézni, ez az itt,
és ez az első rész a Hegyi beszédből,
amikor felmegy egy hegy tetejére
és ott beszédet tart:
Boldogok a lelki szegények:
mert övék a mennyeknek országa."
Boldogok a szelídek: mert ők örökségül bírják a földet.
Boldogok az irgalmasok: mert ők irgalmasságot nyernek.
Boldogok, akiknek szívük tiszta:
mert Ők az Istent meglátják."
Boldogok a békességre igyekezők:
mert ők az Isten fiainak mondatnak."
Tehát ha földműves vagy,
nincstelen ember,
elnyomott, sanyarú életű,
és azt hallod "boldogok a lelki szegények:
mert övék a mennyeknek országa"
ezt igazán jó hírnek fogod tartani.
"Hallottátok, hogy megmondatott:
Szemet szemért és fogat fogért.
Én pedig azt mondom néktek: Ne álljatok ellene a gonosznak,
hanem a ki arcul üt téged jobb felől,
fordítsd felé a másik orcádat is."
Még a mai világban sem könnyű...
...nem könnyű eszerint élni,
hogy ha valaki rosszat tesz velünk,
ne akarjunk bosszút állni.
És ez egy nagyon más hangnem,
mint amivel az Ószövetségben találkoztunk.

Polish: 
Pierwsza część pochodzi z Kazania na Górze.
Wszedł na szczyt góry
i wygłosił kazanie.
"Błogosławieni ubodzy w duchu,
albowiem do nich należy królestwo niebieskie."
"Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię."
"Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią."
"Błogosławieni czystego serca,
albowiem oni Boga oglądać będą."
"Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój,
albowiem oni będą nazwami synami Bożymi."
Więc, w sumie, jeśli jesteś chłopem,
nie masz za dużo, jesteś uciskany,
masz ciężkie życie,
Mówisz "Słuchaj, błogosławieni ubodzy w duchu,
albowiem do nich należy królestwo niebieskie."
Możesz to postrzegać jako dobrą nowinę.
"Słyszeliście, że powiedziano
Oko za oko i ząb za ząb!
A Ja wam powiadam: Nie stawiajcie oporu złemu.
Lecz jeśli cię kto uderzy w prawy policzek,
nadstaw mu i drugi!
Nawet w dzisiejszych czasach nie jest to łatwa droga...
Nie jest to łatwa droga życiowa.
Ktoś ci coś robi,
nie szukaj zemsty.
Jest to w innym tonie
niz inne rzeczy, które możesz znaleźć w Starym Testamencie.

English: 
"Ye have heard that it was said,
thou shalt love thy neighbor
and hate thine enemy,
but I say unto you love your enemies
and pray for them that persecute you."
Once again, not an easy thing to do.
Even in modern terms, you can view this as
a very forward, very advanced way
of thinking about the world.
He also, beyond this idea of
embracing even your enemies
and not seeking revenge and that the poor
have access to this kingdom of heaven,
he really also liked to
take it to the hypocrites,
especially those who viewed themselves
as the bearers of the religion.
In particular, he picks on the Pharisees,
which was a sect of Jews at the time
who viewed themselves very ritualistic.
Remember, Jesus, himself,
is a Jewish preacher.
He's a Jewish teacher.
He is viewed as a rabbi himself.
"And when ye pray, ye shall
not be as the hypocrites.
For they love to stand and pray
in the synagogues and in
the corners of the street
that they may be seen of men."
So, these hypocrites, they
pray just so other people
can see how religious they are.

Spanish: 
“Oíste que fue dicho:
amarás a tu prójimo y aborrecerás a tu enemigo,
pero yo te digo: ama a tus enemigos
y ora por quienes te persiguen”.
Tampoco es fácil hacerlo.
Incluso hoy, suena como
una manera muy avanzada
de pensar en el mundo.
Además de la idea de amar a tus enemigos
y no buscar venganza, y de que el pobre
entre al reino de los cielos,
no le gustaban los hipócritas, especialmente
quienes se veían a sí mismos
como los portadores de la religión.
En particular, los fariseos,
una secta judía de la época
que era muy ritualista.
Recordemos: Jesús es un predicador judío.
Es un maestro judío.
Se le ve como rabino.
“Cuando reces, no seas como los hipócritas.
Les encanta pararse y orar
en las sinagogas y en la calle
para que todos los vean”.
Estos hipócritas rezaban para que la gente viera
lo religiosos que eran.

Spanish: 
"Habéis oído que se dijo:
amarás a tu prójimo
y odiarás a tu enemigo,
pero os digo que ama a tus enemigos
y oren por los que os persiguen ".
Una vez más, no es una cosa fácil de hacer.
Incluso hoy en día  se puede ver esto como
una manera muy avanzada
de pensar sobre el mundo.
También, más allá de esta idea de amar a sus enemigos
y no ir en busca de venganza y que los pobres
tienen acceso a el reino de los cielos,
tampoco le gustaba la gente hipócrita
especialmente aquellos que se veían a sí mismos
como los portadores de la religión.
En particular,  los fariseos,
que era una secta de Judios en aquel tiempo
que se veían así mismos muy ritualistas.
Recordemos que Jesús fue un predicador judío.
Es un maestro judío.
Se le ve como un rabino.
"Y cuando oréis, vosotros
no seas como los hipócritas.
Porque ellos aman el orar
en las sinagogas y en
las esquinas de la calle
donde pueden ser vistos por los hombres ".
estos hipócritas rezaban así para que la gente los viera
lo religiosos que eran

Hungarian: 
"Hallottátok, hogy megmondatott:
Szeresd felebarátodat és gyűlöld ellenségedet.
Én pedig azt mondom néktek: Szeressétek ellenségeiteket,
(...) és imádkozzatok azokért, akik háborgatnak és kergetnek titeket."
Ez megint csak nem könnyű feladat,
még a mai felfogás szerint is
nagyon haladó, fejlett
világnézetre vall.
Amellett, hogy bocsássunk meg ellenségeinknek,
ne kívánjunk bosszút, és hogy a szegények
bejutnak a Mennyországba,
szót emelt az álszentek ellen is,
főleg azok ellen, akik önmagunkat
vallási vezetőknek tartották.
Különösen a farizeusokat támadta,
akik abban az időben a zsidóság egyik szektáját alkották,
akik önmagukat nagyon rituálisnak tartották.
Ne feledjük, Jézus maga is egy zsidó prédikátor,
egy tanító,
és őt magát is rabbinak tartották.
"És mikor imádkozol, ne légy olyan, mint a képmutatók
a kik a gyülekezetekben
és az utcák szegletein fenn állva szeretnek imádkozni,
hogy lássák őket az emberek."
Tehát ezek az álszentek csak azért imádkoznak, hogy más emberek
láthassák, ők mennyire vallásosak.

Bulgarian: 
"Слушали сте, че бе казано:
„Обичай ближния си
и мрази врага си”
Аз пък ви казвам: 
Обичайте враговете си,
благославяйте ония, 
които ви преследват"
Това също не е лесно.
Дори в днешно време
бихте сметнали,
че това е един много напреднал
начин на мислене.
Също така, освен тази идея 
за приемане на врага,
за нетърсене на отмъщение,
 и че бедните
имат достъп до Царството небесно,
той е бил по-критичен 
към лицемерите,
особено към тези, които 
са се представяли
за разпространители на религията.
Като цяло, той осъжда фарисеите,
които са били част от 
еврейска секта по онова време,
и са се имали за силни 
последователи на вярата.
Да не забравяме, че самият Исус 
е бил еврейски проповедник.
Той е бил еврейски учител.
Смятан е за равин.
"И кога се молиш, не бъди 
като лицемерците,
които обичат да се спират по синагоги 
и по кръстопътища да се молят,
за да се покажат пред човеците."
Тези лицемери се молели само, 
за да могат
другите хора да видят
 колко са набожни.

Polish: 
"Słyszeliście, że powiedziano:
Będziesz miłował swego bliźniego, a nieprzyjaciela swego będziesz nienawidził.
A Ja wam powiadam: Miłujcie waszych nieprzyjaciół
i módlcie się za tych, którzy was prześladują."
Znów, nie łatwo tak żyć.
Nawet współcześnie można o tym myśleć jako o
bardzo dojrzałej, przyszłościowej drodze
myślenia o świecie.
Co więcej, pomimo tej idei przyjmowania nawet swych nieprzyjaciół
i porzucania zemsty i tego, że biedni
mają dostęp do królestwa niebios,
naprawdę lubił robić wyrzuty obłudnikom,
szczególnie takim, którzy uważali się
za przywódców religijnych
W szczególności robił problemy Faryzeuszom,
jednej z sekt żydowskich tamtych czasów,
której członkowie uważali się za bardzo prawych.
Jak pamiętacie, sam Jezus też był Żydem.
Był żydowskim nauczycielem.
Sam uważany był za rabbiego.
"Gdy się modlicie, nie bądźcie jak obłudnicy.
Oni lubią w synagogach i na rogach ulic
wstawać i modlić się,
żeby się ludziom pokazać."
Więc ci obłudnicy modlili się tylko, żeby inni widzieli,
jacy to oni nie są religijni.

Polish: 
"Zaprawdę, powiadam wam: otrzymali już swoją nagrodę."
Już zyskali podziw od innych za modlitwy.
"Ty zaś, gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki,
zamknij drzwi i módl się do Ojca twego,
który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który jest w ukryciu,
odda tobie."
Więc nie rób pokazówki ze swoich modlitw.
Czyń to na uboczu a wtedy zyskasz
tą osobistą więź z Bogiem.
Warto zauważyć, że pomimo tego, że dużo głosił
o królestwie niebios dla biednych,
o modlitwie jako osobistej rzeczy,
o tym, że nie powinieneś szukać zemsty
i że masz miłować nieprzyjaciół,
to stał na twardym stanowisku jeśli chodzi o swoje nauki
Powiedział, "Słuchajcie, musicie być ze mną,
jeśli chcecie się dostać do królestwa niebios."
Twardo obstawał przy swoim.
To nie będzie łatwa rzecz
i spowoduje sporo napięć.
Jest jeden cytat, który możecie widzieć w ten sposób.
Ponownie z ewangelii Mateusza,
"Nie sądźcie, że przyszedłem pokój przynieść na ziemię.
Nie przyszedłem przynieść pokoju, ale miecz.

Hungarian: 
"Bizony mondom néktek: elvették jutalmukat.
Vagyis másoktól kapják meg a jutalmukat az imádságukért.
Te pedig a mikor imádkozol, menj be a te belső szobádba,
és ajtódat bezárva, imádkozzál a te Atyádhoz,
a ki titkon van; és a te Atyád, a ki titkon néz,
megfizet néked nyilván."
Tehát ne csinálj nagy ügyet az imádkozásból,
imádkozz elvonultan,
és így lépj személyesebb kapcsolatba Istennel.
Érdemes megjegyezni, hogy bár sokat prédikált
a szegényeknek a mennyországról,
arról, hogy az imádkozás egy személyes dolog,
hogy ne légy bosszúálló,
hogy bocsáss meg ellenségeidnek,
szigorúan állt hozzá tanításai betartásához.
Azt mondta: "velem kell tartanotok,
ha be akartok jutni a Mennyországba".
Ebből nem engedett.
Ez nem lesz könnyű,
és sok feszültséget fog okozni.
Ez az idézet is ezt mutatja be,
ismét, Máté evangéliumából:
Ne gondoljátok, hogy békességet szerezni jöttem a földre;
nem azért jöttem, hogy békességet hozzak, hanem hogy kardot.

Spanish: 
"En verdad, os digo, que
han recibido su recompensa ".
Han recibido el crédito de la gente por sus oraciones
"Mas tú, cuando ores,
entrar en tu cuarto
y, una vez cerrada tu
puerta, ora a tu Padre
que está en secreto, y tu
Padre, que ve en lo secreto
te recompensará ".
No hagas publico
tus plegarias, hazlas en lo secreto y ten
una conexión personal con Dios.
Ahora bien, vale la pena señalar que,
a pesar de que él predicó mucho
sobre el reino de los cielos a los pobres,
la oración es una cosa privada,
que no debes tratar de buscar venganza,
que debes perdonar a tus enemigos,
era muy severo en lo que predicaba
Dijo: "tienes que estar conmigo
Si quieres entrar en el reino de los cielos ".
tenia algunas posturas fuertes.
no será fácil
y causará mucha tensión
Veamos la siguiente cita bajo esta perspectiva,
Una vez más, de el Evangelio de Mateo,
"No penséis que he venido
para traer paz a la tierra.
No he venido a traer paz, sino espada.

Spanish: 
“En verdad te digo, han recibido su recompensa”.
Recibieron crédito de la gente por sus oraciones.
“Pero tú, cuando reces, entra en tu aposento interior
y, con la puerta cerrada, reza a tu Padre
quien está en secreto, y tu Padre, en secreto te
recompensará”.
No hagas públicas
tus plegarias. Hazlo en privado, y ten una
conexión personal con Dios.
Podemos resaltar que, aunque
predicó mucho sobre el reino de los cielos para los pobres,
que rezar es privado,
que no debes buscar la venganza,
que debes conciliarte con tus enemigos,
era muy severo.
Dijo: “Tienes que estar conmigo
si quieres entrar al reino de los cielos”.
Tenía una postura fuerte. No será fácil y
Tenía una postura fuerte. No será fácil y
causará muchas tensiones.
Veamos la siguiente cita bajo esa luz.
De nuevo, del Evangelio de Mateo:
"No piensen que vine a traer paz a la tierra;
no vine a traer paz, sino espada.

Bulgarian: 
"Истина ви казвам, те вече 
получават своята награда."
Хората са вярвали, че те 
наистина се молят.
"А ти, кога се молиш, влез 
в скришната си стая, и
като си заключиш вратата, 
помоли се на твоя Отец,
Който е на тайно; и твоят Отец, Който 
вижда в скришно, ще ти въздаде наяве."
С други думи, не го прави публично,
когато се молиш.
Прави го, докато си сам, и ще бъдеш 
по-близо до Господ.
Добре е да споменем, че въпреки 
факта, че е проповядвал много
за Царството небесно, 
принадлежащо на бедните,
че молитвата е нещо лично,
че не трябва да се търси 
отмъщение,
че човек трябва да бъде 
по-великодушен  спрямо враговете си,
той е бил строг относно
това, което е проповядвал.
Казал е: "Трябва да сте с мен,
ако искате да влезете 
в Царството небесно."
Казвал е открито,
че това няма да е лесно
и ще предизвика много 
неспокойствие.
Това е един от начините да се 
интерпретира този цитат.
Ето още един от Евангелие от Матей:
"Не мислете, че дойдох 
да донеса мир на земята.
Не дойдох да донеса мир, а меч.

English: 
"Verily, I say unto you, they
have received their reward."
They've already gotten the
credit from people for praying.
"But thou, when thou prayest,
enter into thine inner chamber
and, having shut thy
door, pray to thy Father
who is in secret, and thy
Father, who seeth in secret
shall recompense thee."
So, don't make a big
deal about your prayer.
Do it in private and then have this
personal connection with God.
Now, it's worth noting that,
even though he preached a lot
about the kingdom of heaven for the poor,
prayer is a private thing,
that you shouldn't try to seek revenge,
you should be very
conciliatory to your enemies,
he did take a strong stance
on what he was preaching.
He did say, "Look, you gotta be with me
if you want to enter into
this kingdom of heaven."
He took some strong stances.
This isn't gonna be an easy thing
and this is gonna cause a lot of tension.
This is one quote that
you could view that way.
Once again, from the Gospel of Matthew,
"Think not that I came
to send peace on earth.
I came not to send peace, but a sword.

English: 
For I came to set a man at
variance against his father
and the daughter against her mother."
I would interpret this as saying this is
gonna cause a lot of divisiveness.
"And the daughter-in-law
against her mother-in-law.
And a man's foes shall be
they of his own household.
He that loveth father
and mother more than me
is not worthy of me.
And he that loveth son
or daughter more than me
is not worthy of me.
And he that doth not take
his cross and follow after me
is not worthy of me.
He that findeth his life shall lose it
and he that loseth his life
for my sake shall find it."
So, he takes a pretty strong stance.
"Look, you really need to follow me.
But, if you follow me, there's some
very good things that
are waiting for you."
But, eventually, he does make his way...
He tells his...
There's other....
These miracles he's performing.
This is the famous
Transfiguration of Christ
where he makes it
apparent to his followers.
He kind of becomes luminescent
and he becomes apparent to
his followers, his disciples,
that he truly is the son of God.

Spanish: 
Porque vine a poner al hombre
contra su padre
y la hija contra su madre ".
Se interpreta como
que esto causará muchas divisiones
"Y a la nuera contra su suegra"
Y los enemigos del hombre serán
los de su propia casa.
El que ama a su padre
y a su  madre más que a mí
no es digno de mí.
Y el que ama a su hijo
o hija más que a mí
no es digno de mí.
"Y el que no tome su cruz y me siga
no es digno de mí"
El que halla su vida, la perderá
y el que pierde su vida
por causa de mí, la hallará ".
Por lo tanto, toma una postura bastante fuerte.
"Mira, solo tienes que seguirme
Pero, si me sigues
te esperan cosas buenas."
Pero, con el tiempo, lo que hace que su camino ...
El dice
No hay otro...
Estos milagros que hace
Esta es la famosa
Transfiguración de Cristo
donde hace todo evidente para sus seguidores
se vuelve brillante y queda claro
para sus seguidores, discípulos,
que realmente es el hijo de Dios.

Bulgarian: 
Защото съм дошъл 
да настроя син против баща му,
дъщеря против майка ѝ."
За мен това означава, че това
ще предизвика много разногласия.
"И снаха против свекърва ѝ.
Врагове на човека ще бъдат 
собствените му роднини."
Който обича баща си или майка си 
повече от мен,
не е достоен за мен.
Който обича сина си или дъщеря си 
повече от мен,
не е достоен за мен.
Който не вземе своя кръст 
и не ме следва,
не е достоен за мен.
Който се опитва да спечели
живота си, ще го загуби,
но който загуби живота си 
заради мен, ще го спечели."
Той има много ясна позиция 
по този въпрос:
"Наистина трябва да сте с мен,
и ако направите това,
ви очакват много хубави неща."
И впоследствие той отива в...
Казва на своите...
Извършва и всякакви 
други чудеса.
На тази картина е показано 
известното Преображение Господне,
където дрехите му засияват 
и той ясно показва
на своите последователи,
че е Божият син.

Hungarian: 
Azért jöttem, hogy meghasonlást támasszak az ember és az ő apja,
a leány és az ő anyja (...) között."
Ezt a kijelentést én úgy értelmezném, hogy mindez
sok ellentétet fog okozni.
"...a meny és az ő anyósa között,
és hogy az embernek ellensége legyen saját háznépe.
Aki inkább szereti apját vagy anyját, mint engem,
nem méltó hozzám,
és aki inkább szereti fiát és leányát, mint engem
nem méltó hozzám,
és aki nem veszi föl az ő keresztjét, és nem úgy követ engem,
nem méltó hozzám.
Aki megtalálja az ő életét, elveszti azt,
és aki elveszti az ő életét érettem, megtalálja azt."
Tehát leszögezi:
nézzétek, követnetek kell engem,
ám ha követtek,
nagyon jó dolgok várnak rátok".
És végül is eléri,
elmondja,
továbbá még
ott vannak a csodatételei is,
például a híres "Jézus színeváltozása",
amikor nyilvánvalóvá teszi követői számára,
azzal, hogy ragyogóvá válik,
és így követő és tanítványai számára is világossá válik,
hogy ő csakugyan Isten fia.

Spanish: 
Porque vine a poner al hombre contra su padre
y a la hija contra su madre”.
Lo interpreto
como si dijera: esto causará muchas divisiones.
“Y a la nuera contra su suegra”.
“Y los enemigos del hombre serán los de su propia casa”.
“El que ama a su padre o madre más que a mí,
no es digno de mí;
y el que ama a su hijo o hija más que a mí,
no es digno de mí”.
“Y quien no tome su cruz y me siga,
no es digno de mí”.
“Quien halle su vida, la perderá,
y quien la pierda por mi causa, la encontrará”.
Su postura es dura.
“Mira, solo tienes que seguirme.
Pero, si me sigues,
te espera algo muy bueno”.
te espera algo muy bueno”.
 
 
Realiza milagros.
Esta es la famosa Transfiguración de Cristo
donde deja todo claro para sus seguidores.
Se vuelve brillante y queda claro
para sus seguidores, sus discípulos,
que él es el hijo de Dios.

Polish: 
Bo przyszedłem poróżnić syna z jego ojcem,
córkę z matką,"
Według mojej interpretacji oznacza to,
że będzie to powodem wielu podziałów.
"synową z teściową.
"i będą nieprzyjaciółmi człowieka jego domownicy.
Kto kocha ojca lub matkę bardziej niż mnie,
nie jest mnie godzien.
I kto kocha syna lub córkę bardziej niż mnie,
nie jest mnie godzien.
Kto nie bierze swego krzyża i nie idzie za mną,
nie jest mnie godzien.
Kto chce znaleźć swe życie, straci je,
a kto straci swe życie ze względu na mnie, znajdzie je."
Więc to naprawdę twarde stanowisko.
"Słuchaj, naprawdę musisz mnie naśladować,
ale jeśli będziesz,
czekają cię bardzo dobre rzeczy w przyszłości."
I w końcu wyrusza w ostatnią podróż...
Mówi swoim...
Tu jest kolejny...
Te cuda, których dokonuje.
Oto słynne przemienienie Chrystusa,
kiedy jasno ujawnia się swym naśladowcom,
zaczyna tak jakby świecić
i ujawnia swym naśladowcom, swym uczniom,
że naprawdę jest synem Bożym.

Hungarian: 
Ezután eljut,
ez az az év,
attól függően, hogy melyiket fogadjuk el, i.sz. 30,31,32 vagy 33,
tehát eljut Jeruzsálembe, ahol beteljesedik sorsa.
Már korábban megjósolta követőinek,
hogy nehéz sors vár rá,
hogy ott fog meghalni,
és ez egy nagyon fontos hét a keresztény vallásban,
amit úgy neveznek, hogy Nagyhét (Passió).
Eredeti neve, a Passió itt külön jelentéssel bír,
mert valójában Jézus szenvedéseit jelenti.
Ez az a hét, amikor szenved,
ez az a hét, amikor keresztre feszítik,
majd feltámad.
Vasárnap bevonul Jeruzsálembe,
ez Pészah ünnepe (az egyiptomi kivonulás zsidó ünnepe) körül történik,
ami a zsidók számára egy nagyon fontos vallási ünnep.
Tehát a Pészah idején érkezik Jeruzsálembe.
Ez a vasárnap az, amit most Virágvasárnapként ünnepelnek.
Íme egy kép a bevonulásáról,
ahogy az emberek úgy üdvözlik Jeruzsálemben,
szinte mint egy királyt,
pálmaleveleket fektetnek elé, amerre jár.
Azután ez az a híres jelenet,

Spanish: 
Luego, toma el camino...
El año depende de lo que pienses:
¿el año 30, 31, 32, 33 E.C.?
Va hacia Jerusalén para encontrar su destino.
Había profetizado a sus seguidores que
sería un destino duro.
Que moriría allí.
Es una semana muy importante para el cristianismo.
Se llama Semana Santa o de la Pasión.
“Pasión” tiene significados diferentes.
Significa el sufrimiento de Cristo.
Es la semana en que sufre.
Es la semana cuando
lo crucifican y luego resucita.
Llega a Jerusalén en domingo.
Es la época de la pascua.
Es un periodo religioso judío muy importante.
Llega a Jerusalén cerca de la pascua.
El domingo de su llegada se celebra como “Domingo de Ramos”.
Estas son ilustraciones de su llegada, y
le dan la bienvenida a Jerusalén
como a un rey.
Ponen las palmas en su camino.
Aquí es cuando va al

English: 
And then, he makes his way...
This is the year, depending on whether
you think it's 30, 31, 32, 33 CE.
He makes his way to
Jerusalem to meet his fate.
He's already prophesized to his followers
that this is gonna be a tough fate.
That he's gonna die there.
And this is a very important
week in Christianity.
It's referred to as Passion Week.
And the term passion has
a different connotation.
It really means the suffering of Christ.
This is the week that he suffers.
This is the week that he gets crucified
and then resurrected.
So, he goes to Jerusalem on Sunday.
This is around the time of Passover.
Very important religious
period for the Jewish people.
And he comes to Jerusalem near Passover.
That Sunday that he comes is
now celebrated as Palm Sunday.
This is imagery of it where he's coming
and some people are
greeting him to Jerusalem
as kind of a king.
They're laying down these
palms before his path.
Then, this is the famous where he goes to

Polish: 
Następnie wyrusza.
Jest to rok, w zależności od tego,
co myślicie, 30, 31, 32 albo 33 n.e.
Wyrusza do Jerozolimy by wypełnić przeznaczenie.
Już przepowiedział swoim naśladowcom,
że będzie to trudne przeznaczenie,
że tam umrze.
I jest to bardzo istotny tydzień dla chrześcijaństwa.
Często określany jako tydzień pasyjny.
Termin pasja ma tu inne znaczenie.
Oznacza cierpienie Chrystusa.
Jest to tydzień, w którym cierpi.
Jest to tydzień, w którym jest stracony
a potem wskrzeszony.
Więc, dociera do Jerozolimy w niedzielę.
Dzieje się to w okolicach Paschy,
bardzo ważnego święta religijnego dla Żydów.
Przybywa do Jerozolimy w okolicach Paschy.
Niedziela, w której przybył, jest teraz obchodzona jako niedziela palmowa.
Oto obraz przedstawiajacy jego przybycie
i ludzi, którzy go witają w Jerozolimie,
jako kogoś w rodzaju króla.
Kładą witki palmowe przed nim.
Potem dokonuje kolejnego sławnego czynu

Bulgarian: 
И тогава той тръгва към...
в зависимост от това дали според теб
е било 30, 31, 32 или 33 година 
от новата ера.
Той тръгва към Йерусалим
да посрещне съдбата си.
Вече е предрекъл на своите 
последователи,
че това ще е много трудно,
че той ще трябва да умре.
Това е много важна седмица 
за християнството.
Известна е като Страстна седмица.
Като думата "страстна" 
има съвсем друга конотация.
Истинското ѝ значение тук е 
"страданието" на Христос.
Това е седмицата, през която 
той страда,
през която той бива разпънат 
и след това възкръсва.
И така, той отива в Йерусалим 
в Неделя,
която е преди Пасха,
което е много важен религиозен 
празник за еврейския народ.
Та той пристига в Йерусалим 
в навечерието на Пасха.
В днешно време в неделята, в която
той пристига, се празнува Цветница.
Това е изобразено на тази картина,
където някои хора го посрещат
в Йерусалим, все едно е някакъв цар.
Те полагат маслинови клонки 
на пътя му.
И тук е показано, как той влиза

Spanish: 
luego, toma su camino..
El año depende que lo que pienses
El año 30, 31, 32, 33 EC.?
Va hacia Jerusalén para cumplir con su destino.
Él ya ha profetizado a sus seguidores
que este va a ser un final difícil.
Que va a morir allí.
Y esta es una muy importante
semana en el cristianismo.
Se conoce como la Semana Santa.
Y el término pasión tiene
una connotación diferente.
Realmente significa el sufrimiento de Cristo.
Esta es la semana que él sufre.
Esta es la semana cuando fue crucificado
y resucitado
Por lo tanto, se dirige a Jerusalén en Domingo.
es la época de Pascua.
una época muy importante para el pueblo judío.
llega a Jerusalen cerca de la pascua
El domingo de su llegada se celebra el Domingo de Ramos
Estas son imágenes de su llegada
donde varias personas le dan la bienvenida a Jerusalén
como a un rey.
Ponen palmas en su camino
Aquí es cuando va

Spanish: 
templo de Jerusalén
y expulsa a los cambistas de dinero.
Piensa: “Al cambiar dinero aquí,
están profanando el templo”.
Luego, el jueves de esa semana,
ocurre la famosa Última Cena.
Algunos piensan que es el “séder” de pascua, pero muchos
historiadores piensan diferente.
Se reúne con sus 12 discípulos.
Les dice: “Uno de ustedes me traicionará”.
Judas Iscariote lo hace.
Va al tribunal religioso y
dice: “Tengo a un tipo
que no les cae bien”.
Recordemos: mientras
Jesús lleva su ministerio, critica duro...
En muchos sentidos, llama hipócritas a los
fariseos y a los funcionarios religiosos.
Consigue muchos seguidores.
Muchos tradicionalistas dicen:
“Este tipo blasfema,
“dice que es el hijo de Dios.
“Dice todas
“esas cosas. Realiza milagros en el sabbat,
siendo que no debemos hacer nada ese día”.
Judas Iscariote acude al Sanedrín:
“Tengo a este tipo”.
“Vengan a detenerlo”.

Spanish: 
al templo principal de  Jerusalén
y expulsa a los cobradores de impuestos
él piensa "¿cómo pueden estar cambiando dinero aquí?
están profanando el templo ".
el jueves de esa semana,
se celebra la última cena
Algunos piensan que es el "seder" de la pascua, pero muchos
historiadores no lo creen.
Se reúne con los 12 discípulos
Y les dice: "Uno de ustedes me va a entregar ".
Judas Iscariote lo hace.
va a el tribunal religioso
y dice "tengo a un tipo que
que a ustedes no les gusta"
Recordemos que todo este tiempo Jesús
Lleva su ministerio, critica
En muchos sentidos, descubre a los fariseos
y maestros de la ley como hipócritas.
Consigue muchos seguidores
muchos tradicionalistas dicen
"Este tipo blasfema"
está diciendo que es el hijo de Dios.
Dice todas
estas cosas, además hace milagros en sábado
cuando se supone que no debemos hacer nada
Judas Iscariote acude al sanedrín
y dice: "Oye, tengo este tipo.
venga  por él ".

English: 
the main temple at Jerusalem
and he cleanses it of the moneychangers.
He's like, "Hey, by doing
these money transactions here,
you are defiling the temple."
Then, on Thursday of that week,
he has the famous Last Supper.
Some people believe this
is the Passover seder.
Most historians don't think it is.
But he's meeting with his 12 disciples.
And he's saying, "One of
you's going to betray me."
And it's Judas Iscariot who does.
And he goes to the religious court
and he says, "Hey, I have this guy
who you guys don't like."
Remember, this whole time that Jesus
is doing his ministry, he's sticking it...
In a lot of ways, he's
calling out these Pharisees
and these religious
officials as hypocrites.
He's getting all of these followers.
A lot of these traditionalists are saying,
"This guy's blaspheming.
He's saying he's the son of God.
He's saying all of these things.
He's doing these miracles on the Sabbath,
when you're not supposed
to be doing anything."
And so, Judas Iscariot
goes to the Sanhedrin
and says, "Hey, I have this guy.
Come and get him."

Polish: 
w Świątyni Jerozolimskiej,
gdzie oczyszcza ją z handlarzy.
Mówi coś w stylu "Hej, handlując tutaj i wymieniając pieniądze
bezcześcicie tą Świątynię."
Potem, w czwartek tego tygodnia,
miała miejsce sławna Ostatnia Wieczerza.
Niektórzy wierzą, że było to wieczór paschalny,
większość historyków się z tym nie zgadza.
Ale, oto jest jego spotkanie z 12 uczniami.
Mówi: 'Jeden z was mnie zdradzi."
I tym kimś okazał się Judasz Iskariot.
Idzie on do sądu religijnego
i mówi "Hej, mam tego gościa,
z którym macie problem."
Pamiętajcie, przez cały ten czas, gdy Jezus
wykonuje swoje dzieło, robi problemy...
Na wiele sposobów, nazywa faryzeuszy
i przywódców religijnych obłudnikami.
Zyskuje wszystkich tych naśladowców.
Wielu tych tradycjonalistów mówi:
"Ten gość jest bluźniercą.,
mówi, że jest synem Bożym,
mówi wszystkie te rzeczy,
dokonuje tych cudów w sabat,
kiedy nie powinno się nic robić."
Więc Judasz Iskariot idzie do Sanhedrynu
i mówi: "Hej, mam tego gościa,
chodźcie i go sobie weźcie."

Hungarian: 
amikor a jeruzsálemi főtemplomba megy,
és kikergeti onnan a pénzváltókat.
Azt mondja "hé, azzal, hogy itt a pénzügyeiteket intézitek,
meggyalázzátok a templomot".
Később a hét folyamán, csütörtökön
történik a híres Utolsó vacsora.
Van, aki úgy véli, ez a Pészah időszaki szokásos széder lehetett,
de a legtöbb tudós szerint nem.
Mindenesetre itt találkozik 12 tanítványával,
és azt mondja: "egyikőtök el fog árulni engem".
Ez a személy pedig Iskarióti Júdás lesz,
aki elmegy a (zsidó) vallási tanácshoz,
és azt mondja: "itt van ez az ember,
akit Ti nem szíveltek".
Emlékezzünk csak, Jézus mindvégig
amíg térített, következetesen
és számos alkalommal nevezte a farizeusokat,
és a vallási vezetőket képmutatóknak.
Egyre több követője lett,
és a hagyománytisztelők közül sokan mondták:
ez az ember istenkáromló,
azt mondja, ő Isten fia,
meg efféléket,
és csodákat tesz Sabbatkor,
amikor tilos bármit tenni vagy dolgozni.
Így Iskarióti Júdás elmegy a Szanhédrinhez (zsidó vallási bíróság)
és azt mondja, "itt van ez az ember,
gyertek és fogjátok el".

Bulgarian: 
в главния храм в Йерусалим
и изгонва онези, които обменят 
пари в храма с думите:
"Правейки всичко това,
вие осквернявате този храм."
И в онзи четвъртък
се състояла Тайната вечеря.
Някои хора смятат, че това 
е било началото на Пасха.
Повечето историци 
не са съгласни с това.
Той се среща с 12-те апостоли 
и има казва:
"Един от вас ще Ме предаде."
И предателят е Юда Искариот.
Той отива при първосвещениците 
и казва:
"Знам къде е този човек, 
когото мразите."
Помнете, че през цялата си 
проповедническа дейност
Исус създава наистина 
големи проблеми
на тези фарисеи 
и религиозни служители,
като ги нарича лицемери.
Той набира свои последователи
и много от тези традиционалисти 
казват: "Това е богохулство.
Той твърди, че е Божият син. 
Казва всички тези неща.
Извършва всички тези чудеса 
в събота (шабат),
когато не трябва да се прави нищо."
И Юда Искариот се явява пред 
Синедриона и казва:
"Знам къде е този човек, 
елате да го заловите."

Hungarian: 
El is fogják, és itt látható a nevezetes
per a Szanhédrin előtt.
Ők azt mondják: "ezt és ezt mondtad,
és ez szerintünk mind istenkáromlás".
Jézus szinte végig csendben marad,
ezért bűnösnek mondják
és átadják
a római helytartónak, Poncius Pilátusnak.
Neki ezt mondják: "itt ez az ember,
lázadást próbál szítani Róma ellen",
amit a rómaiak nagyon komolyan vesznek.
A Biblia elmondása szerint Pilátus
láthatóan kelletlenül mondja:
"valóban muszáj megtennünk?"
De végül azt mondja "rendben, ha
mind így akarjátok, hát legyen".
És a rómaiak keresztre feszítik Jézust,
és ez az ami a mai Nagypéntek napja,
Jézus keresztre feszítésének napja.
Majd vasárnap, és Jézus ezt is megjövendölte
tanítványainak, feltámadt.
Elhagyta a sírt, ahol feküdt,
és ez egy nagyon fontos hét:
először Virágvasárnap,
aztán Nagypéntek,
majd a Feltámadás.
Ezután pedig még egy, a keresztények számára nagyon fontos esemény
40 nappal a feltámadás után,

English: 
And they get Jesus and this is the famous
trial of Jesus by the Sanhedrin.
And they say, "Hey, you've
been saying all these things.
We think you're blaspheming."
And Jesus stays silent for the most part.
So, they deem him guilty
and they hand him over to
the Roman governor Pontius Pilate.
And they say, "Hey, look, this guy's
trying to create an
insurrection against Rome."
Which the Romans take very seriously.
And, in the Bible, they have him
seeming somewhat reluctantly saying,
"Oh, okay, do we really need to do this?"
But then he says, "Alright, if that's
the way you all want it."
And so, the Romans crucify Jesus.
And this is what is now
viewed as Good Friday,
The crucifixion of Jesus.
And then, on Sunday,
and this was predicted
by Jesus to his followers,
he is resurrected.
He leaves the tomb where he was.
And this is a very important week.
You have Palm Sunday.
You have Good Friday.
And then, you have the resurrection.
And then, another very, very
important event to Christians
is 40 days after the resurrection.

Bulgarian: 
Те арестуват Исус и това е 
известната картина, показваща
Исус на съд пред Синедриона, 
където те казват:
"Говориш всички тези неща
и за нас това е богохулство."
Исус мълчи през повечето време.
Те го намират за виновен 
и го предават на римския прокуратор
Пилат Понтийски с думите:
"Този тук се опитва 
да вдигне бунт срещу Рим",
което за римляните е било 
нещо много сериозно.
В Библията пише, че той
някак неохотно казва:
"Добре, наистина ли трябва 
да направим това?"
И след това казва: "Добре, 
щом така искате."
И така римляните разпъват Христос.
Днес този ден се нарича
Разпети петък.
Денят, в който Исус е разпнат.
И в неделя той възкръсва,
както е бил предрекъл
на своите последователи.
Той напуска своята гробница.
Това е една много важна 
седмица. Имаме Цветница,
Разпети петък и след това
Възкресение (Великден).
А 40 дни след възкресението 
се случва
нещо изключително важно
за християните.

Spanish: 
Arrestan a Jesús y ocurre el famoso
juicios de Jesús por el Sanedrín
Ellos le dicen "has dicho toas esas cosas
pensamos que estas blasfemando"
Jesús permanece en silencio la mayor parte del tiempo
Por lo tanto, lo consideran culpable
y ellos lo entregan a
el gobernador romano Poncio Pilato.
Y le dicen: "Oye, mira, este tipo quiere
levantar una insurrección contra Roma
Esto no les gusta nada a los romanos
En la Biblia, presentan a Pilato como
renuente y dice
¿Es necesario hacer esto?
luego dice, "muy bien
si asi lo quieren"
Así los romanos crucificaron a Jesús
esto es conocido como viernes santo
La crucifixión de Jesús.
El domingo, como se predijo por
Jesús a sus seguidores, es resucitado,
sale de la tumba en donde estaba
Y esta es una semana muy importante.
Están el Domingo de Ramos.
Viernes Santo.
y finalmente la resurrección.
Y luego, otra celebración muy importante para los cristianos
es 40 días después de la resurrección.

Polish: 
Więc dorwali Jezusa i to jest słynny
proces Jezusa w Sanhedrynie.
Mówią: "Ej, mówisz wszystkie te rzeczy,
według nas jesteś bluźniercą!"
A Jezus stoi bez słowa przez większość procesu.
Uznali go za winnego
i zabierają go do
rzymskiego namiestnika Poncjusza Piłata
i mówią "Hej, patrz, ten gość tutaj
próbuje wszcząć bunt przeciw Rzymowi."
Rzymianie bardzo poważnie podchodzili do takich rzeczy.
Ale w Biblii podeszli do tego
raczej niechętnie, bo mówili
"Och, no dobra, ale czy naprawdę musimy to robić?"
Lecz potem powiedział "No dobra, jeśli
tego właśnie chcecie."
I tak, Rzymianie stracili Jezusa,
Ten dzień jest teraz Wielkim Piątkiem.
Stracenie Jezusa.
Następnie w niedzielę, jak to Jezus zapowiedział
swoim uczniom, został wskrzeszony.
Opuszcza grobowiec, w którym leżał.
Więc jest to bardzo ważny tydzień.
Mamy Niedzielę Palmową.
Mamy Wielki Piątek.
Potem mamy zmartwychwstanie.
Kolejne bardzo, bardzo ważne wydarzenie dla chrześcijan
ma miejsce 40 dni po zmartwychwstaniu.

Spanish: 
Detienen a Jesús, y ocurre
el juicio de Jesús en el Sanedrín.
Le dicen: “Has dicho todas estas cosas”.
“Estás blasfemando”.
Jesús casi no dice nada.
Lo declaran culpable y lo
entregan al gobernador
romano, Poncio Pilato. Le dicen:
“Este tipo quiere
levantar una insurrección contra Roma”.
Eso no les gusta nada a los romanos.
En la Biblia presentan a Pilato
como renuente, y dice:
“Muy bien, ¿es necesario hacer esto?”
Pero luego dice: “Muy bien,
si así lo quieren”.
Entonces, los romanos crucifican a Jesús.
Eso se celebra el Viernes Santo,
la crucifixión de Jesús.
Luego, el domingo,
y Jesús lo había predicho a sus seguidores, resucita.
Sale de su tumba. Es una semana
muy importante.
Están el Domingo de Palmas
y el Viernes Santo.
Luego, la resurrección.
Otra celebración cristiana muy, muy importante
es 40 días después de la resurrección.

English: 
So, after 40 days...
Over that 40 days after the resurrection,
he's seen by his followers.
He's seen by many people.
He continues to preach.
And then, you have the ascension
where he goes to the kingdom of heaven.
Now, I'm gonna leave you with a quote
by a famous Christian historian.
And it's a fascinating one.
And it's very clear,
because we just talked
about the crucifixion
and you see a cross at every church.
"Christianity is the only major religion
to have as its central event
the humiliation of its God."
That's Doctor Bruce Shelley.
And whether you believe in Christianity
or you don't believe.
Whether you're an atheist.
Whether you believe in
the miracles or you don't.
It's worth pointing out that
Christianity has grown from this religion
that started around this
preacher in Galilee and Judea
and now has over two billion adherents.
And what was it about this religion
and its central event being
the humiliation of its God
that made it so appealing to many,
especially in that early Roman Empire,

Spanish: 
Después de 40 días...
En esos 40 días después de la resurrección,
lo ven sus seguidores.
Mucha gente lo ve.
Sigue predicando.
Luego es la ascensión,
cuando sube al reino de los cielos.
Terminaré con una cita
de un famoso historiador cristiano.
Es fascinante.
Es muy clara, porque
acabamos de ver la crucifixión y
vemos una cruz en cada iglesia.
“El cristianismo es la única religión que
tiene como suceso central la humillación de su Dios”.
Es del doctor Bruce Shelley.
Sea que creas en el
cristianismo o no,
que seas ateo,
creas o no en los milagros,
vale la pena señalar que el
cristianismo creció de esta religión que
empezó con ese predicador de Galilea y Judea,
y ahora tiene más de 2 mil millones de creyentes.
¿Qué hubo en esta religión
y su acto central de humillación de su Dios
que la hizo tan atractiva,
especialmente al inicio del Imperio romano,

Hungarian: 
tehát 40 nappal utána,
az alatt a 40 nap alatt, ami a feltámadása után eltelt
Jézus megjelent tanítványainak,
többen látták,
továbbra is prédikált,
de azután elérkezett (Jézus) mennybemenetele,
mikor is felment a Mennyországba.
Búcsúzóul egy idézet
egy híres keresztény történésztől.
Egy nagyon érdekes idézet.
Ami egészen érthető,
mivel épp most beszéltünk a keresztre feszítésről,
és minden templomban ott a kereszt.
"A kereszténység az egyetlen a nagy vallások közül,
amelynek központi eseménye saját Istenének megaláztatása".
Ez Dr. Bruce Shelley-től származik.
És akár hisztek a keresztény vallásban,
akár nem,
vagy ateisták vagytok,
hisztek a csodákban, vagy nem,
érdemes kiemelni, hogy
a keresztény vallás,
ami egy Galileában és Júdeában
tanító prédikátor tanításain alapult és fejlődött ki,
most több, mint 2 milliárd követővel rendelkezik.
Mi tette ezt a vallást,
amelynek legfőbb eseménye Istenének megaláztatása
sokak számára olyan vonzóvá,
különösen a korai Római Birodalom területén,

Bulgarian: 
След 40 дни неговите 
последователи го виждат.
Виждат го и много други хора 
и той продължава да проповядва.
След това той се възкачва на небето
и отива в Царството небесно.
И накрая ще цитирам
един известен християнски историк.
Това е един невероятен 
цитат и е много ясен,
защото вече говорихме 
за разпъването
и можеш да видиш
кръст във всяка църква.
"Християнството е единствената
 широкоразпространена религия,
в основата на която 
е унижаването на своя Господ."
Това го казва доктор
Брус Шели.
Независимо от това дали вярваш 
в християнството или не,
дали си атеист, дали 
вярваш в чудеса или не...
важно е да споменем
че християнството е започнало 
с проповедите
на Исус в Галилея и Юдея
и сега има над два милиарда 
последователи.
Какво според теб
е направило тази религия,
в основата на която е 
унижаването на Господ,
толкова притегателна
и за евреи, и за езичници,

Spanish: 
Así después de 40 días...
Durante esos 40 días después de la resurrección,
Es visto por sus seguidores.
Mucha gente lo ve
Él sigue predicando.
Luego es la asención
cuando sube al reino de los cielos
Terminaré con una cita
hecha por un famoso historiador cristiano.
Y es fascinante.
Y es muy clara porque
debido a lo que acabamos de hablar
sobre la crucifixión
vemos una cruz en cada iglesia
"El cristianismo es la única religión
que tiene como suceso central la humillación de su Dios"
Cita hecha por el doctor Bruce Shelley
Y ya sea que creas o no en el cristianismo
 
Tanto si eres un ateo.
creas o no en los milagros
Vale la pena señalar que
El cristianismo ha crecido de esta religión
que se inició en torno a este
predicador de Galilea y Judea
y que ahora tiene más de dos mil millones de seguidores.
¿Qué tiene esta religión
y su acto central de humillación de su Dios
que lo hizo tan atractivo para muchos,
especialmente a inicios del imperio romano

Polish: 
Więc, 40 dni później...
Przez te 40 dni po zmartwychwstaniu
jest widziany przez uczniów,
jest widziany przez wielu ludzi,
dalej głosi,
i potem, ma miejsce wniebowstąpienie,
kiedy to wstępuje do królestwa niebios.
Na koniec zostawię was z cytatem
znanego historyka chrześcijaństwa,
jest bardzo ciekawy
i bardzo jasny,
bo właśnie mówiliśmy o śmierci Jezusa
i widzicie krzyż w każdym kościele.
"Chrześcijaństwo jest jedyną wielką religią,
dla której centralnym wydarzeniem jest moment upokorzenia swojego Boga."
To powiedział doktor Bruce Shelley.
I nie ważne, czy jesteś chrześcijaninem
czy też nie,
czy jesteś ateistą,
czy wierzysz w te cuda, czy też nie.
Warto o tym pamiętać,
że chrześcijaństwo wyrosło z religii,
którą założył ten głosiciel w Galilei i Judei,
a która teraz ma ponad dwa miliardy wyznawców.
I co ta religia miała w sobie
i co miała ta śmierć, to upokorzenie,
że przyciągnęło to tak wielu,
szczególnie w wczesnym cesarstwie Rzymskim,

Spanish: 
tanto para Judios y no Judios, para los gentiles;
y que la convirtió en una religión tan importante?

Hungarian: 
zsidók és nem-zsidók számára egyaránt
hogy ilyen jelentős vallássá válhatott?

English: 
both to Jews and to non-Jews, to Gentiles,
and has made it such a
significant religion?

Spanish: 
para judíos y gentiles no judíos,
y la convirtió en una religión tan importante?

Bulgarian: 
особено по времето 
на Римската империя,
и защо тя е станала 
толкова важна?
Преведено от екипа на "Образование без раници" с подкрепата на посолството на САЩ в България

Polish: 
zarówno Żydów, jak i nie-Żydów, pogan
i uczyniło chrześcijaństwo tak znaczącą religią?
