
Dutch: 
Hoi, mijn naam is Merit.
Ik ga laten zien hoe je
een 'Jan in de zak' maakt.
Een oud gerecht dat onze 
over-over-over-overgrootouders...
ook al aten, zo'n 400 jaar geleden.
Hoe ik dat weet? Dat ga ik
jullie laten zien in m'n lab.
Ik hou van koken, 
maar ben ook archeoloog.
Als archeobotanist...
iemand die kijkt naar plantenresten 
in archeologische contexten...
wil ik de dagelijkse maaltijd van de 
vroegmoderne stedeling reconstrueren.
Ik wil weten wat men vroeger at,
in de 16e tot 18e eeuw...
door te kijken naar plantenresten 
in beerputten...
en naar de ingrediënten in kookboeken.
Wat heb je nodig 
voor een 'Jan in de zak'?
Vijgen, pruimen, abrikoos, 
krenten, brood.
Specerijen zoals saffraan, kaneel, 
kruidnagel en nootmuskaat...
foelie, eieren, drank, boter en suiker.
Als archeobotanist kijken we naar 
de plantenresten bij opgravingen.

English: 
Hi, I'm Merit.
Today we'll be cooking
a 'Jan in de Zak' bread pudding.
A dish dating back to our
great-great-great-great-grandparents...
some 400 years ago.
How do I know this?
I'll show you in my lab.
I combine cooking with archaeology.
As an archeobotanist, I study plant
remains in archaeological contexts...
to reconstruct the daily diet
of early modern town dwellers.
I analyze what people ate
in the 16th to 18th centuries...
by looking at plant remains in cesspits
and the ingredients in cookbooks.
What goes into a 'Jan in de Zak'?
Figs, plums, apricots, currants, bread.
Spices such as saffron, cinnamon...
cloves and nutmeg, mace, eggs...
alcohol, butter and sugar.
Archeobotanists study plant remains
found at archaeological sites.

Dutch: 
Naar de vegetatie, de wilde planten 
en hoe mensen daarmee omgingen...
en naar de voedseleconomie.
Wat werd er lokaal verbouwd, 
wat werd er verhandeld, wat aten ze?
In Nederland blijven organische 
resten vrij goed bewaard.
Bij opgravingen is 
de grondwaterspiegel vaak hoog...
waardoor er geen afbraak 
heeft plaatsgevonden.
Plantenresten vind je 
in bijna elke opgraving...
en in veel verschillende contexten.
Voor mijn onderzoek 
kijk ik naar beerputten.
Ik wil weten wat mensen aten, 
en daar is het in uitgescheiden.
Voor de 'Jan in de zak' beginnen we
met het kleinsnijden van het fruit.
Eén vijg kan wel zo'n 700 pitjes hebben.
Zoals je hier ziet.
En die knisperen lekker als je ze eet.
Al die pitjes vinden we 
ook terug in de beerputten.
Dus we weten dat ze graag vijgen aten.
Wat je dan gaat doen…

English: 
So we look at the vegetation...
the occurrence and use of wild plants,
and the food economy.
Which foods were grown,
traded and eaten?
Organic remains are well preserved
in the Netherlands.
The high groundwater level
at dig sites prevents degradation.
Plant remains are found at most digs,
and in many different contexts.
My research focuses on cesspits.
Because the foods that people ate
were excreted there.
We start by chopping up the fruit.
A single fig contains up to 700 seeds.
As you can see here.
They're nice and firm
when you eat them.
These seeds are among the things
we find in cesspits.
So figs were a favourite food.
Next...

English: 
Always yummy.
Add a shot of alcohol.
Mix it well.
In those days they had loaf sugar.
Grated off large cones of sugar,
or ground fine with a mortar and pestle.
That's how they got their sugar.
Crumble finely, like this.
Then mix it again.
Next beat the eggs, chop up the butter
and mix this with the bread.
Pour some of it in, and use
a wooden spoon to mix it.
Then add the fruit.
Scrape out the bowl, to keep all the
flavours.
Then place the mixture on the cloth.
Tie up the corners.
It's become a nice, chunky mass.
Boil it for four hours, and you've got
your 'Jan in de Zak'.

Dutch: 
Altijd lekker. 
...is een scheut alcohol.
Eens even goed mengen.
Vroeger hadden ze broodsuiker.
Kegels met suiker waar ze het vanaf
raspten, of fijnmaalden in de vijzel.
En dan had je suiker.
Fijnmalen, zo.
En weer mengen.
Nu de eieren loskloppen, de boter
kleinsnijden en mengen met het brood.
Ik gooi het een beetje erin, en ga het 
met een houten lepel weer mengen.
Ik gooi het fruit erbij.
Goed leegschrapen, 
want alle smaak zit erbij in.
Dan gooi je het mengsel er gewoon op.
Punten bij elkaar vouwen. Je ziet dat
het echt een goeie massa is geworden.
Dan kook je hem vier uur.
Dat is een 'Jan in de zak'. 

English: 
Plant remains in cesspits
don't tell the whole story.
Seeds and fruits survive well...
but herbs, spices and vegetables
have softer plant parts...
or are crushed,
and therefore don't survive.
To complete the picture, I look
at the ingredients in cookbooks.
They tell us what was actually
available to include in the daily diet.
And this is the final bread pudding.
You'll find the recipe with this video at
www. podgront. nl
So happy cooking,
and Merry Christmas.

Dutch: 
Plantenresten uit beerputten 
vertellen helaas niet het hele verhaal.
Zaden en vruchten 
blijven goed bewaard.
Maar kruiden, specerijen en groentes
hebben wekere plantendelen...
of worden fijngemalen, waardoor 
we ze niet meer terugvinden.
Om het beeld compleet te maken, 
gebruik ik ingrediënten in kookboeken.
Dat laat beter zien wat mensen 
voorhanden hadden...
en mogelijk aten tijdens
de dagelijkse maaltijd.
Dit is de broodpudding zoals hij 
er uiteindelijk uit komt te zien.
Het recept vind je bij deze video,
en op www.podgront.nl.
Ik wens je veel kookplezier,
en een fijne kerst.
