
Indonesian: 
Saat saya berada di pulau Lofoten di utara Norwegia
Saya menemukan pemandangan paling aneh yang pernah saya lihat
Ikan kod
ratusan ribu jumlahnya, digantung pada rak-rak
baunya menyelimuti seluruh desa
Tradisi pembunuhan massal ini telah berlangsung selama ribuan tahun
dan bisa jadi alasan utama suku Viking terbentuk.
Kutub planet kita sangat kejam pada kehidupan, terutama kehidupan manusia, sebelum masa kenyamanan modern
tak hanya musim dingin yang lama dan dingin,
tempat ini gelap. dan hal ini penting.
Saat manusia bermigrasi ke utara melewati Eropa
sebuah penyakit aneh mulai muncul.
Hal ini terjadi khususnya pada anak-anak:

iw: 
כשהייתי באיי לופוטן שבצפון נורווגיה,
נתקלתי באחד המראות המוזרים ביותר שראיתי מעודי:
דגי הבקלה.
מאות אלפים מהם, תלויים על קורות,
הסירחון שלהם כיסה כפרים שלמים.
הטבח השנתי הזה נמשך כבר יותר מאלף שנים
והוא יכול להיות הסיבה לקיומם של הויקינגים.
הקטבים של כדור הארץ שלנו עוינים לקיום חיים,
במיוחד חיי בני אדם, בתקופה שלפני הנוחות המודרנית,
לא רק שהחורפים ארוכים וקרים,
הם גם חשוכים. וזה חשוב.
כאשר בני האדם היגרו צפונה ברחבי אירופה,
התפתחה מחלה מוזרה,
היא השפיעה במיוחד על ילדים:

Spanish: 
Cuando estuve en las islas de Lofoten en el norte de Noruega,
me encontré con una de las vistas mas extrañas que jamas haya presenciado:
bacalao.
Cientos de miles de ellos, colgados en bastidores,
su hedor cubriendo pueblos enteros.
Esta masacre anual ha estado sucediendo por mas de mil años,
y podría ser justamente la razón por la que existieron los vikingos.
 
Los polos de nuestro planeta son hostiles para la vida, especialmente la humana en tiempos pasados al confort moderno.
no solo los inviernos son mas largos y fríos,
tambien son oscuros. Y eso es importante.
A medida que los humanos emigraron al norte a través de Europa,
una extraña enfermedad emergió.
Especialmente afectaba a los niños:

English: 
When I was in the Lofoten Islands in northern Norway,
I came across one of the strangest sights I have ever seen:
cod.
[♫ ominous low tone fades in ♪]
Hundreds of thousands of them, strung up on racks,
[♫ ominous low tone fades in ♪]
their stench blanketing entire villages.
This annual massacre has been going on for over a thousand years,
and it may be the very reason the Vikings existed.
♫
The poles of our planet are hostile to life, especially human life, in the time before modern comforts,
not only are the winters long and cold,
they are also dark. And that is important.
As humans migrated north across Europe,
a strange illness emerged.
It especially affected children:

Latvian: 
Kad es atrados Lofotu arhipelāgā Ziemeļnorvēģijā
Es redzēju vienus no dīvainākajiem skatiem, kādus jelkad esmu redzējis
mencas.
Simti, pat tūkstoši to, sakārtas uz pakaramiem,
to smakai sedzot veselus ciematus.
Šie ikgadējie zivju slaktiņi notiek jau vairāk nekā tūkstoš gadu,
un tas var būt iemesls tam, ka vikingi eksistēja.
 
Mūsu planētas poli nav dzīvībai labvēlīgi, it īpaši cilvēka dzīvībai laikā pirms mūsdienu ērtībām,
ne vien ziemas ir garas un aukstas,
tās ir arī tumšas. Un tas ir ļoti svarīgi.
Kad cilvēce migrēja uz ziemeļiem pār Eiropu.
parādījās dīvaina slimība.
It īpaši ietekmējot bērnus -

Turkish: 
Kuzey Norveç-Lotofen Adaları'ndayken
Şimdiye kadar gördüğüm en ilginç yerlerden birine rastladım:
Morina balıkları,askılara asılmış
yüzbinlerce morina balığı
ve kötü kokusu tüm köyü kaplamış.
Her yıl yapılan bu katliam binlerce yıldan beri devam ediyor.
ve belki de Vikinglerin var olabilmesinin sebebi budur.
Kutuplar çok zorlu yaşam şartlarına sahiptir
özellikle modern yaşamdan önceki insan hayatında
Kışları sadece soğuk ve uzun değildi
aynı zamanda  karanlıktı
ve işte burası önemli
İnsanlar Avrupa boyunca Kuzeye göçerken
Özellikle çocukları etkileyen tuhaf bir hastalık ortaya çıktı

English: 
their bones grew soft and deformed,
some died, others were painfully disfigured for life.
The condition became known as "rickets" in children and "osteomalacia" in adults.
From studies of bones, we know it was prevalent as early as the Roman Empire,
but likely much earlier.
And doctors were powerless to cure the disease because no one knew what caused it.
Scientific evidence only came to light in the early 1920s during an experiment in Vienna.
It was discovered that children with rickets recovered miraculously
after they were regularly allowed to play outside on a balcony.
Scientists realized without fully understanding why,
that sunlight is essential for the development of healthy human bones.
Today, we understand what's happening is

Turkish: 
Çocukların kemikleri yumuşaklaştı ve deforme oldu
Bazıları öldü, diğerleriyse hayatları boyunca acı çekti.
Bu durum çocuklarda "raşitizm", yetişkinlerde ise "osteomalazi-kemik yumuşaması" olarak bilinir hale geldi.
Kemikler üzerine yapılan çalışmalar gösteriyor ki,
bu hastalık Roma İmparatorluğu'na kadar uzanıyor
ama muhtemelen daha da eski
Doktorlar hastalığı tedavi etmek için yetersizdi.
Çünkü kimse buna neyin sebep olduğunu bilmiyordu..
Bilimsel kanıtlar, 1920’lerin başında Viyana’da yapılan bir deney sırasında gün yüzüne çıktı.
Raşitizimli çocukların düzenli olarak balkonda oyun oynamasına izin verildikten sonra,
hastalıkları mucizevi bir şeklilde iyileşmişti.
Bilim adamları güneş ışığının niçin insan kemiklerine iyi geldiğini tam anlamıyla kavrayamadı.

Indonesian: 
tulangnya tumbuh lunak dan berubah bentuk
beberapa meninggal, yang selamat cacat seumur hidup
Kondisi ini dikenal sebagai "rakitis" pada anak dan östeomalasia" pada dewasa
Pada studi kasus, kita mengetahui kondisi ini berawal umumnya pada masa kerajaan romawi
tapi kemungkinan sebelum masa itu.
Dan para dokter tak berdaya mengobati penyakit ini karena tidak ada yang tahu penyebabnya.
Bukti ilmiah mulai muncul pada awal 1920an saat eksperiman di Vienna
Ditemukan bahwa anak dengan rakitis sembuh secara ajaib
setelah mereka dibiarkan bermain di balkon secara teratur.
Peneliti menyadari tanpa memahami secara pasti kenapa,
bahwa matahari sangat penting untuk perkembangan tulang manusia.

Spanish: 
sus huesos crecian blandos y deformados,
algunos morían, otros dolorosamente se veían desfigurados por vida.
La condición se conoció como "raquitismo" en niños y "osteomalacia" en adultos.
De los estudios de los huesos, sabemos que era frecuente desde el imperio Romano,
pero probablemente incluso antes.
Y los médicos no podían curar la enfermedad porque nadie sabía qué la causaba.
La evidencia científica solo salió a la luz a principios de la década de 1920 durante un experimento en Viena.
Se descubrió que los niños con raquitismo se recuperaban milagrosamente
después de permitirles salir a jugar al balcón de forma regular.
Los científicos se dieron cuenta sin comprender enteramente porqué,
que la luz solar es esencial para el desarrollo sano de los huesos humanos.
Hoy, entendemos que lo que pasa es que

iw: 
עצמותיהם נעשו רכות ומעוותות,
כמה מהם מתו, אחרים היו מעוותים בכאב לתמיד.
התופעה הפכה לידועה כ- "רככת" אצל ילדים
ו- "אוסטאומלציה "אצל מבוגרים.
ממחקרים של עצמות, אנחנו יודעים שזה היה נפוץ,
כבר בתחילת האימפריה הרומית,
אבל ככל הנראה הרבה מוקדם יותר.
והרופאים היו חסרי אונים לרפא את המחלה,
כי איש לא ידע מה גרם לה.
עדויות מדעיות הופיעו רק בתחילת שנות העשרים,
של המאה העשרים במהלך ניסוי בוינה.
התגלה כי ילדים עם רככת התאוששו באורח פלא,
לאחר שהורשו לשחק באופן קבוע במרפסת בחוץ.
מדענים שמו לב, מבלי שהבינו הבנה מלאה מדוע,
כי אור השמש חיוני לפיתוח עצמות אדם בריאות.
היום, אנחנו מבינים שמה שקורה,

Latvian: 
to kauli izauga mīksti un deformējušies,
daži nomira, citi - sāpēs izkropļoti uz mūžu.
Šis stāvoklis kļuva pazīstams kā "rahīts" bērniem un "osteomalācija" pieaugušajiem.
Studējot kaulus, mēs zinām, ka šī slimība bija izplatīta jau Romas impērijā,
bet iespējams, ka pat daudz agrāk.
Un ārsti bija bezspēcīgi šo slimību ārstēšanā, jo neviens nezināja, kas to izraisīja.
Zinātniski pierādījumi parādījās tikai 1920. gadu sākumā eksperimenta laikā Vīnē.
Tika atklāts, ka bērni ar rahītu brīnumaini atlaba
pēc tam, kad tiem regulāri tika atļauts spēlēties ārā uz balkona.
Zinātnieki saprata, īsti nesaprotot, kāpēc
saules gaisma ir būtiska veselīgu kaulu attīstībā..
Šodien mēs saprotam, ka tas, kas notiek ir

Turkish: 
Bugün anlıyoruz ki cildimizin hemen altındaki gergin kolesterol molekülleri güneşten gelen  ultraviyole ışınları alarak D vitaminini etkinleştiriyor
Bu vitamin D kalsiyimun sağlıklı ve güçlü kemiklerde tutulması için gereklidir.
Ama kuzey 42.enleminde
Kış aylarında Vitamin D aktifleşmesi için gereken güneş yok.
Raşitizim bu yüzden salgın gibi yayıldı
Burada en önemli istisna Vikingler.
Günümüzde Danimarka, Norveç ve İsveç'in olduğu 42. paralelin oldukça kuzeyinde bölgede yaşıyorlardı
Günümüzde Danimarka, Norveç ve İsveç'in olduğu 42. paralelin oldukça kuzeyinde bölgede yaşıyorlardı
ve yine de, etkileyici savaş güçlerinin olmasıyla şöhret yapmışlardır.
ve yine de, etkileyici savaş güçlerinin olmasıyla şöhret yapmışlardır.
1.200 yıldan fazla bir süre önce, tüm Avrupa kıyılarındaki kasabaları yağmaladılar,
ve hatta Paris'i kuşattılar!
ve hatta Paris'i kuşattılar!
Vikingler, sürekli denizlerde seyahatler düzenleyen,
İzlanda ve Grönland'da koloniler kuran korkusuz denizcilerdi.
İzlanda ve Grönland'da koloniler kuran korkusuz denizcilerdi.
Hatta Kristof Kolomb'tan 500 yıl önce Kuzey Amerika'ya ulaşan ilk Avrupalılardı.

iw: 
זה שאור אולטרה סגול מהשמש פוגע במולקולות כולסטרול,
מתחת לשטח העור שלנו
וזה מעורר אותן להפוך לויטמין D.
הויטמין D הזה חיוני לקליטת הסידן,
הדרוש ליצירת עצמות חזקות ובריאות.
אבל מצפון לקו רוחב 42 מעלות,
אין מספיק שמש בחודשי החורף כדי ליצור ויטמין D כלל
ומכאן מגיפת הרככת.
החריג הבולט כאן הם הויקינגים.
הם כבשו את חבלי הארץ שעתה ידועים כדנמרק, נורווגיה ושוודיה,
צפונית מעבר לקו הרוחב 42
ולמרות זאת, היה להם שם של לוחמים עזים ומטילי אימה.
לפני יותר מ- 1,200 שנה הם פשטו על ערים לאורך חופי אירופה.
הם הטילו מצור על פריז!
הויקינגים היו יורדי ים אמיצים שהפליגו ברחבי הימים,
הקימו מושבות באיסלנד ובגרינלנד.
הם אפילו הגיעו לצפון אמריקה, האירופאים הראשונים לעשות זאת,

English: 
ultraviolet light from the Sun strikes cholesterol molecules just under the surface of our skin.
And it activates them to become vitamin D.
This vitamin D is essential for absorbing the calcium necessary to form strong, healthy bones.
But north of 42 degrees latitude,
there isn't enough sun in the winter months to form 𝘢𝘯𝘺 vitamin D,
hence the epidemic of rickets.
The notable exception here is the Vikings.
They occupied what is now Denmark, Norway, and Sweden
well north of the 42nd parallel,
and yet they had a reputation for being an imposing fighting force.
Over 1,200 years ago, they raided towns all along the coasts of Europe.
They laid siege to Paris!
The Vikings were intrepid sailors, voyaging out across the seas, establishing colonies in Iceland and Greenland.

Indonesian: 
Sekarang, kita memahami apa yang terjadi adalah sinar ultraviolet dari matahari  menyentuh molekul kolesterol tepat di bawah permukaan kulit
dan mengubahnya menjadi vitamin D.
Vitamin D sangat penting untuk menyerap kalsium yang diperlukan untuk membentuk tulang yang sehat nan kuat.
tetapi di 42 derajat lintang utara
tidak terdapat cukup matahari untuk membentuk vitamin D pada musim dingin
akibatnya rakitis mewabah.
Pengecualian yang unik adalah suku Viking.
Mereka menempati apa yang sekarang dikenal sebagai Denmark, Norwedia, dan Swedia.
Sejajar dengan 42 derajat lintang utara
dan mereka terkenal sebagai suku yang kuat nan tangguh.
Lebih dari 1200  tahun lalu mereka merompak desa-desa di sepanjang garis pantai Eropa.
Mereka menduduki Paris.
Suku Viking adalah pelaut tangguh, berlayar mengarungi samudera, membenruk koloni di Islandia dan Greenland.
Mereka bahkan mencapai Amerika utara, orang eropa pertama yang berhasil melakukannya, 500 tahun sebelum Christoper Columbus.
Kenapa mereka tidak takluk dengan wabah rakitis?
Karena meskipun Skandinavia dikutuk dengan kurangnya cahaya matahari,
obatnya sedang berenang di pinggir pantai.
Benar sekali! -- Ikan Kod
argh
Ini besar sekali.
Ikan ini adalah sumber  utama makanan, namun lebih  dari itu, ini adalah sumber vitamin D
pada dagingnya yang berminyak dan khususnya pada hatinya.
Ini hati ikan  kod yang besar.
hanya dengan seporsi hati ikan kod dan telur akan cukup memenuhi kebutuhan vitamin D selama sebulan.
dan badanmu mampu menyimpannya karena vitamin  D larut  dalam lemak.
Ikan kod sangat penting untuk  bertahan dalam musim dinmgin yang gelap  dan membentuk  tulang yang sehat pada anak-anak.
Apakah suku Viking hanya beruntung saja ?
Maksudnya mereka hidup  di bagian dunia  yang secara virtual tidak mungkin ditinggali karena kurang cahaya matahari,
kalau bukan karena ikan kod.
Tanpa  ikan kod, mustahil sepertinya akan ada  populasi kesatria  yang berkembang di utara Eropa.
apakah ikan kod satu-satunya  alasan kita masih mengenal suku Viking?
apakah ikan kod, berarti, menciptakan  suku Viking?
Menurutku hal ini lebih rumit.
Suku Viking menemukan cara untuk meningkatkan kesehatan dengan ikan kod.
Satu praktik yang  diturunkan dari generasi ke generasi adalah  mengambil  minyak dari  hati ikan  kod.

Spanish: 
la luz ultravioleta del Sol golpea las moléculas de colesterol justo debajo de la superficie de nuestra piel.
y las activa para convertirlas en vitamina D
dicha vitamina es esencial para la absorción de calcio, necesario para formar huesos fuertes y sanos.
pero al norte de los 42 grados de latitud
no hay suficiente luz solar en los meses de invierno para formar vitamina D,
de ahí la epidemia de raquitismo.
La notable excepción aquí son los vikingos.
Ellos ocuparon lo que hoy es Dinamarca, Noruega y Suecia
bien al norte del paralelo 42,
y, sin embargo, tenían la reputación de ser una fuerza de combate imponente.
Hace más de 1.200 años, allanaron ciudades a lo largo de las costas de Europa.
Pusieron en sitio a París!!
Los vikingos eran intrépidos marineros que viajaban a través de los mares, estableciendo colonias en Islandia y Groenlandia.

Latvian: 
UV stari no Saules trāpa holesterola molekulām zem mūsu ādas.
Un tas liek tām pārvērsties par D vitamīnu.
Šis D vitamīns ir nepieciešams kalcija absorbēšanai, kas nepieciešams stipriem un veseliem kauliem.
Bet uz ziemeļiem no 42 platuma grādiem,
bet ziemas mēnešos tur nav pietiekami daudz Saules, lai izveidotos D vitamīns,
kas noved pie rahīta epidēmijas.
Vērā ņemams izņēmums ir vikingi.
Viņi okupēja zemes, kas patreiz zināmas kā Dānija, Norvēģija un Zviedrija
krietni uz ziemeļiem no 42. paralēles,
un tomēr viņi bija zināmi kā uzbāzīgs kaujas spēks.
Vairāk nekā 1200 gadu atpakaļ, viņi iebruka pilsētās visā Eiropas piekrastē.
Viņi ielenca Parīzi!
Vikingi bija bezbailīgi jūrnieki, kas devās pāri jūrām, dibinot kolonijas Islandē un Grenlandē.

Spanish: 
Incluso llegaron a América del Norte, los primeros europeos en hacerlo, 500 años antes de Cristóbal Colón.
Entonces, ¿por qué no fueron superados por la enfermedad debilitante del raquitismo?
Bueno, porque a pesar de que  Escandinavia estaba maldita por la falta de luz solar,
la cura estaba nadando en alta mar
Exacto, bacalao.
 
Ungh!
Este si que es es un pescado grande!
Este pescado era una fuente de alimento esencial, pero incluso más que eso, era una fuente de vitamina D
En la carne aceitosa y sobretodo en el hígado.
Este es un gran higado de bacalao
Solo una comida de bacalao con el hígado y huevos te otorga la vitamina D necesaria en un mes.
Y tu cuerpo puede almacenarlo porque la vitamina D es soluble en grasa.

Latvian: 
Tie pat sasniedza Ziemeļameriku, kļūstot par pirmajiem eiropiešiem, kas to paveica, 500 gadu pirms Kristofera Kolumba.
Tad kāpēc viņus nepārvarēja novājinošā rahīta slimība?
Tāpēc, ka, lai arī Skandināvija aplaimota ar Saules gaismas trūkumu,
ārstēja kuģošana pa jūrām.
Pareizi - mencas.
 
Uhhh!
Tā ir viena liela zivs!
Šī zivs bija būtisks uztura avots, bet vēl jo vairāk, tā bija D vitamīna avots.
Zivs eļļainajā miesā un īpaši tās aknās.
Šī ir liela mencas akna.
Tikai viena maltīte mencu aknu un olas, nodrošina pietiekami daudz D vitamīna, kas saglabājas vienu mēnesi.
Un Tavs ķermenis to var uzglabāt, jo D vitamīns šķīst taukos.

Turkish: 
Hatta Kristof Kolomb'tan 500 yıl önce Kuzey Amerika'ya ulaşan ilk Avrupalılardı.
Öyleyse neden kemik hastalığına yenik düşmediler?
Çünkü İskandinavya güneş ışığından yoksun olsa da,
Çünkü İskandinavya güneş ışığından yoksun olsa da,
ilaçları açık denizde yüzüyor. -Morina balığı!-
Evet bu doğru!
morina balığı
Bu büyük bir balık!
Bu balık önemli bir besin kaynağıydı,
ama bundan daha fazlası, D vitamini kaynağıydı.
D vitamini balığın yağlı etinde ve özellikle karaciğerinde bulunuyor.
 
Karaciğer ve yumurta içeren bir morina yemeği,
size bir ay yetecek kadar D vitamini sağlar.
Ve vücudunuz bunu depolayabilir çünkü D vitamini yağda çözünür.

Indonesian: 
bagian ikan kod yang  kaya akan  vitamin D.
Apakah ini  sains?
maksudku, menarik untuk berpikir bahwa suku Viking menemukan sebuah cara  yang menjadi  misteri  bagi pengobatan  modern selama  lebih dari seabad.
tapi menurutku seperti  ini kejadiannya:
mungkin beberapa orang menyadari  bahwa peminum minyak hati ikan kod  lebih  sehat
atau anak mereka lebih tinggi,  lebih tangguh ketimbang mereka  yang jauh  dipelosok  pulau,
dan kemudian tradisi meminum minyak  hati ikan kod  menyebar,
seperti evolusi tetapi untuk ide.
Manusia tinggal bersama saling mengamati dan  melakukan  apa yang bekerja
semacam proto-science
seperti menjalankan beragam eksperimen yang tak teratur
yang berlangsung pada seluruh populasi secara terus menerus.
apa  yang dihasilkan  dari  itu memiliki landasan kebenaran.
dan budaya merupakan memori bagi anggota populasinya.
hal  ini sangat penting karena hidup itu rumit,

English: 
They even reached North America, the first Europeans to do so, 500 years before Christopher Columbus.
So why weren't they overcome by the debilitating illness of rickets?
Well because although Scandinavia is cursed with a lack of sunlight,
the cure is swimming just offshore.
That's right -- cod.
♫
Ungh!
That is one big fish!
This fish was an essential food source but even more than that, it was a source of vitamin D.
In the oily flesh and particularly in the fish's liver.
That is a big cod liver.
Just one meal of cod with liver and eggs supplies enough vitamin D to last you a month.
And your body can store it because vitamin D is fat soluble.

iw: 
500 שנה לפני כריסטופר קולומבוס.
אז למה הם לא סבלו מתוצאותיה המתישות של מחלת הרככת?
ובכן, כי למרות שסקנדינביה מקוללת עם מחסור של אור שמש,
התרופה שוחה קרוב מאד לחוף.
זה נכון - דג הבקלה.
אונג!
זה חתיכת דג גדול!
הדג הזה היה מקור מזון חיוני, אבל אפילו יותר מזה,
זה היה מקור של ויטמין D.
בבשר השמנוני ובמיוחד בכבד הדג.
זה כבד גדול של בקלה.
רק ארוחה אחת של בקלה עם כבד וביצים,
מספקת מספיק ויטמין D כדי להחזיק מעמד חודש.
והגוף שלכם יכול לאחסן אותו כי ויטמין D הוא מסיס שומן.

Latvian: 
Lai izdzīvotu tumšos ziemas mēnešus, un bērniem veidotu stiprus, veselīgus kaulus, būtiska bija menca.
Tātad vikingiem vienkārši bija paveicies?
Es domāju, viņi dzīvoja pasaules malā, kura ir praktiski neapdzīvojama saules gaismas trūkuma dēļ,
ja ne mencas.
Bez mencām, tur visdrīzāk nebūtu izveidojusies liela plaukstoša karotāju populāciju Ziemeļeiropā.
Tātad menca ir vienīgais iemesls, kāpēc mēs vēl aizvien zinām par vikingiem?
Vai mencas, savā ziņā, izveidoja Vikingus?
Es domāju, ka tas ir daudz sarežģītāk par to.
Vikingi atklāja, kā izmantot mencas, lai veicinātu labāku veselību.
Viena no metodēm, ko viņi nodeva no paaudzes uz paaudzi, bija eļļas iegūšana no mencu aknām.
Mencas daļa, kas ir visbagātākā ar D vitamīnu.

Turkish: 
Karanlık kış aylarında hayatta kalmak ve çocuklarda güçlü sağlıklı kemikler oluşturmak için morina gerekliydi.
Karanlık kış aylarında hayatta kalmak ve çocuklarda güçlü sağlıklı kemikler oluşturmak için morina gerekliydi.
Karanlık kış aylarında hayatta kalmak ve çocuklarda güçlü sağlıklı kemikler oluşturmak için morina gerekliydi.
Karanlık kış aylarında hayatta kalmak ve çocuklarda güçlü sağlıklı kemikler oluşturmak için morina gerekliydi.
Vikingler çok mu şanslıydı?
Demek istediğim, güneş ışığı yetersizliğinden dolayı
neredeyse yaşanmaz bir yerinde yaşıyorlardı.
(morina balığı sağ olsun)
Morina olmadan, Kuzey Avrupa’da büyük bir savaşçı popülasyonu olamazdı.
Morina olmadan, Kuzey Avrupa’da büyük bir savaşçı popülasyonu olamazdı.
Morina olmadan, Kuzey Avrupa’da büyük bir savaşçı popülasyonu olamazdı.
Öyleyse morina balığı, Vikingler hakkında hâlâ bir şeyler duymamızın tek neden mi?
Morina balığı, bir anlamda Vikingleri yarattı mı?
Bence olay bundan daha karmaşık.
Vikingler morinayı sağlıkları için daha etkili kullanmanın yolunu buldular
Vikingler morinayı sağlıkları için daha etkili kullanmanın yolunu buldular
Nesilden nesile aktardıkları  bu uygulama,
morina karaciğerinden yağ çıkarmaktı.
Morinada D vitamini açısından en zengin olan kısım.
Morinada D vitamini açısından en zengin olan kısım.
"gülüşmeler"

Indonesian: 
ada  banyak hal  di alam  dan banyak interaksi yang terjadi
bila  saling bertemu satu sama lain akan sangat  kacau dan berlebihan.
Kita  dapat berfungsi di dunia  ini  karena  pengetahuan  diwariskan  kepada kita
secara eksplisit tapi juga implisit  dalam  budaya  kita.
Tradisi  bisa sebagai cara untuk menyelipkan pengetahuan,
cara kita untuk berkembang dari leluhur kita,
terutama disaat sebelum buku dan  pengajaran yang sistematis.
Suku Viking menyadari bahwa ikan kod dan  hatinya sangat bermanfaat
tetapi tidak  tahu kenapa dan bagaimana.
Pada  perkampungan Viking di greenland, budaya  itu sepertinya  terlupakan.
Disana, suku Viking beralih pada  pertanian  sebagai sumber penghidupan
dan tanpa ikan kod  dalam menu  makanan mereka,
kurangnya vitamin D melumpuhkan --   harfiahnya

English: 
To survive the dark winter months, and to build strong healthy bones in children, cod was essential.
So were the Vikings just lucky?
I mean, they lived in a part of the world that is virtually uninhabitable due to its lack of sunlight,
if not for the cod.
Without cod, there likely never would have been a large thriving population of warriors in northern Europe.
So is cod the only reason we still know about the Vikings?
Did cod, in a sense, create the Vikings?
Well I think it's more complicated than that.
The Vikings figured out how to use the cod to promote better health.
One practice they passed down from generation to generation was extracting oil from the cod's livers.
The part of the cod that is richest in vitamin D.

Spanish: 
Para sobrevivir los oscuros meses de invierno y para desarrollar huesos fuertes y saludables en los niños, el bacalao era esencial.
Entonces los Vikingos solo tuvieron suerte?
Quiero decir, vivían en una parte del mundo que es virtualmente inhabitable debido a su falta de luz solar,
si no fuera por el bacalao.
Sin el bacalao, probablemente nunca hubiera habido una gran población próspera de guerreros en el norte de Europa.
Entonces es solo el bacalao la única razón por la que todavía sabemos de los Vikingos?
¿El bacalao, en cierto sentido, creó a los vikingos?
Bien, creo que es mas complicado que eso.
Los Vikingos supieron como usar el bacalao para promover una mejor salud.
Una práctica que pasaron de generación en generación fue la extracción de aceite de los hígados de bacalao.
La parte del bacalao mas rica en vitamina D

iw: 
כדי לשרוד את חודשי החורף האפלים
ולבנות עצמות חזקות בריאות אצל ילדים,
דג הבקלה היה הכרחי.
אז האם הויקינגים היו פשוט ברי מזל?
אני מתכוון, הם חיו בחלק של העולם שכמעט בלתי ראוי למגורים,
בשל חוסר אור השמש,
אילולא הבקלה.
ללא הבקלה, סביר להניח שלעולם לא הייתה,
אוכלוסייה גדולה ומשגשגת של לוחמים בצפון אירופה.
אז הבקלה הוא הסיבה היחידה שאנחנו עדיין יודעים על הויקינגים?
האם הבקלה, במובן מסוים, יצרה את הויקינגים?
ובכן, אני חושב שזה יותר מסובך מזה.
הויקינגים הבינו כיצד להשתמש בבקלה,
כדי לאפשר בריאות טובה יותר.
מנהג אחד שהם העבירו מדור לדור,
היה הוצאת שמן מכבדי הבקלה.
החלק של הבקלה שהוא העשיר ביותר בויטמין D.

iw: 
חהחהחה
באמת?
אז, זה היה מדע?
זאת אומרת, אני חושב שזה מפתה,
לחשוב שהויקינגים הבינו משהו,
שנותר בגדר תעלומה לרפואה המודרנית במשך יותר מאלף שנים,
אבל אני חושב שזה בטח היה משהו כזה:
אולי כמה אנשים שמו לב כי שותי שמן דגי הבקלה היו בריאים יותר,
או שילדיהם היו גבוהים יותר ויציבים יותר מאלו שחיו בפנים הארץ.
וכך המנהג התרבותי של שתיית שמן כבד בקלה התפשט,
כמו אבולוציה, אבל של רעיונות.
בני אדם החיים יחד מתבוננים זה בזה ומחקים את מה שעובד,
הוא סוג של קדם-מדע,
זה כמו להריץ ניסויים בלתי מבוקרים רבים,
אבל על אוכלוסייה שלמה במשך דורות.
חלק ממה שיוצא מזה עשוי להיות בעל בסיס של אמת.
והתרבות שימשה כזיכרון של אוכלוסיית אנשים.
זה חיוני, כי החיים הם מסובכים,

Latvian: 
Tātad, tā bija zinātne?
Es domāju, ka tas ir vilinoši domāt, ka vikingi atklāja kaut ko
kas kļuva par mistēriju līdz pat modernajai medicīnai vairāk nekā tūkstoš gadu
bet es domāju, ka tas notika aptuveni šādi:
varbūt daži cilvēki pamanīja, ka mencu aknu eļļas dzērāji bija veselīgāki,
vai viņu bērni garāki, izturīgāki par tiem, kas dzīvoja dziļāk iekšzemē.
Un tā kulturālās mencu aknu eļļas lietošanas paradumi izplatījās,
līdzīgi evolūcijai, tikai idejiski.
Cilvēki, dzīvodami kopā un novērodami viens otru, atdarinot to, kas darbojas
ir sava veida protozinātne.
Tas ir kā izpildīt neskaitāmus nekontrolētus eksperimentus,
vienīgi tie veikti veselu paaudžu laikā.
Daži no tā, kas izriet, iespējams, veido pamatu patiesībā.
Un kultūra pasniegta kā atmiņa no cilvēku populācijas.
Tas ir būtiski, jo dzīvība ir sarežģīta,

English: 
So, was this science?
I mean, I think it's tempting to think the Vikings figured out something
that remained a mystery to modern medicine for over a millennium,
but I think it probably went something like this:
maybe some people noticed that cod liver oil drinkers were healthier,
or their children taller, sturdier than those living further inland.
And so the cultural practice of drinking cod liver oil spread,
like evolution, but for ideas.
Humans living together observing one another and emulating what works
is a kind of proto-science.
It's like running numerous uncontrolled experiments,
but carried out over a whole population for generations.
Some of what comes out of that is likely to have a basis in truth.
And the culture served as the memory of the population of people.
This is essential because life is complicated,

Turkish: 
Yani Vikingler, bir anlamda bilim mi icra ediyorlardı?
Demek istediğim,Vikinglerin 1000 yıl boyunca modern tıpta çözülememiş
bir sır bulmaları çok muhteşem bir şey
 
ama o olay bence şöyle oldu:
Belki bazı insanlar morina balığının yağını içen kişilerin daha sağlıklı olduğunu veya,
çocuklarının ülkenin iç kısımlarında yaşayanların çocuklarından daha uzun boylu ve
güçlü olduğunu fark ettiler.
Ve böylece farkında olmadan morina balığı yağı içmeyi gelenek
haline getirdiler ,aynı evrim gibi.
Birlikte yaşayan insanlar kendileri için en iyi olanları etrafındakilerini
inceleyerek bilime önayak oldular diyebiliriz.
Bu aynen birçok kontrolsüz deney yapmak gibi,
ama bu deney nesillerce devam ediyor.
Bunlardan çıkan şeylerin gerçekte temele dayanma olasılığı var
 
 
ve kültür insanların bir nevi "hafızası" olarak onlara hizmet etti.
 
Bu gerekli bir şey çünkü hayat çok karışık ve

Spanish: 
Entonces, esto fue ciencia?
Quiero decir, creo que es tentador pensar que los Vikingos se dieron cuenta de algo
que permaneció siendo un misterio para la medicina moderna por cerca de un milenio.
pero creo que probablemente fue algo parecido a esto:
capaz algunas personas se dieron cuenta que las personas que bebían dicho aceite eran mas sanas,
o sus hijos mas altos, mas resistentes que aquellos que vivían mas al interior.
Por lo que la practica cultural de beber el aceite de hígado de bacalao se extendió,
como la evolución, pero por ideas.
Los seres humanos que viven juntos observándose unos a otros y emulando lo que funciona.
es una especie de proto-ciencia.
Es como ejecutar numerosos experimentos sin control,
pero llevado a cabo sobre toda una población por generaciones.
Es probable que parte de lo que surja de esto tenga una base en la verdad
Y la cultura sirvió como el recuerdo de la población.
Esto es esencial porque la vida es complicada,

Spanish: 
hay tantas cosas diferentes en la naturaleza y tantas interacciones
que tener que enfrentarse a cada uno de nuevo sería caótico y abrumador.
Somos capaces de funcionar en el mundo debido al conocimiento que nos transmiten.
tanto explicita como implícitamente a través de nuestra cultura.
La tradición podría ser una forma de codificar conocimiento,
una forma de construir para aquellos que vendrán después.
especialmente en un tiempo anterior a la enseñanza sistemática o los libros
Los Vikingos claramente entendieron que el bacalao y su hígado eran beneficiosos.
pero no exactamente cuanto o porqué.
En el asentamiento vikingo de Groenlandia, ese conocimiento cultural fue aparentemente olvidado:
Allí, los colonos vikingos recurrieron a la agricultura como su principal fuente de subsistencia,
y sin la cantidad de bacalao en sus dietas,
la falta de vitamina D fue paralizante, literalmente.

Latvian: 
dabā ir tik daudz dažādu lietu un mijiedarbību
kam būtu jāsaskaras vienam ar otru no jauna, būtu ļoti haotiski un satriecoši.
Mēs spējam darboties pasaulē, pateicoties zināšanām, kas mums ir nodotas
gan tieši, gan arī netieši, izmantojot mūsu kultūru.
Tradīcijas var būt veids, kā šifrēt zināšanas.
veids, kā mēs varam balstīties uz tiem, kas bija pirms mums,
it īpaši laikā pirms grāmatām vai sistēmātiskas mācīšanas.
Vikingi skaidri saprata, ka mencas un mencu aknu eļļa bija izdevīga
bet ne tieši to, cik izdevīga vai kāpēc.
Grenlandes vikingu apmetnē, šīs kultūras zināšanas acīmredzot tika aizmirstas:
tur vikingu kolonisti sāka nodarboties ar lauksaimniecību kā galveno iztikas avotu,
un bez pietiekami daudz mencu viņu uzturā,
D vitamīna trūkums bija kropļojošs -- burtiski

iw: 
יש כל כך הרבה דברים שונים בטבע וכל כך הרבה אינטראקציות
ולהתנסות בכל אחד מהדברים האלו מחדש, יהיה כאוטי ומכריע.
אנחנו מסוגלים לתפקד בעולם בגלל הידע שהועבר לנו,
הן במפורש, אך גם במשתמע דרך התרבות שלנו.
מסורת יכולה להיות דרך לקידוד ידע,
דרך עבורנו לבנות על אלה שבאו קודם,
במיוחד בתקופה שלפני הוראה שיטתית או ספרים.
הויקינגים הבינו בבירור שיש תועלת בבקלה ובשמן כבד הבקלה,
אבל לא בדיוק איך היא מועילה או למה.
בהתיישבות הויקינגית בגרינלנד,
הידע התרבותי הזה נשכח ככל הנראה:
שם פנו המתיישבים הויקינגים לחקלאות כמקור העיקרי לקיומם
וללא הבקלה בדיאטה שלהם,
העדר ויטמין D היה משתק - פשוטו כמשמעו.

Turkish: 
doğada o kadar çok etkileşim ve o kadar çok değişik şey var ki;
her biriyle tekrardan karşılaşırsanız sonuç kaotik ve ezici olacaktır.
 
Dünyada işlevimizi yerine getirebiliyorsak bunun iki nedeni var
birincisi bize atalarımızdan kalan bilgi ve ikincisi kültür.
 
 
Gelenek görenekleri incelemek şuanki bilgimizi deşifre etmek ve
bizden önce gelenlerin bıraktıklarının üstüne koymak ve özellikle o zamanlarda sistematik
eğitim ve kitapların olmadığını düşünürsek çok iyi bir yol olabilir.
Vikingler açıkça morina karaciğer yağının yararlı olduğunu
anlamışlardı ama ne kadar yararlı ve neden yararlı olduğunu bilmiyorlardı.
 
 
Grönland'daki Viking yerleşkesinde bu kültür - morina yağı içme kültürü-
görünüşe göre unutulmuştu.
Ordaki Vikingler geçim kaynağı olarak tarımla ilgileniyorlardı ve
yedikleri şeyler arasında morina balığı olmayınca
D vitamini yoksulluğu çekiyorlardı.
 
-abartmasız-

English: 
there are so many different things in nature and so many interactions
that to have to encounter each one anew
would be chaotic and overwhelming.
We are able to function in the world because of the knowledge handed down to us
both explicitly, but also implicitly by way of our culture.
Tradition can be a way of encoding knowledge,
a way for us to build on those who came before,
especially in a time before systematic teaching or books.
The Vikings clearly understood that cod and cod liver oil were beneficial,
but not exactly how beneficial or why.
In the Greenland Viking settlement, that cultural knowledge was apparently forgotten:
There, the Viking settlers turned to farming as their main source of subsistence,
and without as much cod in their diets,
the lack of vitamin D was crippling -- literally.

Indonesian: 
tulang belulang yang ditemukan menunjukkan bahwa diantara kelainan  genetik
terdapat tanda-tanda rakitis:
tulang belakang bengkok, deformasi tangan dan kaki
dan pengerucutan tulang pelvis dan deformasi  tulang serta keretakan secara keseluruhan
koloni di Greenland lenyap sekitar 500  tahun  yang lalu,
dan  kekurangan vitamin D sepertinya satu-satunya penyebab
Jika suku Viking memiliki pemahaman ilmiah tentang betapa pentingnya minyak ikan kod dan cod bagi kelangsungan hidup mereka,
mereka tidak akan pernah berhenti meminumnya.
Dengan tidak adanya ilmu, pengetahuan tradisional seringkali merupakan tempat terbaik untuk memulai.
Sebenarnya minyak hati ikan kod sebenarnya adalah zat di mana vitamin pertama diidentifikasi secara ilmiah:
vitamin A. Dan kemudian yang keempat, vitamin D
Tetapi pengetahuan budaya juga bukan ilmu.
Ada praktik berbahaya seperti bloodletting  yang tercampur didalamnya.

English: 
Exhumed bones revealed that among genetic deformities,
there are the tell-tale signs of rickets:
Spine curvature, deformation of arms and legs,
and narrowed pelvis and overall bone deformation and fractures.
The Greenland colony vanished about 500 years ago,
and vitamin D deficiency was one of the likely causes.
If the Vikings had a scientific understanding of how important cod and cod liver oil was to their survival,
they never would have stopped taking it.
In the absence of science, traditional knowledge is often the best place to start.
In fact, cod liver oil was actually the substance in which the first vitamin was scientifically identified:
vitamin A. And later the fourth, vitamin D
But cultural knowledge is also 𝘯𝘰𝘵 science.
There are harmful practices like bloodletting mixed in with the helpful ones.
And without knowledge of clear cause-and-effect,

Turkish: 
Kazılardan çıkan kemikler genetik deformasyonların arasında
raşitizmin de belirtilerini gösteriyordu:
omurga eğriliği, kol ve bacak deformasyonları,
daralmış leğen kemiği ve tüm vucütta görülebilen kemik deformasyonları ve kırıkları.
Grönland kolonisi yaklaşık 500 yıl önce ortadan kayboldu ve
bunun sebebi çok büyük ihtimalle D vitamini eksikliği.
 
Vikinglerin morina balığı yağına karşı bir bilimsel düşünceleri olsaydı ve
hayatta kalmaları için kilit bir etken olduğunu anlasalardı
o yağı içmekten hiçbir zaman vazgeçmezlerdi.
Bilimin yokluğunda geleneksel bilgi genellikle uymak için en uygun şeydir.
Aslında morina balığı  karaciğer yağı A vitaminin keşfedildiği maddeydi.
Ve dördüncü olarak D vitamini bulundu.
 
Ama geleneksel bilgi bilim değildir.
Yararlı geleneklerin yanında kan çekme gibi bazı zararlı olan gelenekler de vardır
Ve nedeni ve etkisi tam olarak anlaşılmadıkça,
morina balığı karaciğer yağını içme geleneği gibi gelenekler

Latvian: 
Ekshumēti kauli atklāja, ka starp ģenētiskām kroplībām
bija arī rahīta pazīmes
Muguras izliekums, roku un kāju deformācijas,
un sašaurināts iegurnis un vispārēja kaulu deformācija un plīsumi.
Grenlandes kolonija izzuda aptuveni pirms 500 gadiem,
un D vitamīna deficīts bija viens no iespējamajiem iemesliem.
Ja vikingi zinātu, cik svarīga ir menca un to aknu eļļa viņu izdzīvošanai,
viņi nekad nebūtu beiguši par to runāt.
Zinātnes neesamībā, tradicionālās zināšanas bieži vien ir labs sākumpunkts.
Patiesībā, mencu aknu eļļa bija viela, kurā pirmais vitamīns tika zinātniski atklāts:
A vitamīns. Un vēlāk kā ceturtais - D vitamīns.
Bet kultūras zināšanas arī nav zinātne.
Pastāv kaitīgi paradumi, piemēram, asins nolaišana, kas sajukta ar nodarīgajām.
Un bez zināšanām par skaidu cēlonis-un-sekas,

iw: 
עצמות שנחשפו העלו כי בין עיוותים גנטיים,
יש את הסימנים המסורתיים של רככת:
עמוד שדרה עקום, דפורמציה של הידיים והרגליים
והצטמצמות אגן הירכיים ובאופן כללי עיוותי-עצם ושברים.
מושבת גרינלנד נעלמה לפני כ -500 שנה
וחוסר בוויטמין D היה אחד הגורמים האפשריים.
אם לויקינגים הייתה הבנה מדעית של חשיבות הבקלה
ושמן כבד הבקלה להישרדותם,
הם מעולם לא היו מפסיקים לקחת את זה. בהיעדר מדע,
ידע מסורתי הוא לעתים קרובות המקום הטוב ביותר להתחיל בו.
למעשה, שמן כבד הבקלה היה למעשה,
החומר בו זוהה הויטמין הראשון מבחינה מדעית:
ויטמין A ומאוחר יותר הרביעי, ויטמין D.
אבל ידע תרבותי הוא גם לא מדעי, ישנן שיטות מזיקות,
כמו הקזת דם, שמעורבבות עם שיטות מועילות.
ובלי ידיעה ברורה של סיבה ותוצאה, החשיבות של כמה פרקטיקות,

Spanish: 
Los huesos exhumados revelaron que entre las deformidades genéticas,
hay los signos reveladores de raquitismo:
curvatura de la columna, deformaciones de brazos y piernas,
y pelvis estrechada, deformación y fracturas óseas en general.
La colonia de Groenlandia desapareció hace unos 500 años,
y la deficiencia de vitamina D fue una de las causas probables.
Si los vikingos hubiesen tenido una comprensión científica de lo importante que era el bacalao y el aceite de hígado de bacalao para su supervivencia,
nunca habrían parado de consumirlo.
En ausencia de la ciencia, el conocimiento tradicional es a menudo el mejor lugar para comenzar.
De hecho, el aceite de hígado de bacalao fue en realidad la sustancia en la que se identificó científicamente la primera vitamina:
vitamina A. Y después la cuarta, vitamina D
Pero a su vez, el conocimiento cultural NO es ciencia.
Hay prácticas dañinas como la  flebotomía mezclada con las útiles.
Y sin el conocimiento claro de la causa y el efecto,

Turkish: 
zamanla unutulabilir.
İskorbüt hastalığını gelişigüzel deneylerle yenenler
ve bunun turunçgil tüketmeyle çözenler İngilizlerdi.
Ve bu sayede Vikinglerden daha ziyade denizleri daha iyi domine ettiler.
 
 
Bilimsel metodun insanlığın şu ana kadar bulduğu en iyi icat olduğunu söyleyebilirim.
Bize sadece bir şeyin işe yaradığını değil aynı zamanda
neden işe yaradığını da söylüyor.
Ve o bilgiyle geleceğimize şansla değil
olayları avantajımıza olacak şekilde manipüle ederek karar veriyoruz.
 
Bu video benim uzun metrajlı belgeselim Vitamania'dan alıntılar yaparak oluşturulmuştur.
Birkaç dolara belgeselimi izlemek istiyorsanız
bu linke tıklayın.
Bu filmi beraber yaptığım Genepool Productions'a çok kocaman teşekkürlerimi iletmek istiyorum.

Indonesian: 
dan  tanpa  pengetahuan jelas sebab-akibat pentingnya sebuah praktik seperti meminum  minyak hati  ikan  kod  bisa saja  dilupakan.
Inggris yang menyadari melalui uji coba kontrol acak pertama yang diketahui
bahwa buah jeruk menyembuhkan penyakit kudis.
dan  hasilnya  armada mereka  yang  menguasai  lautan   ketimbang suku  Viking.
Saya berargumen  bahwa metode   ilmiah  adalah  teknologi paling canggih yang manusia pernah kembangkan.
Ini memungkinkan kita untuk memahami tidak hanya apa yang berhasil tetapi mengapa itu bekerja.
dan dengan pengetahuan itu, masa depan kita ditentukan bukan oleh keberuntungan
tetapi dengan kemampuan kita untuk memanipulasi realitas demi keuntungan kita.
Video ini dibuat dengan cuplikan dari film dokumenter panjang saya, Vitamania.
Jadi, jika Anda ingin menontonnya selama beberapa dolar, klik tautan ini untuk mengetahui caranya.
Saya ingin mengucapkan terima kasih yang sebesar-besarnya kepada mitra pendanaan kami dan untuk produksi kumpulan gen dengan siapa saya membuat film ini.

English: 
the importance of some practices, like taking the cod liver oil, can be forgotten.
It was the British who realized, through the first known randomized control trial,
that citrus fruits cure scurvy.
And as a result it was their fleet, rather than say the Vikings, that came to dominate the seas.
♫
I would argue that the scientific method is the greatest technology humans have ever developed.
It allows us to understand not only what works but why it works.
And with that knowledge, our future is determined not by luck,
but by our ability to manipulate reality to our advantage.
This video was made with excerpts from my feature-length documentary, Vitamania.
So if you want to watch it for a couple bucks, click this link to find out how.
I want to say a huge thank-you to our funding partners and to gene pool productions with whom I made this film.

Spanish: 
La importancia de algunas prácticas, como beber el aceite de hígado de bacalao, puede ser olvidada.
Fueron los británicos quienes se dieron cuenta, a través del primer ensayo aleatorio de control conocido.
que los cítricos curaban el escorbuto.
Y como resultado, fue su flota, en lugar de decir los vikingos, quienes llegaron a dominar los mares.
 
Yo diría que el método científico es la mejor tecnología que los humanos han desarrollado jamás.
Ayuda a comprender no sólo lo que funciona, sino porqué funciona
Y con ese conocimiento, nuestro futuro no está determinado por la suerte,
sino por nuestra habilidad de manipular la realidad a nuestro beneficio.
Este video fue hecho con extractos de mi documental de largometraje, Vitamania.
Así que si quieres verlo por unos dólares, haz clic en este enlace para saber cómo.
 

iw: 
כמו צריכת שמן כבד הבקלה, יכולה להישכח.
הבריטים הם אלה שהבינו,
באמצעות הניסוי האקראי המבוקר הראשון הידוע,
כי פירות הדר מרפאים את מחלת הצפדינה.
וכתוצאה מכך זה היה הצי שלהם
ולא של הויקינגים, שזכה לשלוט בימים.
הייתי טוען שהשיטה המדעית היא הטכנולוגיה האנושית,
הגדולה ביותר שפותחה אי פעם.
זה מאפשר לנו להבין לא רק מה עובד אבל למה זה עובד.
ועם הידע הזה, העתיד שלנו נקבע לא על ידי מזל,
אלא ביכולתנו לתמרן את המציאות לטובתנו.
הסרטון הזה נעשה עם קטעים,
מתוך הסרט התיעודי שלי, Vitamania.
אז אם אתם רוצים לצפות בו עבור כמה דולרים,
לחצו על הקישור הזה כדי לגלות כיצד.
אני רוצה להגיד תודה ענקית לשותפים המממנים שלנו
ול-  gene pool הפקות שעמם יצרתי את הסרטון הזה.

Latvian: 
var aizmirst dažu metožu, piemēram, mencu aknu eļļas uzņemšanu, nozīmi.
Tieši briti bija tie, kas, izmantojot pirmo zināmo nejaušās kontroles izmēģinājumu, saprata,
ka citrusa augļi ārstē skorbutu.
Un rezultātā, viņu flote, nevis vikingi, bija tā, kas dominēja jūrās.
 
Es iebilstu, ka zinātniskā metode ir labākā tehnoloģija, ko cilvēki jelkad ir izstrādājuši.
Tā ļauj mums saprast ne tikai to, kas strādā, bet kāpēc tas strādā.
Un ar šīm zināšanām, mūsu nākotne netiek noteikta pēc veiksmes,
bet gan pēc mūsu spējas manipulēt ar realitāti mūsu labā.
Šis video tika izveidots ar fragmentiem no manas dokumentālās filmas, Vitamania.
Tātad, ja Tu vēlies to noskatīties par dažiem dolāriem, klikšķini uz šīs adreses, lai saprastu, kā to izdarīt.
Es vēlos pateikt lielu paldies mūsu finansējuma partneriem un GENEPOOL, ar kuriem es izveidoju šo filmu.

iw: 
Vitamania זה הכל על ההגיון וחוסר ההגיון של ויטמינים.
תרגום לעברית: Nitsan Even

Turkish: 
Vitamania , tüm olay vitaminlerin mantıksızlığında ve mantıklılığında.
Burak Corleone artık abone olursunuz seviyorum sizi ❤

Indonesian: 
Vitamania, ini semua tentang arti dan omong kosong vitamin

English: 
Vitamania, it's all about the sense and nonsense of vitamins.

Spanish: 
 

Latvian: 
Vitamania - tas viss ir saistīts ar vitamīnu izjūtu un aplamībām.
