Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους
συναδέλφους μου
εγώ είμαι μηχανικός.
Να διευκρινίσω πως όπως και εκείνοι,
είμαι άνθρωπος.
Αλλά μηχανικός.
Κάποιοι ίσως το καταλάβατε
από την αρχή.
Μας αναγνωρίζουν εύκολα.
«Είσαι μηχανικός».
Τα μπατζάκια δεν ακουμπούν
στο πάτωμα.
Έτσι μας καταλαβαίνουν.
«Να σου πω,
μπορείς να φτιάξεις το μπλέντερ;».
- Επειδή είσαι--
- Ναι, μπορώ να το φτιάξω.
Να τι θα κάνεις. Με το ένα χέρι
κράτα γερά το φις στην πρίζα.
Και με το άλλο βάλε το μπλέντερ
κάτω από δροσερό τρεχούμενο νερό.
Το βρίσκετε αστείο
μόνο αν έχετε επιστημονικές γνώσεις.
Ο Μάικλ Φαραντέι
από το 1828 ως το 1831
διοργάνωνε
τις Χριστουγεννιάτικες Διαλέξεις.
Στο Λονδίνο, κάπου ανατολικά.
Έκανε μία επίδειξη.
Στην μία πλευρά ενός εργαστηριακού
πάγκου είχε ένα πηνίο
συνδεδεμένο με ένα άλλο πηνίου
με καλώδια στις άκρες τους.
Πήγαινε στη μία άκρη
με έναν μαγνήτη
έναν ισχυρό μαγνήτη,
είχαν τέτοιους στην εποχή του
και τον μετακινούσε,
μετά συγχωρήσεως, μέσα-έξω στον πηνίο.
Με σεβασμό στο πηνίο.
Κινεί λοιπόν τον μαγνήτη
σ' αυτή την πλευρά
και κινείται η βελόνα της πυξίδας
στην άλλη πλευρά.
Σαν μαγικό.
Φυσικά, δεν ήταν μαγικό, ήταν...
Επιστήμη!
Η ιστορία αυτή διανθίστηκε.
Όταν μου τη διηγήθηκαν, μου είπαν
πως η επίδειξη ήταν τόσο επιτυχημένη
που έφτασε
ως τη βασίλισσα της Αγγλίας.
Και η Βασίλισσα υποτίθεται
ότι τον ρώτησε
«Κύριε Φαραντέι,
σε τι χρησιμεύει;».
Και εκεί τον θαύμασα.
Θαύμασα αυτό που εδώ στις ΗΠΑ
ονομάζουμε «Βρετανικό τρόπο σκέψης».
Δεν της απάντησε «Κυρά μου!».
«Δεν βλέπεις;».
«Εγώ είμαι στη μία άκρη, αυτό στην άλλη
και δεν το ακουμπάω».
«Μαστουρωμένη είσαι;».
Αλλά δεν της απάντησε έτσι.
Σύμφωνα με τη διήγηση,
είπε «Κυρία μου»
«Σε τι χρησιμεύει
ένα νεογέννητο μωρό;».
Δεν ξέρω πόση πείρα έχετε
από νεογέννητα μωρά.
Δεν είναι και πολύ χρήσιμα.
Κάνουν φασαρία, έχουν διαρροές.
Πολλές φορές δεν καταλαβαίνουν
τίποτα από αυτά που τους λέτε.
Ωστόσο...
Καταρχάς, χωρίς να θέλω
να απαξιώσω το γεγονός
εκείνα τα χρόνια
βασιλιάς ήταν ο Γεώργιος Δ'
και τον διαδέχτηκε ο Γουλιέλμος Δ'.
Δεν υπήρχε βασίλισσα.
Όταν έκανα την εκπομπή, το ψάξαμε.
Κρατούσε σημειώσεις για όλα
και δεν έκανε ποτέ
επίδειξη για το Στέμμα.
Κάποια γυναίκα, μια απλή γυναίκα
ήταν αυτή που του έκανε την ερώτηση.
Κοιτάξτε γύρω σας.
Ό,τι υπάρχει σ' αυτό το κτίριο
τα πάντα
τα φώτα, οι κουρτίνες, η μπογιά.
Τα ρούχα που φοράτε, η ταπετσαρία,
το πάτωμα, η σκηνή.
Όλα οφείλουν την ύπαρξή τους
σ' εκείνη την ανακάλυψη.
Στην ανακάλυψη
πως όχι απλώς ο ηλεκτρισμός
συνδέεται με τον μαγνητισμό
αλλά συνδέεται
και με την κίνηση του μαγνητισμού.
Τη μαγνητική ροή.
Εκείνη η ανακάλυψη, τολμώ να πω
άλλαξε τον κόσμο!
Αυτή η διαδικασία της επιστήμης,
που ο Φαραντέι πέρασε--
Έδινε πολλή σημασία
στις παρουσιάσεις του
και είχε τελειοποιήσει
την τεχνική του.
Αυτή η ανακάλυψη
με επηρέασε πολύ.
Όταν ήμουν μικρός,
μοίραζα τις εφημερίδες.
Ήμουν διανομέας.
Έτσι μας έλεγαν.
Η Ουάσινγκτον Ποστ είχε τη στήλη
«Τα απίστευτα του Ρίπλεϊ».
Ακόμα υπάρχει η στήλη,
σε άλλη εφημερίδα.
Μια φορά στο τόσο,
έβαζαν κάποιο άρθρο του στυλ
«Σύμφωνα με τη θεωρία
της αεροδυναμικής
»η αγριομέλισσα
δεν μπορεί να πετάξει».
Μου έκανε τρομερή εντύπωση.
Και άρχισα να παρατηρώ
τις αγριομέλισσες.
Συνειδητοποίησα
ότι οι μέλισσες ήταν μια χαρά.
Η θεωρία είχε το πρόβλημα.
Αναρωτήθηκα πόσα άλλα πράγματα
συναντάμε καθημερινά
και δεν ξέρουμε τίποτα για αυτά.
Είχα ένα αεροπλανάκι με λάστιχο.
Τα φτιάχνουν ακόμα και σήμερα.
Τα μεγαλύτερα παιδιά μού είχαν δείξει
πώς να λιπαίνω το λαστιχάκι
με απορρυπαντικό για τα πιάτα.
Και το τύλιγα.
Και το «κούρδιζα».
Το γυρνούσα 300, 350 στροφές.
Είχα διαβάσει στο κουτί
πως μπορείς
να κατευθύνεις το αεροπλανάκι
αν λυγίσεις την ουρά.
Σαν πηδάλιο δηλαδή.
Την λύγιζα...
Ακολουθεί προσωπική μαρτυρία,
ενός μόνο ανθρώπου.
Δεν είναι ιδανικές αυτές οι μαρτυρίες,
ίσως με απατά κι η μνήμη μου.
Τις περισσότερες φορές, όπως ξέρει
όποιος έπαιξε, το κρατάς με δυο χέρια...
Το ρίχνεις και...
Ή το ρίχνεις και...
Μια φορά όμως, το έριξα
και έκανε τρεις τέλειους κύκλους.
Και γύρισε πίσω στο χέρι μου
σαν το μπούμερανγκ
του Μπαγκς Μπάνι.
Τότε συνειδητοποίησα πως μπορώ
να επιδράσω στα αντικείμενα.
Συνειδητοποίησα
πως αν κατανοείς αρκετά
μπορείς να φτιάξεις,
να δώσεις σχήμα σε αντικείμενα.
Να φανταστείς πως ταξιδεύεις
σε όλο τον κόσμο.
Κι αν μπορούσα να το κάνω
με ένα παιδικό αεροπλανάκι
ποιος ξέρει τι θα μπορούσα να κάνω
αν δούλευα σε μια μεγάλη εταιρία.
Σαν την Μπόινγκ.
Κι εκεί έπιασα δουλειά.
Δούλευα στα 747.
Μην τρομάζετε,
ήμουν υπό συνεχή επιτήρηση.
Όμως αυτά που ζεις σαν παιδί,
σε επηρεάζουν πάρα πολύ.
Στοιχηματίζω πως όλοι
οι λάτρεις της επιστήμης
την αγάπησαν πριν κλείσουν τα δέκα.
Αυτό το πάθος
η επιθυμία να μάθουμε
τη θέση μας στο σύμπαν
μας κάνει ξεχωριστούς.
Κάνει το είδος μας σημαντικό.
Με αυτό το πάθος, την ομορφιά
και τον ενθουσιασμό
μπορούμε, τολμώ να πω
να αλλάξουμε τον κόσμο!
Ευχαριστώ.
