Çeviri: Ümid Gurbanov
@umidgurbanov
Bu yürüyüşü birlikte
yapmalıyız diye düşündüm.
Ve...
Konuşmak istediğim
şeylerden biri...
...birlikte yürüyüşe çıkmamızın
ne anlama geldiğiydi.
Bunu sana ilk sorduğumda...
...yürüyüşe çıkacağını,
etrafta dolanacağını söyledin.
- Evet.
- Ve...
Bunun senin için ne anlama geldiği
hakkında bir şey söyleyebilir misin?
Ne zaman ve nasıl yapıyorsun bunu
ve bunun için hangi kelimeyi kullanıyorsun?
Sanırım hep yürüyüşe çıkıyorum.
Muhtemelen her gün yürüyorum.
Ve insanlara hep
yürüyüşe çıkacağım diyorum.
Bu kelimeyi kullanıyorum.
Tanıdığım çoğu engelli de
bu terimi kullanıyor.
Nasıl bir çevre yürüyüşü
mümkün hale getiriyor?
San Francisco'ya büyük oranda taşındım,
çünkü dünyadaki en engelsiz yer burası.
Benim için harika olan yanı ise...
...fiziksel engelsizliği.
Toplu taşımadaki engelsizlik.
Çoğu yerde kaldırım rampası var.
Gittiğim hemen her yerde rampa var.
Binalar engelsiz.
Ve bu da toplumsal bir
benimsemeye yol açıyor.
Çünkü bir şekilde
fiziksel erişim mümkün hale geliyor.
Dış dünyada çok fazla
engelli insan var.
Böylece insanlar onlarla
nasıl iletişim kuracağını öğrendi.
...onların varlığına alıştı.
Bu nedenle
fiziksel erişim aslında...
...toplumsal erişime,
benimsemeye yol açıyor.
Her zaman öncü olmak
zorunda olmamak güzel olmalı.
- Evet kesinlikle.
- Karşılaştıkları ilk...
...engelli kişi olmamak
ve açıklama yapmamak.
Evet ben de konuşuyor, düşünüyor,
hareket edip eğleniyorum.
Ve seninkiler gibi
acılar çekiyorum.
Neyse.
Fakat sosyal alanlardaki
hareketlerini merak ediyorum.
Yapabildiğim tüm hareketlerden
bahsediyorum.
Yaşamana yardımcı olan ve çeşitli biçimlerde
kendini ifade etmeni sağlayan hareketler.
İstediğin hareketi yapabileceğin
konusunda kendini özgür hissediyor musun?
Bir kahve dükkanına gidebilir...
...bardağımı ağzımla alıp
masama taşıyabilirim.
Ama gittikçe daha zor bir hal alır.
Çünkü...
...hareketlerimizin standartını
bu şekilde normalleştiriyoruz.
O işe uygun olmayan
vücut parçalarıyla...
...bir şey yapmanın verdiği...
...rahatsızlık duygusu normalleşiyor.
Başa çıkılması daha zor...
...bir hale geliyor durum.
- Birinin mi ayakkabısı.
- Birininki muhakkak.
Acaba bunsuz yürüyebiliyor mu?
Düşünüyorum da kimse bir yürüyüş
tekniği olmadan yürüyüşe çıkmıyor.
Kimse dışarıda kendilerini
destekleyecek...
...bir şeyler olmadan yürümüyor.
Belki de sağlıklı insanın
bir şekilde...
...kendisine yettiği şeklinde
yanlış bir fikir vardır.
Evet.
Engelliliğin politik
bir sorun olduğunun...
...farkına vardığımda...
...20 ya da 21 yaşlarındaydım.
Bunun farkına varmam çoğunlukla
engellilik üzerine yapılan çalışmalardaki...
...engelliliğin sosyal modelini
keşfetmemle oldu.
Engellilik ile özürlülük arasında
bir ayrım yapıyorlardı.
Bedenim eksik ve özürlü olabilir.
Artrogripozis ile doğduğum bir gerçek.
Tıp dünyası hastalığa bu adı veriyor.
Temel olarak eklemlerim sertleşti.
Kaslarım zayıf.
Belli başlı hareketleri yapamıyorum.
Ve bu, hayatımı
her türlü durum için etkiliyor.
Mesela arka bahçemde erik ağaçları var...
...ama erikleri toplayamıyorum.
Düşmeleri için beklemek zorundayım.
Ancak somut olarak...
...kendi eşsiz varlığımız var.
Öte yandan engelli insanların...
...sosyal baskısına dayanan
engellilik söz konusu.
Engelli insanlar için sınırlı
ev imkanları olduğu bir gerçek.
Kariyer yapma şansımız yok.
Sosyal olarak
izole edilmiş durumdayız.
Biz...
Birçok bakımdan engelli insanlara
karşı kültürel bir hoşnutsuzluk söz konusu.
Engellilik, eksikliğin
toplumsal organize hali olabilir mi?
Toplumun etkilerini
yok etmek denebilir.
Nasıl oldu?
Engellilik aktivistleriyle mi görüştün?
- Ya da belli bir şey mi okudun?
- Aslında bir kitap okumuştum.
- Öyle mi?
- Evet, bir kitap eleştirisi okudum.
O sırada Brooklyn'de
yaşıyordum.
Dışarı çıkıp kendime
bir kahve almak için...
...gerçekten çok uğraştım.
Öncesinde saatlerce parkta otururdum...
...ve bunu yapmak için
kendimi sakinleştirmeye çalışırdım.
Bir bakıma, içeri girip
bir kahve sipariş etmek...
...ve yardım talep etmek
siyasi bir protestodur.
Çünkü bana göre,
hepimizin yardıma ihtiyacı var.
Oysa bu hor görülüyor.
Toplumumuzda önemsenmiyor.
Hepimizin yardıma ihtiyacı var.
Bir bakıma hepimiz
birbirimize bağlıyız.
Durup bana bir şeyler alalım mı?
Bilemiyorum, tatlım.
Çok havalı.
Güzel bir şeyler bulalım.
Muhtemelen omuzlarımdan düşer.
Yine de deneyebiliriz.
Arkası burası.
Evet.
Tamam.
- Öteki kol.
- Öteki kol?
- Sevdim. Şıkmış.
- Çok şık.
Sportif ve havalı.
Yeni şov bu olacak:
Judith Butler ile Alışveriş.
Eşcinseller için.
Üstümdeyken de
satın alabilirim belki.
- Selam.
- Giydik biz bunu.
Üzerimdekini almak istiyoruz.
Ağırlığına göre aslında.
Öyle miymiş?
- Dört dolar artı vergi olabilir.
- Makul.
Buyurun.
- Önce faturayı sonra bozuklukları
verebilir misiniz? - Tabii ki.
Hayır, demek istediğim...
- İkisini de aynı anda koyun.
- Buyurun.
- Buyurun.
- Teşekkür ederim.
Bence cinsiyet ve engellilik
çok çeşitli açılardan birleşiyor.
Ama bence her iki durum da tek bir şeyi...
...yeniden düşünmemizi sağlıyor:
Beden neyi yapabilir?
Filozof Gilles Deleuze'ün
"Bir Beden Ne Yapabilir?"...
...adlı bir makalesi var.
Bu soru, beden hakkındaki
geleneksel düşüncelere...
...kafa tutmayı amaçlıyor.
Beden nedir diye sorarız...
...ya da bir bedenin
ideal şekli nedir...
...veya beden ile ruh
arasındaki fark nedir...
...gibi şeyler sorarız.
Oysa "bir beden ne yapabilir?"
farklı bir sorudur.
Bir grup yeteneği...
...ve bir grup yararlılık
veya eylemi izole eder...
...ve biz de bu şeyleri
bir araya getiririz.
Bu fikri seviyorum.
Bir öz varmış gibi değil.
İdeal bir morfoloji
varmış gibi değil.
Bir bedenin nasıl görünmesi
gerektiğini söylemiyor.
Söz konusu bile değil bu.
Ya da bir beden
nasıl hareket etmeli demiyor.
Cinsiyet üzerine
ve hatta cinsel azınlık...
...veya gösterdiği cinsiyet
standart erkeksilik...
...veya kadınsılık formuna uymayan...
...toplumsal cinsiyetteki azınlıklara karşı
uygulanan şiddet üzerine düşünürken...
...mevzunun sıklıkla
insanların yürüyüşüne...
...kalçalarını nasıl kullandıklarına...
...vücutlarının parçalarına
neler yaptıklarına...
...ağızlarını ve anüslerini
ne için kullandıklarına...
...ya da anüslerinin ne
için kullanılmasına...
...izin verdilerine
gelip dayandığını gördüm.
Sanırım 18 yaş civarlarında
Maine'de yaşayan bir oğlan vardı.
Keskin bir salınmayla yürürdü.
Kalçaları bir o yana bir bu yana
giderek kadınsı bir yürüyüşle.
Bir gün okula gitti...
...ve üç sınıf arkadaşı
ona saldırdı...
...köprüden atıldı
ve öldürüldü.
Burada toplumun
yüzleşmesi gereken şudur:
Elbette basın bu olayı
ört bas etti.
Nasıl oldu da birinin yürüyüşü...
...onun yürüme şekli...
...o insanı öldürme
arzusu doğurabildi?
Yürüyüşü farklı bir biçimde
düşünmemi sağlıyor bu.
Demem o ki,
yürüyüş tehlikeli bir şey olabilir.
Küçükken yürümeye ilk başladığımda...
...maymun gibi yürüdüğümü
söylediklerini hatırlıyorum.
Birçok engelli insan için...
...şiddet ve...
...bir çeşit nefret var.
Sanırım bu, insanlara...
...bedenlerimizin yaşlanacağını...
...ve öleceğini hatırlatıyor.
Ve...
Şu maymun yorumunu düşününce
merak ediyorum da...
...bunun da bir bakıma...
...şimdi aklıma gelen bir şey ama...
...bir bakıma...
...insan olarak sınırlarımız nerede...
...ve insan-olmayanı
yapan şey ne.
O kişinin evrim karşıtı
olup olmadığını merak ettim.
Belki de yaratılışçıydılar.
"Neden biraz maymunlara
benzemeyelim ki?"
Maymunlar en sevdiğim
hayvanlar olmuştur hep.
Aslında çoğu zaman gurur duydum.
- Aynen.
- Evet.
Fakat...
Erkek ve dişi ile...
...ölüm ve sıhhat arasındaki o anlarda...
...tam olarak ne zaman...
...insan olarak sayılırsınız?
Bana göre burada mevzubahis...
...insanı karşılıklı yardımlaşma bağlamında
gerçekten tekrar düşünmektir.
Kahve dükkanına girdiğinde
anlaşılır, değil mi?
Bir anlığına o ana geri gidelim.
Kahve istediğinde...
...ya da kahve almak için
yardım istediğinde...
...temelde bir soru sormuş olursun:
Birbirimize yardım ettiğimiz
bir dünyada mı yaşıyoruz?
Temel ihtiyaçlar konusunda
birbirimize yardımcı oluyor muyuz?
Sadece senin veya
benim kişisel meselelerim...
...olarak görülmeyecek
sosyal mesele olarak düşünülen...
...temel ihtiyaçlar var mı?
Bir kahve bardağı ile
yardım istediğin anda...
...bireyciliğe karşı gerçekleşen
bir meydan okuma söz konusu.
Umut ediyorum ki,
insanlar harekete geçip...
..."Evet, o dünyada
yaşıyorum." diyecekler.
"Temel ihtiyaçlarımızı
karşılayabilmek için...
...birbirimize ihtiyaç
duyduğumuz anladığım o dünyada."
Bu tanımaya dayanarak sosyal,
siyasi bir dünya kurmak istiyorum.
Çeviri: Ümid Gurbanov
@umidgurbanov
