Ja. In het dagelijkse leven
leer je vaak nieuwe mensen kennen.
Dat is die 'ja'.
- Ja.
In het dagelijkse leven
leer je vaak nieuwe mensen kennen.
Dan zijn er momenten
waarop je niet weet wat te zeggen
en je je afvraagt welk onderwerp
je nu weer kunt aansnijden.
Als je een lijst met ideeën
in je hoofd hebt voorbereid,
hoef je je daarover
geen zorgen te maken.
Je hoeft alleen maar een onderwerp
uit je lijstje te kiezen
zodat je verder kunt gaan
met kletsen.
Bijvoorbeeld, voor morgen.
Gisteren 'Winteruur' gezien
met Swami Bami en Ella Leyers?
En dan ontwikkelt het gesprek
zich verder, hè.
En als ze dan nee zeggen?
Dan kun je vertellen hoe het was.
Ella Leyers zag er goed uit.
- Ik moet dat vragen?
Nee, dat is een tip
voor de mensen thuis.
Als ze niet weten wat te zeggen,
kunnen ze zeggen:
Gisteren 'Winteruur' gezien
met Swami Bami en...
En als ze ja zeggen?
Dan zeggen ze:
Oh, ik vond dat een goeie tekst.
Ja, en die Ella zag er goed uit, hè?
'Ja, beter dan in...'
Waarmee Ella Leyers, mijn gast
van vandaag, gelijk is ingeleid.
Ella Leyers, actrice, op dit moment
voornamelijk te zien in...
'13 geboden'.
- Is het een aanvulspel?
Ik ging zeggen 'Het 13e gebod'.
'13 geboden'.
Oké. Voilà.
Je hebt een tekst meegebracht.
- Ja.
Wil je die voorlezen?
- Gaarne.
Een tekst van Hemingway.
- Een tekst van Ernest Hemingway.
Hij staat in het boek,
maar je hebt hem ook geprint.
Ik heb hem ook uitgeprint.
Omdat ik hierin... Normaal duid ik
veel aan in mijn boeken,
maar dit is een mooie eerste editie
die ik op de kop heb getikt,
dus ik wil daar niks in aanduiden,
begrijp je?
Ik heb hem hierin
ook nog niet gelezen.
Dus dit is de versie
die je extra hebt gekocht?
Ben je een verzamelaar
van mooie boeken?
Dit is misschien het tweede
in mijn collectie.
Een beginnend verzamelaar.
- Ja.
Zal ik eerst...
- Graag.
And then we'll walk down
by the river and along the quais.
Let's walk down the Rue de Seine
and look in all the galleries
and in the windows of the shops.
Sure. We can walk anywhere
and we could stop at some new café
where we don't know anyone
and nobody knows us
and have a drink.
We can have two drinks.
We'll come home and we'll eat here
and we'll have a lovely meal
and drink Beaune
from the co-operative
you can see
right out of the window there
with the price of the Beaune
on the window.
And we're going to have
all the books in the world to read
and when we go on trips,
we can take them.
Would that be honest?
Sure.
My, she said. We're lucky
that you found the place.
We're always lucky, I said
and like a fool
I did not knock on wood.
There was wood everywhere
in that apartment to knock on too.
Dat was mijn tekst.
- Oké, goed.
Mooi voorgelezen. Wil je ons even
door het verhaaltje wandelen?
Wacht, we kunnen het hiermee doen.
- O ja, pardon.
Ja, dus ze zijn...
- Er zijn twee mensen.
Een koppel.
- Hemingway en zijn vrouw.
Want dit is 'Moveable feast',
zijn memoires eigenlijk
van het Parijs
toen hij twintiger was, dertiger,
als ik me niet vergis.
In de jaren 20.
En hij spreekt over...
Ze zijn redelijk arm
en hij schrijft.
Ze komen amper rond.
Hij gaat altijd een koffie drinken
in een of ander café
en daar schrijft hij.
Hij zegt dat hij nooit wil stoppen,
tenzij hij 's avonds
een nieuw idee heeft.
Hij wil nooit stoppen...
- Zonder een nieuw idee.
Hij wil altijd bezig zijn
en op een goede piste zitten
en dan stopt hij met schrijven.
Omdat hij dan weet:
morgen kan ik verder.
Dus, hier zijn ze eigenlijk gewoon...
Ze wonen in een armetierig
appartement en ze zijn bezig...
Ze zijn aan het dromen
omdat hij is thuisgekomen
en hij heeft gehoord of gezien
dat er een beter appartement is
dat ze zouden kunnen huren.
Hij komt het blijde nieuws vertellen
en hier beginnen ze een beetje
tegen elkaar te fantaseren over:
Ah, zullen we dan dat en dat doen?
Ze fantaseren over een leven
dat rijkere mensen dan zij
kunnen hebben.
Ja. En dit gaat dan
over wat ze morgen zullen doen.
We kunnen dan langs de rivier
wandelen en langs de sporen.
We kunnen daar
naar de galerijen gaan kijken
en een beetje windowshoppen.
En dan... Ja, gewoon met twee,
dat heel romantische.
En bij elkaar: Misschien kunnen we
iets drinken, of twee dingen.
Oh, leuk.
Dan zullen we daar iets eten
en dan kopen we alle boeken
die we willen.
We kunnen op reis gaan
en dan nemen we die boeken mee.
Omdat het veel beter zal zijn
door het appartement dat hij vond.
Op het einde zegt zij:
Amai, we hebben toch veel geluk
dat je dat appartement
hebt gevonden.
En dan zegt hij:
Wij hebben altijd geluk.
And like a fool
I did not knock on wood
and there was wood everywhere
in that apartment to knock on.
Hij heeft niet afgeklopt.
Ik was zo stom dat ik niet...
Enfin, hoe zeggen wij dat?
Hout vasthouden.
Want in dit verhaal...
Je weet nog niet dat ze uiteindelijk
uit elkaar gaan,
maar dat zit hier al duidelijk in.
- Het wordt aangekondigd.
Of in elk geval:
er gaat iets mis.
Er is impending doom.
Ja, er is ineens een hele schaduw
die valt op dat...
Dat contrast vind ik heel mooi,
tussen hoe ze samen fantaseren
en hoe leuk, luchtig
en liefdevol ze zijn...
En dan... Ja.
En dat er al een voorspelling is
dat het slecht zal aflopen.
Die spanning.
Die treft jou.
- Ja.
Want...
Ik word daar heel...
ja, weemoedig van of zo.
Of heel...
Ik weet het niet.
Heel emotioneel. Ik weet dat als ik
dat lees, dat echt binnenkomt.
Dat is echt een mokerslag voor mij.
Echt waar? Nu ook opnieuw?
- Ja.
Ja?
Waarom?
Omdat je weet: alles wat nu goed is
of alles wat goed lijkt,
zal uiteindelijk kapotgaan
of tenietgaan?
Ja, dat is zo triestig.
- Maar is dat zo?
Leeft die overtuiging in jou?
Is dat wat je denkt als je...
Nee, niet per se, maar...
Gewoon omdat het...
Het zou allemaal weleens
direct gedaan kunnen zijn, of zo.
Wat er is of wat je hebt met mensen
of wat je...
Ik heb het moeilijk. Voel je het?
Nee, ik voel het niet.
Maar ik zie het en ik geloof je.
Ja.
Maar wat moet je dan doen?
Je mag niet vergeten af te kloppen.
Je mag niet vergeten
hout vast te houden.
Nee, voor mij gaat het nu niet
over het praktische...
Nee, ik bedoel... Dat betekent
dat je nu dankbaar moet...
Dat betekent ook
dat je nu dankbaar moet zijn
of moet kijken naar wat er wel is?
Ja, ik denk ook...
Omdat ik...
Ik heb zo heel veel gewerkt
en dan even een periode minder.
En toen was ik me ook wel
heel bewust van...
De eerste keer dat je eens
succes hebt of mag hebben of...
Dat komt op je af
en je bent er niet mee bezig.
Je bent je er niet echt van bewust
hoe waardevol dat is.
Dat kan zo zijn bij een relatie
of eender welke job,
of weet ik veel wat.
Maar pas als je al iets
verloren hebt in je leven
of iets dreigt te verliezen...
- Was dat het moment...
Las je het boek voor het eerst
op zo'n moment?
Ik zat toen wel...
Dat is een paar jaar geleden.
Ik zat ook een beetje
op een mindere plek.
Dat ik het allemaal eigenlijk
niet goed wist. Misschien vandaar.
Omdat ik het gevoel had:
ik herken een soortgelijk...
...sentiment, of zo.
- De...
Mijn favoriete zin in de tekst
die je hebt gekozen,
is natuurlijk de laatste.
- Ja.
Eerst zijn er twee geliefden
die samen fantaseren
over een beter leven
en daar wat in overdrijven.
En dan zegt hij...
Ja, ik heb geen hout vastgehouden
en er was overal hout.
Hij zegt ook nog niet
wat er zal misgaan
of zelfs dat het zal misgaan.
- Nee, dat doet hij graag.
Dat bespreekt hij ook eens,
het weglaten van dingen.
Zo... Omitting things.
Hij zei dat hij een roman
heeft geschreven
waarin het hoofdpersonage sterft,
een oude man.
Hij zei: Ik heb dat uiteindelijk...
Hoe ik het heb gepubliceerd...
Ik weet niet of het gepubliceerd is.
Hij had die man niet laten sterven,
maar dat was de bedoeling
en dat gebeurt in de voortzetting
van het verhaal, dus na het boek.
Maar hij gelooft dat dat extra lagen
toevoegt aan het verhaal
en dat mensen dat wel voelen.
Dingen niet vertellen.
- Ja.
Doen vermoeden
dat ze zullen gebeuren.
Of ook dingen impliceren.
Ken je dat, een zeswoordenverhaal?
Ja, zeg er eens een.
Ken je er vanbuiten?
Hij heeft blijkbaar eens gewed
met zijn maten op café
voor tien dollar
dat hij geen verhaal kon...
Hij claimde dat hij een volledig
verhaal kon schrijven in zes woorden.
Hij heeft het geld gewonnen.
- Ken je het verhaal?
Ja, het verhaal is:
For sale: baby shoes, never worn.
Te koop: babyschoentjes,
nooit gedragen.
Ik ken er ook nog een.
Niet van Hemingway.
Ik weet ook niet... Enfin.
Passengers,
this is not your captain speaking.
Is dat Herman Van Rompuy?
- Punt.
Herman Van Rompuy?
Nee, want het rijmt niet.
Haiku's moeten rijmen, denk ik.
Ella Leyers, wil je de tekst
nog eens voorlezen?
Gaarne. Doen we het samen?
- Nee.
Oké.
Ik hoopte
dat we het samen zouden doen.
And then we'll walk down
by the river and along the quais.
Let's walk down the Rue de Seine
and look in all the galleries
and in the windows of the shops.
Sure. We can walk anywhere
and we can stop at some new café
where we don't know anyone
and no one knows us
and have a drink.
We can have two drinks.
We'll come home and eat here
and we'll have a lovely meal
and drink Beaune
from the co-operative
you can see right out of the window
there
with the price of the Beaune
on the window.
And we're going to have
all the books in the world to read
and when we go on trips,
we can take them.
Would that be honest?
Sure.
My, she said. We're lucky
that you found the place.
We're always lucky, I said
and like a fool
I did not knock on wood.
There was wood everywhere
in that apartment to knock on too.
Dank je.
Slaapwel.
We're always lucky.
