
iw: 
בעיה שראוי להתעמק בה
מוכיחה את ערכה כשהיא מחזירה מלחמה שערה.
וזה בדיוק מה שעשה המשפט האחרון של פרמה -
הוא החזיר מלחמה שערה.
ואם מדברים על המשפט האחרון של פרמה -
המקום הטבעי להתחיל בו הוא פרמה עצמו.
פייר דה-פרמה.
פרמה היה מתמטיקאי שחי
ופעל במאה ה-17 בצרפת.
הוא לא עבד כמתמטיקאי, אלא כשופט.
כל ערב הוא חזר הביתה
ומתמטיקה הייתה התחביב שלו.
ערב אחד הוא התבונן במשוואה
דומה במקצת למשוואה של פיתגורס, שהיא,
x^2 + y^2 =z^2.
הוא חיפש מספרים שלמים שהם
פתרונות של המשוואה.
יש המון מספרים כאלה.
לדוגמה, 2^5 = 2^4 + 2^3
הוא פתרון שלם למשוואה
x^2 + y^2 =z^2.
פרמה שאל את עצמו:
"מה יקרה אם נשנה את המשוואה
ובמקום להעלות את המשתנים בריבוע,
נעלה אותם בחזקת 3 או בחזקת 4?

Dutch: 
Een stelling waardig genoeg om op te lossen, bewijst dat door terug te vechten.
En dat was precies wat de laatste stelling van Fermat deed, het vocht terug.
Aangezien we spreken over de laatste stelling van Fermat, kunnen we het best starten met Fermat, wie was hij.
Pierre de Fermat,
was een 17e-eeuwse wiskundige levend en werkend in
Frankrijk, niet als wiskundige
maar werkend als rechter. Elke avond ging hij naar huis - en wiskunde was zijn hobby -
op een avond was hij aan het kijken naar een vergelijking
die er een beetje uitziet als de stelling van Pythagoras, die is
x kwadraat plus y kwadraat is gelijk aan z kwadraat.
En hij zocht gehele getallen die pasten in de vergelijking, en er zijn er
veel, je weet dat 3 kwadraat plus
4 kwadraat gelijk is aan 5 kwadraat. Dus dat is een oplossing met gehele getallen voor
x^2 + y^2 = z^2. Dus Fermat stelde zich de vraag:
"Wat als ik deze vergelijking van x tot de tweede macht verander
in x tot de derde macht  of x tot de vierde macht?

Serbian: 
Pravi problem dokazuje da se njime treba baviti, tako što se opire rešenju.
I to je tačno ono što je Fermaova poslednja teorema radila - opirala se rešenju.
Dakle, govorićemo o poslednjoj Fermaovoj teoremi, pa je prirodno da počnemo sa Fermaom.
Pjer de Ferma
matematičar iz 17og veka, koji je živeo i radio u
Francuskoj - i to nije radio kao matematičar
već kao sudija. Svake večeri, kad bi se vratio kući, matematika je bila njegov hobi.
Jedne večeri, gledao je izvesnu jednačinu
koja je vrlo nalik Pitagorinoj teoremi, koja čini mi se glasi
X na kvadrat plus Y na kvadrat, jednako je Z na kvadrat.
Njega su zanimala celobrojna rešenja te jednačine, a njih ima
mnogo, kao što znate 3 na kvadrat plus
4 na kvadrat, je 5 na kvadrat. Eto, to su celobrojna rešenja za
x^2 + y^2 = z^2. E, sada se Ferma zapitao:
"Šta ako promenim ovu jednačinu tako da umesto u njoj bude x na kvadrat,
bude x na treći, ili x na četvrti stepen?

Polish: 
Problem warty "zaatakowania" udowadnia
swoją wartość odpowiadając "atakiem".
To właśnie robiło wielkie twierdzenie
Fermata, odpowiadało atakiem.
Myślę, że opowieść o wielkim twierdzeniu Fermata
warto zacząć od postaci samego Fermata,
Pierre de Fermat,
siedemnastowieczny matematyk
żyjący i pracujący
we Francji - nie pracował jako matematyk
ale jako sędzia. Każdego wieczoru wracał
do domu - i matematyka była jego pasją -
któregoś wieczoru przyglądał
się pewnemu równaniu
które trochę przypomina twierdzenie
Pitagorasa a wygląda tak:
X kwadrat plus Y kwadrat jest równe
Z kwadrat.
Szukał liczb całkowitych spełniających
to równanie, jest ich mnóstwo
na przykład 3 do kwadratu
4 do kwadratu, 5 do kwadratu. Więc to są
są rozwiązania bazujące na liczbach całkowitych.
x^2 + y^2 = z^2.
Ale Fermat zadał sobie pytanie:
"A co jeśli zmienię nieco to równanie,
zamiast x kwadrat,
podstawię x do trzeciej 
lub czwartej potęgi? 

Spanish: 
Un problema digno de atacar, prueba su valor al pelear de vuelta.
Y eso es lo que el último teorema de Fermat estaba haciendo, 
peleando.
Así que estamos hablando de el último teorema de Fermat, 
supongo que hay que empezar con fermat.
Pierre de Fermat,
fue un matemático del siglo XVII, viviendo y trabajando en
Francia- no trabajando como matemático
Pero trabajando como juez. Cada dia cuando llegaba a casa
- y su hobby las matemáticas-
un día estaba viendo una ecuación
que se parecia un poco a la de Pitágoras, que supongo es
X cuadrada mas Y cuadrada igual a Z
cuadrada
y estaba buscando números enteros 
para solucionar la ecuación, y hay
muchos, sabes como el 3 al cuadrado mas
4 al cuadrado, 5 al cuadrado.
así que esas son soluciones con enteros para
x^2 + y^2 = z^2.
Ahora, Fermat se preguntó:
"¿Qué tal si cambio esta ecuación, en lugar de ser x cuadrada,
que tal si es x al cubo, o x a la cuarta?

Czech: 
Problém hodný zápasu tuto hodnotu
potvrzuje tím, že vzdoruje řešení.
A taková Velká Fermatova věta byla,
vzdorovala řešení.
Takže když mluvíme o Velké Fermatově větě,
myslím, že je dobré začít u Fermata.
Pierre de Fermat,
byl to matematik 17. století,
který žil a pracoval
ve Francii - nebyl to matematik,
pracoval jako soudce. Večer se vracel
domů - a matematika byla jeho hoby -
jednou večer se zabýval rovnicí,
která vypadá trochu jako Pythagorova
věta, což je
X na druhou plus Y na druhou se
rovná Z na druhou.
A on hledal celočíselná řešení této
rovnice, a je jich spousta,
jako třeba 3 na druhou plus
4 na druhou, 5 na druhou. To je
celočíselné řešení
x^2 + y^2 = z^2.
A Fermat si položil otázku:
co když změním tuhle rovnici tak,
že místo x na druhou,
co když to bude x na třetí nebo
x na čtvrtou?

Portuguese: 
Um problema digno de ataque prova o seu
valor ripostando
e é isso que o último teorema de Fermat
estava a fazer, estava a ripostar
É tudo sobre esse último teorema de Fermat.
Suponho que devemos começar por Fremat
Pierre de Fermat
Ele era um matemático do século 17
que vivia e trabalhava em 
França, não trabalhando como matemático,
mas sim, como juíz. Todos os serões ia
para casa e a matemática era o seu passatempo.
Uma noite ele estava a olhar para
uma equação
que se parece com a equação de Pitágoras
Que é
X ao quadrado mais Y ao quadrado é igual
a Z ao quadrado.
E ele estava à procura de soluções
inteiras para esta equação e há
muitas. Por exemplo, há três ao
quadrado mais
quatro ao quadrado, cinco ao quadrado, 
portanto, esta é uma solução inteira para
x^2 + y^2 = z^2
Então Fermat questiona-se
"e se eu mudar esta equação?"
de forma que em vez de ser x ao quadrado
Como seria se fosse x ao cubo ou 
x à quarta, y à quarta

English: 
A problem worthy of attack proves its
worth by fighting back.
And that's what Fermat's last theorem was
doing, it was fighting back.
So we are talking about Fermat's last theorem I
suppose the place to start is with Fermat,
Pierre de Fermat,
he was a 17th-century
mathematician living and working in
France - not working as a mathematician
but working as a judge. Every evening he'd go
home - and math was his hobby -
one evening he was looking at an
equation
which looks a bit like Pythagoras'
equation which I suppose is
X squared plus Y squared equals Z
squared.
And he was looking for whole number
solutions to that equation, and there are
lots, you know there's 3 squared plus
4 squared, 5 squared. So that's a
whole number solution to
x^2 + y^2 = z^2.
Now Fermat asked himself the question:
"What if I change this equation so
instead of it being x squared,
what about if it's x cubed or x to
the fourth power? 

Czech: 
Mají takové rovnice řešení? Takže
obecně mluvíme o
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
kde n je větší než 2. Má
taková rovnice
nějaká celočíselná řešení? Chvíli
o tom přemýšlel
a žádné řešení nemohl najít a
potom udělal jeden krok
navíc:
Nejenom že nemohl najít žádná
celočíselná řešení,
ale věřil, že může tvrdit, věřil,
že našel důkaz,
který bez nejmenší pochybnosti
ukazoval,
že žádná celočíselná řešení neexistují.
Takže to je trochu divné,
protože máme jednu rovnici
x^2 + y^2 = z^2,
která nejen že má jedno řešení, má
dokonce nekonečně mnoho
řešení.
A potom máme nekonečné množství
rovnic: x^3 + y^3 = z^3,
x^4 + y^4 = z^4,
nekonečné množství rovnic, které
očividně nemají žádné řešení.
A Fermat pro to nalezl důkaz a
zapsal si
na okraj stránky v knize, kterou ten
večer četl, jménem Aritmetika od Diofanta,

English: 
Are there solutions to that equation? So
in general we're talking about
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
where n is bigger than 2. Does that
equation
have any whole number solution?" He
thought about it for a while
and couldn't find any whole number
solutions, and then he went one step
further:
not only could he not find any whole
number solutions,
he believed he found an argument, he
beleived he found a proof
that showed without any doubt
whatsoever
there were no whole number solutions. So
this is kinda weird,
because we have one equation
x^2 + y^2 = z^2
that has not just one solution, it
actually has an infinite number
of solutions.
And then we have an infinite number of
equations: x^3 + y^3 = z^3,
x^4 + y^4 = z^4,
an infinite number of equations which
apparently have no solutions.
And Fermat discovered it's proof, and he
wrote
in the margin of a book he was reading
that evening, called the Arithmetica by Diophantus,

Polish: 
Czy będą rozwiązania takiego równania? 
A więc ogólnie mówimy o
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
gdzie n jest większe od 2. 
Czy takie równanie
ma rozwiązanie dla liczb całkowitych?
Fermat trochę nad tym pomyślał
ale nie mógł takiego rozwiązania znaleźć, 
poszedł więc o krok
dalej:
nie tylko nie potrafił znaleźć
rozwiązania dla liczb całkowitych,
uwierzył, że znalazł argument, 
uwierzył, że znalazł dowód
który bez w ogóle żadnych
wątpliwości pokazuje
że takie rozwiązanie równania nie istnieje.
To trochę dziwne
bo mamy równanie
x^2 + y^2 = z^2
które ma nie tylko jedno rozwiązania, 
ale w zasadzie
ma ich nieskończoną ilość.
Z kolei mamy nieskończoną ilość równań:
x^3 + y^3 = z^3,
x^4 + y^4 = z^4,
nieskończoną ilość równań, które
najwyraźniej rozwiązania nie mają.
Kiedy Fermat odkrył swój dowód
zapisał na marginesie
książki, którą wtedy czytał - 
"Arytmetyka" Diofantosa -

Dutch: 
Zijn er oplossingen voor die vergelijking? Dus in het algemeen spreken we over
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
waarbij n groter is dan 2. Heeft die vergelijking
een oplossing met gehele getallen? Hij dacht er een tijd over
en kon geen oplossing vinden met gehele getallen, en hij ging nog een stap
verder:
niet enkel kon hij geen gehele getallen vinden die in deze vergelijkingen pasten,
maar hij dacht dat hij een argument hij dacht dat hij een bewijs had gevonden
dat zonder twijfel aantoonde
dat er geen gehele getallen bestaan voor die oplossing. En dit is vreemd
omdat we een vergelijking hebben x^2 + y^2 = z^2
die niet één oplossing, maar een oneindig aantal
oplossingen.
En dan hebben we een oneindig aantal vergelijkingen
x^4 + y^4 = z^4
een oneindig aantal vergelijkingen die blijkbaar geen oplossing hebben.
En Fermat ontdekte het bewijs en hij schreef
in de kanttekening van een boek dat hij die avond aan het lezen was, de Arithmetica door Diophantus,

Portuguese: 
haverá soluções para estas equações?
em geral estamos a falar de x elevado a
n
mais y elevado a n igual a
z elevado a n
onde n é maior que dois.
Será que esta equação
terá soluções inteiras?
Ele pensou nisso durante um bocado
e não conseguiu encontrar qualquer solução
inteira. E ai foi um passo mais
à frente.
não só não conseguiu encontrar
soluções inteiras,
ele acreditou ter encontrado um argumento,
ele acreditou ter encontrado uma prova
que demonstrava, sem margem para dúvidas,
que não há soluções inteiras.
Ora, isto é estranho,
porque temos uma equação x ao quadrado mais
y ao quadrado igual a z ao quadrado que
tem, não uma solução inteira, mas na
realidade infinitas
soluções inteiras.
e depois tens um número infinito de equações
x ao cubo
mais y ao cubo igual a z ao cubo,
x à quarta mais y à quarta igual a z à quarta
um número infinito de equações que
aparentemente não têm soluções
e Fermat descobriu a prova e escreveu
na margem do livro que estava a ler
chamado Aritmética de Diofanto

iw: 
האם יש פתרונות למשוואה הזאת?
אם כך, אנחנו מדברים באופן כללי על
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
כאשר n גדול מ-2.
האם למשוואה הזאת
יש פתרונות שלמים?"
הוא חשב קצת על העניין
ולא הצליח למצוא אף פתרון שלם,
אז הוא הלך צעד נוסף הלאה,
ולא הצליח למצוא אף פתרון שלם,
אז הוא הלך צעד נוסף הלאה,
ולא רק שהוא לא הצליח למצוא
אף פתרון שלם,
הוא האמין שהוא מצא טיעון,
הוא האמין שהוא מצא הוכחה
לכך שללא כל ספק,
בוודאות מוחלטת,
אין למשוואה פתרונות שלמים.
זה די מוזר,
כי יש לנו משוואה אחת
x^2 + y^2 = z^2
שיש לה לא רק פתרון אחד,
אלא אינסוף פתרונות שלמים.
שיש לה לא רק פתרון אחד,
אלא אינסוף פתרונות שלמים
ולעומת זאת יש לנו מספר אינסופי של משוואות:
x^3 + y^3 = z^3,
x^4 + y^4 = z^4,
מספר אינסופי של משוואות
שכנראה אין להן אף פתרון.
פרמה גילה את ההוכחה
וכתב את זה
בשולי ספר שקרא באותו ערב,
ספר בשם "אריתמטיקה" מאת דיופנטוס,

Spanish: 
Hay solucion para la ecuación?"
 pues en general estamos hablando de
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
 Donde n es mayor a 2. "¿Ésta ecuacion 
 tiene un solucion con números enteros?" pensó sobre esto por un tiempo
y no pudo encontrar ningún numero entero que diera solución, 
entonces fue un paso más 
Adelante:
no solo falló al encontrar un número entero que fuese solución
pensó que habia encontrado un argumento, una prueba
 que mostró sin lugar a dudas que
 no habia números enteros que fueran solución, y es un poco raro
porque tenemos una ecuación
x^2 + y^2 = z^2
que no solo tiene una solución, si no que realmente tiene un número infinito
de soluciones.
y despues tenemos un numero infinito de ecuaciones: x^3 + y^3 = z^3,
x^4 + y^4 = z^4,
un número infinito de ecuaciones que, aparentemente no tienen solución
y Fermat descubrió la prueba, y escribió
 en el margen de un libro que estaba leyendo esa tarde
, llamado "Aritmética" de Diofanto,

Serbian: 
Ima li ta jednačina rešenja? Opštije gledano, govorimo o
x^n + y^n = z^n
x^n + y^n = z^n
gde je  n  veće od 2. Ima li ta jednačina
makar jedno celobrojno rešenje?" Razmislio je malo o tome
i nije uspeo da nađe nijedno rešenje sa celim brojevima, pa je otišao jedan korak
dalje:
ne samo da nije mogao da nađe nijedno celobrojno rešenje,
nego je verovao da je našao argument, verovao je da je našao dokaz
koji pokazuje bez ikakve dileme
da ne postoje celobrojna rešenja. I to je nekako čudno,
zato što imamo jednačinu  x^2 + y^2 = z^2
koja nema samo jedno rešenje, nego zapravo ima beskonačno mnogo
rešenja.
A onda imamo beskonačno mnogo jednačina: x^3 + y^3 = z^3,
x^4 + y^4 = z^4,
beskonačan broj jednačina, koje, izgleda, nemaju rešenja.
I Ferma je našao dokaz za to, i zapisao
na marginama knjige koji je čitao te večeri, Diofantove "Aritmetike",

Serbian: 
zapisao je na marginama u toj knizi: Imam istinski brilijantan dokaz
koji ne može da stane na ovako uskim marginama. 
Hanc marginis exiguitas non caperet na latinskom.
Drugim rečima: "Znam kako da dokažem da ova jednačina nema celobrojnih rešenja,
ali nemam dovoljno prostora da taj dokaz zapišem." I nakon toga je umro.
I to je ostao tajni dokaz, budući da ga nije nigde zapisao,
i nakon njegove smrti, je njegov sin Samjuel Klemon
pronašao ovu knjigu sa ovim natpisom na marginama:
imam brilijantan dokaz - demonstrationem mirabilem -
koji ne može da stane ovde jer su margine preuske. Zapravo, čitava knjiga je prepuna
takvim iritantnim beleškama: "Mogu ovo da dokažem, ali moram da idem da nahranim mačku...
Mogu da dokažem ovo, ali mram da idem da operem kosu..."
U tom smislu je Ferma bio prilično iritantan.
Njegov sin je objavio novu verziju pomenute knjige
- Diofantova Aritmetika - zajedno sa svim Fermaovim malim
zabeleškama unešenim u tekst. I neki ljudi koji su nailazili na te beleške

iw: 
הוא כתב בשולי הספר שקרא,
"גיליתי הוכחה נפלאה למשפט הזה,
אך השוליים האלה צרים מלהכילה."
או בלטינית
Hanc marginis exiguitas non caperet.
במילים אחרות: "אני יודע איך להוכיח
שלמשוואה הזאת אין פתרונות,
אבל אין לי די מקום כדי לכתוב
את ההוכחה". ואז הוא מת פתאום.
זאת הייתה הוכחה סודית
שהוא לא כתב.
ואחרי מותו, בנו, סמואל קלמנט,
אם אני זוכר נכון,
מצא את הספר עם ההערה בשוליים:
גיליתי הוכחה נפלאה
Demonstrationem mirabilem -
אך השוליים האלה צרים מלהכילה.
למעשה הספר מלא
בהערות קטנות ומעצבנות כאלה:
"אני יכול להוכיח את זה, אבל צריך להאכיל את החתול",
"אני יכול להוכיח את זה,
אבל צריך ללכת לחפוף את השיער".
פרמה היה די מעצבן בנושא הזה.
הבן שלו פרסם גרסה חדשה של הספר
"האריתמטיקה" מאת דיופנטוס
עם כל ההערות של פרמה
מודפסות בתוך הטקסט.
אנשים קראו את ההערות האלו

Polish: 
napisał na marginesie tej książki, napisał: 
"Mam naprawdę niesamowity dowód
lecz ten margines jest zbyt wąski
by go zmieścić."
"Hanc marginis exiguitas non caperet"
po łacinie.
Innymi słowy: "Wiem jak dowieść, że
te równania nie mają rozwiązań,
ale brak mi miejsca by go zapisać." 
I wtedy zmarł.
Ten dowód okazał się jego wielkim sekretem,
który nigdy nie został zapisany
a po jego śmierci jego syn, Samuel Clémant
Znalazł książkę z tą notatką na marginesie:
"Mam naprawdę niesamowity dowód -
demonstrationem mirabilem - 
lecz ten margines jest zbyt wąski
by go zmieścić." Dodajmy, że książka
była pełna takich wkurzających dopisków:
"Mogę dowieść tego ale muszę nakarmić kota,
mogę dowieść tamtego ale muszę umyć włosy."
Więc Fermat był dość wkurzający
pod tym względem.
Jego syn opublikował nową 
wersję tej książki -
- "Arytmetyki" Dofantosa - 
razem ze wszystkimi dopiskami Fermata
wydrukowanymi w tekście. I ludzie
patrzeli na te notatki

English: 
he wrote in the margin in his book, he
wrote: I have a truly marvelous proof
which this margin is too narrow to
contain.
Hanc marginis exiguitas non caperet
in Latin.
In other words: "I know how to prove that
this equation has no solutions,
but I don't have the space to write it
down." And then he drops dead.
It very much was a secret proof which he
never wrote down,
and after his death his son, Samuel Clémant
I think, rediscovered this book which had
this marginal note:
I have a truly marvelous proof -
demonstrationem mirabilem - 
which these margins are too narrow to
contain. In fact the book is full of
these little annoying notes: "I can prove
this but I gotta go to feed the cat, I can prove
this but I gotta go and wash my hair."
So Fermat was quite annoying in this
respect.
So his son published a new version of the
book
- the Arithmetica by Diophantus - 
the book with all of Fermat's little
notes printed in the text. And people
would look at these notes,

Portuguese: 
ele escreveu na margem deste livro que
ele tinha "eu tenho uma prova realmente
maravilhosa"
"que a margem deste livro é demasiado
estreita para conter"
"hanc marginis exiguitas non caperet"
em Latim.
Por outras palavras, "eu sei como provar
que esta equação não tem soluções"
"mas não tenho espaço para a escrever".
...e depois ele morre.
era muito "uma prova secreta" que
ele nunca escreveu
e após a sua morte, o seu filho Samuel
Clameau, eu penso
encontrou este livro que tinha
esta nota marginal
"eu tenho uma prova verdadeiramente maravilhosa",
"Demonstrationem mirabilem"
"que estas margens são demasiado pequenas
para conter" Na realidade o livro está cheio
destas pequenas notas irritantes: "eu consigo
provar isto, mas tenho de ir dar comida ao gato"
"eu consigo provar"
"isto, mas tenho de ir lavar o cabelo"
Ou seja, Fermat era particularmente
irritante neste aspecto
Então o filho publicou uma nova
versão do livro
A Aritmética que encontrou, mas
com todas as pequenas notas de Fermat
impressas no texto. E as pessoas
olharam para estas notas

Spanish: 
escribió en el margen de su libro, escribió:
 Tengo una prueba realmente maravillosa
que este margen es tan pequeño para escribirla.
Hanc marginis exiguitas non caperet
en Latín.
En otras palabras:"Sé como probar que la ecuacion no tiene solución
pero no tengo espacio para escribirlo." y despues calló muerto.
 básicamente era una prueba secreta, que nunca escribió,
después de su muerte, su hijo, Samuel Clémant
 re-descubrió el libro que tenia la nota en el margen:
tengo una prueba realmente maravillosa -
demonstrationem mirabilem - 
 que este margen es muy pequeño para escribir. De hecho el libro esta lleno de
 estas pequeñas y molestas notas : 
"puedo probar esto, pero tengo que alimentar al gato, puedo demostrar
esto, pero tengo que lavar mi cabello".
Así que Fermat era algo molesto en este aspecto.
Su hijo publico una nueva version de el libro
 -"La Aritmética" de Diofanto-
el libro con todas las pequeñas notas
de Fermat impresas en el texto. La gente veria esas notas,

Czech: 
na okraj té knihy napsal: mám
skutečně úžasný důkaz,
pro který je ale tento okraj příliš
úzký.
Hanc marginis exiguitas non caperet.
Latinsky.
Jinými slovy: vím, jak dokázat, že tato
rovnice nemá řešení,
ale nemám dost místa, abych to zapsal.
A potom umřel.
Byl to tajný důkaz, který nikdy nezapsal
a po jeho smrti jeho syn, Samuel Clémant,
myslím, našel tuhle knihu s tou
poznámkou na okraji:
mám skutečně úžasný důkaz -
demonstrationem mirabilem -
pro který je ale tento okraj příliš
úzký. Ve skutečnosti je ta kniha
plná provokativních poznámek: můžu dokázat
tohle, ale musím jít nakrmit kočku, můžu
dokázat tohle, ale musím si umýt vlasy."
Takže Fermat byl svým způsobem
docela provokativní.
Takže jeho syn vydal novou verzi té knihy
- Aritmetika od Diofanta -
se všemi Fermátovými drobnými
poznámkami vytištěnými v textu. A lidé
si ty poznámky četli

Dutch: 
hij schreef: "Ik heb een fantastisch bewijs
dat niet in de kanttekening past"
Hanc marginis exiguitas non caperet in het Latijn.
Met andere woorden: "Ik kan bewijzen dat deze vergelijking geen oplossing heeft,
maar ik heb de ruimte niet om het te schrijven." En dan sterft hij.
Het was veeleer een geheim bewijs dat hij nooit opschreef,
en na zijn dood Samuel Clément
denk ik, herontdekte dit boek met deze kanttekening:
ik heb een fantastisch bewijs - demonstrationem mirabilem -
maar ik heb geen plaats genoeg in de marge. In feite staat het boek vol
met dit soort irritante kanttekeningen: " Ik kan dit bewijzen, maar ik moet eerst de kat eten gaan geven, ik kan dat bewijzen
maar ik moet mijn haar wassen."
Dus op dat vlak was Fermat tamelijk vervelend.
Dus publiceerde zijn zoon een nieuwe versie van het boek
- the Arithmetica door Diophantus - het boek met al Fermats kleine
nota's in de tekst gedrukt. En de mensen zouden deze nota's bekijken

Polish: 
i myśleli: "Fermat
napisał, że może tego dowieść, spróbujmy!"
W ten sposób jeden po drugim
odkrywali brakujące dowody.
Za każdym razem gdy Fermat pisał:
"Mam dowód" okazywało się, że się nie mylił
ponieważ dowód udawało się odkryć,
z jednym wyjątkiem.
Wielkie twierdzenie Fermata jest zwane
ostatnim twierdzeniem Fermata bo było ostatnim
które ktokolwiek potrafił udowodnić.
A ponieważ było ostatnie
do udowodnienia
było najcenniejsze,
najbardziej oczekiwane.
Im więcej ludzi próbowało, im więcej
porażek odnosili, tym większym wyzwaniem się stawało.
Trwało to dziesięciolecia, 
trwało to wieki.
Aż do 20-go wieku gdy ludzie byli
wręcz zdesperowani
aby odkryć jaki mógł być ostatni
dowód Fermata.
BRADY: Czy wszyscy wierzyli, że 
to co napisał
było prawdą? 
SINGH: Aż do 20-go wieku
 
zdawano sobie sprawę, że jest to
niezwykle złożony problem. Its
prosto jest zapisać problem,
łatwo jest go opisać.

English: 
and they were: "Fermat
said he can prove this, let's try!"
And one by one people rediscovered the
missing proofs.
And every case where Fermat said
"I have a proof", he was right, there was a
proof,
except in this one example here.
Fermat's last theorem is called Fermat's
last theorem because it was the last one that
anybody could actually find the proof for.
And of course because it's the last one that
anyone can prove
it's the most precious one, it's the one
that's the most desirable.
And the more that people try, the more
they fail, the more wonderful it becomes.
And this goes on for decades, it goes
on for centuries.
Right through to the 20th century were
people desperate
to rediscover what Fermat's proof might
have been.
[Brady]Is that they have widely-held that he
had done it or had he disclaimed, like
was he telling the truth? [Singh]I think by the
time we get to 20th century it's quite clear
 
that this is an incredibly
complex problem. Its
simple to jot down in a few scribbles
what the question is, it's easy to
describe the problem.

iw: 
וחשבו לעצמם, "פרמה אמר שהוא יכול
להוכיח את זה - בואו ננסה!"
ובזו אחר זו אנשים גילו מחדש
את ההוכחות החסרות.
ובכל מקרה שבו פרמה אמר
"יש לי הוכחה", הוא צדק,
הייתה הוכחה,
חוץ מהמקרה הזה.
המשפט האחרון של פרמה נקרא
"המשפט האחרון של פרמה"
כי הוא המשפט האחרון שנשאר להוכיח.
וכמובן, היות שזה היה המשפט האחרון
שנשאר להוכיח
הוא הפך למשפט הכי נחשב
והכי נחשק.
וככל שאנשים ניסו, וככל שאנשים נכשלו
כך הפך המשפט יותר ויותר קסום.
העסק נמשך עשרות ומאות שנים
עד למאה ה-20.
אנשים השתוקקו
לגלות מחדש את ההוכחה של פרמה.
בריידי הרן: האם הדעה הנפוצה הייתה שהוא הצליח,
או שהיו ספקות
אם הוא דיבר אמת?
סיימון סינג: אני חושב שבמאה ה-20 כבר היה די ברור
שזאת בעיה מורכבת ביותר.
קל להציג את השאלה בכמה שרבוטים,
קל לתאר את הבעיה.

Dutch: 
zeiden: "Fermat zei dat hij dit kon bewijzen, dus laten we het proberen!."
En één voor één herontdekten ze de ontbrekende bewijzen.
En voor elk geval waar Fermat zei "ik heb een bewijs", had hij het bij het rechte eind, er was een
bewijs,
uitgezonderd in dit ene voorbeeld hier.
De laatste stelling van Fermat wordt zo genoemd
omdat dit de laatste stelling was, waar er een bewijs voor was. En natuurlijk net omdat dit de laatste was dat
iemand kan bewijzen
is het het meest dierbare, het is het meest gewilde.
En hoe meer mensen probeerden, hoemeer ze faalden, hoe meer waardevol het werd.
En dit gaat zo door voor jaren, gaat door voor eeuwen.
Tot de twintigste eeuw waren mensen wanhopig
om te herontdekken wat Fermats bewijs kon geweest zijn.
[Brady] Dachten ze voornamelijk dat hij gedaan had wat hij beweerde,
[Brady] dat hij de waarheid gesproken had?  [Singh] Ik denk wanneer we aan de twintigste eeuw geraken dat het duidelijk is
 
dat dit een buitengewoon ingewikkeld probleem is. Het is
simpel om in een paar krabbels neer te pennen wat de vraag is, het is zo makkelijk
om het probleem te beschrijven.

Czech: 
a říkali: Fermat říká, že může
dokázat tohle, tak to zkusme!
A jeden po druhém ty důkazy
objevovali.
A vždycky, když Fermát tvrdil: mám
důkaz, měl pravdu, důkaz
existoval,
kromě tohohle jednoho příkladu.
Velká Fermatova věta má své jméno
díky tomu, že byla poslední,
pro kterou zatím nikdo nenašel důkaz.
A samozřejmě, protože je poslední,
která se dá dokázat,
je to ta nejcennější, je to ta
nejžádanější.
A čím víc se lidi snaží, čím víc
selhávají, tím krásnějším se to stává.
A tohle pokračuje dál dekády
a staletí.
Až do 20. století byli lidé horliví
objevit, jaký mohl Fermatův
důkaz být.
[Brady] Byla všeobecně uznávaná
myšlenka, že to dokázal, nebo že
si jen vymýšlel? [Singh] Myslím, že
po té době bylo ve 20. století jasné,
že jde skutečně o obtížný
problém.
Je jednoduché poznamenat si někam
znění toho problému. Je jednoduché
ten problém vysvětlit.

Spanish: 
y dirian: "Fermat dice que puede probar esto, ¡Intentémoslo!"
y persona por persona se re-descubrirían las pruebas perdidas.
 y en cada caso donde Ferma dijo "tengo la prueba", 
estaba en lo correcto, 
había un prueba,
exepto en este ejemplo.
El último teorema de Fermas es llamado así
porque fue el último que
 alguien puedo, realmente encontrar la prueba.
y claro porque que fue el ultimo que
alguién puedo probar
es el más preciado, es el más deseado.
y mientas más gente lo intentaba, más fallaban,
y más maravilloso se convertía
y fue así por décadas, por siglos.
 Justo durante el siglo XX la gente estaba desesperada
 por encontrar cuál habia sido la prueba del Fermat
[Brady] Se ha difundido que el tenia la solución, o que la desconose
es decir.
estaba diciendo la verdad? [Singh] Creo que cuando llegamos 
al siglo XX esta claro que ese
 
 es un problema increíblemente complejo
 es simplemente un pisca bajo a un monton de garabatos,
la pregunta, es fácil
describir el problema.

Portuguese: 
e disseram, se Fermat diz que conseguia
provar isto, vamos experimentar fazê-lo
e uma por uma as pessoas redescobriram
as provas que faltavam
e em todos os casos que Fermat disse
"eu tenho uma prova", ele estava certo: 
havia uma prova
excepto para este exemplo
o último teorema de Fermat, tem este
nome porque foi o último que
alguém conseguiu encontrar a prova.
...e, claro, como foi o último que 
alguém podia provar
é o mais precioso, é o mais desejável.
e quanto mais as pessoas tentavam, mais
falhavam, e mais maravilhoso ele se tornou
e isto continuando assim por decadas,
vais continuando por séculos
até ao século 20 onde as pessoas desesperadas
por redescobrir o que a prova de
Fermat poderá ser.
Será que ele realmente teria conseguido
a prova que declarava ter
estaria ele a dizer a verdade?
Acho que quando se chega ao século 20
se torna claro
que este é um problema incrivelmente
complexo.
É simples anotar uns rabiscos sobre
qual é a questão. É fácil
descerver o problema.

Serbian: 
su pomislili: "Ferma je rekao da ovo može da dokaže, hajde da i mi probamo!"
I jedan za drugim, ljudi su nanovo otkrivali te pominjane dokaze.
I u svakom od tih slučajeva kada je Ferma rekao "Imam dokaz za to", bio je u pravu, postojao je
dokaz,
osim u ovom slučaju ovde.
Fermaova poslednje teorema je nazvana Fermaovom poslednjom teoremom jer je bila poslednja za koju
je trebalo naći dokaz. I naravno, budući da je poslednja
koju je trebalo dokazati
postala je najznačajnija, najprivlačnija.
Što je više ljudi pokušavalo, i što više njih nije uspevalo, to je ona postajala čudesnija.
I tako je bivalo decenijama, vekovima.
Sve do 20og veka tokom kojeg su ljudi i dalje bili očajni
da ponovo otkriju kakav bi Fermaov dokaz mogao biti.
[Brejdi]Da li postojao konsenzus da je on zaista imao dokaz ili je samo tako tvrdio,
tj. da li je govorio istinu? [Singh]Mislim da je u 20om veku već postalo sasvim jasno
da je ovo jedan neverovatno složen problem.
Jednostavno je skicirati šta je pitanje, lako je
opisati ovaj problem.

Spanish: 
la respuesta es claramente profunda
probablemente más allá de que Fermat fuera honesto.
algunas personas dicen que Fermat solo estaba siendo presuntuoso,
que era solo un truco
que habia dejado algo en su libro que sabía
que iba a causar problemas a las siguientes generaciones
yo creo que eso es lo menos probable
algunas personas dicen que si tenia una prueba genuina
,y que es hermosa y es elgegante
y es de el siglo XVII
y que podriamos descubrirla otra vez
pero que no somos lo suficientemente astutos
creo que es posible, pero improbable
creo que la explicación más probable es que Fermat
 pensó que tenia una prueba, Porque estaba trabajando por si solo
y porque no monstro esta prueba a nadie mas
nadie puedo haberle dicho:
"oh, hay un error ahi, en la línea 3,
hay algo mal con eso" y 
eso es muy probable porque sabemos que
las siguientes generaciones de matemáticos
piensan que tienen una prueba y luego
la publican y la gente lo va a rasgar
por completo y encontraran un error.
Así que lo que buscamos no es la prueba de Fermat-

English: 
The proof is clearly profound
and probably beyond Fermat's reach to
be honest.
Some people say Fermat was just fooling
around, that it was just a trick,
that he left something in his book that he knew 
would trouble subsequent generations -
I think that's the least likely.
Some people say that he did have a
genuine proof
and it's beautiful, it's elegant and it's
17th century,
and we could kinda rediscover that
proof but we're just not quite clever enough.
I think that's possible but unlikely.
I think the most likely explanation is Fermat
thought he had a proof. Because he was working
on his own
and because he didn't show this proof to
anybody else
nobody could tell him: "Ow, there is a mistake
there, that line 3
has got something wrong with it." And
that's very likely because we know that
subsequent generations of mathematicians
thought they'd found a proof and then
they publish it and people would tear
it apart and find the error.
So what we're looking for is not Fermat's
proof - 

iw: 
אין ספק שההוכחה מורכבת,
ולמען האמת, סביר להניח
שהיא הייתה מעבר ליכולתו של פרמה.
יש אנשים שחושבים שפרמה עבד עלינו,
שזה היה תעלול,
שהוא כתב בספר משהו
שהוא ידע שיטריד את מנוחתם של הדורות הבאים.
אני חושב שהסבירות לכך נמוכה.
יש אנשים שחושבים שהייתה לו הוכחה טובה,
ושהיא הייתה יפה ואלגנטית
ובכלים של המאה ה-17,
ואנחנו יכולים לגלות מחדש את ההוכחה הזאת
אבל אנחנו פשוט לא מספיק חכמים.
אני חושב שזה אפשרי אבל בלתי סביר.
אני חושב שההסבר הסביר ביותר הוא
שפרמה חשב שיש לו הוכחה.
אבל מאחר שהוא עבד לבדו
ומכיוון שלא הראה את ההוכחה לאף אחד
אף אחד לא היה יכול להגיד לו,
"היי, יש לך טעות.
בשורה 3 יש בעיה."
זה סביר מאוד, מכיוון שאנחנו יודעים
שבדורות הבאים מתמטיקאים חשבו
שהם מצאו הוכחה. ואז הם פרסמו אותה
ואנשים בחנו אותה באופן יסודי
ומצאו את השגיאה.
אם כך - אנחנו לא מחפשים את ההוכחה של פרמה,

Polish: 
Jedna dowód jest tak trudny
że prawdopodobnie to niemożliwe
aby Fermat go odkrył.
Niektórzy twierdzą, że się przechwalał,
że to była sztuczka,
że wiedział, że zostawia na marginesie
coś co będzie męczyć kilka kolejnych pokoleń -
Myślę, że to mało prawdopodobne.
Niektórzy twierdzą, że naprawdę
odkrył dowód
który jest piękny, jest elegancki, 
siedemnastowieczny,
i moglibyśmy go odkryć na nowo
ale nie jesteśmy wystarczająco bystrzy.
Myślę, że to prawdopodobne ale mało.
Myślę, że najbardziej prawdopodobne jest,
że Fermat myślał, że ma dowód.
Ponieważ pracował sam
i nikomu go nie pokazał
nikt nie mógł mu powiedzieć:
"O, popatrz, w trzeciej linii jest błąd,
coś mi tu nie pasuje." I to
jest dość prawdopodobne bo wiemy, że
kolejne pokolenia matematyków
twierdziły, że odkryły dowód, publikowano
wyniki a inni rozkładali te dowody na
czynniki pierwsze by znaleźć błąd.
A więc to czego szukamy to nie dowód Fermata - 

Czech: 
Důkaz je ale velice náročný
a nejspíš mimo Fermatův dosah.
Někteří lidé si myslí, že Fermat si
jenom hrál, že to byl jen trik,
který zanechal, aby potrápil další
generace - podle mě je tohle
nejméně pravděpodobné.
Někteří lidé říkají, že měl pravý
důkaz
a že byl krásný, elegantní a ze
17. století
a že bychom mohli ten důkaz nalézt,
ale prostě nejsme dost chytří. To je
podle mě možné, ale nepravděpodobné.
Já myslím, že nejpravděpodobnější je,
že si Fermat myslel, že má důkaz.
Protože pracoval sám
a protože ten důkaz nikomu neukázal,
nikdo mu nemohl říct: podívej, tady
je chyba, na třetím řádku
je něco špatně. A to je velmi
pravděpodobné, protože víme,
že další generace matematiků
si myslely, že důkaz našly, a pak
jej vydaly a lidé to roztrhali
na kousky a našli chyby.
Takže co hledáme, není Fermatův důkaz -

Dutch: 
Het bewijs is duidelijk diepgaand
en waarschijnlijk buiten Fermats bereik om eerlijk te zijn.
Sommigen zeggen dat Fermat gewoon aan het dollen was, dat het een trucje was
dat hij iets in zijn boek liet, wetende dat generaties zou bezighouden.
Ik denk dat dit het minst waarschijnlijk is.
Sommigen zeggen dat hij een oprecht bewijs had
een prachtig, elegant, 17de eeuws bewijs
en dat we het zouden kunnen ontdekken, maar dat we net niet slim genoeg zijn.
Dat is mogelijk maar onwaarschijnlijk.
Ik denk dat de meest plausibele verklaring is dat Fermat
dacht dat hij een bewijs had. Maar omdat hij alleen aan het werk was
en omdat hij nooit iemand anders het bewijs getoond had
hem nooit iemand kon zeggen: "o, daar in de derde regel staat een fout."
En dat is heel waarschijnlijk omdat we weten dat er
navolgende generaties wiskundigen
dachten het bewijs gevonden te hebben. Maar telkens ze het publiceerden bleek het fouten te bevatten
en werd de fout gevonden.
Dus wat we zoeken is niet Fermats bewijs -

Serbian: 
Ali dokaz je očigledno dubok i težak
i vrlo verovatno izvan Fermaovog domašaja, da budem iskren.
Neki ljudi misle da se Ferma samo šalio, da je to bio nekakav trik,
da je namerno ostavio u knjizi nešto za šta je znao da će mučiti naredne generacije -
Ja ne verujem da je to slučaj.
Neki, pak, misle da je imao pravi dokaz
i da je zaista bio lep i elegantan, i pošto je to bio 17. vek
mogli bismo da ponovo otkrijemo taj dokaz, ali naprosto nismo dovoljno bistri.
Mislim da je to moguće, ali nije tako verovatno.
Rekao bih da je najverovatnije objašnjenje da je Ferma
samo mislio da ima dokaz. Jer on je radio samostalno
i budući da nije pokazao svoj dokaz nikome drugom
niko nije mogao da mu kaže: "Uh, evo greške ovde, u trećem redu dokaza
nešto ne valja." I to je vrlo verovatno, jer znamo da
su u narednim generacijama matematičari
često mislili da su pronašli dokaz, ali kada bi ga objavili, ljudi bi
pronašli grešku i odbacili ga.
Tako da, ono što tražimo nije Fermaov dokaz -

Portuguese: 
A prova é claramente profunda.
e provavelmente para além do alcance
de Fermat, para ser honesto
há quem diga que Fermat estava a brincar,
que era só um truque
deixar qualquer coisa no livro que iria
atormentar as pessoas durante gerações
acho que é a menos provável
há quem diga que ele tinha a prova genuina
e que é bela, e elegante e é do século 17
e que nós poderemos redescobrir essa prova,
mas não somos suficientemente espertos para tal
Acho isso possível mas improvável
Acho que a explicação mais provável é
que Fermat
pensasse que tinha a prova, mas porque
estava a trabalhar sozinho
e porque não mostrou essa prova a mais
ninguém
ninguem pode dizer, olha, tens ai um
erro na linha 3...
...tens algo errado nisto. E isto é muito
provável, porque nós sabemos que
gerações subsequentes de matemáticos
pensavam ter descoberto a prova e depois 
publicavam e ai as pessoas desmembravam tudo
e encontravam o erro...
entãoo que procuramos não é a prova de
Fermat

Portuguese: 
que provavelmente era defeituosa, mas sim
algum tipo de prova de forma
a ver se
Fermat estava certo este tempo todo.
...tem um final feliz
e começa quando um rapaz de 10 anos
um moço chamado Andrew Wiles
que um dia estava a ler um livro
ele cresceu em Cambridge, onde a
biblioteca tinha um livro chamado o último
problema de ET Bell
e o livro é todo sobre o último
teorema de Fermat
e o pequeno Andrew Wiles de 10 anos
decide que vai redescobrir a prova
desaparecida
porque um miúdo brilhante de 10 anos consegue
entender o problema, um miúdo brilhante de 10 anos
não se apercebe no que se está a meter
mas isso é outra estória, mas ele tenta
e fala com os
professores da escola sobre o problema
ele fala com os professores de nível A sobre
o problema, ele vai para a universidade e fala
com os professores de graduação
sobre o problema
ele obtém a licenciatura e o problema continua
a obcecá-lo.
Penso que ele estaria nos seus trintas e 
por essa altura ele era professor em Princeton,

Serbian: 
koji je verovatno bio pogrešan - nego tražimo bilo kakav dokaz, da bismo videli
da li je Ferma uopšte bio u pravu. Ta priča ima srećan kraj.
I ona počinje sa desetogodišnjim detetom.
dete koje se zvalo Endrju Vajls, koji je jednog dana čitao knjigu -
odrastao je u Kembridžu, odlazio u biblioteku, gde je našao knjigu Poslednji
problem od E.T. Bela.
Ta knjiga je bila posvećena Fermaovoj poslednjoj teoremi.
I mali Endrju Vajls, sa svojih 10 godina,
je odlučio da će on otkriti taj dokaz koji nedostaje.
Jer pametan desetogodišnjak može da razume ovaj problem. Bistar desetogodišnjak
ne razume u šta se upušta,
ali to je druga tema. I on je pokušavao, pričao je o tome sa
nastavnikom u osnovnoj školi,
potom sa profesorom u srednjoj školi, onda je otišao na fakultet i razgovarao
sa svojim profesorima tamo o ovom problemu.
Doktorirao je, ali je i dalje bio opsednut ovim problemom.
Mislim da je to bio u njegovim kasnim tridesetim, u to vreme je već bio profesor na Prinstonu,

Dutch: 
waar waarschijnlijk een fout bevatte - maar dat we een soort bewijs zoeken dat kan zeggen of Fermat juist
was de gehele tijd. Het loopt goed af.
was de gehele tijd. Het loopt goed af.
En het begint met een kind van 10 jaar
genaamd Andrew Wiles, die op een dag een boek aan het lezen was -
hij groeit op in Cambridge en vindt daar in de bibliotheek een boek: "het laatste
probleem" door E.T. Bell.
En het boek gaat over de laatste stelling van Fermat.
En kleine Andrew, 10 jaar
beslist dat hij het missende bewijs zal herontdekken.
Omdat een slim 10-jarig kind dit probleem kan begrijpen,
maar zich niet realiseert waar hij mee te maken zal krijgen,
maar dat is een ander verhaal. En hij probeerde, sprak erover
met leraars uit het lager onderwijs
maar ook met profs later
aan de universiteit.
Hij heeft een academische titel, en hij wordt nog altijd geobsedeerd door dit probleem.
Ik denk tegen zijn veertigste - hij was toen prof aan de universiteit van Princeton -

Spanish: 
que probablemente estaba errado- 
buscamos algún tipo de prueba para ver
 
si Fermat estaba en lo correcto todo este tiempo.
Tiene un final felíz
y todo comienza con un niño de 10 años
un niño llamado Andrew Wiles, quien estaba
leyende un libro una vez-
el crece en Cambridege, fue a la libreria
, y tomo un libro llamado "El último
problema" por E.T. Bell.
Y el libro es sobre
El último teorema de Fermat.
 y el pequeño Andrew Wiles. de 10 años,
Decidio qu él iba a re-descubrir 
la prueba perdida.
porque un brillante niño de 10 años
entiende el problema. Un niño de 10 años
no se da cuenta lo que estan dejando 
Pero esa es otra historia, y el trato,
hablo con
los maestros de la escuela sobre el problema
 habló con sus mentores sobre el problema,
fue a la universidad hablando
con sus profesores universitarios sobre el problema.
tuvo un doctorado y el problema seguia
obsesionandolo
Creo que tenia unos 30 años
mientras era pofesor en Princeton-

iw: 
שקרוב לוודאי הייתה שגויה -
אלא הוכחה כלשהי שתראה לנו
האם פרמה צדק.
לסיפור הזה יש סוף טוב.
והסוף מתחיל בילד בן 10
בשם אנדרו ויילס,
שיום אחד קרא ספר.
הוא גדל בקיימברידג', הלך לספרייה,
ושאל משם ספר בשם
The Last Problem
מאת E.T.Bell.
הספר עוסק במשפט האחרון של פרמה.
אנדרו ויילס בן העשר
החליט שהוא יגלה מחדש את ההוכחה החסרה.
ילדים נבונים בני עשר
יכולים להבין את הבעיה.
ילדים נבונים בני עשר לא יודעים
למה הם נכנסים,
אבל זה כבר סיפור אחר.
והוא ניסה,
והוא שוחח עם המורים שלו על הבעיה,
הוא שוחח עם מורי בית הספר שלו על הבעיה,
והוא הגיע לאוניברסיטה
ושוחח עם המרצים לתואר ראשון
על הבעיה.
הוא הוסמך לדוקטור
ועדיין הבעיה לא נתנה לו מנוח.
כשאנדרו היה כמעט בן 40
הוא היה פרופסור בפרינסטון.

Polish: 
który raczej był błędny - ale szukamy
jakiegokolwiek dowodu by stwierdzić
 
czy Fermat miał rację?
Jest szczęśliwe zakończenie tej historii.
Zaczyna się od trzyletniego dziecka,
dziecka nazwiskiem Andrew Wiles, Andrew 
któregoś dnia czytał książkę -
dorastał w Cambridge, poszedł do
biblioteki gdzie znalazł książkę
"Ostatni problem" E.T. Bell'a.
Książka opowiadała o ostatnim
twierdzeniu Fermata.
Dziesięcioletni Andrew Wiles
Postanowił, że to właśnie on odkryje brakujący dowód.
Ponieważ bystry dziesięciolatek potrafi
zrozumieć problem. Bystry dziesięciolatek
nie zdaje sobie sprawy w co się pakuje, 
ale to inna historia. No i
spróbował, opowiadał o tym, mówił
nauczycielom o tym problemie,
mówił nauczycielom w szkole średniej,
na uniwersytecie opowiadał
o nim wykładowcom.
Zdobył doktorat a ten problem
wciąż za nim chodził.
Myślę, że był grubo po 30-tce i był
już wtedy profesorem w Princeton -

English: 
which was probably flawed - but we're
looking for some kind of proof to see
 
wheter Fermat was right all along?
It has a happy ending.
And it starts with a ten-year-old child,
a child called Andrew Wiles, who was reading a
book one day -
he's growing up in Cambridge, he wents to
the library, he got a book called The last
problem by E.T. Bell.
And the book is all about
Fermat's last theorem.
And little Andrew Wiles, age 10,
decided that he was going to rediscover the
missing proof.
Because a bright ten-year-old can
understand the problem. A bright ten-year-old
doesn't realize what they're letting
themselves in for, 
but that's another story. And he
tried, he talked about, to the
school teachers about the problem,
he talked to his A-level teachers about the
problem, he goes to university talked to his
undergraduate lecturers about the problem.
He has a PhD and still this problem is
obsessing him.
I think he was about in his late 30's by
this time he was a Princeton professor -

Czech: 
který byl nejspíš špatně - ale
hledáme důkaz toho,
zda měl nakonec Fermat pravdu.
Má to šťastný konec.
A začíná to desetiletým klukem,
dítětem jménem Andrew Wiles, který
jednoho dne četl knihu.
Vyrůstal v Cambridge. Šel do knihovny,
půjčil si knihu Poslední
problém od E. T. Bella.
A ta je celá o Velké Fermatově větě.
A malý Andrew Wiles ve věku 10 let
se rozhodl, že ten ztracený důkaz najde.
Protože i chytrý desetiletý kluk tomu
problému porozumí. Desetiletý kluk
si ale neuvědomuje, do čeho se pouští,
ale to je jiný příběh. A tak se
snažil, mluvil o tom
s učiteli, o tom problému,
mluvil o tom problému se středoškolskými
učiteli, pak šel na univerzitu
a mluvil o tom s vysokoškolskými učiteli.
Potom si udělá PhD a pořád je tím
problémem posedlý.
Myslím, že tou dobou měl skoro 40 let
a byl profesorem na Princetonu -

Polish: 
kiedy powstała hipoteza
Taniyamy-Shimury, która
Myślę, że w tym momencie nie
warto wchodzić w szczegóły -
która została przedstawiona w latach 50-tych.
A więc hipoteza to pomysł,
nie wiemy, czy jest prawdziwy czy nie,
ale ktoś stawia problem. Ktoś
dowiódł, że jest związek między tymi
dwiema hipotezami.
Na zasadzie: jeśli udowodnisz większość
hipotezy Taniyamy-Shimury
dostaniesz dowód na ostatnie twierdzenie Fermata gratis.
W jakiś sposób ostatnie twierdzenie Fermata
jest zawarte w tej hipotezie.
I wtedy dziecięca pasja Andrew Wiles'a,
jego dziecięca obsesja wybuchła na nowo
po pomyślał, że hipoteza Taniyamy-Shimury
wygląda na wyzwanie warte podjęcia.
Wiesz, stwierdził, że potrafi to ugryźć. 
Ale to wciąż
szalona i absurdalna próba, 
 
wyjątkowo ambitne wyzwanie, Wiles 
postanowił nikomu nie mówić o swojej próbie.
Pracował w całkowitej tajemnicy,
przestał bywać na zebraniach komitetu, 
zaczął przychodzić do biura
coraz rzadziej, całkowicie

Portuguese: 
e havia uma coisa chamada conjectura
Taniyama-Shimura que
acho que não queremos aprofundar
agora, que tinha
tinha sido proposta nos anos cinquenta.
Uma conjectura é uma ideia que
não sabemos se é verdadeira ou não
mas que alguém lança "para a mesa" e alguém
provou que havia uma ligação entre estas
conjecturas
de moldes que se conseguisses provar
grande parte da conjectura Taniyama-Shimura
obterias o último Teorema de Fermat de borla.
De alguma forma, o último teorema de Fermat está embebido
nesta outra conjectura
E a paixão de infância do Andrew Wiles,
a sua obcessão de infância reacende-se 
porque ele pensa que a conjectura Taniyama-Shimura
merece uma tentativa.
Sabes, ele pensa que lhe consegue "deitar
os dentes", mas ainda assim,
é uma coisa louca para tentar fazer.
E porque é uma coisa tão absurda e
um desafio tão ambicioso
Wiles não diz nada a ninguém.
Ele trabalha nisto em segredo absoluto.
Ele começa por não ir a reuniões de comité
Ele começa a ir cada vez menos
ao escritório.
Ele começa a focar-se 

Czech: 
a existuje něco jménem
Taniyama-Shimurova domněnka
- kterou se tady nebudeme hlouběji
zabývat -
a která byla vyslovena v 50. letech.
Takže o té domněnce v podstatě
nevíme, jestli je pravdivá nebo ne,
ale někdo ji vytáhl na stůl. Někdo
dokázal, že existuje spojitost mezi
těmito dvěma domněnkami.
Podstatou je: když dokážete většinu
Taniyama-Shimurovi domněnky,
dostanete zdarma i velkou Fermatovu větu.
Takže velká Fermatova věta je jakoby
částí té druhé domněnky.
A dětská vášeň Andrew Wiles
znovu zažehla,
protože si myslí, že Taniyama-Shimurova
domněnka stojí za pokus.
Myslí si, že se do toho dokáže
zakousnout. Ale pořád
je to šílenost se o to pokoušet,
protože je to tak
ctižádostivá výzva, a tak o tom
Wiles nikomu neřekl.
Pracoval úplně v tajnosti,
přestal chodit na schůze výboru,
v kanceláři byl
stále míň často, začal se

Dutch: 
toen er iets was genaamd het Taniyama-Shimura vermoeden waar
we op dit moment niet verder op in moeten gaan -
dit werd bekend in de jaren 50. Dus een vermoeden is een idee
waarvan we niet zeker weten of het juist is of niet. Maar iemand gooit het op tafel. Iemand
bewees dat er een link was tussen beide vermoedens.
In die mate dat wanneer je het Taniyama-Shimura kon bewijzen
dat je er automatisch de laatste stelling van Fermat mee kon bewijzen. Dus op één of andere manier is de laatste stelling van Fermat verankerd in
dit ander vermoeden.
En Andrew Wiles zijn passie van in zijn kindertijd is opnieuw ontvlamd
omdat hij denkt dat het Taniyama-Shimura vermoeden te doen is
Hij zet er zijn tanden in. Maar het is nog altijd een krankzinnig ding
om te proberen. Omdat het zo'n absurde en ambitieuze
uitdaging was, sprak Wiles er met niemand over.
uitdaging was, sprak Wiles er met niemand over.
Hij werkte in het geheim,
begon bestuursvergaderingen te missen, hij begon minder en minder naar zijn kantoor te gaan,
en begon zich

English: 
there was something called the
Taniyama-Shimura conjecture which
I kinda think we don't really
want to get into at the moment -
which had been proposed in the 50's. So a 
conjecture is an idea that
we don't know whether it's true or not,
but somebody is putting it on the table. Somebody
proved that there was a link between
these two conjectures.
It is much as: if you could prove most of
the Taniyama-Shimura conjecture
you would get Fermat's last theorem for free.
So somehow Fermat's last theorem is embedded in
this other conjecture.
And Andrew Wiles' childhood passion, his
childhood obsession is reignited
because he thinks the Taniyama-Shimura
conjecture is worth a go.
You know he thinks he can get his teeth
into that. But it's still
a crazy thing to try and do and so
because it was such an absurd and
 
ambitious challenge, Wiles didn't tell anybody
about it.
He worked on in complete secrecy,
he started not attending committee
meetings, he started going to his office
less and less, he started to

Spanish: 
habia algo llamado la
conjetura Taniyama-Shimura que
no creo que querramos entrar a eso en este momento-
que habia sido propuesta en los 50's.
pues una conjetura es una idea que
Somebody no sabemos si es verdadero o falso,
pero alguien lo esta poniendo en la mesa
alguien probó que habia una conección
entre estas dos conjeturas.
tanto que: si pudieras probar la mayoria
 de la conjetura Taniyama-Shimura
tendrías el último teorema de Fermat gratis.
Asi que de alguna manera el último terema de Fermat esta incrustado
en esta otra conjetura.
 y la pasión de niño de Andrew Wiles,
su obsesión de niño renace
porque cree que la conjetura
Taniyama-Shimura vale la pena.
el piensa que puede poner sus dientes sobre eso,
pero es
una cosa loca el tratar y hacer eso
porque era un muy absurdo y
 
ambicioso reto, Wiles no le dijo a
nadie sobre esto.
Trabajó en completo secreto.
empezo a falar a sus juntas del comite,
 empezo a ir a su oficina
menos y menos, empeso a 

iw: 
הייתה ידועה אז השערה בשם
השערת טניאמה-שימורה,
שאנחנו ממש לא רוצים
להיכנס אליה כעת.
ההשערה נולדה בשנות ה-50.
השערה היא רעיון
שאנחנו לא יודעים אם הוא נכון,
אבל מישהו מניח אותו על השולחן.
מישהו הוכיח שיש קשר
בין שתי ההשערות האלה.
משהו כמו: אם מצליחים להוכיח את רוב
ההשערה של טניאמה-שימורה,
מקבלים בחינם את המשפט האחרון של פרמה.
כלומר, איכשהו המשפט האחרון של פרמה
כלול בתוך ההשערה השנייה.
תשוקת הילדות של אנדרו ויילס,
הדחף הכפייתי שלו מהילדות, ניצתו מחדש,
הוא חשב שכדאי לנסות את
השערת טניאמה-שימורה.
הוא רצה להתעמק בהשערה הזאת.
אבל מכיוון שזה היה רעיון משוגע,
מכיוון שהאתגר נראה בלתי סביר
ושאפתני ביותר,
ויילס הסתיר את העניין.
הוא עבד בסודיות מלאה.
הוא התחיל להעדר מישיבות סגל,
הגיע פחות ופחות למשרד שלו

Serbian: 
tada je bila aktuelna takozvana hipoteza Tanijame i Šimure, u koju
mislim da je bolje da se ne upuštmo sada -
ona se pojavila 50tih godina. Hipoteza je neka ideja za koju
ne znamo da li je istinita ili ne, ali neko ju je postavio. Neko drugi
je dokazao da postoji veza između ove dve hipoteze.
I to tako da: ako bi neko uspeo da dokaže hipotezu Tanijame i Šimure
dobio bi Fermaovu poslednju teoremu gratis. Na neki način, Fermaova poslednja teorema je sadržana u
ovoj drugoj hipotezi.
I Endrju Vajlsova strast iz detinjstva, njegova obsesija iz detinjstva, se ponovo rasplamsala
jer je mislio da ima smisla pokušati sa dokazivanjem hipoteze Tanijame i Šimure.
Mislio je da može da je savlada. Ali budući da
je to delovalo kao potpuno luda ideja, i kao
apsurdno ambiciozan izazov, Vajls nije nikome govorio o tome.
Radio je na njoj u potpunoj tajnosti,
prestao je da odlazi na sednice fakulteta, počeo je da sve ređe i ređe
odlazi u svoju kancelariju, kako bi

Polish: 
skupił się na tym problemie.
Nie dlatego, że chciał udowodnić hipotezę
Taniyamy-Shimury ale dlatego, że to dałoby mu
dowód twierdzenia Fermata gratis.
Przez siedem lat pracował
w całkowitej tajemnicy
zdał sobie sprawę, że ma dowód
na hipotezę
Taniyamy-Shimury a dowód na tę
hipotezę oznacza, że ma dowód,
na ostatnie twierdzenie Fermata. Pojechał
do Cambridge, przedstawił swój dowód
na tablicy,
to był trzyczęściowy wykład, świat wiwatował, 
był na pierwszych stronach
New York Times'a, był w
CNN, był wszędzie. Niestety
każdy matematyczny dowód musi
zostać sprawdzony.
Musi zostać opublikowany i wtedy
zaczyna się proces sprawdzania.
 
Ktoś znalazł błąd. Wiles założył, że
potrafi go naprawić,
ale im bardziej starał się rozwikłać problem
tym gorszy się on stawał.
Powstało spore zamieszania, rozumiesz -
zostajesz obwołany największym matematykiem
20-go wieku,

Spanish: 
concentrarse en el problema. Otra vez:
no porque fuera la conjetura Taniyama-Shimura
si no porque le daría
el último teorema de Fermat gratis
así que por 7 años trabajó en completo secreto
y al final de 7 años de pronto
se dio cuenta de que
ya tenía Taniyama-Shimura y
si tenía Taniyama-Shimura,
él tenía la prueba del último teorema de Fermat
Fue a Cambridge. presento su prueba en 
pizarrón
fue una lectura de 3 partes, el mundo celebró,
fue la primera página de 
el New York Times, estuvo
en CNN estaba en todos lados. 
pero el aguijón en el cuento
es que cualquier prueba matemática que tengas,
tiene que ser revisada,
Tienes que ordenarla y publicarla,
y cuando fue al proceso de chequeo
 
alguien encontro un error. 
Wiles asumió que podia arreglarlo,
pero por mas que tratavade resolver el problema,
se volvía peor
y se convirtió en un gran verguenza, es decir
fuiste escogido el mas grande
matemático del siglo XX

Dutch: 
te focussen op dit probleem. En opnieuw:
niet omdat het het Taniyama-Shimura vermoeden was, maar omdat hij hiermee
de laatste stelling van Fermat ook zou bewijzen.
En voor 7 jaar werkte hij in het geheim
en op het einde van die 7 jaar besefte hij plots
dat hij het Taniyama-Shimura vermoeden had opgelost, en als hij het Taniyama-Shimura vermoeden had,
hij een bewijs had voor de laatste stelling van Fermat. Hij ging naar de universiteit om het bewijs voor te stellen
op een krijten bord,
het was een lezing in 3 delen, de wereld juichte, hij stond op de voorpagina van de
New York Times, hij kwam
op CNN. Maar het venijn zat hem in de staart
namelijk dat elk wiskundig bewijs grondig uitgepluist wordt.
Het wordt gepubliceerd en gaat door het controleproces.
iemand vond een fout. Wiles ging er van uit dat hij dit kon oplossen,
iemand vond een fout. Wiles ging er van uit dat hij dit kon oplossen,
maar hoe meer hij het probeerde te ontrafelen, hoe erger het werd.
En hij werd in verlegenheid gebracht, eerst word je gezien als één van de grootste
wiskundige van de twintigste eeuw,

iw: 
והתחיל להתמקד מחדש בבעיה הזאת.
ושוב, הוא לא התעניין בהשערה של
טניאמה-שימורה אלא רק בכך
שבזכותה הוא יקבל את
המשפט האחרון של פרמה.
במשך שבע שנים
הוא עבד בסודיות מלאה.
אחרי שבע שנים הוא גילה פתאום
שיש לו הוכחה לטניאמה-שימורה,
ושאם יש לו הוכחה לטניאמה-שימורה,
אז יש לו הוכחה למשפט האחרון של פרמה.
הוא הלך לקיימברידג' והציג את ההוכחה על הלוח,
אז יש לו הוכחה למשפט האחרון של פרמה.
הוא הלך לקיימברידג' והציג את ההוכחה על הלוח.
ההרצאה נערכה בשלושה חלקים,
העולם הריע,
הוא הופיע בעמוד הראשון
של הניו יורק טיימס,
הוא הופיע ב-CNN, הוא הופיע בכל מקום.
אבל העוקץ בסיפור הוא
שכל הוכחה מתמטית דורשת בדיקה.
צריך להגיש אותה לבדיקה ולפרסום.
ובתהליך הבדיקה
מישהו מצא טעות.
ויילס הניח שהוא יכול לתקן אותה,
אבל ככל שניסה להתיר את הבעיה
העניינים הלכו והסתבכו.
העסק הפך לעסק ביש.
כבר הכתירו אותו
כמתמטיקאי הדגול ביותר של המאה ה-20,

Portuguese: 
neste problema, mais uma vez
não por causa da conjectura Taniyama-Shimura,
mas porque isto lhe daria acesso ao
último teorema de Fermat.
após 7 anos a trabalhar em
segredo absoluto
no fim desses 7 anos ele apercebe-se
subitamente
que tinha a Taniyama-Shimura. E que
se tinha a Taniyama-Shimura, então,
ele tinha a prova do último teorema de Fermat.
Ele foi a Cambridge e apresentou a sua prova
num quadro
numa apresentação de três partes e o mundo
aplaudiu. Ele foi a capa no New
York Times, ele foi
à CNN, apareceu em todo o lado.
Mas o ferrão na cauda
é que qualquer prova matemática deve
ser verificada
tens de ter um árbitro. E quando a prova foi
ao processo de
verificação,
alguém encontrou um erro, ele
precisava de a corrigir.
Mas quanto mais tentava desenrrolar o
problema, mais grave ele ficava
e tornou-se um grande embaraço, estás a ver,
foste tido como o maior
matemático do século 20

Czech: 
soustředit na svůj problém.
Znovu ne proto, že to byla
Taniyama-Shimurova domněnka, ale proto,
že by dostal velkou Fermatovu větu.
A 7 let pracoval v úplné tajnosti
a po těch 7 letech si najednou
uvědomil,
že má Taniyama-Shimuru a když
měl Taniyama-Shimuru,
měl důkaz Velké Fermatovy věty. Šel
do Cambridge, prezentoval svůj důkaz
na tabuli,
byla to přednáška na tři části, svět
jásal, byl na předních stránkách
New York Times, byl na
CNN, byl všude. Ale zvratem té
pohádky
byl fakt, že matematický důkaz se
musí zkontrolovat.
Musí se posoudit a vydat a když
probíhal proces kontroly,
někdo našel chybu. Wiles si myslel,
že to spraví,
ale čím víc se snažil vyřešit ten
problém, tím byl horší.
A stala se z toho velká ostuda,
prostě jsi vyhlášen největším
matematikem 20. století,

English: 
focus on this problem. Once again:
not because it was the Taniyama-Shimura
conjecture but because it would give him
Fermat's last theorem for free.
And for 7 years he worked in complete
secrecy
and at the end of 7 years he
suddenly realized
that he had Taniyama-Shimura and
if he had Taniyama-Shimura,
he had a proof of Fermat's last theorem. He went
to Cambridge, he presented his proof on a
black board,
it was a three-part lecture, the world
cheered, he was the front page of the
 New York Times, he was
on CNN he was everywhere. But the
sting in the tale
is that in any mathematical proof you
have to have it checked.
You have to have it refereed and published, and
when he went through the checking process
 
somebody found a mistake. Wiles assumed
that he could fix it,
but the more he tried to unravel this
problem the worse it became.
And it became a huge embarrassment, you know
you've been loathed(?) as the greatest
mathematician of the 20th century,

Serbian: 
se fokusirao na ovaj problem. Još jednom:
ne zbog same hipoteze Tanijame i Šimure, već zato što bi tako
posredno rešio Fermaovu poslednju teoremu.
On je celih 7 godina radio u potpunoj tajnosti
i pri kraju 7. godine, shvatio je
da ima dokaz za Tanijamu i Šimuru, a ako ima taj dokaz
onda ima i dokaz Fermaove poslednje teoreme. Otišao je na Kembridž i
izložio dokaz na tabli.
To predavanje se sastojalo iz tri dela, svet je bio oduševljen, bio je udarna vest
Njujork Tajmsa, bio je
na CNN-u, bio je svuda. Ali glavna muka je u tome
da svaki matematički dokaz mora biti proveren.
Mora biti recenziran i objavljen. I kada je njegov dokaz ušao u tu proceduru
neko je pronašao grešku. Vajls je pretpotavio da može da je popravi,
ali što se više trudio da reši taj problem, on je postajao sve veći.
I to je postala velika sramota. Svi su te bili zamrzeli kao najvećeg
matematičara 20og veka,

Spanish: 
eres un héroe y ahora 
tienes que admitir que tuviste un error.
y le tomó todo un año, pero al final
del año
Andrew Wiles trabajó con un chico
llamado Richard Taylor
y logró resolver el error. Creo que
es un poco como
la pelicula te Terminator, aveces hablo sobre el, 
ya sabes, cuando crees que has
matado al monstruo , cuando has matado a Terminator, 
regresa a la vida y
tienes que pelear contra el una última vez
y alguien, un matemático, creo llamado
Pete Hines
una vez escribió: "Un problema digno de atacar, 
prueba su valor al pelear de vuelta." 
y eso es lo que el último teorema de Fermat estaba haciendo
estaba peleando de vuelta
pero Wiles probó que era muy bueno. y por supuesto 
lo que Wiles probó
es que Fermat estaba en lo correcto, su ecuación
x^n + y^n = z^n, n mayor a 2,
no tiene soloucion con numeros enteros, 
y ese es el final de la historia
[Brady]Si quisieras ver un poco mas de 
esta entrevista con Simon, tengo
material extra,
pondré el enlace en la descripción. Simon tambien tiene un
 libro sobre el último teorema de Fermat
es exelente, y lo recomiendo

English: 
you are a hero figure and now you have to
admit you made a mistake.
And it took a whole year, but at the end
of that year
Andrew Wiles working with a chap(?)
called Richard Taylor
managed to fix the proof. I think
it's a bit like 
the Terminator film, I often talk about,
you know when you just think you've
slained the monster when you've killed
the Terminator it comes back to life and
you have to fight in one last time.
And somebody, one mathematician I think
Pete Hines
once wrote: "A problem worthy of attack
proves its worth by fighting back." And
that's what Fermat's last theorem was doing,
it was fighting back,
but Wiles proved that he was too good. And of
course what Wiles proved
is that Fermat was right, this equation
x^n + y^n = z^n, n bigger than 2,
has no whole number solutions and that's
the end of the story.
[Brady]If you'd like to see a bit more from
this interview with Simon, I've got some
extra footage,
I'll put a link in the description. Simon's
also got a book about Fermat's last
theorem, that's excellent, I recommend that,

Portuguese: 
és um heroi... e agora tem de admitir
que cometeu um erro.
E tomou-lhe um ano inteiro, mas no
fim desse ano
Andrew Wiles, a trabalhar com um
tipo chamado ?Richard Taylor? 
conseguiram corrigir a prova. Eu acho que
é um pouco como no
filme Terminator, do qual falo frequentemente,
é quando pensas que
destruiste o monstro, mataste o Terminator,
ele volta à vida e
e tu tens de lutar uma última vez.
E alguém, um matemático, eu penso que
Pete Hines
escreveu uma vez que "um problema digno de
ataque
mostra o seu valor ao ripostar". E é isso
que o último teorema de Fermat estava a fazer.
estava a ripostar.
mas no fim a prova estava certa.
E o que o Wiles provou
é que Fermat estava certo. Esta equação
X elevado a n mais Y elevado a n igual a
z elevado a n, com n maior que dois
não tem soluções inteiras e isso é o
fim da estória.
Se quizerem ver um pouco mais desta
entrevista com o Simon, eu tenho umas
filmagens extra
eu porei uma hiperligação na descrição.
O Simon também tem um livro sobre o último
teorema de Fermat que é excelente.
Eu recomendo.

Serbian: 
ti si postao heroj, i kako sada da priznaš da si napravio grešku?!
I to je trajalo čitavih godinu dana, ali na kraju te godine
Endrju Vajls, radeći zajedno sa nekim likom, Ričardom Tejlorom,
je supeo da popravi dokaz. Rekao bih da to liči na
film Terminaror, o kojem često govorim. Kad pomisliš da si
uništio čudovište, da si ubio terminatora, on se ponovo vrati u život
i moraš opet da se boriš s njim. Jedan čovek, mislim da je to bio matematičar
Pit Hajns
je jednom zapisao: "Pravi problem dokazuje da se njime treba baviti,
tako što se opire rešenju." I upravo to je radila Fermaova poslednja teorema.
Opirala se rešenju,
ali Vajls je dokazao da je bolji u toj bitci. I, naravno, Vajls je dokazao
da je Ferma bio u pravu, da ova jednačina:
x^n + y^n = z^n, n za n veće od 2,
nema celobrojno rešenje. I to je kraj priče.
[Brady] Ako želite da vidite još iz ovog intervjua sa Sajmonom, imate i
dodatni video,
staviću link dole u informacijama. Sajmon ima i knjigu o Fermaovoj poslednjoj teoremi,
koja je sjajna, preporučujem je svima,

Polish: 
jesteś bohaterem aż tu nagle musisz
przyznać, że popełniłeś błąd.
Zajęło to cały rok ale pod koniec
Andrew Wiles współpracując z kolegą
Richardem Taylorem
zdołał naprawić dowód. To trochę
jak w filmie "Terminator"
Już myślisz, że pokonałeś potwora
a ten wstaje i walczy dalej
więc musisz się z nim zmierzyć raz jeszcze.
I ktoś, pewien matematyk, myślę, 
że był to Pete Hines
napisał: "Problem warty zaatakowania
dowodzi swojej wartości odpowiadając atakiem."
To właśnie robiło ostatnie twierdzenie Fermata.
odpowiadało atakiem,
ale Wiles dowiódł, że jest zbyt dobry. I
oczywiście Wiles dowiódł
że Fermat miał rację, równanie
x^n + y^n = z^n dla n większego niż 2,
nie ma rozwiązań dla liczb całkowitych -
to koniec tej historii.
BRADY: Jeśli chcecie zobaczyć więcej
materiału z wywiadu z Simonem,
mam coś extra,
link znajdziecie w opisie. Simon
napisał książkę o ostatnim twierdzeniu Fermata
jest świetna, polecam ją,

iw: 
הוא כבר הפך לגיבור נערץ,
ועכשיו הוא היה צריך להודות שהייתה לו טעות.
הדבר ארך שנה שלמה,
אבל בסוף אותה שנה
אנדרו וולס ועוזרו,
מישהו בשם ריצ'רד טיילור,
הצליחו לתקן את ההוכחה.
אני חושב שהעסק הזה דומה
לסרט "שליחות קטלנית", שאני אוהב לדון בו.
בדיוק כשאתם חושבים
שחיסלתם את המפלצת, שהרגתם את המחסל,
הוא קם לתחייה
וצריך להילחם בו מחדש.
מתמטיקאי בשם פייט היין
כתב פעם: "בעיה שראוי להתעמק בה,
מוכיחה את ערכה כשהיא מחזירה מלחמה שערה."
וזה בדיוק מה שעשה המשפט האחרון של פרמה.
הוא החזיר מלחמה שערה.
אבל ויילס הצליח להכניע אותו.
וויילס הוכיח כמובן
שפרמה צדק,
שלמשוואה  x^n + y^n = z^n,
כש-n גדול מ-2,
אין פתרונות שלמים
וזה סוף הסיפור.
בריידי הרן: אם תרצו לצפות בחלקים נוספים
של הריאיון הזה עם סיימון,
יש לי קטעים נוספים ממנו.
אני אשים קישור בתיאור.
סיימון גם כתב ספר
על המשפט האחרון של פרמה,
ואני ממליץ עליו.

Dutch: 
je bent een heldenfiguur, en nu moet je toegeven dat je een fout hebt gemaakt.
En het duurde een jaar, maar op het einde van dat jaar was
Andrew Wiles  aan het werk met iemand, genaamd Richard Taylor die
er in slaagde het bewijs te corrigeren. Ik denk dat het een beetje is zoals
de Terminator film, ik spreek er vaak over, want net wanneer je denkt het
monster verslagen te hebben, komt het terug tot leven
en vecht het nog een laatste keer terug. Dan kwam er een wiskundige, ik denk
Pete Hines
die ooit schreef: "Een stelling waardig genoeg om op te lossen, bewijst dat door terug te vechten."
En dat was wat de laatste stelling van Fermat deed,
het was aan het terugvechten,
maar Wiles bewees dat hij te goed was. En daarmee bewees Wiles
dat Fermat gelijk had, deze vergelijking
x^n + y^n = z^n, waarbij n groter is dan twee
heeft geen oplossingen met gehele getallen en dat is einde verhaal.
[Brady]Indien je meer wil zien van dit interview met Simon, ik heb wat
extra filmmateriaal.
De link zal ik plaatsen in de omschrijving. Simon heeft ook een boek over de laatste stelling van Fermat
, zeer aan te raden,

Czech: 
jsi prakticky hrdina a teď musíš
přiznat, žes chyboval.
A trvalo to celý rok, ale na konci
toho roku
Andrew Wiles spolu s chlápkem
jménem Richard Taylor
dokázali důkaz spravit. Myslím,
že je to trochu jako
film Terminator, o kterém často
mluvím, víš, když si myslíš,
žes porazil záporáka, když jsi
zabil Terminatora, znovu oživne
a musíš se s ním utkat ještě jednou.
A někdo, myslím že matematik
Pete Hines
jednou napsal: problém hodný zápasu
tuto hodnotu potvrzuje tím, že vzdoruje řešení.
A taková velká Fermatova věta byla,
vzdorovala řešení,
ale Wiles dokázel, že byl příliš dobrý.
A samozřejmě Wiles taky dokázal,
že měl Fermat pravdu, že rovnice
x^n + y^n = z^n, n větší než 2,
nemá žádné celočíselné řešení a to
je konec příběhu.
[Brady] Pokud chcete vidět trochu víc
z tohohle rozhovoru se Simonem,
mám extra nahrávku,
odkaz dám k videu. Simon má taky
knihu jménem Velká Fermatova věta,
je úžasná, doporučuju ji,

English: 
links below, and just this week he's got
a new book out -
funny about that - it's all about
mathematics in the Simpsons and I think
anyone who likes Numberphile is gonna
love this one.
I'll put a link below, but he's also done an
interview with me
about Fermat's last theorem in the
Simpsons,
which I think you'll all enjoy and I'll put
that on to Numberphile really soon.
But in the meantime, lots of links below
I'll put a link to the Wiles paper,
a few other bits and pieces that I want
you to see, 
so have a good look.

Czech: 
odkaz pod videem a zrovna tento
týden nová kniha -
a vtipné na tom je - že je celá
o matematice v Simpsonech a já myslím,
že každý fanoušek Numberphilu si
ji zamiluje.
Dám odkaz pod video, ale taky se
mnou udělal rozhovor
o Velké Fermatově větě v
Simpsonových,
což myslím, že se vám bude líbit, a
brzy to na Numberphile nahraju.
Ale mezitím, dole je spousta odkazů,
dám sem odkaz na Wilesův článek,
pár dalších věcí, které byste podle
mě měli vidět, takže
si je dobře projděte.

Portuguese: 
a ligação está em baixo. E esta semana
lançou um novo livro
o que tem de engraçado é que é sobre a
matemática nos Simpsons e eu acho que
alguém que goste do Numberphiles vai
adorar este
eu ponho uma ligação em baixo, mas ele
também fez uma entrevista comigo
sobre o último teorema de Fermat nos
Simpsons
que acho que irão realmente apreciar e
que publicarei no Numberphile em breve.
Mas entretanto, montes de links em baixo,
eu colocarei um link para o trabalho do Wiles
e mais uns fragmentos que quero que vejam,
por isso,
dêem uma boa olhada.

Dutch: 
de links volgen onderaan, en deze week heeft hij een nieuw boek uit - heel grappig -
over wiskunde die voorkomt in de Simpsons en ik denk
dat iedereen die van Numberphile houdt, dit ook zal smaken.
De links onderaan bevatten ook een interview met mij over de
laatste stelling van Fermat in de Simpsons, waar jullie van gaan
genieten en dit komt zo spoedig mogelijk op Numberphile.
Maar in de tussentijd veel links onderaan, ook een link naar de scriptie van Wiles,
en nog wat andere dingen die ik je wil tonen
dus kijk eens rond.

iw: 
תוכלו למצוא קישורים למטה.
בדיוק השבוע הוא הוציא ספר חדש
שהנושא שלו, שימו לב, הוא
המתמטיקה של "משפחת סימפסון".
אני חושב שכל מי שאוהב את Numberphile
יאהב אותו.
אני אוסיף קישור למטה.
בנוסף ערכתי איתו ריאיון
על המשפט האחרון של פרמה
ב"משפחת סימפסון",
ואני חושב שתהנו ממנו
ובקרוב אפרסם אותו ב-Numberphile.
ובינתיים יש המון קישורים למטה.
אוסיף גם קישור למאמר של ויילס,
ולעוד כמה דברים שאני רוצה שתראו,
אז כדאי לכם להציץ.

Spanish: 
enlace abajo, y justo esta semana sacó un nuevo libro-
gracioso eso -  es todo acerca de las  matemáticas en los Simpsons y creo
a cualquiera que le guste Numberphile va a amar este libro
Pondré un enlace abajo,
 pero él también ha echo una entrevista conmigo
acerca de el último teorema de Fermat
en los Simpsons,
el que creo que todos vana  disfrutar, pondre ese en Numberphile pronto.
Pero pormientras, un monton de enlaces abajo
pondre un enlace a los papeles de Wiles,
algunas otras piezas que quiero que veas 
asi que echa un vistazo.

Serbian: 
link je ispod, a baš ove nedelje mu je izašla nova knjiga -
zanimljivo - ona je o matematici u Simpsonovima, i mislim da
svakome kome se sviđa Numberphile kanal, će se sviđati i ta knjiga.
Staviću lin dole, ali napravio sam intervju sa njim i
o Fermaovoj poslednjoj teoremi u Simpsonovima,
za koji mislim da će vam se svideti, postaviću ga uskoro na Numberphile kanal.
U međuvremenu, imate mnogo linkova ispod, staviću i link ka Vajslovom tekstu,
još neke stvari koje bih voleo da poglesate,
pa, bacite pogled i srećno.

Polish: 
linki znajdziecie poniżej, a w tym tygodniu
ukazała się jego nowa książka -
co zabawne - to książka o
matematyce w serialu "Simpsonowie"
myślę, że spodoba się każdemu kto
lubi Numberphile.
Dodam link poniżej, Simon udzielił mi
także wywiadu o matematyce w "Simpsonach",
myślę, że wam się spodoba,
film niebawem się pojawi na tym kanale.
W międzyczasie kilka linków do przejrzenia,
między innymi do artykułu Wiles'a
i kilka innych, które chciałbym abyście przejrzeli 
a więc miłej lektury.
