
English: 
[Dr. Peterson presents the next slide]
...Stromboli is not happy with the tangled mess,
but then the crowd reacts very positively;
and then, that confuses the conscience
[aka. Jiminy Cricket], because he thinks:
"Well look, this is horrible. This guy's a tyrant".
Like, Pinocchio is making a fool of himself, everything turns into a tangled mess - but the crowd goes crazy.
And, well...
Being a fool - that can be entertaining, right?
So, it's hard to tell when a crowd,
especially at a spectacle, cause that's-
this crowd is at a spectacle,
you just don't know, exactly,
why it is that they're responding positively.
But you've definitely given them what you want,
and you can see this look on Stromboli's face.
It's like, this false-
Again, it's false kindness and generosity.
Public-facing, and...
Oh well, anyways,
The Conscience is very confused,
and I really think this is an important thing,
cause I- I've often thought, [and] I spent a lot of time thinking about Hitler, and I was thinking:
"Well, how do you get into a state like that", you know?

Polish: 
[Dr. Peterson przedstawia następny slajd]
...Stromboli nie jest zadowolony ze splątanego
bałaganu, lecz tłum reaguje bardzo pozytywnie;
przez co sumienie [czyli Świerszcz Jiminy]
jest zdezorientowane, bo myśli:
"Spójrz, to pułapka! Przecież ten facet to tyran".
Pinokio robi z siebie głupca, wszystko zmienia się
w poplątany bałagan - ale mimo tego, tłum szaleje.
I, cóż...
Zgrywanie głupca - może być całkiem zabawne, prawda?
Więc trudno powiedzieć, kiedy tłum,
zwłaszcza na spektaklu, bo to-
ten tłum przybył na widowisko;
po prostu nie wiadomo dokładnie,
dlaczego tak jest, że tłum reaguje pozytywnie.
Ale zdecydowanie dałeś im to, czego chciałeś
- i tu widzicie ten wyraz twarzy Stromboliego.
Ten tak jakby, fałszywy-
I znów, to fałszywa dobroć i hojność.
To zagranie "pod publikczkę", i...
No cóż, w każdym razie,
Sumienie jest bardzo zagubione,
i myślę, że to dość istotna sprawa,
bo często zastanawiałem się i spędziłem dużo czasu myśląc na temat Hitlera, i pomyślałem:
"Jak można przejść do takiego stanu", wiecie?

Polish: 
I pomyślicie sobie: "Cóż, to w końcu dyktator,
który poprowadził swój lud na złą drogę".
To nie tak, coś jest na rzeczy.
To nie to się wydarzyło.
Oni... byli razem w zmowie, która poszła złą drogą.
Pomyślcie o tym w ten sposób:
*odchrząknięcie*
Jeśli jedna osoba coś o tobie myśli -
- pomyślisz "no i co z tego". Prawda?
Ale jeśli PIĘĆ osób ci to powie,
co wtedy? Wtedy... żeby tego nie brać-
Dalsze tego ignorowanie jest trochę narcystyczne, prawda?
A jeśli to nie 5, załóżmy, że to 15 osób, które mówią to samo, lub działają w ten sam sposób w stosunku do Ciebie.
Wtedy powinieneś, prawdopodobnie, podłapać wskazówkę.
A co, jeśli jesteś politykiem?
*ponowne odchrząknięcie*
I wypróbowujesz kilka różnych pomysłów.
I jesteś dobry w interakcji z tłumem.
Jesteś charyzmatyczny, obserwujesz tłum,
ale niekoniecznie jesteś aż tak wygadany.
Bo nie masz jeszcze jasno postawionych wartości,
ale jesteś też trochę rozgoryczony.
A to może dlatego, że spędziłeś mnóstwo czasu w okopach I Wojny Światowej,
co nie było... to nie były przelewki,
i wszyscy twoi przyjaciele zostali wysadzeni w powietrze.
A potem byłeś bezrobotny,
po czym próbowałeś zostać artystą,

English: 
And you think "Well, he's a dictator,
and he led his people down a bad path".
It's like, that's not right.
That is not what happened.
They... had a conspiracy together, and went down a bad path. Now, think about it this way:
*clears throat*
If one person thinks something about you - it's like "whatever". Right?
But if FIVE people tell you that,
well, what? Then... then, to stop-
To start not taking that seriously,
is kinda narcissistic, right?
And if it isn't 5, let's say it's 15 people, [who] tell you
the same thing or act the same way towards you.
It's like, probably, you should clue in.
Well, what if you're a politician?
*clears throat again*
And you're trying out a bunch of different ideas.
And uh, you're good at interacting with the crowd.
You're charismatic, you watch the crowd,
but you're not necessarily all that articulate.
You don't have your values all straight now,
but you're kinda angry, too.
And maybe, that's cause you spent a bunch of time
in World War I in the trenches,
which was like, no joke,
and all your friends got blown up.
And then you were unemployed,
and then you tried to be an artist,

English: 
and that didn't work out, even though
you were moderately talented.
And then, maybe the economy fell apart,
completely, on you. Hyperinflation.
And then, maybe there was a Communist menace,
coming in from the East. And there genuinely was.
And so, you're not the "World's happiest clam", at that point.
And, you're talking to people who aren't that happy either,
cause they were also badly defeated in World War I,
and then, they had a terrible treaty they had decided,
[in which] they lost part of their territory.
And so, the crowd's not happy and neither are you.
And there's reason for it.
And so, you start talking to them. You don't know,
what you're upset about - and neither does the crowd!
So, you start to articulate some things,
about why you might be upset.
And, some of them fall flat.
But you're paying attention to the crowd.
So you stop saying those things.
And some of the things make the crowd really wake up and listen.
And so, you start saying more of those things, right?
[stutter]
It's an unconscious dialectic,
between you and the crowd.
It's mediated by consciousness, but it's not like
you're sitting there, saying (although you might be):

Polish: 
i to się nie udało, mimo że
byłeś umiarkowanie utalentowany.
A wtedy - może gospodarka się wali,
całkowicie, na ciebie. Hiperinflacja.
A potem, może pojawił się komunistyczny upiór,
nadchodzący ze Wschodu. A faktycznie tak było.
A wtedy, nie jesteś najszczęśliwszym człowiekiem na Świecie.
I rozmawiasz z ludźmi, którzy również nie są zbyt szczęśliwi,
ponieważ również mocno przegrali w I Wojnie Światowej,
po czym podjęto za nich okropny traktat,
[w którym] stracili część swojego terytorium.
A więc tłum nie jest szczęśliwy, i ty też nie.
I są ku temu powody.
I tak, zaczynasz rozmawiać z ludźmi.
Nie wiesz, co cię denerwuje - i tłum też nie!
Więc zaczynasz formułować pewne rzeczy,
o tym, dlaczego możesz być zdenerwowany.
I niektóre z nich "nie chwytają".
Ale zwracasz uwagę na tłum.
Więc przestajesz mówić te rzeczy.
A niektóre z tych rzeczy sprawiają,
że tłum naprawdę się budzi i słucha.
A więc zaczynasz mówić o nich częściej, prawda?
[zająknięcie]
To nieświadomy dialog,
między tobą a tłumem.
Jest nakierowywany przez świadomość, ale nie jest tak,
że siedzisz sobie, myśląc (chociaż może tak być):

English: 
"I'm gonna tell this crowd more of what it wants to hear".
It's more sophisticated than that. And so, you do that... 1000 times, and you do that to ever-increasing crowds.
And the crowd REALLY starts to go mad.
And they basically tell you,
that you're the Savior of the nation.
It's like, at what- How many bloody people
have to tell you that, before you start to believe it?
You know, I would say - with a typical person, a hundred will do it.
Now, that'll get you going, man.
A hundred people tell you,
specifically, why you're special -
- you're gonna be thinking- Even if you're kinda
humble to begin with, you're gonna be thinking:
"Geez, there's gotta be something to this, man!"
But if it's a MILLION people,
and they're ROARING their approval - well...
And then, when it's a whole nation -
- it's like, good luck withstanding that.
There's just not a chance.
How are you going to withstand THAT?
Now, you could be like Gandhi.
And you could've taken that into account beforehand.
Because he did.
He read Tolstoy, by the way.

Polish: 
"Powiem tym ludziom więcej tego, co chcą usłyszeć".
To jest bardziej wyrafinowane. I tak, robisz to...
1000 razy, i robisz to dla coraz większej rzeszy ludzi.
A tłum NAPRAWDĘ zaczyna szaleć.
I w zasadzie mówią ci,
że jesteś Zbawicielem narodu.
To jakby, przy jakiej ilości... Ilu cholernych ludzi
musi ci to powiedzieć, zanim zaczniesz w to wierzyć?
Wiecie, powiedziałbym - z typową osobą, setka wystarczy.
To cię dopiero rozrusza, stary.
Setka ludzi mówi ci, konkretnie,
dlaczego jesteś wyjątkowy -
- będziesz myślał... Nawet jeśli z początku
jesteś trochę pokorny, będziesz myślał:
"Rany, coś w tym musi być!"
Ale jeśli to jest MILION ludzi,
którzy wykrzykują swoje poparcie - cóż...
A potem, kiedy to cały naród -
- to, życzę powodzenia w poradzeniu sobie z tym.
Po prostu nie ma szans.
Jak niby miałbyś się temu oprzeć?
Z drugiej strony, możesz być jak Gandhi.
I mógłbyś wziąć to wcześniej pod uwagę.
Ponieważ on tak zrobił.
Czytał Tołstoja, swoją drogą.

Polish: 
Był uczniem Tołstoja, a to-
To bardzo interesujące,
ponieważ Tołstoj rozwinął techniki
unikania przemocy, których używał Gandhi.
A Tołstoj był także głęboko religijnym pisarzem,
z wyjątkiem jego powieści.
Hm, które nie są - nie powiedziałbym - tak naprawdę
w kategorii religijnej, chociaż są dość głębokie.
Um...
Tołstoj podkreślał pokorę, wraz z brakiem przemocy.
Mocno zwracał na nie uwagę,
i to właśnie Gandhi wziął sobie do serca.
Więc żył bardzo, bardzo, bardzo, bardzo
prostym, skromnym, ascetycznym życiem.
I to było w pewnym sensie po to, żeby sprawdzić,
czy może uciszyć swoje cholerne ego,
podczas, gdy pewne opinie wokół niego stawały się coraz głośniejsze.
Wiecie, i dlatego ubierał się bardzo skromnie,
i nie posiadał za wiele, jadł bardzo mało,
i po prostu, starał się trzymać z dala od całego materialistycznego "elementu sukcesu" -
- to byłby element tego, co zamieniłoby do
w aktora, a także rozdmuchało mu ego.
I wiecie, wydawało się, że to robi...
całkiem dobrze, wiecie. Z pewnością...

English: 
He was a student of Tolstoy, and that's-
It's very interesting,
because Tolstoy was the person who developed
the techniques of non-violence, that Gandhi used.
And Tolstoy was also a deeply religious writer,
[clears throat] apart from his novels.
Um, which are not - I wouldn't say - really in the religious category, although they're profound.
Um...
Tolstoy stressed humility with non-violence.
He really stressed it, and that's what Gandhi took to heart.
So he lived a very, very, very, very
simple, bare-bones, aesthetic life.
And that was to kinda see, if he could keep his damn ego tamped down,
while the groundswell was building behind him.
You know, and he dressed really simply,
and he didn't own much, and he ate very simply,
and, he just tried to stay away from the whole materialistic "success element" -
- that would be an element of what would
turn him into an actor, and also inflate his ego.
And you know, he seemed to do that...
pretty well, you know. He certainly...

Polish: 
Cóż, porowadził bez przemocy rewolucję,
która doprowadziła do niepodległości Indii.
Wywołało to także straszliwą wojnę domową, w separacji muzułmańskich i hinduskich mieszkańców Indii, i...
Ale... Nie sądzę, żeby można było złożyć
ten ciężar u stóp Gandhiego, prawda?
Ale...
Ale mówię, że musisz być niezwykłą osobą,
musisz być wyjątkowo mądry,
i musisz podjąć niedorzeczne środki ostrożności,
jeśli chcesz wejść do publicznej sfery,
i wystawić się na ten rodzaj uwielbienia,
nie stając się marionetką tłumu.
I tak właśnie stało się z Hitlerem.
To znaczy, nie jest tak,
że nie był świadomym manipulatorem,
otaczając się ludźmi, którzy byli propagandystami i tak dalej.
Tak więc był świadomy element, ale - musisz przemyśleć te rzeczy i zobaczyć, jak ten dialog się rozwija.
W sensie, nauczył się, jak odwołać się
do najmroczniejszych fantazji tłumu.
Był w tym naprawdę dobry.
I to był dwustronny proces, prawda?
Tłum powiedział mu to, co chciał usłyszeć;
a tłum jest w tym momencie oszalałym motłochem.
A więc: "Nie muszę być odpowiedzialny
za to, że wykrzykuję swoją aprobatę,

English: 
Well, he led a non-violent revolution, that
resulted in the in the independence of India.
It also produced a terrible Civil War, in the separation
of the Muslim Indians from the Hindu Indians, and...
But... I don't think you can precisely
lay that at the feet of Gandhi, right?
But...
But what I'm saying, is that you have to be an extraordinary person, you have to be extraordinarily wise,
and you have to take ridiculous precautions, if you're gonna put yourself in the public sphere like that,
and expose yourself to that kind of adulation,
without becoming a puppet of the crowd.
And that's what happened to Hitler
I mean, it's not like he wasn't also a conscious manipulator,
and surrounded himself by people who were propagandists, and all of that.
So there was a conscious element, but - you gotta think these things through, and see how that dialectic develops.
Like, he learned how to appeal to
the darkest fantasies of the crowd.
He was really, really good at it.
And that was a dialectic process, right?
The crowd told him, what they wanted to hear;
and the crowd's a mob at that point.
So: "I don't have to take responsibility
for the fact, that I'm screaming my approval,

Polish: 
kiedy jestem otoczony przez milion ludzi".
Mogę więc wykrzyczeć moją zgodę
na wszystko, co tylko chcę,
na każdą mroczną, mściwą fantazję,
która może odgrywać się w mojej wyobraźni.
Ponieważ nie poniosę za to odpowiedzialności.

English: 
when I'm surrounded by a million people".
So, I can scream my approval for whatever I want,
for whatever dark, revengeful fantasy
might be playing out in my imagination.
Because, I'm not gonna be held accountable for it.
