Bir balıkçı olsanız ve tam seksen dört gün boyunca denize her açılışınızda eliniz boş geri dönseniz.
Yaşamınızı kazanabilmek adına yapabileceğiniz tek iş olsa ve sizin talihiniz bu kadar kötü giderken...
...etrafınızdaki diğer balıkçıların şansı yerinde olsa ne yapardınız?
Pes edip kendinize başka bir ekmek teknesi mi bulurdunuz, ya da inatçı mı olurdunuz?
[MÜZİK]
Yaşlı Adam ve Deniz, Ernest Hemingway’in çok bilinen bu kısa romanı biz okurlara talihi uzun zamandır...
...kötü giden yaşı bir balıkçı olan Santiago’nun denizle olan mücadelesinden bir kesit sunar.
Başarısız seksen dört günün ardından seksen beşinci gün büyük bir umutla açıldığı denizde kendi ufak...
...teknesinden bile büyük olan bir kılıç balığını oltasına yakalatmayı başarır yaşlı denizci.
Tam burada bu talihsizlik yok olacak derken balığımızın tutulmaya pek hevesli olmaması...
...ve kendi haciminin avantajı ile tekneyi okyanusun açıklarına doğru sürüklemesiyle karşılaşırız.
Hikayemiz bu sürüklenişin içerisinde geçer. Yaşlı balıkçı belki tek başına açıldığı avlardan kalma bir alışkanlıkla...
...roman boyunca hem denizle hem de balıklarla konuşur. Anlayacağınız burada otomasyon bir işlem otomasyon bir avlanma yoktur.
Yaptığı işe karşı saygı duyan hatta onunla duygusal bir bağ kuran bir bireyin anlatısı vardır.
Belki bugünlerde, modern çağda en çok ihtiyacımız olan şeylerden biri de budur.
Yaşlı balıkçımız sık sık küçük çırağının yanında olmasını dilese de seksen dört günlük başarısızlığın sonucunda küçük çırağı yanından alınmıştır.
Biz okurlar küçük çırağın yokluğundan, onun yardımından yoksun kalınışı şöyle aktarabiliriz:
Belki yaşamımız boyunca belli anlarda bize destek olacak kişiler, belli şeyler vardır ama...
...en nihayetinde mücadelemizde tek başımızayız. Yaşlı balıkçının mücadelesi artık yaşlılığının etkisiyle,
sahip olduğu birçok yetisini kaybetmiş veya zayıflamış bir bireyin yaşamda kalabilme mücadelesidir aynı zamanda.
Bu kısa öykü biz okurlar için bir bireyin yaşamını kazanabilmek adına yaşamın onu konumlandırdığı...
...yerdeki zorluklarla olan mücadelesini nasıl gerçekleştirdiğini ve bu şartlar altında...
...ne tür duygular hissettiğinin güzel bir örneğini teşkil ediyor.
Jack London biz okurlara yaşam mücadelesini anlatırken diğer canlıları kullanıyordu.
Ernest Hemingway ise Yaşlı Adam ve Deniz'de bir balıkçıyı, bir insanı kullanıyor.
[MÜZİK]
''Bütün acılarına karşın dişini sıkarak; gücünden, direncinden, onurundan geri kalan ne varsa bir araya...
...getirerek balığın inadına karşı hazırlandı. Balık hafifçe yan yatmış, uzun kılıcı sandalın bordasına sürtünürcesine geliyordu.
Derin, geniş, mor mor çizgili gümüşi parıltısıyla kayığın yanından süzülmeye başladı.
Yaşlı adam oltanın ipini yere bırakarak ayağıyla üstüne bastı; sonra zıpkını kolunun yettiği kadar...
...yukarı kaldırarak bütün gücüyle -o anda içinde yanan yeni bir enerjinin verdiği güçle- sırt yüzgecinin hemen...
...dibinden vurdu. Sivri demirin içine gömüldüğünü olduğu gibi hissetmişti. Sonra bir an olanca ağırlığıyla...
...üstüne abanarak daha derine indirdi zıpkını. İçine saplanan ölüm, balığı birden canlandırmış,
tüm büyüklüğünü, tüm güzelliğini ve gücünü gösterircesine sudan yukarı fırlamıştı.
Bir an kayığın üstünde asılıymış gibi kaldı. Sonra korkunç bir gürültüyle aşağı düştü.
Sıçrattığı sular tekneyi ve yaşlı adamı sırılsıklam etti.
Yaşlı adamın başı dönüyor, gözleri kararıyor, bayılacak gibi oluyordu. Zıpkın yumağını düzelterek ince ipini...
...yarık elleri arasından koyvermeye başladı; gözleri yeniden çevreyi seçmeye başlayınca,
balığın biraz ileride gümüşi karnı yukarıya dönmüş olarak yüzdüğünü gördü.
Zıpkın demiri balığın göğsüyle bir açı oluşturuyor ve kalbinden sızan kanlar denizin mavisini bozuyordu.
Önce mavi sularda belki bir mil derinlikle siyahımsı bir süütun gibi uzandı. Sonra bir bulut gibi açılıp dağıldı.
Gümüşi renkli balık sakin, dalgalara kapılmış olarak oraya buraya oynayıp duruyordu.''
[MÜZİK]
Karavandaki Kütüphane'de bu sefer Yaşlı Adam ve Deniz vardı.
Önümüzdeki kitapta buluşuncaya dek hoşçakalın.
[MÜZİK]
