Τι σημαίνει για εσάς το ρεύμα του Avant-Garde; Πείτε μας κάποιους σκηνοθέτες που θεωρείτε ριζοσπαστικούς.
Το ρεύμα του Avant-Garde
προέρχεται, όπως ξέρετε, από το στρατιωτικό χώρο και
αναφέρεται στους στρατιώτες που προηγούνται του κύριου στρατεύματος
και αποτελούν την εμπροσθοφυλακή.
Η λέξη αυτή είναι
λοιπόν περίεργη ως έννοια,
γιατί αν το καλοσκεφτείτε σημαίνει
ανάπτυξη η οποία σχετίζεται με
την πρόοδο και την πρωτοπορία.
Που αποτελούν όρους με τους οποίους κατακτώνται και εξηγούνται
έννοιες που θα ήταν αμφίσημες.
Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν υπήρξαν πρόδρομοι
που έδωσαν πρώτοι αυτές τις εξηγήσεις στο παρελθόν.
Φυσικά, με αυτόν τον όρο δεν ορίζεται μόνο το Ανεξάρτητο Avant-Garde.
Σκηνοθέτες όπως ο Μπουνιουέλ
και συγγραφείς της γαλλικής Νουβέλ Βαγκ
ανήκουν επίσης στο ρεύμα του Avant-Garde,
γιατί πειραματίστηκαν με νέες ιδέες
οι οποίες αργότερα έγιναν mainstream
και λίγο-πολύ κοινότοπες, όπως το κόψιμο με άλμα (jumpcut)
και άλλες κινηματογραφικές τεχνικές,
που πλέον θεωρούνται δεδομένες.
Στις περιπτώσεις αυτές μπορούμε
να εγκαταλείψουμε τον όρο Avant-Garde αλλά αυτό πλέον δε συμβαίνει τόσο πολύ σήμερα.
Ποιος είναι ο ρόλος των Ταινιοθηκών σήμερα και τι παραπάνω μπορούν να προσφέρουν στο κοινό σε σύγκριση με άλλους κινηματογράφους;
Καταρχήν,
οι κινηματογράφοι ακολουθούν και προβάλλουν συνήθως
ένα συγκεκριμένο ρεπορτόριο καινούριων ταινιών,
ενώ είναι λίγες οι εξαιρέσεις, όπου μια ταινία
γνωρίζει σταθερή επιτυχία και προβάλλεται για περισσότερο καιρό
ή επιστρέφει μετά από κάποιο διάστημα και πάλι στις αίθουσες.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά μεταξύ μιας Ταινιοθήκης και ενός κινηματογράφου.
Για μια Ταινιοθήκη, σημασία δεν έχουν μόνο
οι καινούριες ταινίες. Ειδικά
σήμερα που κυριαρχεί μια τάση στις τέχνες, όπως στη μουσική, για παράδειγμα, όπου
ένα τραγούδι θεωρείται μετά από λίγα χρόνια παλιό και ξεπερασμένο.
Το ίδιο συμβαίνει με τα βιβλία και τις ταινίες.
Ήδη για αυτόν το λόγο οι Ταινιοθήκες είναι πολύ σημαντικές, επειδή εκεί
έχει κανείς την ευκαιρία να ξαναδεί και να αναθεωρήσει παλιές ταινίες.
Στα έργα σας, χρησιμοποιείτε συχνά οπτικό υλικό από διαφορετικές πηγές. Είναι χαρακτηριστικό των ταινιών σας αυτό;
Δεν το κάνω συνέχεια, όχι.
Το κάνω σε πολύ λίγες ταινίες μου.
Αυτήν τη στιγμή που μιλάμε προβάλλονται
δύο έργα μου. Στην "Ανάπαυλα"
χρησιμοποιώ αυστηρά εικόνες από
μία και μόνο πηγή.
Στην ταινία "Εικόνες του Κόσμου και η Εγγραφή του Πολέμου"
είναι αλήθεια ότι χρησιμοποιώ πολλές πηγές,
διάφορα τραγούδια, σταθερές και κινητές εικόνες
από εικονογραφημένα βιβλία συχνά φτηνού υλικού,
ή έμμεσες πληροφορίες από τρίτα πρόσωπα.
Αυτό εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό, καθώς
σε αυτήν την ταινία θέλω να ανακυκλώσω κάποιες ιδέες,
αλλά δεν μπορώ να πω ότι γενικά
χρησιμοποιώ στα έργα μου αυτήν τη στυλιστική ποικιλία.
Μιλήστε μας λίγο για την ταινία σας "Εικόνες του Κόσμου και η Εγγραφή του Πολέμου" (1988)
Στην ταινία μου
"Εικόνες του Κόσμου και η Εγγραφή του Πολέμου" που προβάλλεται αυτήν τη στιγμή
τηρώ κάποιες αρχές και έχω συνδυάσει
λίγα στοιχεία, συνδέοντάς τα όλα διαφορετικά.
Πρώτα πχ συνδυάζω το A με το B
μετά το Β με το A, το B με το C
ή το A με το C κτλ.
Ως αποτέλεσμα, το περίπλοκο
ή το απλό συνδυάζεται την ίδια στιγμή με το μινιμαλισμό.
Και κάπως έτσι προκύπτει μια σκέψη-πείραμα,
μέσω της σύγκρισης πχ του Α με το C ή με το B κτλ
και δημιουργείται κάτι διαφορετικό, που δεν απαιτεί να εκφραστεί άμεσα
κάθε φορά που το αντιλαμβάνεται ή το υποπτεύεται ο θεατής.
Επηρεάζει ο κινηματογράφος την πραγματικότητα;
Δεν είμαι καν σίγουρος αν μπορεί
ένα άτομο να επηρεάσει την πραγματικότητα.
Μπορεί ίσως ο κινηματογράφος να επηρεάσει τη ζωή του/της,
αλλά δεν είμαι βέβαιος αν μπορεί και να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων.
Είναι πολύ δύσκολο να απαντήσω αν μπορεί ο κινηματογράφος
να παρέμβει ή να έχει κάποιον πολιτικό αντίκτυπο.
Όμως, από το Διαφωτισμό μέχρι σήμερα, δεν έχουμε άλλη εναλλακτική
πέρα από την ελπίδα ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό,
ότι μπορούμε να κερδίσουμε γνώση μέσω της παρατήρησης
της πραγματικότητας, είτε αυτή είναι πολιτική
είτε οικονομική, δεν έχει σημασία.
