
Vietnamese: 
"Kể từ khi được lên dây cót vào thuở Sáng thế,
chiếc đồng hồ vũ trụ vẫn luôn hoạt động trơn tru.
"Kể từ khi được lên dây cót vào thuở Sáng thế, 
chiếc đồng hồ vũ trụ vẫn luôn hoạt động trơn tru.
Vạn vật hòa mình vào trong một vũ điệu hài hòa."
– Lucretius.
Vào thuở Sáng thế,  tức khoảng 13.8 tỉ năm về trước
Vào thuở Sáng thế,  tức khoảng 13.8 tỉ năm về trước
tất cả không-thời gian, vật chất và năng lượng của vũ trụ ta biết ngày nay...
được gói gọn trong một thể tích 
chưa đến một phần triệu tỉ đầu chiếc đinh ghim.
được gói gọn trong một thể tích
 chưa đến một phần triệu tỉ đầu chiếc đinh ghim.
Nhiệt độ khi đó cao tới mức bốn lực cơ bản của tự nhiên được thống nhất thành một Siêu lực duy nhất.
Nhiệt độ khi đó cao tới mức bốn lực cơ bản của tự nhiên được thống nhất thành một Siêu lực duy nhất.
Vì một lý do nào đó, vũ trụ tí hon này bắt đầu giãn nở.
Khi vũ trụ được 10^-43 giây tuổi
 và có nhiệt độ 10^30 K...
Khi vũ trụ được 10^-43 giây tuổi 
và có nhiệt độ 10^30 K...
mọi lý thuyết của chúng ta về vũ trụ 
đều chưa hình thành...
mọi lý thuyết của chúng ta về vũ trụ
 đều chưa hình thành...
và những lỗ đen khởi thủy lấy năng lượng 
từ Trường Thống nhất
để trở thành những bóng ma 
thoắt ẩn thoắt hiện khắp không gian.

Spanish: 
El mundo ha persistido durante muchos años
tras haber sido puesto en marcha con movimientos apropiados.
A partir de estos, se deduce todo lo demás.
Lucrecio
En el comienzo
hace alrededor de 13.7 mil millones de años
todo el espacio, toda la materia y toda la energía del universo conocido
estaba contenida en un volumen menor a un trillón del tamaño
de la punta de un alfiler.
Las condiciones eran tan calientes que las fuerzas básicas de la naturaleza
que colectivamente describen al universo, estaban unificadas.
Por razones desconocidas, este cosmos del tamaño de la punta de un alfiler comenzó a expandirse
Cuando el universo estaba a 10 elevado a la 30 grados
y tenía 10 elevado a la -43 segundos de edad
ante lo cual todas nuestras teorías de la materia y espacio
se rompen y no tienen significado
agujeros negros espontáneamente formados, desaparecidos y formados nuevamente
a partir de la energía contenido entre el campo unificado.

Portuguese: 
"O mundo tem persistido por muitos anos,
tendo sido uma vez colocado nos movimentos apropriados.
Destes, todo o resto se seguiu."
Lucrécio.
No começo,
cerca de 13,7 bilhões de anos atrás,
todo o espaço, e toda a matéria,
e toda a energia do universo conhecido
estavam contidos num volume menor que um trilionésimo do tamanho
de uma ponta de alfinete.
As condições eram tão quente que as
forças fundamentais da natureza
que coletivamente descrevem o universo estavam unificadas.
Por razões desconhecidas, este
cosmos menor-que-a-ponta-de-um-alfinete começou a se expandir.
Quando o universo era extremamente quente, 10 elevado à 30 graus,
e juvenil, 10 elevado à -43 segundos de idade --
numa época em que todas as nossas teorias sobre matéria e espaço
falham e deixam de possuir significado --
buracos negros formaram-se espontaneamente,
desapareceram, e formaram-se novamente,
a partir da energia contida
dentro do campo unificado.

French: 
« Le monde persiste depuis de longues années
ayant autrefois mis en route les mouvements appropriés
De ceux-ci découle tout le reste. »
Lucrèce
Au commencement,
il y a environ 13,7 milliards d'années,
tout l'espace, toute la matière et toute l'énergie de l'univers connu
étaient contenus dans un volume plus petit qu'un billionième
de la pointe d'une épingle.
Les conditions étaient si chaudes que les forces de base de la nature,
qui décrivent collectivement l'univers, étaient unifiées.
Pour des raisons inconnues, ce cosmos minuscule a commencé à s'étendre.
Quand l'univers faisait une chaleur de 10^30 degrés
et avait un âge de 10^-43 secondes
-- avant quoi toutes nos théories sur la matière et l'espace
n'avaient aucun sens --
des trous noirs se sont spontanément formés, ont disparu et se sont reformés,
à partir de l'énergie contenue dans le champ unifié.

Croatian: 
Svemir postoji već mnogo godina,
nakon što je jednom postavljen sa pravim zakonima.
Sve ostalo proizlazi iz njih.
 
U početku,
oko prije 13.7 milijardi godina,
sav prostor, sva materija i sva energija u znanom svemiru
bili su smješteni u volumenu manjem od trilijunke
vrha pribadače.
Uvjeti su bili tako vrući da su osnovne sile prirode
koje zajedno opisuju svemir bile sjedinjene.
Zbog nepoznatih razloga, ovaj se svemir manji od vrha pribadače počeo širiti.
Kad je svemir bio nevjerojatnih 10 na 30. stupnjeva,
i nevjerojatnih 10 na minus 43. sekunda star --
prije čega se sve naše teorije materije i prostora
slome i ne znače ništa --
crne su se rupe spontano stvarale, nestajale i stvarale ponovo
iz energije sadržane u sjedinjenom polju.

English: 
"The world has persisted
many a long year,
having once been set going
in the appropriate motions.
From these, everything else follows."
Lucretius.
In the beginning,
about 13.7 billion years ago,
all the space, and all the matter,
and all the energy of the known universe
was contained in a volume less
than one trillionth the size
of the point of a pin.
Conditions were so hot the
basic forces of nature
that collectively describe
the universe were unified.
For reasons unknown, this
sub-pinpoint-sized cosmos began to expand.
When the universe was a piping-hot
10 to the 30th degrees,
and a youthful 10 to the
minus 43 seconds old --
before which all of our
theories of matter and space
break down and have no meaning --
black holes spontaneously formed,
disappeared, and formed again,
out of the energy contained
within the unified field.

Czech: 
"Svět přetrvává dlouhá léta,
poté co byl jednou uveden do příslušného pohybu.
odtud následuje vše ostatní."
Lucretius [římský filozof].
Na počátku,
před zhruba 13,7 miliardami let
všechen prostor, všechna hmota a všechna energie známého vesmíru
byla obsažena v objemu menším než triliontina velikosti
špendlíkové hlavičky.
Podmínky byly tak horké že základní síly přírody,
které společně popisují vesmír byly sjednoceny.
Pro neznámé důvody, se tento vesmír, menší než špendlíková hlavička, začal rozpínat.
Když byl vesmír horký 10 na 30. stupňů,
a mladý 10 na mínus 43. sekund -
před nímž, všechny naše teorie o hmotě a prostoru
byly bezpředmětné a neměly význam -
černé díry se spontěnně formovaly, mizely a znovu se formovaly,
mimo energii obsaženou v jednotném poli.

Italian: 
La Genesi dell'Universo
"Il nostro universo si conserva
da molti e lunghi anni,
da quando si combinò in
movimenti concordanti.
Da questi, seguì tutto il resto."
Lucrezio.
In principio...
circa 13,7 miliardi di anni fa,
tutto lo spazio, tutta la materia e
tutta l'energia dell'universo conosciuto
erano contenuti in un volume più piccolo
di un bilionesimo della dimensione
della punta di uno spillo.
La temperatura era così elevata che
le forze fondamentali della natura
che insieme descrivono
l'universo erano unificate.
Per ragioni ignote, questo cosmo più piccolo
di uno spillo cominciò a espandersi.
Quando l'universo aveva la straordinaria
temperatura di 10 alla 30 gradi,
ed era giovanissimo,
solo 10 alla meno 43 secondi,
tempo prima del quale tutte le nostre
teorie sulla materia e sullo spazio
non valgono più e
perdono di significato,
buchi neri si formavano spontaneamente,
per poi sparire e formarsi di nuovo,
dall'energia stessa contenuta
nel campo unificato.

Russian: 
"Мир существует множество лет,
чему однажды положили начало
соответствующие действия.
Из них, следует всё остальное".
Лукреций.
В начале,
около 13,7 миллиардов лет назад,
все пространство, вся материя,
и вся энергия вселенной
содержались в объеме менее
чем одного трилиона от размера
острия булавки.
Условия были очень жаркими.
Основные силы природы
которые в совокупности описывают как вселенная была объедененна.
По неизвестным причинам, этот
суб-точечного размера космос начал расширяться.
Когда-то вселенная была горячей (10 в 30 степени градусов Кельвина)
и молодой (возрастом 10 в -43 степени секунд).
перед которой все наши
теории материи и пространства
не работают и не имеют никакого смысла -
черные дыры спонтанно образованные,
исчезали, и образовывались снова,
из энергии, содержащейся
в едином поле.

Spanish: 
"El mundo a persistido un largo año
teniendo un set de los movimientos apropiados
de esto, todo lo demás sigue."
Lucretius.
En el principio,
hace cerca de 13.7 billones de años,
todo el espacio, y toda la materia, y toda la energía conocida en el universo
estaba contenida en un volumen de menos de una trillonesima parte
de la cabeza de un alfiler.
Las condiciones eran tan extremas que las fuerzas basicas de la natulaleza
que colectiva mente describen a el universo, estaban unificadas.
Por razones desconocidas, este diminuto cosmos empezó a expandirse.
Cuando el universo tenia una temperatura de 10^30 grados
y tenia 10^-43 segundos de vida
antes de las cuatro teorías de materia espacio
fueran rotas y no tuvieran sentido
agujeros negros se formaron espontáneamente, desaparecieron, y se formaron de nuevo,
con la energía contenida del campo unificado.

German: 
Die Welt besteht seit unzähligen Jahren.
Einst wurde sie in Gang gebracht, in bestimmte Bewegungen.
Aus diesen folgte alles andere.
- Lukrez (römischer Dichter und Philosoph)
Am Anfang
vor etwa 13,7 Milliarden Jahren
war der gesamte Raum, die gesamte Materie und die gesamte Energie des uns bekannten Universums
enthalten in einem Volumen kleiner als als ein Billionstel der Größe
eines Punktes eines Stiftes.
Es war so heiß, dass die grundlegenden Kräfte,
die das Universum beschreiben, vereint waren.
Aus unbekannten Gründen begann dieser Kosmos, kleiner als ein Punkt, zu expandieren.
Als das Universum 10^30 (eine Quintillion) Grad heiß
und 10^-43 (100 Septilliardstel) Sekunden alt war
- in dieser Zeit galten keine unserer Theorien über Materie und Raum -
- in dieser Zeit galten keine unserer Theorien über Materie und Raum -
formten sich spontan Schwarze Löcher, die wieder verschwanden und daraufhin wieder entstanden,
aus der Energie im vereinten Feld.

Kazakh: 
“Барлық заттардың жиынтығы қазіргі күйіне енді,
және бір рет қажетті қозғалысқа түскен соң
сансыз жылдар бойына осылай сақталады...”
Тит Лукреций Кар.
Ең әуелі,
шамамен 13,7 миллиард жыл бұрын
барлық кеңістік, барлық материя мен Әлемнің бүкіл энергиясы
иненің ұшынан триллион есе кіші көлемге
сыйып тұрған.
Жағдайдың экстремалды болғаны сонша, Әлемді сипаттайтын негізгі
табиғи күштердің бәрі біртұтас болатын.
Белгісіз себептермен, бұл титімдей Ғарыш кеңейе бастады.
10-ның 30-шы дәрежесі градус температурада
небәрі 10-ның минус 43-ші дәрежесі секунд өткен соң,
кеңістік пен уақыт туралы теорияларымыздың барлығы
мағынаға ие болмай тұрып,
біріккен өрістің энергиясынан қара құрдымдар пайда болып, жойылып,
және қайта туып жатты.

Dutch: 
''De wereld, die al vele jaren bestaat,
is ooit vastgesteld om in de juiste richtingen voort te gaan.
Hier vandaan volgt al het andere.''
~Lucretius
In het begin,
ongeveer 13,7 miljard jaar geleden,
zat alle ruimte, alle materie en al de energie in ons bekende universum
samengeperst in een volume, kleiner dan één biljoenste keer de grootte
van een speldenknop.
Het was er zo enorm heet dat de standaard natuurwetten
die het universum beschrijven samengeperst zaten inéén.
Dankzij een onbekende reden begon dit universum wat kleiner de een speldenknop was, uit te dijen.
Toen het universum een ongelooflijk hete 10 tot de macht 30 graden was
en een jonge 10 tot de macht min 43 seconden oud,
voordat al onze theorieën van materie en ruimte
uiteenvallen en geen betekenis hebben
vormden zwarte gaten zich spontaan, verdwenen, en vormden zich opnieuw
uit energie verpakt in het verenigde veld.

Kazakh: 
Физикалық гипотезалардың біріне сәйкес, экстремалды жағдайда
кеңістік пен уақыттың құрылымы аса қатты қисайып
бұрқылдап қайнап жатқан көпіршікті губкаға ұқсады.
Бұл дәуірде заманауи гравитация теориясы -
Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясы мен
материяны еш кіші өлшемде қарастыратын кванттық механиканың құбылыстарын
бір-бірінен ажырату мүмкін емес еді.
Әлемнің кеңеюі және суынуы барысында
гравитация басқа күштерден бөлініп кетті.
Көп ұзамай күшті ядролық және электроәлсіз күштер ажырады.
Бұл оқиғаны сүйемелдеген орасан зор энергияның бөлінуі
Әлемнің 10-ның 30-шы дәрежесі есе өте тез ұлғаюына әкелді.
Инфляция дәуірі ретінде белгілі Әлемнің жылдам кеңеюі
ғарыштағы материя мен энергияның таралуын созып әрі тегістеп жіберді,
сөйтіп тығыздықтың кез-келген жергілікті ауытқуы
жүз мыңнан бірден аспайтын.
Енді зертханада дәлелденген физикалық дәйектерге кезек берейік.

Spanish: 
Bajo estas condiciones extremas, en lo que se admite como física especulativa
la estructura del espacio y tiempo se curvaron severamente
mientras se transformó en una forma esponjosa parecida al foami.
Durante esta época, fenómenos descritos por la teoría de relatividad general de Einstein
la teoría moderna de gravedad
y la mecánica cuántica, la descripción de la matería en en sus escalas más pequeñas
eran indistinguibles la una de la otra.
Mientras el universo continuó expandiéndose y enfriándose
la gravedad se separó de las otras fuerzas.
Brevemente, la fuerza nuclear potente y la fuerza nuclear débil se separaron la una de la otra
lo que fue acompañado de una liberación enorme de energía almacenada
que indujo un rápido crecimiento del universo de una trigésima potencia de 10
La expansión rápida del universo, conocida como la época de inflación
estiró y suavizó la distribución cósmica de la matería y energía
para que cualquier variación regional de densidad
se convirtiera en menos de una parte en cien mil.
Continuando con lo que es ahora, física confirmada por laboratorios

Vietnamese: 
Dưới tác động của những điều kiện cực hạn tới nỗi
 mọi hiểu biết của chúng ta đều chỉ là võ đoán như thế...
không-thời gian bị nhào thành 
một đống nham nhở và "sủi bọt".
không-thời gian bị nhào thành
 một đống nham nhở và "sủi bọt".
Lúc này, thuyết Tương đối rộng, 
vật lý của những cái vĩ mô,
Lúc này, thuyết Tương đối rộng, 
vật lý của những cái vĩ mô,
và thuyết Lượng tử, vật lý của những điều vi mô
vẫn chỉ là một.
Khi vũ trụ tiếp tục giãn nở và lạnh đi,
 lực hấp dẫn tiên phong tách khỏi Siêu lực.
Khi vũ trụ tiếp tục giãn nở và lạnh đi, 
lực hấp dẫn tiên phong tách khỏi Siêu lực.
Ngay sau đó, lực hạt nhân mạnh
và lực điện-hạt nhân yếu tách khỏi nhau,
giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ, 
khiến vũ trụ lập tức phình to ra gấp 10^30 lần.
giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ, 
khiến vũ trụ lập tức phình to ra gấp 10^30 lần.
Quá trình giãn nở mãnh liệt và đột ngột này 
được gọi là sự lạm phát.
Lạm phát không chỉ kéo giãn không gian mà còn
 phân bố vật chất và năng lượng đồng đều khắp vũ trụ...
với sự chênh lệch mật độ giữa các vùng
 không quá 1 phần 100.000
với sự chênh lệch mật độ giữa các vùng 
không quá 1 phần 100.000
Từ đây, các quy luật đã biết bắt đầu chi phối vũ trụ.

Portuguese: 
Sob estas condições extremas,
no que é admitidamente Física especulativa,
a estrutura do espaço e
tempo tornou-se severamente curvada
enquanto borbulhava de uma forma esponjosa e espumosa.
Durante estas épocas, os fenômenos descritos pela teoria da relatividade geral  de Einstein,
a teoria morderna da gravidade,
e pela mecânica quântica, a descrição
da matéria em suas menores escalas,
eram indistinguíveis uns dos outros.
À medida que o universo continuou a expandir-se e resfriar-se,
a gravidade separou-se das outras forças.
Rapidamente depois, a força nuclear forte e a força eletrofraca se separaram uma da outra,
o que foi acompanhado por uma
enorme liberação de energia armazenada,
que induziu um rápido aumento de 10 elevado à 30 do tamanho do universo.
A rápida expansão do universo,
conhecida como a época da inflação,
esticou e alisou a distribuição cósmica de matéria e energia,
de modo que qualquer variação regional da densidade
tornou-se menos de uma parte
em cem mil.
Continuando em frente com o que é
agora Física verificada em laboratório,

Russian: 
В этих экстремальных условиях,
в том, что, признает спекулятивная физика,
структура пространства и
времени стала сильно изогнутой
булькающую, пеноподобной формы.
В ходе этой эпохи, явления, описанные в общей теории относительности Эйнштейна,
современной теории гравитации,
и квантовой механике, а также описания материи в ее малых масштабах,
были неотличимы друг от друга.
По мере продолжения расширения вселенной и охлаждения,
гравитация отделилась от других сил.
После этого, сильные ядерное силы и
электрослабые силы быстро,  отделились друг от друга,
что сопровождалось
огромным высвобождением накопленной энергии,
что вызывало быстрое
увеличение размера Вселенной(в 10 в 30 степени раз).
Быстрое расширение Вселенной,
известное как эпоха инфляции,
растягивало и сглаживало космическое
распределение материи и энергии,
так что любое региональное
изменение плотности
становилось меньше, чем одна стотысячная.
Продолжая далее с тем, что
теперь лабораторно подтверждено физикой,

French: 
Sous ces conditions extrêmes, dans ce qu'on appelle volontiers la physique spéculative,
la structure de l'espace et du temps s'est sévèrement courbée
et se déployait dans une forme mousseuse, spongieuse.
Durant cette époque, les phénomènes décrits par la relativité générale d'Einstein,
la théorie moderne de la gravité,
et ceux par la mécanique quantique, la description de la matière dans ses plus petites échelles,
étaient confondus.
A mesure que l'univers continuait à s'étendre et à se refroidir,
la gravité se sépara des autres forces.
Peu après, c'est la force nucléaire forte et la force électrofaible qui se séparèrent l'une de l'autre,
ce qui fut accompagné d'une énorme libération d'énergie stockée,
ce qui a induit une augmentation de 10^30 de la taille de l'univers.
Cette rapide expansion de l'univers, appelé l'inflation cosmologique,
a réparti et lissé la distribution de matière et d'énergie dans l'univers,
les variations locales de densités sont alors devenues
inférieures à un cent millième.
Les expériences en laboratoire ont confirmé que

Spanish: 
bajo estas condiciones extremas, donde solo podemos especular,
la estructura del espacio y el tiempo fue severamente curvada
formando en una forma parecida a una esponja
Durante esta época, el fenómeno descrito por Einstein con la teoría general de la relatividad,
la teoría moderna de la gravedad
y la mecanica cuantica, la descripción de la materia en sus escalas mas pequeñas
eran indistinguibles una de otra
mientras el universo continuo expandiéndose y enfriandose
la gravedad se separo de las otras cuatro fuerzas
Rápidamente, la fuerza nuclear fuerte y la fuerza eléctrica débil se separaron
esto fue acompañado de una liberación enorme de energia
que indujo incremento del tamaños del universo en una esca la de 30 a la potencia 10
Esta expansión del universo,conocida con la epoca de inflacion
estrujo y suavizo la distribución de materia y energía cosmica
asi que cualquier variacion de densidad reginal
se convirtió en menos de una parte en cien mil.
Continuando con lo que hoy es fisica de laboratorio comprobada,

English: 
Under these extreme conditions,
in what is admittedly speculative physics,
the structure of space and
time became severely curved
as it gurgled, into a spongy,
foamlike form.
During these epochs, phenomena described by
Einstein's general theory of relativity,
the modern theory of gravity,
and quantum mechanics, the description
of matter in its smallest scales,
were indistinguishable from one another.
As the universe continued
to expand and cool,
gravity split from the other forces.
Quickly thereafter, the strong nuclear force and
the electroweak force split from each other,
which was accompanied by an
enormous release of stored energy,
that induced a rapid 30-power-of-10
increase in the size of the universe.
The rapid expansion of the universe,
known as the epoch of inflation,
stretched and smoothed out the cosmic
distribution of matter and energy,
so that any regional
variation in density
became less than one part
in one hundred thousand.
Continuing onward with what is
now laboratory confirmed physics,

Italian: 
Sotto queste condizioni estreme, in quella
che è fisica solo a livello speculativo,
la struttura dello spazio e del
tempo divenne incredibilmente curva,
e gorgogliò, acquisendo una
forma spumosa e spongiforme.
Durante quest'epoca, fenomeni descritti dalla
teoria della relatività generale di Einstein,
ossia la teoria moderna della gravità,
e dalla meccanica quantistica, la descrizione
della materia alle scale più piccole,
erano indistinguibili
gli uni dagli altri.
Con il continuo espandersi e
raffreddarsi dell'universo,
la gravità si separò dalle altre forze.
Poco dopo, la forza nucleare forte e
la forza elettrodebole si separarono,
evento che fu accompagnato da un
enorme rilascio di energia accumulata
che causò un rapido aumento delle dimensioni
dell'universo di un fattore 10 alla 30.
La rapida espansione dell'universo,
nota come epoca dell'inflazione,
appiattì e uniformò la distribuzione
cosmica di materia ed energia
cosicché ogni variazione
locale in densità
divenne meno di una parte su centomila.
Proseguendo con quella che ora è
fisica confermata in laboratorio,

German: 
Unter diesen extremen Bedingungen, über die man in der Physik nur spekulieren kann,
wurde die Struktur von Zeit und Raum stark gekrümmt
- in eine schwammige, schaumartige Form.
Während diesen Epochen waren Einsteins Allgemeine Relativitätstheorie,
die moderne Theorie der Gravitation,
und die Quantenmechanik, die Beschreibung von Materie in kleinsten Maßstäben,
nicht voneinander zu unterscheiden.
Während das Universum weiter expandierte und sich abkühlte,
spaltete sich die Gravitation von den anderen drei vereinten, grundlegenden Kräften ab.
Kurz danach spaltete sich die starke Wechselwirkung (starke Kernkraft) von der elektroschwachen Wechselwirkung ab,
wodurch enorme Mengen an gespeicherter Energie freigesetzt wurden,
was dazu führte, dass sich das Universum schnell um das 10^30-fache vergrößerte.
Die rasche Expansion des Universums, bekannt als Inflation,
sorgte für eine gleichmäßige Verteilung von Materie und Energie im Kosmos,
sodass jede regionale Abweichung der Dichte
kleiner als ein Hunderttausendstel wurde.
Das Universum, das man nun mit der heutzutage im Labor überprüfbaren Physik beschrieben werden kann,

Croatian: 
Pod ovim ekstremnim uvjetima, što je,  priznajem, spekulativna fizika,
struktura prostora i svemira znatno su se zakrivili
kada su se izgužvali u spužvasti, pjenasti oblik.
Za ovo vrijeme, fenomeni objašnjeni Einsteinovom teorijom opće relativnosti,
modernom teorijom relativnosti,
i kvantnom mehanikom, objašnjenjem materije na najmanjim razmjerima,
bili su nerazlučivi jedno od drugoga.
Kako se svemir nastavio širiti i hladiti,
gravitacija se odijelila od drugih sila.
Uskoro nakon toga, jaka nuklearna sila i slaba nuklearna sila su se odijelile,
što je bilo popraćeno ogromnim oslobađanjem spremljene energije,
što je izazvalo rapidnu 10 na 30. povećanje u veličini svemira.
Rapidno širenje svemira, znano kao doba inflacije,
raširilo je i izravnalo kozmički raspored materije i energije.
tako da je bilo koja regionalna varijacija u gustoći
postala manja od 1 u 100 000.
Nastavljajući sa onim što je sada labaratorijski pokazana fizika,

Czech: 
Pod těmito extrémními podmínkami, což je samozřejmě spekulativní fyzika,
struktura vesmíru a času se začala silně zakřivovat
když se zakřivila do formy podobné pěně.
Během této epochy, jevy popsané Einsteinovou obecnou teorií relativity,
moderní gravitační teorie,
a kvantová fyzika, popis hmoty v jejím nejmenším měřítku,
byly od sebe navzájem nerozeznatelné.
Jak se vesmír dále rozpínal a ochlazoval,
gravitace se oddělila od ostatních sil.
Brzy poté se silná jaderná síla a slabá elektrická síla oddělily od ostatních,
což bylo doprovázeno obrovským uvolněním energie,
které zapříčinilo rychlé 30 na 10. zvetšení velikosti vysmíru.
Rychlá expanze vesmíru, známá jako epocha inflace,
roztáhla a vyhladila vesmírné rozložení hmoty a energie,
takže jakékoliv místní nerovnosti v hustotě
začaly být menší než jeden díl ze sta tisíc.
Pokračujíc s tím, co je dnes pokusy prověřeno fyzikou,

Dutch: 
In deze extreme omstandigheden, heeft de natuurkunde gespeculeerd dat
de structuur van ruimte en tijd verbogen werden
en terwijl het kronkelde, vormde het zich in een sponsachtige, schuim-achtige vorm.
Tijdens deze gebeurtenis, een fenomeen beschreven in Einstein's relativiteitstheorie,
de moderne theorie van zwaartekracht,
en kwantummechanica, de beschrijving van materie in zijn kleinste vorm,
waren onafscheidelijk van elkaar.
Terwijl het universum afkoelde en uitdijde,
scheidde zwaartekracht zich af van de andere krachten.
Vlug daarna scheidde de sterke kernkracht en de zwakke/elektromagnetische kracht zich van elkaar af,
dit ging gepaard met een enorme uitbarsting van opgeslagen energie
en dit ging gepaard met een vergroting van 10 tot de macht 30 keer.
Deze snelle uitdijing van het universum, ook wel bekend als het tijdperk van de inflatie,
rekte het universum uit en zorgde voor een nette verdeling van materie en energie in de kosmos,
zodat enige detecteerbare variatie in dichtheid
kleiner werd dan één deel in honderdduizend.
Vervolgens gebeurde er het volgende, dit is door natuurkundige experimenten bewezen;

French: 
l'Univers était alors assez chaud pour que les photons convertissent spontanément leur énergie
en paires de particules matière-antimatière,
qui se sont immédiatement annihilées mutuellement,
reconvertissant leur énergie en photons.
Pour des raisons inconnues, cette symétrie entre matière et antimatière fut rompue,
ce qui a conduit léger excès de matière sur l'antimatière.
Pour chaque milliard de particules d'antimatière,
un milliard plus une particules de matière furent créées.
Cette asymétrie fut minime mais très importante
pour l'évolution future de l'Univers.
Alors que l'univers continuait de refroidir, l'électrofaible se divisa
entre la force électromagnétique et la force nucléaire faible,
achevant ainsi l'apparition des 4 forces de la nature distinctes que nous connaissons aujourd'hui.
Alors que l’énergie des photons continuaient à diminuer,
les paires de particules matière-antimatière ne pouvaient plus être créées spontanément
par les photons.
Toutes les paires restantes se sont rapidement annihilées,
laissant un univers avec une particule de matière

Portuguese: 
o universo era quente o suficiente para fótons converterem sua energia  espontaneamente
em pares de partículas de matéria e antimatéria,
que imediatamente aniquilavam-se,
retornando então suas energias
de volta para os fótons.
Por razões desconhecidas, esta simetria entre matéria e antimatéria foi quebrada,
o que levou a um ligeiro excesso
da matéria sobre a antimatéria.
Para cada bilhão de partículas de antimatéria,
um bilhão e uma partículas de matéria foram criadas
Esta assimetria foi pequena,
mas muito, muito importante
para a evolução futura
do universo.
À medida que o universo continuou a resfriar-se, a força eletrofraca separou-se
na força eletromagnética e na força nuclear fraca,
completando as quatro distintas e usuais forças da natureza.
A medida que a energia da sopa de fótons continuava a cair
pares de partículas de matéria-antimatéria já não podiam mais serem criados espontaneamente
a partir dos fótons disponíveis.
Todos os pares remanescentes de matéria-antimatéria rapidamente aniquilaram-se,
deixando para trás um universo com
uma partícula de matéria ordinária

Czech: 
vesmír byl dost horký, aby fotony spontánně měnily jejich energii
na hmotné-antihmotné páry částic,
které se bezprostředně poté navzájem vyrušily,
a vrátily svou energii zpátky na fotony.
Pro neznámé důvody, byla tato symetrie mezi hmotou a antihmotou rozbita,
což vedlo k mírné převaze hmoty nad antihmotou.
Pro každou miliardu částic antihmoty,
byla miliarda plus jedna hmotná částice zrozena.
Tato nerovnováha byla malá, ale opravdu, opravdu významná
pro budoucí vývoj vesmíru.
Jak se vesmír dále ochlazoval, elektrická slabá síla se rozdělila
na elektromagnetickou sílu a na slabou jadernou sílu.
aby dokončila čtyři zřetelné a známé síly přírody.
Zatímco energie fotonové lázně klesala,
páry částic hmoty-antihmoty nemohly být nadále spontánně tvořeny
z dostupných fotonů.
Všechny ostatní páry částic hmoty-antihmoty se rychle vyrušily,
a zanechaly po sobě vesmír s jednou částicí obyčejné hmoty

Kazakh: 
Әлемнің қызуы жеткілікті болғандықтан, фотондар өздігінен
бөлшек-антибөлшек жұптарына айналып жатты.
Бұлар сол сәтте-ақ бірін-бірі жойып (аннигиляциялап),
қайтадан фотондарға айналатын.
Белгісіз себептермен материя және антиматерия арасындағы симметрия бұзылып,
заттың антизаттан сәл ғана басымдығына әкелді.
Әрбір миллиард антибөлшекке
миллиард бір бөлшектен келетін.
Бұл асимметрия өте кішкентай болғанымен,
Әлемнің болашақ дамуы үшін аса маңызды болды.
Әлемнің одан әрі суынуы барысында электроәлсіз әсерлесу
электромагниттік және әлсіз ядролық күштерге бөлінді.
Сөйтіп бізге белгілі табиғат күштерінің саны төртке жетті.
Фотон моншасының энергиясы азая бергендіктен,
енді фотондардан бөлшек-антибөлшек жұптары өздігінен
пайда бола алмады.
Қалған жұптар түгел бір-бірін жойып,
Әлемдегі кәдімгі материяның бір бөлшегіне

Spanish: 
el universo se calentó lo suficiente para que los fotones espontáneamente convirtieran su energía
en pares de particulas de materia-antimateria
que inmediatamente se aniquilaron entre sí
devolviendo su energía a los fotones.
Por razones desconocidas, la simetría entre materia y antimateria habría sido dañada
lo que llevó a un pequeño exceso de materia sobre la antimateria.
Por cada billón de partículas de antimateria
nacían un billón más una partículas de materia
Esta asimetría era pequeña, pero muy, muy importante
para la futura evolución del universo.
Mientras el universo continuó enfriándose, la fuerza electrodébil se dividió
en la fuerza electromagnética y la fuerza nuclear débil
completando las cuatro distintas y familiares fuerzas de la naturaleza.
Mientras la energía del baño de fotón siguió disminuyendo
pares de partículas de materia-antimateria ya no se podían crear espontáneamente
de los fotones disponibles.
Todos los pares de partículas de materia-antimateria se aniquilaron velozmente
dejando atrás un universo con una partícula de materia ordinaria

Spanish: 
el universo era lo suficiente mente caliente como para que los fotones convirtieran su energía
en pares de partículas de materia-antimateria
que inmediatamente se aniquilaron unas con otras,
regresando su energía a los fotones.
Por razones desconocidas, esta simetría entre materia y anti materia ha sido rota
lo que dejo un exceso de materia comparado con la antimateria.
Por cada billón de partículas de anti materia,
un billón mas de partículas de materia surgieron.
esta asimetría era pequeña pero, realmente importante
par la futura evolución del universo.
Mientras el universo se continuo enfriando, la fuerza eléctrica débil se separo
en la fuerza electromagnética y la fuerza nuclear debil
completando las 4 diferentes y familiares fuerzas de la natulaleza
mientras la energía del foton continuo disminuyendo,
los pares de materia-antimateria no pudieron seguir creándose
de los fotones disponibles.
todos los pares restantes de materia-anti materia rápidamente se aniquilaron
dejando al universo con una partícula de materia ordinaria

Italian: 
l'universo era abbastanza
caldo da permettere ai fotoni
di convertire spontaneamente
la loro energia
in coppie di particelle
di materia e antimateria,
che immediatamente
dopo si annichilivano,
restituendo la loro energia ai fotoni.
Per ragioni ignote, questa simmetria
tra materia e antimateria si ruppe,
il che portò a un lieve eccesso
di materia sull'antimateria.
Per ogni miliardo di
particelle di antimateria,
nascevano un miliardo di
particelle di materia più una.
Questa asimmetria era piccola,
ma davvero molto importante
per la conseguente
evoluzione dell'universo.
Con il raffreddarsi dell'universo,
la forza elettrodebole si divise
a formare la forza elettromagnetica
e la forza nucleare debole,
così completando le quattro distinte
e familiari forze della natura.
Con la continua diminuzione
dell'energia del mare di fotoni,
coppie di particelle di materia e antimateria
non potevano più formarsi spontaneamente
a partire dai fotoni disponibili.
Tutte le coppie rimanenti di particelle e
antiparticelle si annichilirono rapidamente,
lasciandosi indietro un universo con
una particella di materia ordinaria

Croatian: 
svemir je bio dovoljno vruć da fotoni spontano pretvore svoju energiju
u parove materije i antimaterije,
koji su se odmah nakon toga međusobno uništili,
vraćajući svoju energiju natrag fotonima.
Zbog nepoznatih razloga, ova se simetrija između materije i antimaterije slomila,
što je dovelo do sitnog viška materije od antimaterije.
Za svakih milijardu antimaterijskih čestica,
milijarda + 1 čestica materije su bile rođene.
Ova je asimetrija bila mala, ali jako, jako važna
za budući razvoj svemira.
Kako se svemir hladio, elektroslaba (slaba + elektromagnetska) se sila podijelila
u elektromagnetsku i slabu nuklearnu silu,
završivši na 4 različite i poznate sile prirode.
Dok je energija u fotonskoj kupci nastavila padati,
parovi materije i antimaterije više se nisu mogli spontano stvoriti
od dostupnih fotona.
Svi preostali parovi materije i antimaterije brzo su se uništili,
ostavljajući za sobom svemir sa jednom česticom materije

Dutch: 
het universum was heet genoeg om energie opgeslagen in lichtdeeltjes om te zetten
in paren van deeltjes materie en anti-materie.
Snel daarna gingen ze weer in elkaar op, en verdwenen ze
waarbij ze weer veranderden in lichtdeeltjes.
Om een onbekende reden werd deze symmetrie tussen materie en anti-materie verbroken.
Dit leidde tot een kleine overschot  van materie tot anti-materie.
Voor elk miljard ontstane anti-materie-deeltjes,
ontstonden er een miljard plus één materie deeltjes.
Deze asymmetrie was klein, maar zeer, zeer belangrijk
voor de toekomstige evolutie van het universum.
Terwijl het universum verder begon af te koelen, scheidde de electro/zwakke-kracht zich
in de elektromagnetische kracht en de zwakke kernkracht,
wat leidde tot de vier bekende krachten van de natuur.
Toen de energie van het lichtdeeltjesbad af begon te nemen,
konden materie- en antimaterie-paren niet meer spontaan ontstaan
uit de beschikbare lichtdeeltjes.
Alle overgebleven paren materie/anti-materie gingen snel in elkaar op
waarna er dus nog maar een deel materie overbleef

English: 
the universe was hot enough for photons
to spontaneously convert their energy
into matter-antimatter particle pairs,
which immediately thereafter
annihilated each other,
returning their energy
back to the photons.
For reasons unknown, this symmetry between
matter and antimatter had been broken,
which led to a slight excess
of matter over antimatter.
For every billion antimatter particles,
a billion plus one matter
particles were born.
This asymmetry was small,
but really, really important
for the future evolution
of the universe.
As the universe continued to cool,
the electroweak force split
into the electromagnetic force
and the weak nuclear force,
completing the four distinct
and familiar forces of nature.
While the energy of the photon
bath continued to drop,
pairs of matter-antimatter particles
could no longer be created spontaneously
from the available photons.
All remaining pairs of matter-antimatter
particles swiftly annihilated,
leaving behind a universe with
one particle of ordinary matter

German: 
war jetzt heiß genug, damit Photonen ihre Energie spontan
in Teilchen-Antiteilchen-Paare umwandeln konnten,
die sich sofort wieder gegenseitig vernichtet (annihiliert) haben,
wodurch aus der entstandenen Energie wieder Photonen wurden.
Aus unbekannten Gründen wurde diese Materie-Antimaterie-Symmetrie gebrochen,
was zu einem geringfügigen Überschuss an Materie führte.
Für jeweils eine Milliarde Antiteilchen
entstanden eine Milliarde und ein Materie-Teilchen.
Die Asymmetrie war zwar sehr gering, jedoch äußerst wichtig
für die zukünftige Entwicklung des Universums.
Im Zuge des weiteren Abkühlens des Universums spaltete sich die elektroschwache Wechselwirkung
auf in die elektromagnetische Wechselwirkung und die schwache Wechselwirkung (schwache Kernkraft).
Somit gab es fortan alle vier bekannten  Grundkräfte.
Während die Energie dieses "Photonen-Pools" sank,
konnten Teilchen-Antiteilchen-Paare nicht mehr spontan
aus den verfügbaren Photonen entstehen.
All die verbleibenden Teilchen-Antiteilchen-Paare vernichteten sich rasch gegenseitig
und hinterließen ein Universum mit je einem Teilchen gewöhnlicher Materie

Russian: 
Вселенная была достаточно горячей для фотонов
спонтанно конвертирующих свою энергию
в пары частиц материи с антиматерией
которые сразу же после это
уничтожали друг друга,
возвращая их энергию обратно к фотонам.
По неизвестным причинам эта симметрия между
материей и антиматерей была сломана,
что привело к небольшому избытку
материи над антиматерией
На каждый миллиард частиц антиматерии,
рождались миллиард плюс один частиц материи.
Эта асимметрия была небольшой,
но на самом деле, очень важной
для будущей эволюции
Вселенной.
Вселенная продолжает охлаждаться,
электрослабые сила разделяются
на электромагнитной силы
и слабые ядерные силы,
завершая четыре различных
и всем знакомых силы природы.
Пока энергия фотонной
ванны продолжает падать,
пары из материи и антиматерий не могут больше создаваться спонтанно
из доступных фотонов.
Все остальные пары частиц материи и антиматерии
быстро уничтожатся,
оставив Вселенную с
одной частицей обычной материи

Vietnamese: 
Vũ trụ đã đủ nguội để các photon có thể 
ngẫu hứng tách thành từng cặp vật chất-phản vật chất...
Vũ trụ đã đủ nguội để các photon có thể 
ngẫu hứng tách thành từng cặp vật chất-phản vật chất...
để rồi chúng lại triệt tiêu lẫn nhau
và giải phóng năng lượng dưới dạng một photon khác.
để rồi chúng lại triệt tiêu lẫn nhau
và giải phóng năng lượng dưới dạng một photon khác.
Đột nhiên, sự đối xứng này bị phá vỡ
dẫn tới một sự chênh lệch nhỏ giữa hai loại vật chất:
cứ 1 tỉ hạt phản vật chất được sinh ra
 thì lại có 1 tỉ lẻ 1 hạt vật chất chào đời.
cứ 1 tỉ hạt phản vật chất được sinh ra
 thì lại có 1 tỉ lẻ 1 hạt vật chất chào đời.
Sự chênh lệch này tuy nhỏ nhưng vô cùng quan trọng 
đối với sự tiến hóa của vũ trụ.
Sự chênh lệch này tuy nhỏ nhưng vô cùng quan trọng
 đối với sự tiến hóa của vũ trụ.
Vũ trụ nguội dần, tạo điều kiện cho 
lực điện từ và lực hạt nhân yếu tách khỏi nhau...
Vũ trụ nguội dần, tạo điều kiện cho 
lực điện từ và lực hạt nhân yếu tách khỏi nhau...
giúp hoàn thiện bộ tứ lực cơ bản của tự nhiên.
Khi năng lượng của bể photon giảm dần,
chúng không thể tách thành những cặp hạt-phản hạt được nữa.
chúng không thể tách thành những cặp hạt-phản hạt được nữa.
Những hạt và phản hạt còn sót lại
 sẽ triệt tiêu lẫn nhau...
để hoàn thiện bức tranh vũ trụ 
được "vẽ" bởi "cách pha màu" đặc biệt:

Vietnamese: 
cứ mỗi 1 tỉ photon mới có 1 hạt vật chất, 
và không có hạt phản vật chất nào.
Nếu sự đối xứng thuở nào không bị phá vỡ
thì bức tranh vũ trụ kia sẽ mãi chỉ nhạt nhòa những photon mà không có một thứ vật chất nào cả
(và những nhà vật lý thiên văn cũng chẳng thể ra đời).
Trong 3 phút tiếp theo, proton và neutron liên kết với nhau để tạo ra những hạt nhân cơ bản đầu tiên.
Trong 3 phút tiếp theo, proton và neutron liên kết với nhau để tạo ra những hạt nhân cơ bản đầu tiên.
Trong 3 phút tiếp theo, proton và neutron liên kết với nhau để tạo ra những hạt nhân cơ bản đầu tiên.
Kết hợp với những electron đang di chuyển hỗn loạn, chúng tạo thành món súp vũ trụ khởi thủy đục ngầu.
Kết hợp với những electron đang di chuyển hỗn loạn, chúng tạo thành món súp vũ trụ khởi thủy đục ngầu.
Khi nhiệt độ vũ trụ xuống dưới 3000K
(tức bằng khoảng nhiệt độ của hòn than cháy dở),
các electron không còn di chuyển đủ nhanh 
để thoát khỏi sức hút của các hạt nhân.
các electron không còn di chuyển đủ nhanh 
để thoát khỏi sức hút của các hạt nhân.
Cùng nhau, chúng hình thành nên các nguyên tử
 hydro, heli và lithi - ba nguyên tố nhẹ nhất vũ trụ.
Cùng nhau, chúng hình thành nên các nguyên tử
 hydro, heli và lithi - ba nguyên tố nhẹ nhất vũ trụ.
Cuối cùng thì vũ trụ cũng trở nên trong suốt 
đối với ánh sáng khả kiến...
và những photon còn sót lại từ vụ nổ khởi thủy 
tạo thành bức xạ nền vũ trụ.
và những photon còn sót lại từ vụ nổ khởi thủy 
tạo thành bức xạ nền vũ trụ.
Trong suốt vài tỉ năm đầu,
 vũ trụ tiếp tục giãn nở và nguội dần
Trong suốt vài tỉ năm đầu, 
vũ trụ tiếp tục giãn nở và nguội dần
tạo điều kiện để lực hấp dẫn nhào nặn những hạt vật chất đơn lẻ thành khoảng 50~100 tỉ thiên hà khổng lồ.

English: 
for every billion photons,
and no antimatter.
Had this matter-over-antimatter
asymmetry not emerged,
the expanding universe would forever
be composed of light an nothing else,
not even astrophysicists.
Over a roughly three-minute period,
protons and neutrons assembled
from the annihilations
to become the simplest atomic nuclei.
Meanwhile, free-roving electrons thoroughly
scattered the photons to and fro,
creating an opaque soup
of matter and energy.
When the univers cooled below
a few thousand degrees Kelvin,
about the temperature
of fireplace embers,
the loose electrons moved slowly enough
to get snatched from the
soup by the roving nuclei,
to make completed atoms of
hydrogen, helium, and lithium,
the three lightest elements.
The universe is now, for the first time,
transparent to visible light,
and these free-flying
photons are visible today
as the cosmic microwave background.
Over the first billion years,
the universe continued
to expand and cool,
as matter gravitated into this massive
concentrations we call galaxies.

German: 
pro Milliarde Photonen und ohne Antimaterie.
Ohne diese Materie-Antimaterie-Asymmetrie
würde das expandierende Universum für immer nur aus Licht bestehen.
Also gäbe es nicht einmal Astrophysiker.
Nach circa drei Minuten
entstanden Protonen und Neutronen
und bildeten zusammen die einfachsten Atomkerne.
Währenddessen kollidierten frei herumschwirrende Elektronen mit den Photonen
und erzeugten eine undurchsichtige "Suppe" aus Materie und Energie.
Als sich das Universum auf unter wenige Tausend Kelvin abkühlte,
etwa die Temperatur eines Kaminfeuers,
bewegten sich die freien Elektronen langsam genug
um von den herumschwirrenden Atomkernen eingefangen zu werden
und vollständige Wasserstoff-, Helium- und Lithiumatome zu bilden,
die drei leichtesten chemischen Elemente.
Nun war das Universum zur ersten Mal für sichtbares Licht durchlässig
und diese frei herumfliegenden Photonen sind heute noch
als komische Mikrowellenhintergrundstrahlung nachweisbar.
Während den ersten paar Milliarden Jahren
expandierte und kühlte das Universum weiter ab.
Die Materie zog sich gegenseitig an und aus den massiven Materieansammlungen formten sich Galaxien.

Russian: 
против миллиарда фотонов, и без антиматерии.
Если бы эта
асимметрия материи над антиматерии не возникла,
расширение Вселенной навсегда
состояло бы из света  и больше ничего,
даже не астрофизики.
За примерно трёх-минутный период,
протоны и нейтроны собираются
из аннигиляции
чтобы стать простейшими атомными ядрами.
Между тем, свободный бродячие электроны тщательно
разбросавшие фотоны взад и вперед,
созданают непрозрачный суп
материи и энергии.
Когда Вселенная охладилась ниже
несколько тысяч градусов Кельвина,
около температуры
каминных углей,
свободные электроны двигались достаточно медленно
чтобы вырваться из супа через бродячие ядра,
чтобы закончить атомы
водорода, гелия, и лития,
трех самых легких элементов.
Вселенной теперь, в первый раз,
прозрачна для видимого света,
и эти свободно летающие
фотоны видны сегодня
как космический микроволновый фон.
За первый миллиард лет,
Вселенная продолжала
расширятся и остывать,
материя тяготела в эти массивные
концентрации которые мы называем галактиками.

Italian: 
per ogni miliardo di fotoni,
e nessuna particella di antimateria.
Se questa asimmetria tra materia e
antimateria non si fosse verificata,
l'universo in espansione sarebbe stato
composto per sempre da luce e nient'altro,
nemmeno da astrofisici.
Nel giro di circa tre minuti,
protoni e neutroni prodotti
dall'annichilazione si unirono
a formare i nuclei
atomici più semplici.
Nel frattempo, elettroni vaganti continuavano
a urtare i fotoni, avanti e indietro,
creando una zuppa opaca
di materia e energia.
Quando l'universo, raffreddandosi,
raggiunse qualche migliaio di gradi Kelvin,
più o meno la temperatura
del fuoco di un caminetto,
gli elettroni liberi si
muovevano abbastanza lentamente
da essere sottratti da questa
zuppa dai nuclei vaganti,
a formare atomi completi
di idrogeno, elio e litio,
i tre elementi più leggeri.
Ora l'universo, per la prima volta,
è trasparente alla luce visibile,
e questi fotoni liberi
sono visibili ancora oggi,
in quanto formano la
radiazione cosmica di fondo.
Nel corso del primo miliardo di anni,
l'universo continuò a
espandersi e a raffreddarsi,
e la materia collassò a formare questi
concentrati massicci che chiamiamo galassie.

Croatian: 
za svakih milijardu fotona, i 0 antimaterije.
Da se ova simetrija materije iznad antimaterije nije stvorila,
sireći bi se svemir sastojao od samo svjetlosti i ničeg više,
ćak ni astrofizičara.
Kroz period od otprilike 3 minute,
protoni i neutroni sastavili su se iz uništenja
da postanu najjednostavnije atomske jezgre.
Za to vrijeme, slobodni elektroni dobro su raspršili fotone amo i tamo,
stvarajući neprozirnu juhu materije i energije.
Kada se svemir ohladio ispod par tisuća stupnjeva Kelvina,
oko temperature kamina,
slobodni su se elektroni kretali dovoljno sporo
da ih povuku i uhvate lutajuće jezgre,
da naprave potpune atome vodika, helija i litija,
3 najlakša elementa.
Svemir je sada, po prvi put, prohodljiv za vidljivu svejtlost,
i ti slobodno-leteći elektroni su vidljivi još i danas
kao CMB (kozmička mikrovalna pozadina???).
Kroz prvih milijardu godina,
svemir se nastavio širiti i hladiti,
dok se materija gravitirala u ove masivne koncentracije koje zovemo galaksijama.

Portuguese: 
para cada bilhão de fótons,
e nenhuma antimatéria.
Caso esta assimetria da matéria sobre a antimatéria não tivesse ocorrido,
o universo em expansão seria para sempre composto por luz, e nada mais,
nem mesmo astrofísicos.
Ao longo de um período de cerca de três minutos,
prótons e nêutrons agregaram-se
para tornarem-se os núcleos atômicos mais simples.
Enquanto isso, elétrons livres espalhavam os fótons para lá e para cá,
resultando em uma sopa opaca
de matéria e energia.
Quando o universo resfriou-se para abaixo de alguns milhares de graus,
por volta da temperatura de brasas numa fogueira,
os elétrons livres tornaram-se lentos o suficiente
para serem capturados pelos núcleos de matéria da sopa cósmica
formaram-se então átomos completos de
hidrogênio, hélio, e lítio,
os três elementos mais leves.
O universo é agora, pela primeira vez,
transparente à luz visível,
e estes fótons que escaparam são visíveis até hoje
a chamada radiação cósmica de fundo.
Nos primeiros bilhões de anos,
o universo continuou a expandir-se e resfriar-se,
enquanto a matéria gravitava nestas concentrações massivas que chamamos de galáxias

Spanish: 
por cada billón de fotones, y ninguna de antimateria
si esta asimetría entre materia y anti-materia no hubiera pasado
el universo estaría para siempre formado de luz y nada mas,
ni siquiera astrofisicos.
después de aproximadamente 3 minutos
protones y neutrones se formados en las aniquilaciones
se convirtieron en el mas simple núcleo atómico.
mientras tanto, electrones libres interactuaron con los fotones,
creando una opaca sopa de materia y energía.
cuando el universo se enfrió bajo unos miles de grados Kelvin
cerca de la temperatura cero
los electrones perdidos se movieron lo suficientemente despacio
para ser atrapados por los nucleos
para formar átomos completos de hidrógeno, helio y litio,
los tres elementos mas ligeros.
El universo es ahora, por primera vez, transparente a la luz visible
y esos fotones libres son visibles ahora
como la radiación cósmica de fondo
durante los primeros billones de años,
el universo continuo expandiéndose y enfriandose
así como la materia gravito en formas masivas que llamamos galaxias

French: 
pour chaque milliards de photons, et aucune antimatière.
Si cette asymétrie n'était pas apparue,
l'Univers aurait à jamais été composé de lumière et rien d'autre,
même pas d'astrophysiciens.
Sur une période d'environ trois minutes,
protons et les neutrons assemblé
des anéantissements
pour devenir les simples noyaux atomiques.
Pendant ce temps, les électrons libres itinérants fond
dispersé les photons çà et là,
la création d'une soupe opaque
de la matière et de l'énergie.
Lorsque l'univers refroidis au-dessous
quelques milliers de degrés Kelvin,
de la température
des braises de cheminée,
les électrons libres se déplaçait lentement assez
pour obtenir arraché de la
soupe par les noyaux itinérants,
de faire atomes remplis de
un atome d'hydrogène, l'hélium et du lithium,
les trois éléments les plus légers.
L'univers est maintenant, pour la première fois,
transparente à la lumière visible,
et ceux-ci vol libre
photons sont aujourd'hui visibles
que le fond diffus cosmologique.
Au cours des premier milliard d'années,
l'univers a continué
d'élargir et de cool,
en tant que matière gravitaient dans ce massif
concentrations nous appelons galaxies.

Dutch: 
voor elke miljard lichtdeeltjes en geen antimaterie.
Als deze materie/antimaterie asymmetrie niet ontstaan,
dan zou het uitdijende universum alleen maar lichtdeeltjes bevatten en verder niks anders,
zelfs geen ruimtewetenschappers.
Tijdens een periode die ongeveer 3 minuten duurde,
ontstonden er protonen en neutronen uit de materiedeeltjes
waarna de simpelste atoomkernen ontstonden.
Tegelijkertijd verspreidden vrij bewegende elektronen de lichtdeeltjes
waardoor er een ondoorzichtige soep van materie en energie ontstond.
Toen het universum afkoelde tot een paar duizend graden Kelvin,
ongeveer de temperatuur van gloeiende kooltjes in de open haard,
bewogen de losse elektronen zich langzaam genoeg
om te worden opgepakt door de soep van de druk bewegende atoomkernen,
waarna de eerste complete atomen werken gemaakt van waterstof, helium en lithium,
de drie lichtste elementen.
Het universum is nu, voor het eerst, transparant voor zichtbaar licht,
en deze lichtdeeltjes zijn vandaag de dag zichtbaar
als de kosmische achtergrondstraling.
In de eerste miljarden jaren,
bleef het universum verder uitdijen en afkoelen,
waarbij materie door zwaartekracht bij elkaar werd getrokken in enorme concentraties welke wij nu melkwegstelsels noemen.

Spanish: 
por cada billón de fotones, y sin antimateria.
Si esta asimetría de materia sobre antimateria no hubiese surgido
el universo en expansión estaría por siempre compuesto de luz y nada más,
ni siquiera de astrofísicos.
Luego de un período de unos aproximados tres minutos
protones y neutrones se ensamblaron por la aniquilación
para convertirse en el nucleo atómico más simple.
Mientras tanto, electrones en libre movimiento dispersaron completamente a los fotones
creando una sopa opaca de materia y energía.
Cuando el universo se enfrió por debajo de unos cuantos miles de grados Kelvin,
aproximadamente la temperatura de las brasas de una chimenea,
los electrones sueltos se movieron suficientemente lento
para ser arrebatados de la sopa por el núcleo en movimiento
para hacer átomos completos de hidrógeno, helio y litio
los tres elementos más ligeros
El universo es ahora, por primera vez, transparente a la luz visible
y estos fotones en libre movimiento son visibles hoy
como el fondo de microondas cósmico.
En los primeros mil millones de años
el universo continuó expandiéndose y enfriándose
mientras la materia gravitaba hacia estas masivas concentraciones que llamamos galaxias.

Czech: 
pro každou miliardu fotonů, a žádnou antihmotu.
Kdyby se tato převaha hmoty nad antihmotou neobjevila,
rozpínající se vesmír by navždy byl složen ze světla a z ničeho jiného,
ani z astrofyziků.
Po době zhruba tří minut,
se protony a neutrony vzniklé anihilací
změnily na nejjednodušší atomové jádro.
Zatím, volné elektrony, důkladně rozptýlily fotony sem a tam
tvoříce neprůhlednou polévku hmoty a energie.
Když se vesmír ochladil pod několik tisíc stupňů Kelvina,
na teplotu podobnou teplotě uhlíků v krbu,
uvolněné elektrony se pohybovaly dost pomalu na to
aby se odtrhly od polévky pomocí potulných jader,
aby vytvořily kompletní atomy vodíku, hélia a lithia,
tří nejlehčích prvků.
Vesmír je teď, poprvé, průhledný pro viditelné světlo,
a tyto volně létající fotony jsou viditelné dodnes
jako vesmírné mikrovlnné pozadí.
Během první miliardy let,
pokračoval vesmír v rozpínání a ochlazování,
jako hmota shlukovaná gravitací do masivních shluků, kterým říkáme galaxie.

Kazakh: 
миллиард фотоннан келетін болды, ал антиматерия мүлдем қалмады.
Егер заттың антизаттан басымдығы пайда болмағанда
кеңеюдегі Әлем тек жарықтан ғана тұрып, басқа ешнәрсе болмас еді.
Тіпті астрофизика да.
Үш минуттан кейін
аннигиляциядан қалған протондар мен нейтрондар
қарапайым атом ядроларына біріге бастады.
Еркін ұшып жүрген электрондар болса фотондарды жан-жаққа лақтырып,
материя мен энергиядан тұратын лай сорпа түзді.
Әлем бірнеше мың Кельвиннен төмен суынып,
пештегі шоқтың температурасына жеткенде
еркін электрондардың баяулағаны сондай,
кеңістікті шарлаған ядролар оларды сорпадан тартып алатын.
Осылайша ең жеңіл үш элемент – сутегі, гелий және литийдің
атомдары пайда болды.
Әлем алғаш рет көрінетін жарық үшін мөлдір болды,
еркін ұшып жүрген бұл фотондар қалдық сәулелену
(ғарыштық микротолқындық фон) ретінде бүгін де көрініп тұр.
Алғашқы миллиард жылда
Әлем одан әрі кеңейе және суына берді,
материя болса галактикалар деп аталатын тығыз шоғырларға жинақталды.

Vietnamese: 
tạo điều kiện để lực hấp dẫn nhào nặn những hạt vật chất đơn lẻ thành khoảng 50~100 tỉ thiên hà khổng lồ.
Mỗi thiên hà chứa hàng trăm tỉ ngôi sao tỏa sáng 
nhờ nguồn năng lượng tới từ chuỗi vô số những 
phản ứng hợp hạch trong lõi của chúng.
Mỗi thiên hà chứa hàng trăm tỉ ngôi sao tỏa sáng
 nhờ nguồn năng lượng tới từ chuỗi vô số những 
phản ứng hợp hạch trong lõi của chúng.
Những ngôi sao ấy nặng gấp 10 lần Mặt Trời
 - điều kiện đủ để lõi của chúng đạt tới nhiệt độ lý tưởng
Những ngôi sao ấy nặng gấp 10 lần Mặt Trời 
- điều kiện đủ để lõi của chúng đạt tới nhiệt độ lý tưởng
cho việc "luyện" những nguyên tố nặng hơn hydro 
và cần thiết cho sự sống.
cho việc "luyện" những nguyên tố nặng hơn hydro
 và cần thiết cho sự sống.
Nhưng những nguyên tố ấy sẽ vô dụng
nếu cứ bị giữ khư khư trong lõi những ngôi sao.
Nhưng những nguyên tố ấy sẽ vô dụng
nếu cứ bị giữ khư khư trong lõi những ngôi sao.
May thay, những ngôi sao lớn khi chết đi sẽ nổ tung
và gieo những nguyên tố thiết yếu khắp không gian.
May thay, những ngôi sao lớn khi chết đi sẽ nổ tung
và gieo những nguyên tố thiết yếu khắp không gian.
Sau 7~8 tỉ năm kể từ Sáng thế,
một vì tinh tú vô danh 
được tạo ra từ một đám bụi vũ trụ vô danh...
giữa một thiên hà vô danh 
nằm ở rìa của một vùng vô danh trong vũ trụ
giữa một thiên hà vô danh 
nằm ở rìa của một vùng vô danh trong vũ trụ
(vùng này là Siêu đám Xử Nữ).
Trong quá trình hình thành ngôi sao này,
đĩa khí và bụi giàu khoáng quay quanh nó 
dần hợp lại với nhau
đĩa khí và bụi giàu khoáng quay quanh nó 
dần hợp lại với nhau
để tạo ra một hệ gồm 9 hành tinh, 
hàng ngàn thiên thạch và hàng tỉ sao chổi.
để tạo ra một hệ gồm 9 hành tinh, 
hàng ngàn thiên thạch và hàng tỉ sao chổi.

Kazakh: 
Барлығы 50-100 миллиардтай галактика түзілді.
Олардың әрқайсысы жүздеген миллиард жұлдыздан тұрса,
әрбір жұлдызда термоядролық синтез жүріп жатты.
Массасы 10 Күн массасынан артық жұлдыздардың ядросындағы
қысым мен температураның артқаны сонша,
сутегінен ауыр ондаған элементтер синтезделе бастады.
Осы элементтер кейін ғаламшарлар мен тіршілікті құрады.
Бұл элементтер жұлдыздың ішінде қалса,
олардың еш пайдасы болмас еді.
Бақытқа орай, ауыр жұлдыздар жарылып,
өздерінің химияға бай қойнауларын бүкіл галактикаға шашатын.
Жеті немесе сегіз миллиард жыл бойғы мұндай тыңайтудан кейін,
Әлемнің елеусіз бұрышында: Бикеш суперкластерінің шет аймағындағы
елеусіз галактиканың
елеусіз облысында
елеусіз бір жұлдыз дүниеге келді.
Бұл жұлдызды жүйенің құрылу барысында
Күнді айналып жүрген газды бұлттағы материя қоюланып тығыздала түсті.
Күнді құраған газ бұлтындағы ауыр элементтер мөлшері
планеталар жүйесін,
мыңдаған астероидтар мен миллиардтаған кометаларды қалыптастыруға жеткілікті болды.

Croatian: 
Između 50 i 100 milijardi ih se formiralo,
svaka sa stotinama milijardi zvijezda,
koje rade termonuklearnu fuziju u njihovim jezgrama.
Zvijezde sa masom otprilike 10 puta veće od Sunca
postigle su dovoljan pritisak i temperaturu u njihovim jezgrama
da proizvode desetke elemenata težih od vodika,
uključujući elemente od kojih su sastavljeni planeti i život na njima.
Ovi bi elementi bili sramotno beskorisni
kad bi ostali zaključani u zvijezdi.
Ali zvijezde s puno mase, nasreću, eksplodiraju,
izbacivajući svoje kemijski bogate iznutrice kroz galaksiju.
Nakon otprilike 7 ili 8 milijardi godina takvog bogaćenja,
Neposebna zvijezda se rodila u neposebnoj regiji
neposebne zvijezde,
u neposebnom dijelu svemira:
rubovima Virgo Superskupa galaksija.
Za vrijeme formacije tog zvjezdanog sustava,
materija se zgusnula i izbacivala iz roditeljskog oblaka plina dok kruži oko Sunca.
Oblak plina iz kojeg se Sunce formiralo
sadržavao je dovoljnu dozu teških elemenata
Da stvori sustav planeta, tisuća asteroida i milijardi kometa.

French: 
Entre 50 et 100
milliard de personnes formées,
chacune contenant des centaines
de milliards d'étoiles,
que subir thermonucléaire
fusion dans leurs noyaux.
Ces étoiles avec plus d'environ
10 fois la masse du Soleil
atteindre une pression suffisante
et la température dans leurs noyaux
pour la fabrication de plusieurs dizaines de
Havier éléments que l'hydrogène,
y compris les éléments qui le composent
les planètes et de la vie sur eux.
Ces élément serait
emarassingly inutile
étaient-ils de rester
enfermé à l'intérieur de l'étoile.
Mais étoiles de masse élevée,
fortuitement, exploser,
éparpillant leur enrichi chimiquement
tripes toute la galaxie.
Après sept ou à huit milliards
années d'un tel enrichissement,
une étoile banale est né
dans une région sans éclat
d'une galaxie sans éclat,
dans un médiocre
partie de l'univers:
la périphérie de la Vierge. superamas
Au cours de la formation
de ce système d'étoiles,
Matière condensée et accumulée sur le
nuage parent de gaz tout en faisant le tour du Soleil
Le nuage de gaz à partir de laquelle la formation du Soleil
un contenu suffisant
fourniture d'éléments lourds
pour former un système de planètes, des milliers
des astéroïdes, des comètes et des milliards.

Spanish: 
se formaron entre 50 y 100 billones de ellas
cada una conteniendo cientos de millones de estrellas,
que usan fusión termonuclear en sus nucleos
Esas estrellas con mas de 10 veces la masa del sol
lograron la presión y temperatura suficiente en sus nucleos
para fabricar docenas de elementos mas pesados que el hidrogeno
incluyendo elementos que componen la vida
Esos elementos eran vergonzosamente inutiles
que permanecieron encerrados dentro de la estrella.
Pero estrellas de gran masa, fortuitamente, explotan,
arrojando sus componentes químicos atravesar de la galaxia
Después de siete u ocho billones de años de dicho enriquecimiento
una estrella in distinguida nació en una distinguida region
de una in distinguida galaxia,
en una in distinguida parte del universo
en las afueras de la constelación de galaxias Virgo.
Durante la formación de este sistema estelar,
la materia se condenso y apretujo en una nube de gas circulando al Sol
La nube de gas de la cual el sol se formo
contenía una porción suficiente de elementos pesados
para formar un sistema de planetas, miles de asteroides, y billones de cometas.

German: 
Zwischen 50 und 100 Milliarden Galaxien entstanden,
jede enthält Hunderte Milliarden Sterne,
die in ihren Kernen Kernfusion betrieben.
Diese Sterne, mit mehr als zehn Sonnenmassen,
erreichen ausreichend Druck und Temperatur in ihren Kernen,
um Dutzende schwerere Elemente zu erzeugen,
unter anderem die Elemente, aus denen unsere Planeten und alle Lebewesen bestehen.
Diese Elemente wären nutzlos,
wenn sie im Inneren der Sterne bleiben würden.
Glücklicherweise explodieren massereiche Sterne
und schleudern die chemischen Elemente aus ihrem Innteren hinaus in ihre Galaxien.
Nach sieben bis acht Milliarden Jahren
entstand entstand ein bestimmter Stern
in einer bestimmten Galaxie
in einem bestimmten Teil des Universums,
dem Randgebiet des Virgo-Superhaufens.
Während der Entstehung dieses Sternsystems
kondensierte Materie und sammelte sich in der Gaswolke, die um die frühe Sonne kreiste. Es bildete sich eine sogenannte Akkretionsscheibe.
Die Gaswolke, aus der die Sonne entstand,
enthielt genug schwere Elemente
um ein Planetensystem, Tausende Asteroiden und Milliarden Kometen zu bilden.

Italian: 
Se ne formarono tra i
cinquanta e i cento miliardi,
ciascuna delle quali contenente
centinaia di miliardi di stelle,
che subiscono fusione
termonucleare nei loro nuclei.
Quelle stelle con una massa circa dieci
volte maggiore di quella del Sole
raggiungono pressione e temperatura
sufficienti nei loro nuclei
da poter produrre decine di
elementi più pesanti dell'idrogeno,
compresi elementi che compongono i pianeti
e le forme di vita che li abitano.
Questi elementi sarebbero
inutili in modo imbarazzante
se rimanessero rinchiusi
all'interno delle stelle.
Ma fortunatamente, le stelle
con grande massa esplodono,
sparpagliando le loro viscere chimicamente
arricchite per tutta la galassia.
Dopo sette o otto miliardi di anni
di questo tipo di arricchimento,
una stella come un'altra nacque
in una regione come un'altra
di una galassia come un'altra,
in una parte dell'universo
come un'altra:
la periferia del
superammasso della Vergine.
Durante la formazione di
questo sistema stellare,
la materia condensò a partire dalla nube
di gas che orbitava attorno al Sole.
La nube di gas da cui si formò il Sole
conteneva una riserva
sufficiente di elementi pesanti
tale da formare un sistema di pianeti,
migliaia di asteroidi e miliardi di comete.

Czech: 
Zformovalo se jich mezi 50 a 100 miliardami,
každá obsahuje stovky miliard hvězd,
u kterých probíhá termonukleární fúze v jejich jádrech.
Tyto hvězdy s více než asi 10. hmotnostmi Slunce
dosahují dostatečného tlaku a teploty v jejich jádrech
aby vyrobily tucty prvků těžších než vodík,
obsahující prvky které tvoří planety a život na nich.
Tyto prvky by byly trapně k ničemu
kdyby zůstaly uzamčeny uvnitř hvězd.
Ale velmi těžké hvězdy naštěstí explodovaly
a rozptýlily jejich chemicky obohacené vnitřnosti po celé galaxii.
Po sedmi z osmi miliardách let takového  obohacování,
se zrodila nevýrazná hvězda v nevýrazné oblasti
v nevýrazné galaxii,
v nějaké nevýrazné části vesmíru:
na okraji superklusteru Virgo.
Během formování tohoto hvězdného systému,
hmota kondenzuje a přirůstá z mateřského oblaku prachu během obíhání kolem Slunce.
Oblak prachu z kterého se zformovalo Slunce
obsahoval dostatečné množství těžkých prvků
aby se vytvořil systém planet, tisíce asteroidů a miliardy komet.

Russian: 
От 50 до 100
миллиардов из них сформировались,
каждая из которых содержит сотни
миллиардов звезд,
которые подвергаются термоядерный
реакциям в их ядрах.
Эти звезды, с массой больше чем в
10 раз массы Солнца,
достигли достаточного давления
и температуры в их ядрах
для производства десятков
элементов тяжелее чем водород,
в том числе элементы, которые составляют
планеты и жизни на них.
Этот элемент может быть
бесполезным
и оставаться запертым 
внутри звезды.
Но большое количество звезд,
случайным образом, взрываются,
рассеивая их химически обогащенного
внутренности по всей галактике.
После семи или восьми миллиардов
лет такого обогащения,
ничем не примечательная звезда родилась
в ничем не примечательной области
из ничем не примечательной галактике,
в ничем не примечательной 
части вселенной:
окраины сверхскопления Девы.
Во время формирования
этой звездной системы,
материя сгущалась и сросталась из
родительского облака газа, кружившего вокруг Солнца.
Газовое облако, из которого образовалось Солнце
содержало достаточно
полезных тяжелых элементов
для формирования системы планет, тысяч астероидов и миллиардов комет.

Dutch: 
Er werden 50 à 100 miljard van gevormd,
elk bevatte honderden miljarden sterren,
waarin thermonucleaire fusie plaatsvindt in hun kernen.
De sterren die meer dan zo'n 10 keer zo veel massa hebben als de zon,
creëren een zodanige hoeveelheid druk en temperatuur in hun kernen
dat ze instaat zijn dozijnen van elementen te produceren, zwaarder dan waterstof,
onder andere de elementen waaruit de planeten en het leven daarop uit bestaan.
Deze elementen zouden totaal onbruikbaar zijn
als ze in sterren opgesloten zouden zitten.
Maar sterren met een grote massa exploderen gelukkig
waarbij ze hun chemisch verrijkte troep verspreiden in het melkwegstelsel.
Nadat dit proces zich ongeveer zeven à acht miljard jaar had voortgezet,
werd er een niets onderscheidende ster in een niets onderscheidende regio geboren
in een niets onderscheidende melkwegstelsel,
in een niets onderscheidend deel van het universum:
De tentakels van de Virgo supercluster.
Tijdens de vorming van dit sterrensysteem
condenseerde materie zich terwijl het om de zon ging draaien.
De gaswolk waaruit de zon vormde
bevat relatief veel zwarte elementen
om een systeem te vormen van planeten, duizenden astroïden en miljarden kometen.

Portuguese: 
Entre 50 e 100
bilhões delas foram formadas,
cada uma contendo centenas
de bilhões de estrelas,
que sofrem fusões termonucleares em seus núcleos.
Aquelas estrelas que possuem mais de 10 vezes a massa do Sol
alcançam uma pressão e temperatura suficientes, em seus núcleos,
para fabricarem dezenas de elementos mais pesados que o hidrogênio,
incluindo os elementos que compõem
os planetas e vida habitando eles.
Este elementos seriam inúteis
se permanecessem presos dentro da estrela.
Mas estrelas altamente massivas, felizmente, explodem,
espalhando suas entranhas quimicamente enriquecidas pela galáxia.
Depois de 7 ou 8 bilhões de anos desse enriquecimento,
uma estrela medíocre nasceu em uma região medíocre
de uma galáxia médiocre,
que jaz numa parte medíocre do universo:
os arredores do superaglomerado de Virgem.
Durante a formação
deste sistema estelar,
a matéria condensou e acresceu da núvem mãe de gás, enquanto orbitava o Sol.
A nuvem de gás a partir da qual o Sol formou-se
continha um suprimento suficiente de elementos pesados
para formar um sistema de planetas, milhares de asteroides, e bilhões de cometas.

Spanish: 
Entre 50 y 100 mil millones de ellas fueron formadas
cada una conteniéndose cientos de mil millones de estrellas
que se someten a fusión termonuclear en sus núcleos.
Esas estrellas con más de 10 veces la masa del Sol,
logran suficiente presión y temperatura en sus núcleos
para crear docenas de elementos más pesados que el hidrógeno,
incluyendo elementos que componen planetas y la vida en ellos.
Estos elementos fuesen embarazosamente inútiles
si se mantuvieran encerrados dentro de la estrella.
Pero las estrellas de mucha masa, afortunadamente, explotan
esparciendo sus entrañas químicamente enriquecidas a través de la galaxia.
Luego de siete u ocho mil millones de años de tal enriquecimiento,
una estrella indistinguida nació en una región indistinguida
de una galaxia indistinguida
en una parte indistinguida del universo:
las afueras del supercúmulo de Virgo.
Durante la formación de este sistema de estrellas
la materia se condensó y ''acretó'' a partir de la nube de gas mientras circulaba el Sol.
La nube de gas de la cual fue formado el Sol
contenía un suministro suficiente de elementos pesados
para formar un sistema planetario, miles de asteroides y billones de cometas.

English: 
Between 50 and 100
billion of them formed,
each containing hundreds
of billions of stars,
that undergo thermonuclear
fusion in their cores.
Those stars with more than about
10 times the mass of the Sun
achieve sufficient pressure
and temperature in their cores
to manufacture dozens of
elements havier than hydrogen,
including elements that compose
the planets and life upon them.
These element would be
emarassingly useless
were they to remain
locked inside the star.
But high mass stars,
fortuitously, explode,
scattering their chemically enriched
guts throughout the galaxy.
After seven or eight billion
years of such enrichment,
an undistinguished star was born
in an undistinguished region
of an undistinguished galaxy,
in an undistinguished
part of the universe:
the outskirts of the Virgo supercluster.
During the formation
of this star system,
matter condensed and accreted out of the
parent cloud of gas while circling the Sun.
The gas cloud from which the Sun formed
contained a sufficient
supply of heavy elements
to form a system of planets, thousands
of asteroids, and billions of comets.

Italian: 
Per diverse centinaia di milioni
di anni, i continui impatti,
dovuti a comete velocissime
e altri detriti,
fusero la superficie
dei pianeti rocciosi,
impedendo così la formazione
di molecole complesse.
Con il diminuire della materia nel
Sistema Solare in grado di aggregarsi,
la superficie dei pianeti
cominciò a raffreddarsi.
Quello che chiamiamo Terra si
formò in una zona attorno al Sole
dove gli oceani mantengono una
forma prevalentemente liquida.
Se la Terra fosse stata molto più vicina
al Sole, gli oceani sarebbero evaporati.
Se la Terra fosse stata molto più lontana,
gli oceani si sarebbero congelati.
In entrambi i casi, la vita come la
conosciamo non si sarebbe potuta evolvere.
All'interno degli oceani liquidi chimicamente
ricchi, tramite meccanismi sconosciuti,
emersero semplici batteri anaerobi,
che, inconsapevolmente,
trasformarono l'atmosfera della Terra,
ricca di anidride carbonica,
in un'atmosfera con ossigeno sufficiente da
permettere la comparsa di organismi aerobi,
affinché dominassero gli
oceani e le terre emerse.
Gli stessi atomi di ossigeno,
normalmente trovati in coppie, O2.
Anche uniti a gruppi di tre, così da
formare l'ozono, O3, in alta atmosfera,
a proteggere la superficie
terrestre da gran parte

Czech: 
Po několik stovek milionů let, přetrvávající dopady
komet s vysokou rychlostí a jiné zbytky trosek,
tvarovaly roztavené povrchy kamenných planet,
a zabraňovaly tvorbě složitých molekul.
Jak zůstávalo ve Slunečné soustavě méně a méně přebytečné hmoty,
povrch planet se začal ochlazovat.
Jedna, kterou nazýváme Země se zformovala v okolí Slunce
kde oceány zůstaly převážně v tekuté formě.
Kdyby byla Země blíže ke Slunce, oceány by se vypařily.
Kdyby byla Země vzdálenější, oceány by zamrzly.
V každém případě by se, život jak jej známe, nevyvinul.
V chemicky bohatých tekutých oceánech, neznámým mechanismem,
se objevila jednoduchá anaerobní bakterie, která bezděčně
přeměnila zemskou atmosféru bohatou na oxid uhličitý
do takové, které měla dostatek kyslíku aby umožnila vznik aerobních organismů
které dominovaly oceánům a zemi.
Ten samý atom kyslíku, běžně nalézaný v páru, O2,
také vytvořil ve trojicích ozon, O3, ve vrchní atmosféře,
který ochraňuje zemský povrch od většiny

French: 
Pour plusieurs centaines de millions d'années,
les impacts persistants
des comètes à grande vitesse
et d'autres restes de débris,
fondu rendus les surfaces
des planètes rocheuses,
prévention de la formation
de molécules complexes.
Comme moins d'une question moins accretable
resté dans le système solaire,
les surfaces de la planète ont commencé à refroidir.
Celui que nous appelons la Terre formé
dans une zone autour du Soleil
où les océans restent
largement sous forme liquide.
Terre avait été beaucoup plus proche du Soleil,
les océans auraient vaporisé.
Terre avait été beaucoup plus loin,
les océans auraient gelé.
Dans les deux cas, la vie comme nous le savons
il ne serait pas évolué.
Dans le liquide chimiquement riche
océans, par un mécanisme inconnu,
il a émergé simples anaérobie
bactéries, qui involontairement
transformé le carbone de la Terre
dioxyde atmosphère riche
dans une avec suffisamment d'oxygène pour
permettent organismes aérobies à émerger
et de dominer les océans et les terres.
Les mêmes atomes d'oxygène,
on trouve normalement dans paires, O2,
également combiné par trois pour former l'ozone,
O3, dans la haute atmosphère,
qui protège la surface de la Terre depuis plus

Spanish: 
Por varios cientos de millones de años, los impactos persistentes
de cometas a alta velocidad y otros escombros sobrantes
se derritieron en las superficies de los planetas rocosos,
previniendo la formación de moléculas complejas
Mientras menos materia ''acretable'' quedaba en el Sistema Solar,
las superficies de los planetas comenzaron a enfriarse.
La que llamamos Tierra se formó en una zona alrededor del Sol
donde los océanos permanecen en su mayoría en forma líquida.
Si la Tierra hubiese estado mucho más cercana al Sol, los océanos se habrían vaporizado.
Si la Tierra hubiese estado mucho más lejos, los oceános se habrían congelado.
En cualquier caso, la vida como la conocemos no habría evolucionado.
Entre los océanos líquidos químicamente ricos, por un mecanismo desconocido
emergió una simple bacteria anaeróbica que sin querer
transformó la atmósfera rica en dióxido de carbono de la Tierra
en una con suficiente oxígeno para permitir que organismos aeróbicos emergieran
y dominaran los océanos y tierras.
Los mismos átomos de oxígeno, normalmente encontrados en pares, O2,
también se combinaron en tríos para formar ozonos, O3, en la parte atmosfera superior
que protege a la superficie de la Tierra de la mayoría

Spanish: 
Por varios millones de años, de impactos persistentes
de cometas de alta velocidad y restos espaciales
formaron la superficie de los planetas rocosos
previniendo la formación de moléculas complejas
mientras menos materia quedaba en el sistema solar,
las superficies de los planetas empezaron a enfriarse.
El planeta que llamamos Tierra se formo en una zona alrededor del Sol
donde los océanos permaneces en su mayoría liquidos
Si la Tierra hubiera estado mas cerca del sol, los océanos se hubieran vaporizado
Si la Tierra hubiera estado mas lejos del Sol, los océanos se hubieran congelado.
en cualquiera de los casos, la vida no hubiera evolucionado
En los océanos de la Tierra, por un mecanismo desconocido,
emergieron las bacterias simples anaerobicas
que transformaron la atmósfera de la tierra rica en dióxido de carbono
en una con suficiente oxigeno para permitir a los organismos aerobicos emerger
y dominar los océanos y la tierra
Los mismos átomos, normalmente encontrados en pares,O2,
se combinaron también en tríos para formar ozono, O3, en la atmósfera superior,
que protege a la tierra de los mas

German: 
Für einige hundert Millionen Jahre sorgten die ständigen Einschläge
von Kometen und anderen Trümmern
dafür, dass die Oberfläche der Gesteinsplaneten flüssig blieb
und sich daher keine komplexen Moleküle bilden konnten.
Als weniger akkretierbare Materie im Sonnensystem übrig blieb,
kühlten sich die Oberflächen der Planeten ab.
Ein Planet, die heutige Erde, bildete sich in einem bestimmten Abstand zur Sonne (habitable Zone),
in dem das Wasser der Ozeane flüssig blieb.
Wäre die Erde näher bei der Sonne entstanden, wären die Ozeane verdampt.
Wäre die Erde weiter von der Sonne entfernt entstanden, wären die Ozeane gefroren.
In beiden Fällen hätte Leben, wie wir es kennen, nicht entstehen können.
In den mit diversen chemischen Elementen und Verbindungen angereicherten Ozeaen entstanden durch unbekannte Mechanismen
einfache anaerobe Bakterien, die unfreiwillig
die kohlendioxidreiche Erdatmosphäre
in eine Atmospäre mit genug Sauerstoff, um das Leben aerober Organismen zu ermöglichen,
die dann die Ozeane und das Land dominierten, umwandelte.
Die selben Sauerstoffatome, üblicherweise in Form von Paaren (O2),
formten Ozon (O3) in den oberen Schichten der Erdatmosphäre.
Dieses Ozon schützt die Erdoberfläche vom Großteil

Kazakh: 
Жүздеген миллион жыл бойы соққылаған
жылдам кометалар мен басқа да қалдықтар
тас планеталардың бетін балқытып,
күрделі молекулалардың түзілуіне жол бермеді.
Күн жүйесіндегі еркін материя азайған сайын
планеталардың беті салқындай түсті.
Біз Жер деп атайтын планета
мұхиттар сұйық күйде қалатын аймақта түзілді.
Егер Жер Күнге біршама жақынырақ болғанда, мұхиттар буланып кетер еді.
Егер Жер біршама қашығырақ болғанда, мұхиттар қатып қалар еді.
Екі жағдайда да бізге белгілі тіршілік ешқашан дамымас еді.
Химиялық бай сұйық мұхиттарда бізге белгісіз жолмен
қарапайым анаэроб бактериялар пайда болды. Олар еріксіз
көмірқышқыл газына бай Жер атмосферасын
оттегімен қанықтырып, аэроб ағзалардың пайда болып және
мұхит пен құрлықта үстемдік етуіне жол ашты.
Әдетте жұптасып қосылатын O2 оттегі атомдары
атмосфераның жоғары қабаттарында O3 озон молекулаларын түзді.
Ал озон Жер бетін ең қауіпті

Russian: 
В течение нескольких сотен миллионов лет,
продолжавшихся столкновений
комет на высокой скорости
и других остатков мусора,
прорабатывалась расплавленная поверхность из скалистых планет,
предотвращая образование
сложных молекул.
Когда материи для сростания стало совсем мало в солнечной системе
поверхности планет начали остывать.
Одну мы называем Земля сформировашуюся
в зоне вокруг Солнца
где океаны остаются
в основном в жидкой форме.
Если бы Земля была гораздо ближе к Солнцу, океаны бы испарились.
Если бы Земля была намного дальше,
океаны бы замерзли.
В любом случае, как мы знаем,
жизнь бы не развивалась.
В химически богатой жидкости
океанов, по неизвестному механизму ,
возникла простая анаэробная
бактерия, которая неохотно
трансформировала богатую углерод 
Диоксидом атмосферу Земли
в другую с достаточным количеством кислорода позволяющим аэробным организмам появлятся
и покорять океаны и земли.
Те же атомы кислорода,
обычно находятся в парах, О2,
Также объединеные в тройках, образуя озон,
О3, в верхней атмосфере,
который защищает поверхность Земли от наиболее

Vietnamese: 
Trong suốt nhiều triệu năm, các thiên thạch liên tục 
lao vào các hành tinh, làm tan chảy lớp vỏ
Trong suốt nhiều triệu năm, các thiên thạch liên tục 
lao vào các hành tinh, làm tan chảy lớp vỏ
và ngăn trở sự hình thành của những phân tử phức tạp.
và ngăn trở sự hình thành của những phân tử phức tạp.
Nhưng dần dà thì bề mặt các hành tinh cũng nguội dần,
do lượng các thiên thạch càng ngày càng ít.
Nhưng dần dà thì bề mặt các hành tinh cũng nguội dần,
do lượng các thiên thạch càng ngày càng ít.
Hành tinh mà chúng ta âu yếm gọi là Trái Đất hình thành ở khoảng cách vừa đủ để nước có thể tồn tại dưới thể lỏng.
Hành tinh mà chúng ta âu yếm gọi là Trái Đất hình thành ở khoảng cách vừa đủ để nước có thể tồn tại dưới thể lỏng.
Nếu gần hơn một chút thì nước sẽ bốc hơi hết
còn nếu xa hơn một chút thì nước sẽ đóng băng cả.
Chỉ nước ở thể lỏng 
mới có thể là cái nôi cho sự sống nảy nở.
Trong đại dương bao la và giàu khoáng chất ấy,
 bằng một cách thần kỳ nào đó,
những kỵ khí khuẩn đã xuất hiện 
và vô tình phân giải carbonic trong khí quyển thành oxy,
những kỵ khí khuẩn đã xuất hiện 
và vô tình phân giải carbonic trong khí quyển thành oxy,
tạo bàn đạp cho hiếu khí khuẩn
 sinh sôi và lan tỏa khắp địa cầu
tạo bàn đạp cho hiếu khí khuẩn 
sinh sôi và lan tỏa khắp địa cầu
Các nguyên tử oxy không chỉ có liên kết đôi
mà còn tạo liên kết ba 
để hình thành lớp ozone ở tầng thượng quyển.
Lớp ozone có tác dụng bảo vệ Trái Đất 
khỏi những tia tử ngoại chết chóc đến từ Mặt Trời.

Dutch: 
Voor enige miljoenen jaren, de grote inslagen
van kometen en ander gesteente die met een enorme snelheid
de oppervlakten van net ontstane gesmolten oppervlaktes torpedeerde,
leidde tot het voorkomen van de vorming van complexe moleculen.
Terwijl er steeds meer materie in het jonge zonnestelsel samenklonterde
begonnen de oppervlaktes van planeten af te koelen.
De planeet welke wij aarde noemen vormde zich in een zone rondom de zon
waar oceanen over het algemeen in vloeibare vorm voorkomen.
Als de aarde dichter bij de zon stond was het water in alle oceanen verdampt.
Als de aarde verder veel verder van de zon stond, was al het water in de oceanen bevroren.
Het leven zoals we dat nu kennen zou in die twee gevallen niet kunnen zijn ontstaan.
In de vol met chemische stoffen gevulde oceanen, ontstond er, door een onbekend mechanisme,
kwamen simpele anaerobe bacteriën op, welke ongewild
de koolstofdioxiderijke atmosfeer van de aarde omzetten tot
een atmosfeer met genoeg zuurstof om aerobe organismen te laten ontstaan
en de oceanen en het land te laten domineren.
Dezelfde zuurstofatomen, normaal samengebonden in paren, O2,
konden ook samenbinden met z'n drieën om ozon, O3, te vormen, in de hoge atmosfeer
die het oppervlak van de aarde beschermt tegen de meeste

English: 
For several hundred million years,
the persisting impacts
of high velocity comets
and other leftover debris,
rendered molten the surfaces
of the rocky planets,
preventing the formation
of complex molecules.
As less an less accretable matter
remained in the Solar System,
the planet surfaces began to cool.
The one we call Earth formed
in a zone around the Sun
where oceans remain
largely liquid in form.
Had Earth been much closer to the Sun,
the oceans would have vaporized.
Had Earth been much farther,
the oceans would have frozen.
In either case, life as we know
it would not have evolved.
Within the chemically rich liquid
oceans, by a mechanism unknown,
there emerged simple anaerobic
bacteria, that unwillingly
transformed Earth's carbon
dioxide rich atmosphere
into one with sufficient oxygen to
allow aerobic organisms to emerge
and dominate the oceans and land.
The same oxygen atoms,
normally found in pairs, O2,
also combined in threes to form ozone,
O3, in the upper atmosphere,
that protects Earth's surface from most

Portuguese: 
Por centenas de milhões de anos, impactos persistentes
de cometas em alta velocidade
e outros detritos,
asseguravam a liquidez da superfície dos planetas rochosos,
impedindo a formação
de moléculas complexas.
Enquanto restava cada vez menos matéria acretável no Sistema Solar,
as superfícies destes planetas começaram a resfriar.
Aquele que chamamos de Terra formou-se em uma zona em torno do Sol
na qual os oceanos permanecem
em grande parte na forma líquida.
Caso a Terra tivesse se formado mais próxima ao Sol,
os oceanos teriam sido vaporizados.
Caso tivesse se formado mais longe, os oceanos teriam congelado.
Em ambos os casos, a vida como a conhecemos não teria evoluído.
Dentro dos oceanos líquidos e quimicamente enriquecidos, por um mecanismo ainda desconhecido,
surgiu a simples bactéria anaeróbica, que intencionalmente
transformou a atmosfera rica em dióxido de carbono da Terra
em uma com oxigênio suficiente para
permitir que organismos aeróbios surgissem
e dominassem oceanos e terras.
Os mesmos átomos de oxigénio,
normalmente encontrados em pares, O²,
também combinaram-se em trios, formando o ozônio, O³, na camada superior da atmosfera,
que protege a superfície da Terra da maioria

Croatian: 
Nekoliko stotina milijuna godina, uporni udari
brzih kometa i drugih ostalih krhotina,
rastopili su površine kamenih planeta,
spriječavajući formaciju kompleksnih molekula.
Kako je sve manje i manje izbaujuće materije ostalo u Sunčevom sustavu,
površine planeta počele su se hladiti.
Jedan koji zovemo Zemljom formirao se u zoni oko Sunca
gdje su oceani ostali većinom u tekućem obliku.
Da je Zemlja bila bliže Suncu, ocenai bi isparili.
Da je bila dalje, oceani bi se zamrznuli.
U bilo kojem slučaju, život kakav znamo nebi evoluirao.
U kemijeksi bogatim tekućim oceanima, nepoznatim mehanizmom,
nastale su jednostavne anaerobne bakterije, koje su neželjeno
transformirale Zemljinu atmosferu bogatu ugljikovim dioksidom
u jednu sa dovoljno kisika da nastanu aerobni organizmi
i dominiraju oceane i kopno.
Ovi isti atomi, inače nađeni u parovima, O2,
također su se spojili u 3 da formiraju ozon, O3, u višoj atmosferi,
koji štiti zemljinu površinu od većine

Italian: 
dei fotoni ultravioletti del Sole,
dannosi per le molecole.
L'incredibile diversità di
forme di vita sulla Terra,
e presumiamo anche
altrove nell'universo,
è dovuta all'abbondanza
cosmica del carbonio,
e dalle innumerevoli molecole,
semplici e complesse, da esso costituite.
Come si può controbattere, quando ci
sono più molecole basate sul carbonio
rispetto a tutte le altre
molecole messe insieme?
Ma la vita è fragile.
Gli incontri della Terra con grandi
meteore, eventi un tempo comuni,
portano scompiglio a intervalli più o
meno regolari nell'intero ecosistema.
Appena 65 milioni di anni fa,
meno del 2% della storia della Terra,
un asteroide di 10 bilioni di tonnellate
colpì quella che oggi è
la penisola dello Yucatan
ed eliminò oltre il 70% di tutte le
specie di flora e fauna della Terra,
compresi i dinosauri, gli animali
che dominavano le terre emerse.
Questa tragedia ecologica
rappresentò un'opportunità
per i piccoli mammiferi sopravvissuti, che
andarono a occupare nicchie da poco vacanti.
Un ceppo di questi mammiferi dotati di grandi
cervelli, quelli che chiamiamo primati,
si evolsero a creare un genere
e una specie, homo sapiens,

German: 
der molekülzerstörenden ultravioletten Strahlung von der Sonne.
Die bemerkenswerte Vielfalt des Lebens auf der Erde
und vielleicht auch an anderen Orten im Universum
haben wir der Fülle an Kohlenstoff im Kosmos
und den unzähligen daraus bestehenden einfachen und komplexen Molekülen zu verdanken.
Die Tatsache, dass es mehr kohlenstoffbasierte Moleküle gibt
als alle anderen Moleküle zusammen, beweist dies.
Allerdings ist Leben empfindlich.
Die relativ häufigen Meteoriteneinschläge
können das Ökosystem der Erde sschwer stören.
Vor ungefähr 65 Millionen Jahren, weniger als zwei Prozent der Vergangenheit der Erde,
schlug ein zehn Billionen Tonnen schwerer Asteroid auf der Yucatán-Halbinsel ein
und vernichtete über 70% aller Tier- und Pflanzenarten auf der Erde,
einschließlich den Dinosauriern, den damals dominierenden Landlebewesen.
Diese Umwelttragödie gab den
kleinen Säugetieren, die den Einschlag überlebten, die Chance, die entstandenen Nischen zu füllen.
Innerhalb einer Ordnung dieser Säugetiere, den Primaten, mit großen Gehirnen,
entwickelte eine Spezies, der Homo sapiens, also der moderne Mensch,

French: 
la molécule hostile du Soleil
photons ultraviolets.
La remarquable diversité
la vie sur Terre
et nous présumons ailleurs
dans l'univers,
est due à la cosmique
abondance de carbone,
et le nombre incalculable de molécules,
simple et complexe, composé de celui-ci.
Comment pouvez-vous vous disputez, quand il ya plus
variétés de molécules à base de carbone
que toutes les autres molécules combinées?
Mais la vie est fragile.
Les rencontres de la Terre avec des restes de grande
météores, un événement autrefois commune,
faire des ravages intermittente
sur l'écosystème.
Il ya à peine 65 millions d'années,
moins de 2% sur le passé de la Terre,
un astéroïde hit 10000000000000 tonnes
ce qui est maintenant la péninsule du Yucatan,
et effacé plus de 70% celle de la Terre
espèces de flore et de faune,
y compris les dinosaures,
les animaux dominants terrestres.
Cette tragédie écologique
ouverture forcée l'occasion
pour les petits mammifères survivants à
occuper des niches fraîchement vacants.
Une branche grand cerveau de ces mammifères,
ce que nous appelons les primates,
évolué un genre et une
espèces, homo sapiens,

Croatian: 
Sunčevih molekularno-uništavateljskih ultraljubičastih fotona.
Nevjerojatna raznolikost života na Zemlji
i pretpostavljamo i drugdje u svemiru,
dugujemo kozmičkom obilju ugljika,
i beskrajnom broju molekula, jednostavnih i složenih, koje su napravljene od njega.
Kako možemo raspravljati, kada ima više vrsta ugljičnih molekula
nego svih drugih molekula zajedno?
Ali život je labilan.
Zemljini susreti sa velikom preostalim meteorima, prije česta stvar,
izazivaju nered i uništenje u ekosustavu.
Prije samo 65 milijuna godina, manje od 2% Zemljine prošlosti,
asteroid od 10 trilijuna tona udario je što je danas poluotok Yucatan,
i uništio preko 70% Zemljinih vrsta biljka i životinja,
uključujući dinosaure, dominantne kopnene životinje,
Ova ekološka tragedije otvorila je šansu
za male preživjele sisavce da popune svježe prazne niše.
Jedna veliko-mozga grana sisavaca, ona koju mi zovemo primatima,
evoluirali su rod i vrstu, homo sapiens,

Portuguese: 
da radiação ultravioleta e ionizante do Sol.
A notável diversidade de vida na Terra
e presumimos em outros lugares
do universo,
deve-se à abundância cósmica de carbono,
e o incontável número de moléculas,
simples e complexas, feita a partir dele.
Como contestar, quando há mais variedade de moléculas baseadas em carbono
do que todas as outras moléculas combinadas?
No entanto, a vida é frágil.
Encontros da Terra com grandes meteoros remanescentes, eventos comuns no passado,
causavam estragos intermitentes
sobre o ecossistema.
Uns meros 65 milhões de anos atrás,
menos do que 2% do passado da Terra,
um asteroide de 10 trilhões de toneladas atingiu o que hoje é conhecida como a península de Yucatán,
e ceifou mais de 70% das espécies de flora e fauna da Terra,
incluindo os dinossauros, os animais terrestres dominantes.
Esta tragédia ecológica deu uma oportunidade
para os pequenos mamíferos sobreviventes preenchessem os nichos recém vagos.
Uma ramificação de cérebro grande destes mamíferos, aos quais chamamos de primatas,
evoluiu um gênio e uma
espécie, a homo sapiens,

Dutch: 
molecuul vernietigende ultra-violette straling van de zon.
De ongekende diversiteit aan leven op aarde,
en we veronderstellen ook ergens anders in het universum,
is gedoemd te bestaan dankzij kosmische beschikbaarheid van koolstof,
en de talloze soorten moleculen, simpel en complex, welke hieruit gemaakt zijn.
Hoe kan je daar over twisten, als er meer combinaties zijn van koolstof-gebaseerde moleculen
dan alle andere soorten moleculen?
Maar het leven is fragiel.
De aarde heeft te maken met inslagen van meteoren,
die een grote verwoesting kunnen aanrichten op het ecosysteem.
Ongeveer 65 miljoen jaar geleden, nog geen 2% van de aardse geschiedenis,
viel er een 10 biljoen ton zware asteroïde op aarde waar zich nu het schiereiland Yucatan bevindt,
en verwoestte ruim 70% van de soorten flora en fauna,
waaronder dinosauriërs, de dominerende landdieren.
Deze ecologische tragedie bracht een mogelijkheid
voor kleine overlevende zoogdieren om vrijgekomen niches op te vullen
Van één groep van deze zoogdieren, met grote hersenen, die we primaten noemen,
evolueerde een geslacht en een soort, Homo sapiens,

Russian: 
враждебных молекул
ультрафиолетовых фотонов Солнца.
Примечательно разнообразие
жизни на Земле
и мы предполагаем, где-то еще во Вселенной,
обязательно есть космическое
обилие углерода,
и бесчисленное количество молекул,
простых и сложных, полученных из него.
Как вы можете спорить, когда есть так много разновидностей молекул на основе углерода
больше чем все других молекулы вместе взятых?
Но жизнь хрупка.
Встречи Земли с большими долгоживущими
метеорами, прежде обычным явлением,
сеящие хаос разрушающий экосистемы.
Всего лишь 65 миллионов лет назад,
что менее 2% от прошлого Земли,
астероид весом десять триллионов тонн ударил в то что в настоящее время полуостров Юкатан,
и уничтожил более 70% Земных
видов флоры и фауны,
в том числе динозавров,
доминирующими наземные животных.
Эта экологическая трагедия
дала возможность
для небольших сохранившихся млекопитающих
заполнить свежие свободные ниши.
Одно большое ответвеление этих млекопитающих,
то, что мы называем приматами,
подняло род и вид, гомо сапиенс,

Spanish: 
hostiles rayos ultravioleta del Sol.
La remarcable diversidad de vida en la Tierra
y presuntamente en el universo,
esta regida por la abundancia cósmica del carbono
y las incontables moléculas simples y compuestas, hechas de el.
Como puedes argumentar, cuando hay mas variedades de moléculas a base de carbono
que todas las demás moléculas combinadas?
Pero la vida es frágil
Los encuentros de la Tierra con meteoritos grandes, un evento común,
rompen el ecosistema.
Hace 65 millones de años, menos del 2% de el pasado de la Tierra,
un asteroide de diez trillones de toneladas golpeo lo que ahora es la península de Yucatan
y elimino a cerca del 70% de la flora y fauna terrestre
incluyendo a los dinosaurios, los animales dominantes sobra la tierra
Esta tragedia ecológica, abrió una oprtunidad
para que los pequeños mamíferos sobrevivientes llenaran los nichos vacantes.
Una rama de los mamíferos con cerebros grandes, a los que llamamos primates,
evoluciono a especias como el homo sapiens,

Kazakh: 
әсірекүлгін Күн фотондарынан қорғайды.
Жер бетіндегі және, болжауымызша, бүкіл Әлемдегі
тіршіліктің таңғажайып алуан түрлілігі
ғарыштағы көміртегінің молдығы мен
одан құралған жай және күрделі молекулалардың сансыз көптігіне қарыздар.
Көміртегі қосылыстарының саны
барлық қалған қосылыстардан артық.
Алайда өмір өте нәзік.
Ірі метеориттердің Жерге келіп соғылуы ертеде қалыпты құбылыс саналып,
бүкіл экожүйені астан-кестең ететін.
Небәрі 65 миллион жыл бұрын (Жер ғұмырының 2%-нен кем)
он триллион тонналық астероид қазіргі Юкатан түбегі маңына құлап,
жануарлар мен өсімдіктер түрлерінің 70%-тен астамын,
соның ішінде құрлықты билеген динозаврларды да жойып жіберді.
Бұл экологиялық апат аман қалған
шағын сүтқоректілерге бос орынды иемденуге мүмкіндік туғызды.
Сүтқоректілердің біз приматтар деп атайтын дарынды бір бұтағы
Homo Sapiens туысы мен түрінің

English: 
of the Sun's molecule-hostile
ultraviolet photons.
The remarkable diversity
of life on Earth
and we presume elsewhere
in the universe,
is owed to the cosmic
abundance of carbon,
and the countless number of molecules,
simple and complex, made from it.
How can you argue, when there are more
varieties of carbon-based molecules
than all other molecules combined?
But life is fragile.
Earth's encounters with large leftover
meteors, a formerly common event,
wreak intermittent havoc
upon the ecosystem.
A mere 65 million years ago,
less than 2% of Earth's past,
a ten trillion ton asteroid hit
what is now the Yucatan peninsula,
and obliterated over 70% of Earth's
species of flora and fauna,
including dinosaurs,
the dominant land animals.
This ecological tragedy
pried open an opportunity
for small surviving mammals to
fill freshly vacant niches.
One big-brained branch of these mammals,
that which we call primates,
evolved a genus and a
species, homo sapiens,

Spanish: 
de los fotones ultravioletas del Sol hostiles a las moléculas.
La remarcable diversidad de vida en la Tierra
y presumimos que en cualquier lado de universo,
se debe a la abundancia cósmica de carbono
y al número incontable de moléculas, simples y complejas, formadas por él.
Como puedes discutir, ¿cuándo hay más variedad de moléculas basadas en carbono
que el resto de moléculas combinadas?
Pero la vida es frágil,
la Tierra se tropieza con grandes meteoros sobrantes, un evento anteriormente común
que causa estragos hacia el ecosistema.
Hace unos 65 millones de años, menos de 2% del pasado de la Tierra,
un asteroide de 10 trillones de toneladas golpeó lo que ahora es la península de Yucatán
y arrasó más del 70% de las especies, flora y fauna de la Tierra,
incluyendo dinosaurios, los animales dominantes de tierra.
Esta tragedia ecológica abrió una oportunidad
para que los pequeños mamíferos supervivientes llenaran nichos recientemente vacantes.
Una rama con cerebros grandes de estos mamíferos, que llamamos primates,
evolucionó un gen y especie, homo sapiens

Vietnamese: 
Lớp ozone có tác dụng bảo vệ Trái Đất 
khỏi những tia tử ngoại chết chóc đến từ Mặt Trời.
Sự đa dạng sinh học tuyệt vời của Trái Đất
(một thứ mà có thể cũng tồn tại ở một hành tinh khác)
Sự đa dạng sinh học tuyệt vời của Trái Đất
(một thứ mà có thể cũng tồn tại ở một hành tinh khác)
là hệ quả của sự dồi dào carbon, cũng như của 
các phân tử, từ đơn giản tới phức tạp, tạo từ nó.
là hệ quả của sự dồi dào carbon, cũng như của 
các phân tử, từ đơn giản tới phức tạp, tạo từ nó.
Một so sánh đơn giản: có hơn 90 triệu hợp chất chứa carbon, trong khi chỉ tồn tại hơn 10 triệu hợp chất không chứa carbon.
Một so sánh đơn giản: có hơn 90 triệu hợp chất chứa carbon, trong khi chỉ tồn tại hơn 10 triệu hợp chất không chứa carbon.
Nhưng sự sống rất mong manh.
Trái Đất thường xuyên 
bị các tiểu hành tinh sát thủ lao phải.
Chúng là mối đe dọa lớn
 cho sự sống trên hành tinh xanh.
Khoảng 65 triệu năm trước, 
tức chưa đến 2% tuổi Trái Đất,
một thiên thạch nặng 10 triệu tỉ tấn đã rơi xuống bán đảo Yucatán và tiêu diệt hơn 70% sự sống trên Trái Đất,
một thiên thạch nặng 10 triệu tỉ tấn đã rơi xuống bán đảo Yucatán và tiêu diệt hơn 70% sự sống trên Trái Đất,
trong đó có loài khủng long 
- sinh vật ngự trị trên cạn thời bấy giờ.
Tuy nhiên, thảm kịch này đã mở đường cho sự phát triển của lớp động vật có vú nhỏ bé và yếu ớt.
Tuy nhiên, thảm kịch này đã mở đường cho sự phát triển của lớp động vật có vú nhỏ bé và yếu ớt.
Một họ xuất sắc của bộ linh trưởng 
- bộ thông minh nhất của lớp động vật có vú
- đã tiến hóa thành homo sapiens 
(trong tiếng Latin có nghĩa là "người thông minh").

Czech: 
nepřátelských ultrafialových fotonů od Slunce.
Pozoruhodná rozmanitost života na Zemi
a předpokládáme i jinde ve vesmíru,
je vděčno vesmírné hojnosti uhlíku,
a nespočtu molekul z něj jednoduše i složitě vytvořené.
Jak můžeme tvrdit, že zde je více druhů molekul na bázi uhlíku
než molekul na jiné bázi?
Ale život je křehký.
Setkání Země s velkými zbylými meteority bylo dříve běžnou záležitostí,
a způsobovalo občasný zmatek v ekosystému.
Před pouhými 65 miliony let, méně než před 2% historie Země,
deset trilionů tun těžký asteroid zasáhl to, co je nyní poloostrov Yucatán.
a vyhladil přes 70% pozemských druhů z fauny a flóry,
včetně dinosaurů, dominantních pozemských zvířat.
Tato ekologická tragédie, vytvořila příležitost
pro malé přeživší savce aby zaplnili vzniklé mezery.
Jedna skupina savců s velkým mozkem, ta které říkáme primáti,
vyvinula rod a druh homo sapiens,

Croatian: 
do razine inteligencije koja im je omogućila
da izmisle metoda i alate znanosti, da izmisle astrofiziku,
i da otkriju izvor i evoluciju svemira.
Da, svemir je imao početak.
Da, svemir se još uvijek razvija.
I da, svaki atom u našem dijelu se može pratiti natrag do
velikog praska i do termonuklearnih peći u zvjezdama velikih masa.
Mi nismo samo u svemiru, mi smo dio njega.
Mi smo rođeni od njega.
Netko može i reći da svemri kroz nas, sam sebe otkriva.
I tek smo počeli.
Ja sam Neil deGrasse Tyson,
astrofizičar i Friedrick P. Rose direktor
New Yorkovog Hayden planetarija.
Nastavite gladati gore.

French: 
à un niveau d'intelligence
qui leur a permis
à inventer des méthodes et outils de
la science, d'inventer l'astrophysique,
et pour en déduire l'origine et
évolution de l'univers.
Oui, l'univers a eu un commencement.
Oui, l'univers continue d'évoluer.
Et oui, chacun de nos
organismes atomes est traçable
le Big Bang et de l'thermonucléaire
four dans les étoiles de masse élevée.
Nous ne sommes pas simplement dans le
univers, nous en faisons partie.
Nous sommes nés d'elle.
On pourrait même dire, nous avons été habilitée
par l'univers de se comprendre.
Et nous ne faisons que commencer.
Je suis Neil deGrasse Tyson,
astrophysicien et la
Frederick P. Rose Directeur
de Hayden Planetarium de New York City.
Continuez à regarder vers le haut.

Spanish: 
a un nivel de inteligencia que les permitió
inventar métodos y herramientas de ciencia, para inventar la astrofísica
y para deducir el origen y evolución del universo.
Sí, el universo tuvo un comienzo,
sí, el universo continúa evolucionando.
Y sí, cada uno de los átomos de nuestro cuerpo es trazable
al Big Bang y al horno termonuclear entre las estrellas de gran masa.
No estamos simplemente en el universo, somos parte de él.
Nacemos de él.
Uno puedo hasta decir, hemos sido empoderados por el universo para descifrarlo a él mismo,
y apenas hemos comenzado.
Soy Neil deGrasse Tyson,
astrofísico y el Director de Frederick P. Rose
del Planetario Hayden de la ciudad de Nueva York.
Sigue mirando hacia arriba =)

Spanish: 
con un nivel de inteligencia que les permitio
invenrtar métodos y herramientas para la ciencia, para inventar la astrofisica
y deducir el origen de la evolución del universo.
Si, el universo tuvo un inicio.
Si el universo continua evolucionando.
Y si, cada uno de nuestros átomos en nuestro cuerpo es rasteable
al Big Bang y el horno termonuclear de estrellas masivas
Nosotros no estamos simplemente en el universo, somos parte del el.
Nosotros nacimos de el
Alguna vez dijeron, que fuimos creados por el universo para entenderlo.
Y solo hemos Empezado.
Soy Neil deGrasse Tyson,
astrofisico y el director de Frederick P. Rose
el Planetario Hayden de la ciudad de Nueva Yotk.
Sigan mirando arriba

Portuguese: 
a um nível de inteligência
que lhes permitiu
inventar métodos e ferramentas da
ciência, para inventar astrofísica,
e deduzir a origem e
evolução do universo.
Sim, o universo teve um começo.
Sim, o universo continua a evoluir.
E sim, cada átomo de nossos corpos é rastreável
ao Big Bang e às fornaças termonucleares dentro de estrelas de alta massa.
Nós não estamos simplesmente no
universo, somos parte dele.
Nós nascemos dele.
Alguém pode até dizer que fomos delegados pelo universo para descobrirmos a ele mesmo.
E nós apenas começamos.
Eu sou Neil de Grasse Tyson,
astrofísico e o diretor Frederick P. Rose
do Planetário Hayden da Cidade de Nova York.
Continue olhando para o alto.

Dutch: 
tot een niveau van intelligentie dat ze in staat stelde
om methodes en hulpmiddelen van wetenschap uit te vinden om vervolgens ruimtewetenschappen uit te vinden,
en om het begin en evolutie van het universum af te leiden.
Ja, het universum had een begin.
Ja, het universum zal zich blijven evolueren.
En ja, elk atoom in ons lichaam is herleidbaar
tot de oerknal en tot de thermonucleaire oven in sterren met een grote massa.
We zijn niet simpelweg in universum, we maken er deel van uit.
We zijn er door ontstaan.
Je zou zo zeggen, we zijn gemachtigd door het universum om zich uit te zoeken.
En we zijn eigenlijk nog maar net begonnen.
Ik ben Neil deGrasse Tyson,
ruimtewetenschappen en directeur van het Frederick P. Rose
Hayden planetarium in New York City.
Blijf omhoog kijken.

Italian: 
fino a un livello
d'intelligenza che gli permise
di inventare i metodi e gli strumenti
della scienza, di inventare l'astrofisica,
e di dedurre l'origine e
l'evoluzione dell'universo.
Sì, l'universo ebbe un inizio.
Sì, l'universo continua a evolversi.
E sì, ciascuno degli atomi dei
nostri corpi può essere ricondotto
al Big Bang e alla fornace termonucleare
all'interno di stelle molto massicce.
Non siamo semplicemente
nell'universo, ne siamo parte.
Siamo nati da esso.
Qualcuno potrebbe addirittura dire che
l'universo ci ha investito del compito
di comprendere se stesso.
E abbiamo appena cominciato.
Sono Neil deGrasse Tyson,
astrofisico e direttore dell'Hayden
Planetarium di New York.
Continuate a guardare il cielo.

Russian: 
на уровень интеллекта
который позволил им
изобретать методы и инструменты
науки, изобрести астрофизику,
и вывести происхождение и
Эволюции Вселенной.
Да, Вселенная имела начало.
Да, Вселенная продолжает развиваться.
И да, каждый из наших
атомов тела прослеживается
от большого взрыва и до термоядерных печей сверхмассивных звезд.
Мы не просто есть во
Вселенной, мы являемся её частью.
Мы рождены из неё.
Можно даже сказать, что мы уже уполномочены
вселенной, чтобы выяснить это.
И мы только начали.
Я Нил де Грасс Тайсон,
астрофизик и
Фредерик П. Роуз Директор
из Планетария Хейдена города Нью-Йорка
Продолжайте следить

Kazakh: 
ақыл-парасатын ғылыми әдістер мен
құралдарды ойлап тауып, астрофизиканы жасап,
Әлемнің жаралуы мен эволюциясын зерттейтін деңгейге жеткізді.
Иә, Әлемнің бастауы болды.
Иә, Әлем әлі де дамуда.
Және де, иә, біздің денеміздің әрбір атомы
Үлкен Жарылыс пен алып жұлдыздардың термоядролық ошағынан шыққан.
Біз Әлемнен тек орын алып тұрған жоқпыз, біз – оның бөлшегіміз.
Біз одан туғанбыз.
Тіпті Әлем өз жұмбақтарын шешуге бізге өкілдік берді деуге де болады.
Біз енді ғана бастадық.
Мен, Нил деГрасс Тайсон,
астрофизик және
Нью-Йорктегі Хейден планетариінің директорымын.
Аспанға қарауды ұмытпаңыз.

English: 
to a level of intelligence
that enabled them
to invent methods and tools of
science, to invent astrophysics,
and to deduce the origin and
evolution of the universe.
Yes, the universe had a beginning.
Yes, the universe continues to evolve.
And yes, every one of our
bodies atoms is traceable
to the Big Bang and to the thermonuclear
furnace within high mass stars.
We are not simply in the
universe, we are part of it.
We are born from it.
One might even say, we've been empowered
by the universe to figure itself out.
And we've only just begun.
I'm Neil deGrasse Tyson,
astrophysicist and the
Frederick P. Rose Director
of New York City's Hayden Planetarium.
Keep looking up.

Czech: 
na úrovni inteligence, která jim umožnila
vynalézt metody a vědecké nástroje, kterými objevili astrofyziku,
a vydedukovali původ a vznik vesmíru.
Ano, vesmír má začátek.
Ano, vesmír se vyvíjí.
A ano, každý atom v našem těle je vystopovatelný
až k Velkému třesku a k termonukleární peci ve velmi hmotných hvězdách.
Nejsme jednoduše ve vesmíru, jsme součástí vesmíru.
Jsme z něj zrozeni.
Dalo by se říct, že jsme byli vesmírem zmocněni k tomu abychom se sami poznali.
A teprve jsme začali.
Jsem Neil deGrasse Tyson,
astrofyzik a ředitel planetária Fredericka P. Rose
P. Rose v New Yorku.
Dívejte se dále.

German: 
die Intelligenz
um die Methoden und Werkzeuge der Wissenschaft und die Astrophysik zu erfinden
und um den Ursprung und die Entwicklung des Universums zu ergründen.
Ja, das Universums hat einen Anfang.
Ja, das Universum entwickelt sich laufend weiter.
Und ja, jedes Atom in unserem Körper lässt sich
bis zum Urknall und zu den thermonuklearen Kernfusions-Öfen in massereichen Sternen zurückverfolgen.
Wir sind bloß im Universum, wir sind ein Teil davon.
Wir sind aus ihm entstanden.
Man könnte sogar sagen, wir wurden vom Universum ermächtigt, es zu erforschen und zu ergründen.
Und wir haben damit erst begonnen.
Ich bin Neil deGrasse Tyson,
Astrophysiker und der Frederick P. Rose Direktor
des New York City Hayden Planetarium.
Haltet die Augen weiterhin offen!

Vietnamese: 
Giống loài này đã đủ thông minh 
để sáng tạo ra khoa học (trong đó có vật lý thiên văn),
Giống loài này đã đủ thông minh 
để sáng tạo ra khoa học (trong đó có vật lý thiên văn),
nhằm truy ngược về nguồn gốc 
và sự tiến hóa của vũ trụ.
Tất nhiên, vũ trụ có một khởi đầu.
Tất nhiên, vũ trụ có một chặng đường phát triển dài.
Và tất nhiên, chúng ta có thể lần ngược về nguồn cội 
của từng nguyên tử cấu thành cơ thể mình.
Và tất nhiên, chúng ta có thể lần ngược về nguồn cội 
của từng nguyên tử cấu thành cơ thể mình.
Chúng ta không chỉ đơn giản là những cư dân của vũ trụ, chúng ta chính là một phần của vũ trụ.
Cha mẹ đẻ của chúng ta là những vì sao.
Thậm chí có thể nói rằng, khoa học chính là phương tiện
để vũ trụ tự tìm hiểu về chính mình.
Và công cuộc khám phá vừa mới chỉ bắt đầu.
Tôi là Neil deGrasse Tyson,
nhà Thiên văn học và Giám đốc Cung thiên văn Hayden
thuộc Trung tâm Trái Đất và Không gian Rose ở New York.
Hãy luôn nuôi dưỡng
ngọn lửa khám phá trong mình nhé!
Dịch bởi Trung Hiếu, thành viên của C.O.S.M.O.S. 
– CLB Khoa học trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, 
Hà Nội, 09/11/2016.
