
Swedish: 
En intressant sak med pengar
är att ekonomerna,
experterna,
inte förstår dem alls särskilt bra.
Jag var tidigare volontär på British Museum
och jag arbetade på pengagalleriet
vi tänkte när vi startade galleriet att
vi skulle sätta upp en skylt på väggen
där det stod: "Detta är pengar"
med en mening, en förklaring i ett enda stycke
sedan insåg vi att vi faktiskt inte kunde förklara pengar
så vi hoppade helt enkelt över den delen av galleriet
De flesta pengar i ekonomin är faktiskt
bara siffror i ett datorsystem
vi tänker fortfarande på pengar som kontanter men i verkligheten
är de flesta pengar nu elektroniska
Frågan är: var kommer pengarna ifrån?
och till skillnad från kontanter som
endast skapas av stater och centralbanker
så är de pengar som vi använder till större delen
skapade av affärsbanker
de skapar pengar varje gång någon tar ett lån
när du går in på en bank och tar ett bolån
så kommer inte pengarna från någon annans bankkonto
det är faktiskt nya pengar
som skapas, egentligen ur ingenting
genom en redovisningsprocess.
Banker använder ett trick som kallas dubbel bokföring
så när du går in på banken
och tar ett lån

Polish: 
Jedną z ciekawych rzeczy o pieniądzach
jest to, że ekonomiści,
eksperci,
nie rozumieją ich całkiem dobrze.
Kiedyś byłam wolontariuszem w Muzeum Brytyjskim
i pracowałam w galerii pieniędzy.
Kiedy ustawialiśmy tą galerię myśleliśmy, że
możemy przyczepić znak na ścianie
który wyjaśni - "to są pieniądze"
W jednym zdaniu, jeden wyjaśniający akapit.
Wtedy zdaliśmy sobie sprawę, że nie można w rzeczywistości w ogóle tak prosto tego wyjaśnić.
Więc tak po prostu pominęliśmy tę część galerii.
Większość pieniądza w gospodarce to w rzeczywistości
tylko liczby w systemie komputerowym.
A my nadal uważamy, że to jest stan gotówki.
Najwięcej pieniędzy jest obecnie w wersji elektronicznej.
Pytanie brzmi: skąd pochodzą te pieniądze?
W przeciwieństwie do gotówki, która jest
tworzona tylko przez rządy i banki centralne.
Pieniądze, które w rzeczywistośći używamy w znaczej części gospodarki
są stworzone przez banki komercyjne .
Więc one tworzą pieniądze za każdym razem kiedy ktoś bierze pożyczkę
Kiedy idziesz do banku wziąć kredyt hipoteczny
te pieniądze nie pochodzą z czyjegoś konta bankowego.
są tak naprawdę nowymi pieniędzmi.
W rzeczywistośći są stworzone
przez proces rachunkowości.
bank robi to podstępnie używając podwójnego zapisu.
Więc, gdy idziesz do banku
wziąć pożyczkę

English: 
One of the interesting things about money
is the economists,
the experts,
don't understand it very well at all.
I used to be a volunteer at the brittish museum
and I used to work at the money gallery
we thought when we were setting this gallery up
we would stick a sign on the wall
that said: "this is money"
with one sentence, one paragraph explanation
then we realised we could not actually explain money at all
so they just skipped that part of the gallery
most of the money in the economy is actually
just numbers in a computer system
and we still think of it as cash but actually
most money now is electronic
the question is: where does that money come from?
and unlike the cash which is
only created by governments and central banks
the money that is actually using for most of the economy is
created by commercial banks
so they create money every time somebody takes out a loan
you walk into a bank and take out a mortgage
that money isn't coming from somebody elses bank account
it's actually new money
that is created effectively out of nothing
through the accounting
banks do this with the trick of double entry bookkeeping
so when you go into the bank
and you take out a loan

English: 
the bank does two things
in one column of it's books
it enters a liability
this is the money that the bank has created
and put into your account
in the other column of its books
the bank enters an asset
this is the money that you owe back to the bank
now everything is ok
because the two numbers cancel out
all of the money that we are using
is created as debt
for every pound that is in you bank account
somebody else, somewhere, has a pound of debt
the entire money supply is on loan from the banking system
and what that means is
that we have to pay interest on all of the money that is being created
in the UK this interest adds up to
£200 Billion per year
that has been transferred from the public
to the financial sector
the burden of servicing this interest means that
businesses and families have this obligation to
keep earning money
to repay all this debt
but actually the debt can never be repaid
it's a catch 22
as an individual you want to pay off your debts
but if everyone in society did that

Polish: 
Bank robi dwie rzeczy
w jednej kolumnie swojej księgi
wprowadza informację o odpowiedzialności-
to pieniądze, które bank stworzył
i umieścił na twoim koncie.
W drugiej kolumnie swojej księgi
Bank zapisuje aktywa -
to pieniądze, które jesteś winien do banku.
W tym momencie jeszcze wszystko jest ok
bo te dwie sumy się anulują.
Wszystkie pieniądze, które wykorzystujemy
są tworzone jako dług.
Na każdy funt, który jest w was rachunku bankowego
ktoś, gdzieś, ma funt długu
Cała podaż pieniądza polega na wypożyczaniu z systemu bankowego
a to znaczy,
że mamy do zapłaty odsetek od wszystkich pieniędzy, które są tworzone.
W Wielkiej Brytanii, te odsetki urastają do
200 mld funtów rocznie.
Które to zostały transferowane od społeczeństwa
do sektora finansowego.
Ciężar obsługi tych odsetek oznacza, że
firmy i rodziny mają obowiązek
do utrzymania zarabiania pieniędzy
aby spłacić cały ten dług
Ale w rzeczywistości dług nigdy nie może zostać zwrócony
Tu jest haczyk.
Jako jednostka chcesz spłacić swoje długi,
ale jeśli wszyscy w społeczeństwie zrobiliby to,

Swedish: 
gör banken två saker
i en av kolumnerna i sin redovisning
antecknar banken en skuld
det är pengarna som banken har skapat
och satt in på ditt konto
i den andra kolumnen i sin redovisning
antecknar banken en tillgång
det är pengarna som du är skyldig att betala till banken
de kan göra så
eftersom de två posterna kvittar ut varandra
alla pengar som vi använder
skapas som skuld
för varje krona på ditt bankkonto
är någon annan, någonstans, skyldig en krona
hela penningmängden är utlånad till oss från banksystemet
och det betyder att
vi måste betala ränta på alla pengar som skapas
i Storbritannien uppgår den räntan till
200 miljarder pund varje år
pengar som har överförts från den offentliga
till den finansiella sektorn
bördan av att betala denna ränta innebär att
företag och familjer lever under ett tvång att
fortsätta tjäna pengar
för att kunna betala tillbaka alla skulder
men i realiteten kan skulden aldrig återbetalas.
Det är ett moment 22
som individ vill du betala av dina skulder
men om alla i samhället gjorde det

Polish: 
nie pozostało by ani grosza.
Ponieważ pieniądze w rzeczywistośći to dług,
Więc jeśli wszyscy spłacimy nasze długi
to nasz obecny system gospodarczy mógłby upaść.
Co trzeba zrobić, aby naprawić system monetarny
to usunięcie władzy tworzenia pieniędzy od banków.
Przywrócenie jej do jakiegoś demokratycznego
przejrzystego i odpowiedzialnego procesu/organizmu.
I należy upewnić się, że pieniądze są tworzone
w interesie publicznym
i wydawane w realną gospodarkę
zamiast być pompowane w bańki nieruchomości
i rynki finansowe.
Gdybyśmy mieli system monetarny
w którym rządy miał suwerenną kontrolę
nad podażą pieniądza
to mogłoby to być
całkowicie legalne dla rządu, aby inwestować
w rzeczy, które wiemy, że są potrzebne.
W celu stworzenia dobrego społeczeństwa
społeczeństwa niskoemisyjnego
społeczeństwa, które jest nieszkodliwe
Społeczeństwa, w którym mamy więcej równości.
System pieniężny jest absolutnie
kluczem do tej wizji
W tym systemie
my będziemy mieć wciąż banki
ale one tylko
mógły by pożyczyć pieniądze
które zostały zdeponowane.
To zmniejszyło by inflację w gospodarce
pozwoliłoby by to nam na ograniczenie zużycia zasobów
i dało nam dużo bardziej stabilny system finansowy

Swedish: 
skulle det inte finnas några pengar kvar
eftersom pengar helt enkelt är skuld
så om vi alla betalade av våra skulder
då skulle vårt nuvarande ekonomiska system kollapsa
det vi behöver göra för att fixa till penningsystemet
är att ta ifrån bankerna makten att skapa pengar
och återföra den makten till en demokratisk och
transparent myndighet med ansvar inför folket
och se till att pengar skapas
i samhällets intresse
och tillförs i den reala ekonomin
i stället för att pumpas in i fastighetsbubblor
och finansmarknader.
Om vi hade ett monetärt system
där staten hade suverän kontroll
över penningmängden
då skulle det vara
helt legitimt för regeringen att investera
i de saker som vi vet att vi behöver
för att skapa ett gott samhälle
ett samhälle med låga koldioxidutsläpp
ett samhälle som är hållbart
ett mer jämlikt samhälle
penningsystemet är absolut
grundläggande för den visionen.
I ett sådant system
skulle vi fortfarande ha banker
men de skulle bara
tillåtas att låna ut pengar
som de hade lånat in
det skulle minska inflationen i ekonomin
det skulle ge oss möjlighet att minska resursförbrukningen
och det skulle ge oss en mycket stabilare finansiellt system.

English: 
there wouldn't be any money left
because money actually is debt
so if we all pay off our debts
then our current economic system would collapse
what we need to do to fix the money system
is to remove the power to create money from the banks
return it to some democratic,
transparent and accountable body
and make sure that money is created
in the public interest
and spent into the real economy
instead of being pumped into property bubbles
and financial markets
if we had a monetary system
in which governments had sovereign control
over the money supply
then it would be
perfectly legitimate for governments to invest
in the things that we know that we need
in order to create a good society
a low carbon society
a society which is sustainable
a society in which we have more equality
the money system is absolutely
key to that vision
in such a system
we'd still have banks
but they would only
be allowed to loan money
which had been deposited with them
it would reduce inflation in the economy
it would allow us to reduce resource use
and it would give us a much more stable financial system

Swedish: 
Med den typen av ramverk
en oberoende monetär myndighet
med penningmängden faktiskt
under statlig kontroll men
reglerad av en oberoende myndighet
är en mycket, mycket säkrare väg
än något som vi har haft tidigare.
Subtitles by the Amara.org community

English: 
with that kind of framework
an independent monetary authority
with the money supply actually
under sovereign control but
regulated by an independent authority
is a much, much safer route
than anything we've had before
Subtitles by the Amara.org community

Polish: 
z tego rodzaju strukturą.
Niezależny organ pieniężny
z możliwością podaży pieniądza, właściwie
pod kontrolą, ale suwerennie
regulowane przez niezależny organ
jest o wiele bezpieczniejszą drogą
niż cokolwiek co mieliśmy przedtem.
Napisy wykonane przez społeczność Amara.org
