
Burmese: 
Mr.Harari တွေ့ရတာဝမ်းသာပါတယ်။ ဒီရောက်တာ ပျော်ရွှင်ပါတယ်။
ကျေးဇူးပါ။ ကိုယ်ရေးတဲ့စာအုပ်တွေ  ဒီလောက် အောင်မြင် တာ ဘာကြောင့် လည်း လို့ ထင်မြင်သလဲ?
တပိုင်းကတော့ ကျွန်တော် မှာ ကောင်းတဲ့ အဖွဲ့ ဝင်တွေ ရှိပြီး  ကျွန်တော်ကိုလူသိနည်းသော ၊ အလွန်ကောင်းသော စာအုပ်များစွာကို
သိစေရန် ကျွန်တော်ကို ကူညီလို့ပါ။
ဒီလိုကောင်းတဲ့ အဖွဲ့ ရဲ့ ကူညီပံပိုး မှု ရတာ ကျွန်တော် အလွန် ကံကောင်းပါတယ်။
ဒုတိယအချက်ကတော့  အမှန်တကယ်လိုအပ်ချက်ရဲ့ အဖြေလို့ ကျွန်တော်က ထင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့တွေက ဒီကမ္ဘာလုံးကြီးမှာနေထိုင်နေကျပြီး
ကျွန်တော်တို့၏ အနာဂတ်ကို အရှိန်အဝါရှိလိမ့်မည်။
တနိုင်ငံ ထဲတွင်မဟုတ်ဘဲ တကမ္ဘာလုံးမှာ
ဖြစ်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေက
 
ကျွန်တော်တို့ ကို နာဂတ်မှာ ပုံသွင်းမှာပါ။
ကျွန်တော့် စာအုပ် က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအမြင်
လူသားများ၏ အတိတ်အကြောင်း၊အနာဂတ်၊
နှင့် လက်ရှိ အမြင်ပါ။
ဒါကြောင့် ဒီ အချက်တွေက အဓိကအကြောင်းအရင်းနှစ်ခုဖြစ်သည်ဟုကျွန်တော် ထင်ပါသည်
Yeah, သင်က  Antwerpနည မှာလူ ၅၀၀၀ ကျော်နဲ့စကားပြောမှာပါ
သင် က Davos ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ်မှအခု
ပြန်လာတာ မကြာသေးပါ။
ဘယ်လိုထင်သလဲ?
Davos က CEOများ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းမှူးများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများက
သင်ရဲ့ လျှောက်ခံချက်များကို အရေးပေါ်လို့ ခံယူသလား။

Polish: 
-Profesorze Harari, miło cię poznać.
-To przyjemność się tu znaleźć.
Dziękuję.
-Dlaczego, twoim zdaniem, twoje książki
są tak popularne?
-Po części to zasługa mojego świetnego zespołu, który znacznie mi pomógł.
Jest wiele świetnych książek, o których nikt nigdy nie słyszał.
Mam to szczęście, że moje wspiera świetna drużyna.
Po drugie, myślę, że są odpowiedzią na realne potrzeby.
Żyjemy w globalnym świecie.
Naszą przyszłość ukształtują
wydarzenia na całym świecie, nie tylko w jednym kraju.
Moje książki dają globalny ogląd
na przeszłość i przyszłość ludzkości
i na teraźniejszość.
Myślę, że to główne powody.
Będziesz przemawiał do ponad 5000 ludzi
w Antwerp, właśnie wróciłeś
z Davos, Światowego Forum Ekonomicznego.
Czy sądzisz, że prezesi,
czołowi przemysłowcy i politycy w Davos
zrozumieli powagę twoich błagań?
-Nie wiem,

Burmese: 
ကျွန်တော် မသိဘူး။ကြည့်ကြရတာပေါ့။ နောက်ထပ်ဘာဖြစ်မလဲ?
သင်ဘာဖြစ် ချင်သေး သလဲ? သူတို့ဘာလုပ်သင့်သလဲ?
ကျွန်တော် အထင် ကတော့ သူတို့ အခုထက် ပိုပြီး
ဒီ ကြီးမား တဲ့ ကိစ္စ ၃ ခု ကိုအာရုံစိုက်သင့် ပါတယ်။
၂၁ ရာစုမှာ လူသားများအတွက် စိန်ခေါ်မှုများမှာ
နျူကလီးယားစစ်ပွဲ၏ခြိမ်းခြောက်မှု
ဂေဟစနစ်ပြိုကျခြင်း၏အဖြစ်မှန်နှင့်
နည်းပညာ၏ဖြတ်တောက် ခြိမ်းခြောက်မှု
အထူးသဖြင့်အတုဥာဏ်နှင့်ဇီဝနည်းပညာ က
ကျွန်တော် တို့ရဲ့ မျိုးစိတ်များအတွက်ဘာတွေ လုပ်မလဲ
အလုပ်စျေးကွက်၊ နိုင်ငံရေးစနစ်
ပြီးတော့ လူတိုင်းရဲ့ဘ၀၊ ကျွန်တော် ပြောမယ် ဒါတွေက
အဓိကစိန်ခေါ်မှုသုံးခုဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်တော် မျှော်လင့်တာက တော့
နိုင်ငံရေးသမားများ၊ စီးပွားရေးသမားများ တကယ်တိုင်းဆို လူတိုင်းက
ဒီ စိန်ခေါ်မှုများ ကိုပိုမိုအာရုံစိုက်ကြရလိမ့်မည်။ အိုကေ၊ အဲဒီ့တွေကိုပြောပါအုံးမယ်။
ဒါပေမယ့် ပထမဆုံး သင့်ရဲ့စာအုပ်တွေကိုအခြေခံပြီး
စကားစပ်ပြော ချင်တယ် ။ သင် က ပြောခဲ့ တယ်
လူသားများက အခြားတိရစ္ဆာန်များနှင့်ကွဲပြားတယ်
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ပုံပြင်ဇတ်လမ်း
ပြောပြနိုင်စွမ်းကြောင့်ပါ။
အဲဒါ ကျွန်မ တို့မျိုးစိတ်တွေအတွက် ဘယ်လို အကျိုးရှိလို့ လဲ?

Polish: 
zobaczymy.
-Czego oczekujesz?
Co powinno się wydarzyć?
Myślę, że powinni skupić się bardziej niż teraz
na 3 wielkich wyzwaniach ludzkości
w XXI wieku, mianowicie
zagrożenie wojną jądrową, rzeczywistość
katastrofy klimatycznej i zagrożenie
niebezpiecznymi technologiami, zwłaszcza tym
co AI i biotechnologia
zrobią naszemu gatunkowi, rynkowi pracy,
systemom politycznym, życiom
każdego. Powiedziałbym, że to są
3 największe wyzwania i mam nadzieję,
że politycy i ludzie biznesu i każdy
zwróci na nie większą uwagę. Ok, zajmiemy się tym.
Najpierw chciałabym ustanowić kontekst
w oparciu o twoje książki, mówisz, że
ludzie różnią się od innych zwierząt,
ze względu na naszą umiejętność
tworzenia historii.
-Tak.
-W jaki sposób to nam pomaga?

Polish: 
-Po pierwsze musimy zrozumieć, że rządzimy planetą,
ponieważ jesteśmy jedynymi ssakami,
zdolnymi do współpracy na wielką skalę.
Wszystkie nasze wielkie osiągnięcia
nie są skutkiem
indywidualnych umiejętności, ale kooperacji
na wielką skalę. Czy chodzi o budowanie piramid,
lot na księżyc czy odczytywanie DNA,
wszystko to jest skutkiem współpracy
między milionami ludzi.
Aby skłonić miliony ludzi do współpracy,
potrzebujesz dobrej historii.
Tego szympansy, słonie
czy delfiny nie są w stanie zrobić.
Współpracują w oparciu o
zażyłe relacje osobiste.
Ludzie potrafią współpracować z nieznajomymi,
których nigdy nie spotkali, o ile
wierzą w tę samą historię. To bardzo jasne
w przypadku religii, ale tak samo jest
z ekonomią.
-Owszem, mówisz, że Google

Burmese: 
ကောင်းပါပြီ၊ ပထမဆုံးနားလည်ရမှာကတော့
ကျွန်တော်တို့ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုအုပ်ချုပ်တယ်ဆိုတာ  နို့တိုက်သတ္တဝါတွေထဲမှာကျွန်တော်တို့တမျိုးတဲ
လူအရည်အတွက် အများ နှင့် 
ပူးပေါင်းအလုပ် လုပ်နိုင်တဲ့အရည်အချင်း ရှိလို့ ပြီးတော့
ရှိလို့ ပြီးတော့
ကျွန်တော်တို့မျိုးစိတ်များအနေဖြင့်  အဓိကအောင်မြင်မှုများ က
လူတစ်ဦး ချင်းစွမ်းရည်ရဲ့ ရလဒ်မဟုတ်ဘဲ
ရလဒ်မဟုတ်ဘဲ လူများ စုနှင့် အကြီးစား
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရဲ့ ရလဒ် ပါ။ ဒီ ပိရမစ်များတည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်ဖြစ်၊
လသို့ပျံသန်းခြင်း (သို့) DNA ရဲ့ ဝှက်စာဖေါ်
စသည့် ရလဒ်များ က အမြဲတမ်း  လူများ စုနှင့် အကြီးစားပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရဲ့ ရလဒ် ပါ။
အဲဒါတွေဟာ သန်းနဲ့ချီတဲ့လူတွေရဲ့ ဆန္ဒနဲ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရဲ့ရလဒ်ဖြစ်ပြီး
လူသန်းပေါင်းများစွာကိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့အတွက်
သင်ဟာကောင်းသောပုံပြင်ဇာတ်လမ်းလိုတယ်
ချင်ပန်ဇီမျောက်များ၊ ဆင်များနှင့်လင်းပိုင်တို့ လည်း
ဆင်များနှင့်လင်းပိုင်တို့ လည်း တကယ် မလုပ် နိုင်ပါဘူး
သူတို့ရဲ့အခြေခံ ချက် က
အခြားနှင့်ရင်းနှီးသောသိကျွမ်း သူတွေနဲ့ပါ။
လူသားများက လုံးဝသူစိမ်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်တယ်။
တစ်ခါမှမတွေ့ဖူးသော
သူတို့အားလုံးက တူညီသောပုံပြင်ဇာတ်လမ်းကိုယုံကြည်ပါက
ဘာသာတရားရေးကို ကြည့်ရင် ဒါက အလွန်ရှင်းပါတယ်
ဒါပေမဲ့၊ ဘောဂဗေဒလည်း အတူတူပါပဲ။ သင်ပြောတာ ဂူဂဲလ်ကလည်း

Polish: 
jest historią.
-Tak, korporacje.
Gdy zapytasz prawnika, czym jest korporacja...
Korporacja nie ma ciała, nie możesz jej zobaczyć.
Nie możesz jej dotknąć. Nie jest czynnikiem.
Czym jest? Prawnik powiedziałby ci,
że korporacje są fikcjami prawnymi.
Są historiami, opowiadanymi przez
prawników, którzy również są twórcami historii,
i tak długo, jak wiele ludzi wierzy w tę historię,
działa. Tak samo z pieniędzmi.
-Co sprawia, że jedna historia jest bardziej wiarygodna lub udana niż inne?
-To jedno z największych
pytań historii. Nie ma
konkretnej formuły.
Z całą pewnością nie jest to prawda.
Wiele najbardziej udanych historii
nie były prawdziwe.
Ponownie, jeśli spojrzysz na religie,
nawet religijni ludzie zgadzają się,
że wszystkie religie, oprócz jednej, są fikcjami.
Wyjątkiem jest jedynie moja religia.
Więc bardzo częste w historii jest

Burmese: 
တကယ်တော့ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုရဲ့ဇာတ်လမ်းပဲ။
ဟုတ်ပါတယ်, သင်ရှေ့နေတယောက်ကိုမေးလိုက်ပါ။ ကော်ပိုရေးရှင်းဆိုတာဘာလဲ
ကျွန်တော်ဆိုလိုသည်မှာကော်ပိုရေးရှင်းက ခန္ဓာကိုယ် မရှိ
မမြင်နိုင် မထိနိုင်  စက်ရုံလည်း မဟုတ်ဘူး
အဲဒါဆိုရင် ဘာလဲ? ဒါကြောင့်ရှေ့နေက သင်ကို ပြောပြလိမ်မယ်
ကော်ပိုရေးရှင်းတွေတရား၀င် တဲ့ စိတ်ကူးရင်ဇတ်လမ်း  လို့ ပြောလိမ့်မယ်
ဒါတွေက ရှေ့နေများကပြောသောပုံပြင်များဖြစ်ပြီး
ဇာတ်လမ်းပြောပြသူများလည်း ပြောကြတယ်။
လုံလောက်သော လူအများယုံကြည်ရင်
အလုပ်ဖြစ်တယ်။ ဟုတ်ပြီ ဒါဆိုရင်
ဘာလို့ ပုံပြင်တစ်ပုဒ်က အခြားတစ်ပုဒ်ကထက် ပိုပြီး ယုံကြည်စေနိုင်သလဲ?ဒါမှမဟုတ် ဒီတပုဒ်က အခြားတစ်ပုဒ်ထက်
ဒါမှမဟုတ် ဒီတပုဒ်က အခြားတစ်ပုဒ်ထက် ပို၍ အောင်မြင်စေသလဲ?
ဒါက သမိုင်း၏အကြီးမားဆုံးမေးခွန်းများမှ မေးခွန်း တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်
မျက်လှည် ဖော်မြူလာမရှိပါဘူး
ammm
ဒါတကယ် အမှန်တကယ် မဟုတ်ပါဘူး
လူ့သမိုင်းမှာ င်အချို့အအောင်မြင်ဆုံးပုံပြင် ဇာတ်လမ်းများ က
တကဲ့ အဖြစ်အပျက်  ဖြစ်စရာ မလိုပါ။
ပြီးတော့ သင်က   ဥပမာ ဘာသာရေးကို ကြည့်ရင်
တကယ့် ဘာသာရေးသမား တောင်မှ သဘောသူ ပါလိမ်မယ်
ဘာသာတရားအားလုံးထဲက ဒီဘာသာတခုထည်း က လွဲလို့
အခြားဘာသာရေး တွေက စိတ်ကူးရင်ဇတ်လမ်းပါ ။ အဲဒီ ဘာသာရေး က ကိုယ်ဘာသာရေးပေါ့။
Mm-hmm ဒါကြောင့်သမိုင်းမှာ တော်တော်များများတွေ့ရတယ်၊

Polish: 
sprawienie, że miliony, nawet setki milionów
uwierzą w historię, która
dla innych byłaby nie tylko fikcyjna,
ale wręcz śmieszna. Jednak to wciąż wystarczająco,
żeby ukształtować świat.
-Tak, nacjonalizm wzrasta, a jest historią.
-Tak, naród
i jego historie. Zazwyczaj, powiedziałbym,
lider, który powiedziałby pełną prawdę
o swoim
narodzie lub kraju, nigdy nie wygrałby żadnych wyborów.
Ponieważ prawda jest zazwyczaj skomplikowana,
niewygodna, nieprzyjemna,
ma wszelkiego rodzaju ciemne strony.
I zazwyczaj ludzie tego nie lubią.
Wolą mieć milszy pogląd
na siebie.
Nie sądzę, że nacjonalizm naprawdę wzrasta.
Może przez ostatnie kilka lat widzieliśmy
drobne ruchy

Burmese: 
သန်းနဲ့ချီ သို့ လူသန်းပေါင်းများစွာ က ပုံပြင် ဇတ်လမ်းတခု ကို ယုံကြည်တယ်၊
ပုံပြင် ဇတ်လမ်းတခု ကို ယုံကြည်တယ်၊
အခြားလူတွေ အနေ နဲ့ ကြတော့ စိတ်ကူးရင်ဇတ်လမ်းလို မပြောနဲ့
တကယ်ကို ရီ ချင် စရာ ပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒါဆို လုံလောက် နေဘီ
ammm ကမ္ဘာကြီးကိုပုံဖော်ဖို့
ဟုတ်ဘီ၊ အမျိုးသားရေးကတက်ကြွနေတယ်၊ အမျိုးသားရေးဝါဒက ပုံပြင် ဇတ်လမ်း ဖြစ်ပြီး
လူမျိုးတစ်မျိုးစီမှာ ရှိတဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်လမ်းတစ်မျိုး စီရှိတယ်
လူမျိုးတစ်မျိုးစီမှာ  ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်လမ်းတစ်မျိုး စီရှိတယ် ပုံမှန်အားဖြင့် ကျွန်တော်ပြောရရင်
ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး က
သူ(သို့)သူမရဲ့  ပြည်သူပြည်သား (သို့) တိုင်းပြည် ရဲ့ လုံးဝ အမှန် တရား ကို ပြောတယ် ဆိုရင်
ဘယ်တော့မှ  ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး
အမှန်တရားက အလွန် ရှုပ်ထွေးသောကြောင့်ပါ။
ပုံမှန်အားဖြင့် အဆင်မပြေဘူး မနှစ်မြို့သော အရာ
မှောင်မိုက် တဲ့  အဖတ် မျိုးတွေရှိတယ်
ပြီးတော့ များသောအားဖြင့်လူတွေက ဒါမျိုး ကို မကြိုက်ကြတာများပါတယ်။
သူတို့ကိုယ်သူတို့ကို ပိုကောင်းတဲ့အမြင်နဲ့
ပိုပြီးမြင်ချင်တယ်။ ပြီးတော့
ကျွန်တော်က အမျိုးသားရေးဝါဒက တကယ်ကိုမြင့်တက်နေတယ်လို့မထင်ပါဘူး
လွန်ခဲ့သောနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း နည်းနည်း ပါး ပါး
လှုပ်ရှားမှု

Burmese: 
ကြီးမားသော အမျိုးသားရေးဝါဒ စိတ်ခံစားမှုတွေရှိပေမယ့်
ဆယ်စုနှစ် နှင့် ရာစုနှစ်အဆင့်ကို ကြည့် ရင်
ရာစုနှစ်အဆင့်ကို ကြည့် ရင်
ယနေ့ အမျိုးသားရေးဝါဒက ဥရောပမှာ အများကြီး အားနည်း ပါတယ်
လွန်ခဲ့သောရာစုနှစ်များနဲ့စာရင် အဲဒီတုန်းက ဥရောပသား
တွေကသန်းနဲ့ချီပြီးတစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက်သတ်ဖြတ်ကြတာ
အမျိုးသားရေးပြဿနာ အတွက်   ဥပမာ brexit ကိုကြည့်မယ်ဆိုရင်
ပြီးတော့ကျွန်တော်က သမိုင်းပညာရှင်အနေနဲ့  Brexitနှင့် ပတ်သက်လို့ အံ့သြဖွယ်အရာ အကောင်းဆုံးက
ကဘယ်လောက်ငြိမ်းချမ်းတယ်ဆိုတာပေါ့
ကျွန်တော်သိသလောက်ဆိုရင် တစ်ယောက်ဘဲ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့တယ်။
Joe Cox , yeah  Brexit မဲမတိုင်မီနှင့်သင်သိသလိုဘဲ
ဘယ်လောက်စိတ်ခံစားမှုများနှင့်
င့်တိုက်ခိုက်မူများနှင့်သဘောထားကွဲလွဲမူ  များ
အကြမ်းဖက်မှုမရှိ၊ လုံးဝအကြမ်းဖက်မှုမရှိသလောက်ဘဲ။ mm-hmm ။
အဲတော့
Catalonia က ကွဲပြားခြားနားမူ တောင်းဆိုတာ ပေါ့  Catalonia အတွက် တောင်မှ
ဗြိတိန်နိုင်ငံက  Brexit နဲ့ ပင်ရှိ အများကြီးပိုအကြမ်းဖက်မှုများခဲ့ကြသည်၊ဒါပေမယ့်
ကြမ်းဖက်မှုအဆင့်သို့မဟုတ်
ထိခိုက်သေဆုံးမှုအရေအတွက်ကို င်နှိုင်းယှဉ်ကြည့် ရင်
ရာနဲ့ချီဒဏ်ရာရတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်သိ ပေမဲ့
ဘယ်သူ က တကယ်သတ်ခံ တာ တော့ ကျွန်တော်သေချာမသိဘူး

Polish: 
większych nacjonalistycznych ruchów,
ale jeśli spojrzymy
z perspektywy dekad i stuleci,
nacjonalizm dzisiaj z całą pewnością jest znacznie słabszy
niż 100 lat temu, gdy Europejczycy
zabijali się milionami w imię
nacjonalistycznych starć. Jeśli spojrzeć na Brexit, na przykład,
dla mnie najbardziej niesamowitą rzeczą w Brexicie
jest jak pokojowy on był.
Wedle mojej wiedzy, tylko jedna osoba zginęła.
-Jo Cox.
-Tak. Zaraz przed referendum.
Było tyle emocji, starć,
kłótni,
jednak nie było przemocy. Praktycznie zero przemocy.
-Katalończycy mogliby się nie zgodzić.
-Nawet w Katalonii, oczywiście
było tam znacznie więcej przemocy niż w Brytanii,
ale nawet tam, jeśli porównasz
poziom przemocy lub ilość ofiar...
Ponownie, nie jestem pewien, wiem, że setki zostało rannych,
nie wiem czy ktoś faktyczne zginął.

Polish: 
Jednak porównując to do Hiszpańskiej Wojny Domowej,
do wojen w XVIII wieku w Hiszpanii,
poziom przemocy
jest znacznie znacznie, niższy. Jeśli spojrzeć na Włochy,
100 lat temu Włochy weszły do I Wojny Światowej
aby podbić kilka skrawków terytorium,
które ich zdaniem były włoskie i straciły
pół miliona ludzi, a około miliona zostało rannych.
-Mówisz więc, że nacjonalizm w ogóle nie jest problemem?
Sam w sobie.
-Liczy się to co robimy.
Jeśli poprawnie rozumiemy nacjonalizm, to jest to bardzo dobra rzecz.
Niektórzy ludzie wyobrażają sobie, że nacjonalizm polega na
nienawiści wobec obcokrajowców, a to bardzo źle.
Powoduje to wojny i prześladowania mniejszości
i tak dalej. Jednak nacjonalizm
polega na miłości wobec swoich współrodaków.
Jeśli tak rozumiemy nacjonalizm,
po pierwsze nie prowadzi to

Burmese: 
ဒါပေမယ့်သင်ဒါကိုကစပိန်ပြည်တွင်းစစ် (သို့)
စပိန်နိုင်ငံ က
၁၈ရာစုက စစ်ပွဲတွေ နဲ့နှိုင်းယှဉ်ရင်
စပိန်နိုင်ငံ က
အကြမ်းဖက်မှုအဆင့်ကအများကြီးနိမ့်တယ် ။ သင်အီတလီကိုကြည့်ရင်
ဒါကြောင့်လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်တရာလောက်တုန်းက
အီတလီဟာ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးထဲ ပါ၀င်ခဲ့တယ် မြေအနည်ငယ် အပိုင်းများကို သိမ်းပိုက်ဖို့ အတွက်
အီတလီကလို ယူဆ လို့
လူပေါင်းသန်းတဝက်ခန့်သေဆုံးပြီး တစ်သန်းခန့်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်
ဒါကြောင့်သင် အမြင် နဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒဟာလုံးဝ ပြဿနာမဟုတ်ဘူးပေါ့
သူ့ဟာသူဆိုရင်
ကျွန်တော်တို့ပေါ်မှာ မူတိတာ ပေါ့။ သူ့ဟာသူဆိုရင်
အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့ အမျိုးသားရေးဝါဒကိုမှန်ကန်စွာနားလည်ပါက ဒါက အရမ်း ကောင်း တဲ ကိစ္စတရပ်ပါ
အချို့လူများ  ယူဆတာကအမျိုးသားရေးဝါဒက
နိုင်ငံခြားသားများကိုမုန်းရန်လို့ယူဆတယ်  ။ ဒါက တော့ အလွန်ဆိုးဝါးပါတယ်
ဒီလိုဆို ရင် စစ်ပွဲများနှင့်လူနည်းစုများ၏နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများကိုဖြစ်စေတယ်။ ဒါပေမဲ့
အမျိုးသားရေးဝါဒက တကယ်တန်း ဆိုတာ
ကိုယ်ရဲ့တိုင်းပြည်သား ကိုချစ်ဖို့နဲ့
သင်နားလည်ရင် အမျိုးသားရေးဝါဒ က ဒီလို အဓိပ္ပါယ် ဆိုရင်
ပထမဦး ဆုံး

Burmese: 
စစ်ပွဲကို ဦး တည်စေမှာမဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါတစ်ရံမှာ
ကိုယ်ရဲ့တိုင်းပြည်သားကိုကာကွယ် ဂရုစိုက်နိုင်ဖို့ အတွက်
သင်နိုင်ငံခြားသားများနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်သည်။ ဒါကြောင့်ကျွန်တော် အထင်မှာ 20 ရာစုမှာ
ကောင်းသောအမျိုးသားရေးဝါဒက
ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းသမားလည်းဖြစ်သင့်သည်။ သင်ကသင့်ရဲ့တိုင်းပြည်သားတွေကိုတကယ် ဂရုစိုက်တယ်၊
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများ၊ 
အန္တရာယ်ရှိတဲ့နည်းပညာများကနေကာကွယ်ချင်ရင်ပေါ့။
အန္တရာယ်ရှိတဲ့နည်းပညာများကနေကာကွယ်ချင်ရင်ပေါ့။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။
မြင့် တင်ရမယ် ဆိုတာ ပေါ့။ Yeah. Yeah
amm ဘာက ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို
ပျက်ပြားသွားစေသလဲ?
ဒါတော့ ရှင်းလင်းသောဖေါ်မြူလာ မရှိပါဘူး
ဒါကသမိုင်းနဲ့ရူပဗေဒ ရဲ့ ကွာခြား မူ့ ပေါ့ ၊ ရူပဗေဒပညာမှာ အီကွေးရှင်များရှိပြီး
ရူပဗေဒပညာမှာ အီကွေးရှင်များရှိပြီး
သင်ဒီဟာနဲ့ ဒီဟာ ကိုယူလျှင်ဒီ ရလဒ် ဖြစ်လိမ့်မယ် လို့ ကြိုတင်ခန့်မှန်း နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ သမိုင်းမှာ ဘယ်လို
ပုံပြင် ဇာတ်လမ်းများ၊ လှုပ်ရှားမှုများနှင့်ဘာသာတရားများရဲ့ အောင်မြင်မူ နဲ့
ဘယ်အချိန်မှာကျရှုံး မလဲ ဆိုတာ  ။ ကြိုတင်ခန့်မှန်းရန်အလွန်ခက်ခဲပါတယ်
ခရစ်ယာန်ဘာသာရဲ့ မြင့်တက်မှုကိုသင်ကြည့် ရင်
ရောမအင်ပါယာ၊ ကွာခြားသော ဘာသာတရားအားလုံး များ မှာ
ရောမအင်ပါယာမှာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့်
၂ရာစုနှင့် ၃ ရာစုနှစ်များအတွင်း

Polish: 
do wojny. Czasem żeby
zatroszczyć się swoich rodaków, musisz współpracować z obcokrajowcami.
Myślę, że XXI wieku
dobry nacjonalizm powinien być również globalizmem.
Ponieważ jeśli naprawdę troszczysz się o swoich rodaków
i chcesz ich chronić przed zmianami klimatycznymi,
niebezpiecznymi technologiami, musisz współpracować.
-Musisz iść dalej.
-Co sprawia, że historia
traci swoją moc?
-Nie ma jasnej formuły.
To odróżnia historię od fizyki.
W fizyce mamy równania i możesz przewidzieć
co się stanie jeśli zrobisz to i to.
W historii, jakie historie
i ruchy i religie odnoszą sukces
i kiedy upadają jest tak trudne do przewidzenia,
Jeśli spojrzysz na wzrost chrześcijaństwa
w Cesarstwie Rzymskim, wszelkie różne religie
konkurowały w Cesarstwie Rzymskim
w II i III wieku.

Burmese: 
ရှင်းလင်းတဲ့
အကြောင်းပြချက်မရှိ ဘူး ။ ဒါမှမဟုတ်
ဘာကြောင့်  ခရစ်ယာန်ဘာသာက
အဓိကကိုးကွယ်သည့်ဘာသာဖြစ်လာပြီး၊
အဲဒီ အချိန်ကရှိခဲ့သော အခြားသောဘာသာတရားအားလုံးဖြစ်သော
Mithra၊s နဲ့ qianism အခြားဘာသာများစွာလည်းမအောင်မြင်ခဲ့ပါ
ကျနော်တို့ကပုံပြင်ကို၊
သမိုင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းရုပ်ရှင်ကို ပြန်ရစ်ပြီး
playကို အကြိမ်တစ်ရာကျော်နိုပ် ကြည့်ရင်
ခရစ်ယာန်ဘာသာက ရောမအင်ပါယာကို သိမ်းပိုက်လိမ့်မယ် လို့ကျွန်တော် ထင်ပါသည်။
နှစ်ကြိမ်ပါပဲ  အလွန်ကို အမှတ်တမဲ့ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။
ဒါ အတူတူပါပဲ၊ ကျွန်တော်မသိဘူး။ အဲဒါ ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေး ၊ Ahamm
လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း တစ်ရာ လောက် ကရုရှား မှာ ၁၉၁၄ ခုနှစ်
၁၉၁၄ ခုနှစ်မှာ တကယ်လို သင်က လူတွေကို
သုံးနှစ်အတွင်း မှာ Bolsheviks တွေက သိမ်းပိုက်လိမ့်မယ်လို့  ပြောပြ ရင်
သူတို့ကသင့် ကိုလုံးဝ ရူးနေပြီလို့ထင်လိမ့်မယ်
ရုရှားက မင်း၌ရှိသောလူ ဦး ရေသန်း ၁၈၀ လောက် ခန့်ရှိသောအင်ပါယာတစ်ခုဖြစ်တယ်
လီနင်ရဲ့ Bolshevik ပါတီမှာ bolshevik အဖွဲ့ဝင် ၂သောင်း လောက််ဘဲ ရှိတယ်။
လီနင်ရဲ့ Bolshevik ပါတီမှာ    ဒါလောက်ဘဲ
ဒီကွင်းဆက် ဖြစ်ရပ်တွေ က

Polish: 
Nie ma jasnego powodu,
dla którego
chrześcijaństwo zdominowało
wszystkie inne religie
w tym samym czasie.
Mitraizm, manicheizm i wiele innych upadły.
Jeśli odtworzymy historię,
cofnęli się 100 razy do tyłu,
myślę że chrześcijaństwo zdominowałoby
może 2 razy. Było to bardzo przypadkowe.
Tak samo było z rewolucją komunistyczną
w Rosji 100 lat temu.
W 1914, jeśli powiedziałbyś ludziom, że za 3 lata
bolszewicy zdominują,
pomyśleliby że zwariowałeś.
Rosja była imperium około 180 milionów ludzi.
Około 20 000 było członkami
Partii Bolszewickiej Lenina.
Nastąpił łańcuch wydarzeń,

Burmese: 
လမ်းညွှန်းကြောင်းလိုက်လို့
Bolshevikက ရုရှားကို သိမ်းယူခဲ့တယ်
နောက်မှသာ ဒီဖြစ်ရပ်များ ကို
သမိုင်းပညာရှင်များက ပြန် ရှင်းပြနိုင်တာ     ဖြစ်ရပ်ပြီးသွားပြီး နောက်က်မှ ပြန်ကြည့်ရင်
နောက်က်မှ ပြန်ကြည့်ရင်
လူတိုင်းက oh.......ဒါက အသိသာကြီးပါ၊   ကျွမ်းကျင်သူကြီး ပါ
U.S က Donald Trump ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကို သာကြည့်ပါ
သောင်းချီသောလူထောင်ပေါင်းများစွာ က
Pennsylvania နဲ့  Ohio က
အခြား မဲပေးခဲ့ကြသည် ရှိ သော်
လူတိုင်းက နောက်ပြန်လည့်ကြည့်ကြပြီး ပြောကြမှာ
ဒီ Republicans တွေလည်း ရူးနေဘီ ဒီလိုလူတစ်ယောက်ကို
ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ထည့် သွင်း တာလို့ ပြောကြမှာ  ပြီးတော့ လူတိုင်းက
သီအိုရီများနှင့်ရှင်းလင်းချက် များ ဖေါ်ထုပ်လိမ့်မယ်  ဒါက ဘာ ကြောင့် ကြိန်းသေ တဲ့ သုံးသပ်ချက်
သူတို့ဟာရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှုံးနိမ့်လိမ့်မယ်၊
ဒါပေမယ့်အခုသူအနိုင်ရတော့  လူအများက
ဒီသီအိုရီတွေ ဖေါ်ထုပ်ပြီး ဒါတော့ မလွှဲမရှောင် နိုင်သော
အရာ   gee စိတ်နေ သဘောထား ရဲ့  ပြောင်းလည်းမူ၊ ဘာသက်တမ်း ဘဲဖြစ်ဖြစ် ကို ကိုယ်စား ပြုတာ၊
ဒါဆိုဒါကရူ့ထောင့် ပေါ်မူတည်တယ်
တကယ်ကို ပြန်လည့် ကြည့်တဲ့
ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းက  ဘာရှင်းပြချက်ဖြစ်ဖြစ်ပေါ့။  Yeah၊ ဖြစ်ရပ်ဖြစ် ပြီးနောက်မှ
ဖြစ်ပျက်သမျှကိုရှင်းပြရတာ အလွန်လွယ်ကူတာပေါ့ ။ mm-hmm

Polish: 
który doprowadził
do dominacji bolszewickiej nad Rosją.
-Jednak można to wyjaśnić dopiero po fakcie.
-Jeśli spojrzysz na wydarzenia,
każdy myśli, że to takie oczywiste.
Możesz spojrzeć na wybór Donalda Trumpa. w USA.
Jeśli kilkadziesiąt tysięcy
ludzi w Pensylwanii lub Ohio
zagłosowało inaczej,
każdy spojrzałby wstecz i powiedział,
że Republikanie oszaleli, żeby wystawiać
taką osobę jako swojego kandydata. Każdy miałby teorie
i wyjaśnienia dlaczego było oczywiste,
że przegrają wybory.
Jednak obecnie, ponieważ wygrał, wiele ludzi ma teorie,
że było to nieuniknione i reprezentuje
zmianę nastrojów pokoleń, czy cokolwiek.
-Więc wszystko zależy od perspektywy
i patrzenia wstecz
i szukania wyjaśnień po fakcie.
-Tak, po fakcie bardzo łatwo jest wytłumaczyć wszystko co się wydarzyło.

Polish: 
W wielu przypadkach,
nie zawsze, ale w wielu przypadkach historia
jest dość przypadkowa. I bardzo trudno
wymyślić zawczasu
która z konkurujących historii, ideologii, religii
wygra.
-Ok.
Nie tylko
wymieniamy się wymyślonymi historiami,
które nas jednoczą.
Twierdzisz, że sami jesteśmy historiami.
Jesteśmy fikcjami. Jak to działa?
Każdy opowiada swoją
własną historię, która bardzo często jest
bardzo odległa od rzeczywistości
kim naprawdę są. Nie tylko na poziomie biologicznym,
ale również psychologicznym
lub w historii mojego życia.
Bierzemy kilka fragmentów
doświadczeń, które miałaś.
Czasem interpretujesz je w inny sposób.
Dodajesz wszelkiego rodzaju

Burmese: 
အမြဲတမ်းမဟုတ်ပေမဲ့ များသောကိစ္စများမှာ၊
ဒါပေမဲ့ သမိုင်းဖြစ်ရပ် များသော် အား ဖြင့်
မတော်တဆဖြစ်သွား တယ်၊ ကြိုတင်ပြောရန်အလွန်ခက်ခဲတယ်
ကြိုတင်ပြောရန်အလွန်ခက်ခဲတယ်   ဘယ် ယှဉ်ပြိုင်တဲ့
ပုံပြင်ဇတ်လမ်းများ အယူဝါဒများ ၊ ဘာသာတရားများ
ရှေ့ဆက် မလဲ ဆိုတာ   okay
Ammm ဒါတွေမက
ကျွန်မတို့ပုံပြင်များဖလှယ်သလား၊
ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင်ကိုစုစည်းနိုင်တဲ့ များကို ဖန်တီး သလား
သင် ပြောသလိုဆိုရင် ကျွန်မတို့ ကိုယ်တိုင်ပါ ပုံပြင်ဇတ်လမ်းများဖြစ်နေတယ်
ကျွန်မ တို့ကိုယ်တိုင် က စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်ကောင်များဖြစ်တယ်၊ အဲဒါ ကြတော့ ဘယ် လို လဲ?
လူတိုင်းကသူသို့မဟုတ်သူမရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဇာတ်လမ်းကိုပြောပြနေတယ်
ကိုယ်ဇတ်လမ်း ကို ပြောပြနေတာ များ သောအားဖြစ် အလွန်အလွန်ဝေးကွာ ပါတယ်
တကယ် အဖြစ်အပျက် နဲ့
ကျွန်တော် တကယ် ဘယ်သူလည်း ဆိုတာ ၊ဇီဝအဆင့်တွင်မက
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအဆင့်၊
ဒါမှမဟုတ်ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့သမိုင်းမှာတောင် သင် သိလား
သင်အစိတ်ပိုင်းအနည်းငယ်
သင်ရဲ့ အမှန်တကယ်ခဲ့အတွေ့အကြုံတွေကိုယ်ယူပြီး
တစ်ခါတလေဒါ‌တွေကိုနည်းလမ်းသစ်ဖြင့်ပြန်လည် ရှင်းပြတယ်
သင် အမျိုးမျိုးတို့ကိုထည့်သွင်း

Polish: 
fikcyjne detale, które wymyśliłaś
lub usłyszałaś od innych
i budujesz narrację dla swojego życia
i zaczynasz wierzyć, że taki jestem.
-Czy to w ogóle problem?
-Czasem tak. Jeśli ludzie mają
błędne pojęcie o sobie.
Tak jak niemożliwe jest
zbudować korporację lub naród
bez mitologii narodowej lub historii korporacyjnej,
ludzie również nie potrafią żyć
bez jakiejś osobistej
historii. Jednak myślę, że w tych wszystkich przypadkach,
wciąż ważna jest umiejętność
odróżnienia rzeczywistości od fikcji.
Tak, że jeśli zbyt się rozejdą, możemy to zauważyć,
że hej, zaczynamy żyć w fantazji.
Również bardzo często te
historie mogą spowodować wiele cierpienia,
zarówno dla jednostek, którzy przywiązują się
do jakichś historii o sobie, które nie są prawdziwe,

Burmese: 
စိတ်ကူးယဉ်သောအသေးစိတ်ကို
သင်ဖန်တီး တယ် ၊ သို့မဟုတ်အခြားသူများဆီက ကြားတယ် ။ သင်ဖန်တီး တယ် ၊ သို့မဟုတ်အခြားသူများဆီက ကြားတယ် ။ 
ပြီးတော့ သင် ဒီဇာတ်ကြောင်းတွေကို သင်က ဖန်းတီး တည်ဆောက်တယ်
သင်က သင်ရဲ့ ဘဝအတွက်ဇာတ်ကြောင်းကို ဖန်းတီးတည်ဆောက်ပြီး၊
ဒါက ကျွန်တော်ပါ လို့ စတင်ယုံကြည်တယ်။
ဒါကပြဿနာတစ်ခုလား?
ဟုတ်တယ် တခါတလေ ဒါကပြဿနာပါ။ လူတွေက သူတို့ဘယ်သူ ဖြစ်တယ် ဆိုတာ ကို
အလွန်မှားယွင်းစွာထင်မြင်ယူဆရင် ပြဿနာ ဖြစ်လိမ့်မယ်။
မဖြစ်နိုင်ပါ
ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုသို့မဟုတ်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်ဆောက်ရန်၊
နိုင်ငံတော်ဒဏ္ဍရီမရှိ    မဖြစ်နိုင်သလို
သို့မဟုတ်ကော်ပိုရိတ်ဇာတ်လမ်း
ဒါ့ကြောင့် လူတွေဟာ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်လမ်း တစ်ပုဒ်မရှိဘဲနဲ့
တကယ်မနေနိုင်ကြပါဘူး
Mm-hmm, ဒါပေမယ့် ကျွန်တော် အထင် က ဒီကိစ္စတွေအားလုံးမှာခွဲခြားနိုင်ဖို့အရေးကြီးတယ်
စိတ်ကူးယဉ် နဲ့  အဖြစ်မှန်၊ ဒီ နှစ် ခု က
အလွန် ဝေးကွား သွားရင် ကျွန်တော်တို့တွေ က  သတိထားမိနိုင်ပြီး
ကျွန်တော်တို့  က ဟေး ကျွန်တော်တို့တွေ စိတ်ကူးယဉ်ထဲ မှာစတင်ပြီး နေ နေတယ်
ဒါ့အပြင် များသောအားဖြစ် ဒီပုံပြင်ဇတ်လမ်းများက
ဆင်းရဲဒုက္ခတွေအများကြီးဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်
လူတဦး က သူအကြောင်းကိုအချို့ဇာတ်လမ်း အကြောင်းနှင့် တွဲကပ် တာဖြစ်ဖြစ်
ဒါတွေက မမှန်ကန်ဘဲ ပြီးတော့

Burmese: 
သူတို့ကိုဒုက္ခများစွာဖြစ်စေပါတယ်
သို့မဟုတ်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံး၏အဆင့်ထိ ဆိုရင်
စစ်ပွဲဆင်နွှဲစေနိုင်ပါတယ်  ဥပမာ
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့လူတွေဟာအချို့အမျိုးသားတော်ဒဏ္ဍရီလိုပေါ့၊ ပြီးတော့ ဒီဖြစ်ရပ်များမှာ
ခွဲခြားနိုင်ဖို့အရေးကြီးတယ်
အဖြစ်မှန်ကို စိတ်ကူးယဉ် ကနေ
နောက်ဆုံး မှတ်ထား ရ မှာက 
ဆင်းရဲဒုက္ခခံ ရတာက တကယ် အမှန်ဖြစ်ပြီး
ဒီ ပုံပြင်တွေကျတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့
ဖန်တီးမူ ပါဘဲ၊ ဒါကြောင့်ကျွန်မ တို့က ပိုကြီးတဲ့ ပုံပြင်တွေထဲ ကနေ ပြီးတော့
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပြောပြ နေတဲ့
ကိုယ် အကြောင်း ထဲ ကနေ ထွက်လာနိုင်ရမယ်။
ဒါပေမဲ့ သင်ပြောတာ ပိုနက်ရှိုင်းတယ်၊ သင်ပြောတာ
ဆင်းရဲဒုက္ခကိုရည်ညွှန်းတယ်ပေမဲ့ သင်ပြောတာ စိတ်ခံစားမှုက
ရှုပ်ထွေးဆန်းပြားတဲ့ Biochemical algorithms,
ဟုတ်တယ်,
ကျွန်မ အဲဒါဘာကိုဘယ်လို သဘောထား ရမလဲမသိဘူး
အခြား ရှိပါသေးသလား ? ကျွန်မ က ဇီဝဓါတုဗေဒစုဆောင်းမှု
မစ္စည်း တခု ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုများနှင့်
အာရုံခံဆဲလ်များက တစ်ခုနှင့်တစ်ခုအပြန်အလှန် ပစ်ခတ်ရုံ ဘဲလား?
အခြား အများ ကြီး ရှိပါသေးတယ်။
သတိနှင့်

Polish: 
które sprawiają im wiele cierpienia
i na poziomie całego narodu mogą sprawić,
że naród wypowie komuś wojnę, na przykład, ponieważ ludzie uwierzą
w jakąś mitologię narodową. W tych przypadkach
bardzo ważne jest umieć rozróżnić
fikcję od rzeczywistości, pamiętać,
że, koniec końców, cierpienie jest prawdziwe,
podczas gdy te historie są tylko naszymi wymysłami.
-Więc musimy umieć wyjść z tych historii,
tych wielkich i tych, które sobie opowiadamy
o sobie.
Jednak idziesz dalej i mówisz,
odnosisz się do cierpienia, ale mówisz: "emocje
są zaawansowanym biochemicznym algorytmem."
-Algorytmem, tak.
-Nie wiem co o tym myśleć.
Nie ma żadnego znaczenia?
Czy jestem tylko zbiorem reakcji biochemicznych
i połączonych ze sobą
neuronów?
-Jest znacznie więcej.
Mianowicie świadomość

Polish: 
i doświadczenia. Bardzo dobrze rozumiemy..
Ok, nie bardzo dobrze, względnie dobrze w porównaniu do przeszłości,
ciało, umysł i procesy
neurobiologiczne i biochemiczne.
Jednak jak to wszystko
tworzy subiektywne doznania
bólu, przyjemności, miłości i nienawiści?
Tego nie rozumiemy do końca. Powiedziałbym, że to
największa luka w naszym rozumieniu nie tylko życia,
ale w ogóle wszechświata.
Największa zagadka, z którą mierzy się nauka
w XXI wieku. Zagadka świadomości.
Nie przeskakiwałbym stąd
do wszelkiego rodzaju mistycznych wyobrażeń, że
"nauka nie rozumie podświadoności,
czyli na pewno mamy duszę,
tak jak mówi Biblia czy cokolwiek," Nie.
-Nie wierzysz, że mamy duszę?
-Jako naukowiec,
jeśli czegoś nie rozumiem,
najważniejszą rzeczą jest szczerość.
Nie wymyślanie jakichś
przyjemnych historii,

Burmese: 
အတွေ့ကြုံများ   ကျွန်တော်တို့ က ကောင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်
ကောင်းစွာ မဟုတ်ဘူး၊ အတော်လေး နားလည်သဘောပေါက်တယ်
အရင်တုန်း က နဲ့  နှိုင်းရင် ဦး နှောက်မှာ ၊ခန္ဓာကိုယ် ပြီးတော့
အာရုံခံဇီဝဗေဒဖြစ်စဉ်များနှင့် ဇီဝဓါတုဗေဒ အားလုံး      စက်နှင့်ဆိုင်သောပေါ့
ဟုတ်တယ်, ဒါပေမဲ့ ဒါပေမယ့်ဒါတွေအားလုံးက ဘယ်လိုများ
ဖန်းတီး သလဲ? ဒီ ကိုယ်တိုင် ခံစား ရသော အတွေ့အကြုံများ
နာကျင်မှုနှင့် အပျော်အပါးနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် အမုန်း၊
ကျွန်တော် တို့တကယ်နားမလည်တာက ဒါကကျွန်တော်ပြောရရင်
ကျွန်တော်တို့ ရဲ့  နားလည်မှုတွေ ထဲ က အကြီးမားဆုံး ကွာဟချက်ပါ၊
ဘဝသာမက  စကြဝဠာ၏
သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ အကြီးမားဆုံးရင်ဆိုင် ရမဲ့ စကားဝှက်က
၂၁ ရာစုအတွင်း က  အသိတရားရဲ့ စကားဝှက် ပါ၊
အခု ကျွန်တော်က ဒီကနေ
ဟိုး အရင်တုံးက ပြောသလို အမျိုးစုံ
ထူးခြာဆန်းကြယ်သော အယူအဆတွေကို ပြောလို တာ မဟုတ်ဘူး၊
အော် သိပ္ပံပညာရှင် တွေက အသိတရားရဲ့ အသိပညာ ကို နားမလည်ဘူး
ဒါကြောင့်သမ္မာကျမ်းစာမှာပြောထားသလိုပဲ ဒို့ မှာအသက် ဝိညာဉ် ရှိတယ်
သို မဟုတ် ဘာတခု ရှိတယ်၊ အဲလို တော့ မဟုတ်ဘူး၊
သင်က ကျွန်မ တို့အဲဒါ ရှိတယ်ဆိုတာ မယုံဘူးပေါ့။
သိပ္ပံပညာရှင်အနေဖြင့်
ကျွန်တော်က ကိစ္စတစ်ခုခုနားမလည်ရင်
အရေးကြီးဆုံးကျွန်တော် အထင်က တော့ ရိုးသားဖို့ပဲ၊
ကောင်းတဲ့ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို
စတင်တီထွင် မလာဘဲ

Polish: 
ale powiedzieć: "Nie wiemy w pełni.
Musimy to zbadać."
Rozumiemy wiele rzeczy. Rozumiemy już
związek między mózgiem a
emocjami znacznie lepiej niż
100 lat temu. Możemy obserwować
co się dzieje w czyimś umyśle i przewidzieć
z dużą dozą pewności
co odczuwa ta osoba.
Możemy tym manipulować.
Zmieniając albo
biochemię umysłu, albo nawet bezpośrednio
aktywując neurony,
możemy sprawić, że zmieni się
to co ludzie czują.
Jest bardzo bliski związek,
jednak powinniśmy również być
pokorni i stwierdzić, że nie rozumiemy wszystkiego. Jeszcze nie rozumiemy
jak to możliwe, że gdy miliardy neuronów
aktywuje się, jak to tworzy
subiektywne doświadczenia bólu

Burmese: 
ဒါကို ကျွန်တော်တို့အကယ်နားမလည်ဘူး၊ နောက်ထပ်ပိုပြီး
သုတေသနလုပ်ဖို့လိုတယ် လို့ ပြောသင့်တယ်
ကျွန်တော်တို့နားလည်တဲ့ ကိစ္စ အရာအများကြီး ရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့အခု နားလည်တယ်
ဆက်နွယ်မှုများ ဦး နှောက်လှုပ်ရှားမှုနှင့်
စိတ်ခံစားမှုများ ပိုမိုနားလည်လာပါပြီ
လွန်ခဲ့သောရာစုနှစ်များ ထက်များစွာ ကျွန်တော်တို့ ကြည့်လို့ရတယ်
လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဦး နှောက်ထဲမှာဘာတွေဖြစ်နေတယ်ဆိုတာကို
အလွန်မြင့်မားသော သေချာမှုဖြင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်
အဲဒီ လူ က ဘာခံစား နေရသလဲ ?
ကျနော်တို့က ကြိုးကိုင်ခြယ်လှယ် နိုင်ပါတယ်
အပြောင်းအလည်းလုပ် တာ ဒါမှမဟုတ်
ဦး နှောက်ထဲရှိဇီဝဓါတုဗေဒဖြစ်စေ၊ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ
ပြုလုပ်ပြီး အာရုံခံဆဲလ်တွေက မီးစပ် တာဖြစ်ဖြစ်၊ မဖြစ်ဖြစ်  လူတွေကို
ကျတော်တို့ က လူတွေကို
သူတို့ဒါခံစားမူကု ပြောင်းလဲစေ နိုင်တယ်
အဲဒီမှာအလွန်နီးကပ်တဲ့ အဆက်စပ် ရှိပါတယ်,
ဒါပေမယ့်ကျွန်တော်တို့ ကလည်း လုပ်သင့်တာ က
ကိုယ်ကို နှိမ့်ချပြီး ကျွန်တော်တို့ ရှိသမျှကိစ္စ အားလုံးနားလည်တာမဟုတ်ဘူး၊ အားလုံး နားမလည်သေးဘူးလို့ ပြောရမှာပါ
ဘီလီယံနှင့်ချီသောအာရုံ ကြောများမီးစပ် သောအခါဘယ်လိုလဲ?
အဲဒါကို ဘယ်လို ပြန်နားလည်သဘောပေါက်ရမလဲ
ကိုယ်တိုင် ခံစား ရသော အတွေ့အကြုံများ‌အနေနဲ့  နာကျင်မှု သို့မဟုတ်

Burmese: 
ချစ်ခြင်းမေတ္တာ
ဒို့ နားမလည်ဘူး။
ဒါပေမယ့် သင်ပြောတဲ့အတိုင်းဆိုရင် ဒို့ကအချို့ အရာတွေကို
ခြယ်လှယ်လို့ရတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။
ဒို့က  တလွဲ ပြောင်းလဲလို့ ရတဲ့ လူတွေပေါ့
လူသား တွေပေါ့။ ပြောင်းလဲခြယ်လှယ်လို့ ရတဲ့ တိရိစ္ဆာန်များ ပါ။
ပြောင်းလဲခြယ်လှယ်လို့ ရတဲ့ တိရိစ္ဆာန်များ ပါ။
Yeah, ဒါကသိပ်ကိုစိတ်ချစရာကောင်းတဲ့ အတွေးတွေမဟုတ်ဘူးနော်။  ဘယ်သူကဒို့ကိုပြောင်းလဲလို့ ခြယ်လှယ် နိုင်မှာလဲ၊ ဘယ်လောက်ထိ
ပြောင်းလဲ ခြယ်လှယ်နိုင်မှာလဲ?
ဒီမှာအန္တရာယ်များစွာရှိတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လူသားတစ် ဦး ကို ခြယ်လှယ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် က
ကိုယ်က ကိုယ့်ကိုနားလည်တာထက်  ပိုပြီး နားလည်အောင်၊
သင်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စကို ပိုမိုနားလည် ရန် လုပ်နိုင်သူက  ဘယ်သူဖြစ်ဖြစ်
သူတို့ကသင်ဘာလုပ်မယ်၊ရွေးချယ်မယ် ဆိုတာကိုကြိုတင်ခန့်မှန်းရုံတင်မက
သင့်ကိုထိန်းချုပ်ခြယ်လှယ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။   ဒါကဘာလဲ
ကြော်ငြာလုပ်သူများလုပ်သလိုပေါ့၊ Facebook နဲ့ Google တို့က ရှာဖွေနေရာ
ဒါမှမဟုတ်
အစိုးရ၊    ရုရှားကော ရွေးကောက်ပွဲ အရှုပ်တော်ပုံကြိုးစားသလို
သင်သိသလို
သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာလူတွေဟာအမြဲတမ်းလုပ် လို နေတာ
ကြိုတင်ခန့်မှန်းပြီး အသုံးချချင်ကြတယ်
တခြားလူတွေဘာလုပ်နေတယ်၊ ဘာတွေတွေးနေတယ်ဆိုတာကို
အခု ဒို့ ခေတ်မီကိရိယာများစွာရှိတယ်

Polish: 
lub miłości.
Nie rozumiemy.
-Jednak, jak mówisz, możemy manipulować
częścią z nich. Jesteśmy hackowalnymi
ludźmi.
-Nawet hackowalnymi zwierzętami.
-Hackowalnymi zwierzętami, tak. To nieszczególnie pocieszające.
Kto może nami manipulować
i jak daleko możemy się posunąć?
Jest tu wiele zagrożeń.
Zhackować człowieka
oznacza zrozumieć ciebie lepiej niż ty sama.
Wiedzieć o tobie więcej. Ktokolwiek może to zrobić,
mogą nie tylko przewidzieć, co zrobisz i wybrać,
ale również tobą manipulować.
-To robią reklamodawcy a
Facebook i Google starają się.
Jednak może również Rosja...
-Wszelkiego rodzaju rządy.
-Przez całą historią
ludzie chcieli to zrobić.
Przewidzieć i zmanipulować
co inni robią i myślą.
Jednak teraz mamy znacznie bardziej zaawansowane

Burmese: 
အရင်တုန်းကနဲစာရင်၊ လူသားတစ် ဦး ကို ခြယ်လှယ်လို့ရင်
ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာဗဟုသုတများစွာ နဲ့
ဒေတာများစွာ လိုအပ်တယ်။ ပြီးတော့ ကွန်ပျူတာစွမ်းအားတွေအများကြီး လိုအပ်တယ်။
အဲဒါတွေအားလုံးကိုနားလည်ဖို့ ပေါံ။ အခုအားလုံးရှိနေပြီ၊
အရင်တုန်းကမရှိခဲ့တဲ့ အရာတွေ အခုအားလုံးရှိနေပြီ၊
ဘာဘဲဖြစ်ဖြစ် အခု အချို့သော ကော်ပိုရေးရှင်းများနှင့် အစိုးရများမှာ
လုံလောက်သော ဒေတာ နဲ့ ကွန်ပျူတာစွမ်းအားများရှိနေပြီ
ကျွန်တော်ကိုယ်အကြောင်း သိတာထက် ပိုပြီး ကျွန်တော်ကို သိကျွမ်းနားရန် ပေါ့
ကျွန်တော်ရဲ့ အနိုင်ငံရေးအမြင်ကိုသိရန်
ကျွန်တော်ရဲ့အလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှစ်သက်မှုကိုသိရန်၊ ကျွန်တော်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံးခြောက်ခြားမှု နဲ့ အလိုဆန္ဒ ကိုသိရန်
အနက်ရှိုင်းဆုံးခြောက်ခြားမှု နဲ့ အလိုဆန္ဒ ကိုသိရန်  ဒါတွေက ကြီးမားတဲ့အန္တရာယ်တွေပါ
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒါက သင်က လူတွေကိုခြယ်လှယ်ရုံ တင်မကဘူး၊
လူတွေကိုခြယ်လှယ်ရုံ တင်မကဘူး၊
တကယ်တန်းဆိုရင် သင်က ပထမဆုံး တည်ဆောက်နိုင်တယ်
အာဏာလုံးဝပိုင်ဆိုင်သော အစိုးရကို ၊
လူ အားလုံးကိုတစ်ချိန်လုံးလိုက်ပြီး၊
လူတွေဘာလုပ်နေတယ်ဆိုတာကိုသိတာတင် မက ဘူး
လူတွေက ဘာ ခံစားနေလဲ၊ ဘာတွေးနေလဲ၊
သူတို့ရဲ့အပြုအမူကိုကြိုတင်ခန့်မှန်းတာပေါ့
သင်ပြောတဲ့ ဒီဂျစ်တယ် အာဏာရှင်စနစ်
ဟုတ်ပါတယ်၊  ဒါက အခု တ်တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဖြစ်နေတယ်

Polish: 
narzędzia niż kiedykolwiek wcześniej. Żeby zhackować
człowieka, potrzeba dużej wiedzy biologicznej,
mnóstwo danych i ogromną moc obliczeniową.
Żeby zrozumieć to wszystko.
-Teraz już to mamy.
-W przeszłości nie mieliśmy tego,
ale teraz, przynajmniej część korporacji i rządów
ma wystarczająco dużo danych i mocy obliczeniowej,
żeby zrozumieć mnie lepiej niż ja sam.
Zrozumieć moje poglądy polityczne,
preferencje seksualne,
moje najgłębsze obawy i pragnienia. To ogromne zagrożenie,
ponieważ oznacza to, że
nie tylko można manipulować ludźmi,
ale po raz pierwszy faktycznie można
zbudować reżim totalitarny,
który będzie śledził całą populację
cały czas i wiedział nie tylko
co robią ludzie, ale nawet co czują
i myślą.
-I przewidzieć ich zachowanie.
Mówisz o cyfrowych dyktaturach.
-Tak.
-Czy to się dzieje

Polish: 
lub nadchodzi w Chinach,
na przykład, czy powiedziałbyś coś takiego?
-Jeszcze nie.
Technologia wciąż
jeszcze nie jest doskonała, jednak robimy
ogromne postępy w tym kierunku. Nie tylko w Chinach,
jednak w wielu różnych miejscach na świecie.
Również w krajach demokratycznych, jak w mojej ojczyźnie,
Izraelu, który ma jedno z największych
laboratoriów technologii inwigilacji
na świecie, mianowicie
Terytoria Okupowane.
Technologia, którą tam się rozwija,
jest potem sprzedawana wszelakim reżimom
na całym świecie, na przykład...
-Arabii Saudyjskiej.
-Arabii Saudyjskiej. Nie znam
osobiście, ale publikacje mówią,
że program, którego Saudowie
użyli, żeby zhackować telefon Jeffa Bezosa,
była technologią izraelską. Częścią
ocieplania relacji
między tymi krajami opiera się na technologii.

Burmese: 
ဖြစ်ပျက်နေတယ်၊ ဒါမှဖြစ်ပျက်လာတော့မယ်၊ ဥပမာအားဖြင့်ပေါ့
သင် က အဲလောက်ထိ ဆိုလိုသလား?
အဲဒီအခြေအနေ မရောက် ဆိုင်း သေး ပါ ဘူး ကမ္ဘာပေါ်က ဘယ် နေရာဖြစ်ဖြစ်
ကမ္ဘာပေါ်က ဘယ် နေရာဘဲ ဖြစ်ဖြစ်  နည်းပညာက အခုထိ
မပြည့်စုံသေးဘူး၊ အဲလိုမဟုတ်သေးဘူး ၊
မဟုတ်သေးဘူး ၊ ဒါပေမယ့်ကျနော်တို့က အဲဘက်ကို ဦး တည်ပြီး ကြီးမားသော ခြေလှမ်းများနဲ့ လှမ်းနေဘီ။  တရုတ်ပြည် တပြည်ထည်း  ဘဲ မဟုတ်ပါဘူး
ဒါပေမယ့်ကမ္ဘာတဝှမ်းကတခြားနေရာတွေမှာလည်း၊
ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတွေမှာလည်း၊ ကျွန်တော် တိုင်းပြည် အစ္စရေး ကလည်းပဲ
အစ္စရေး ကလည်းပဲ တကယ်တန်း ဆိုရင် အကြီးမားဆုံး
အကြီးမားဆုံးထဲက်ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခု  ရှိပါတယ်
ကမ္ဘာပေါ်ရှိစောင့်ကြပ်နည်းပညာများအတွက် ဓာတ်ခွဲခန်း
သိမ်းပိုက်နယ်မြေပေါ်မှာပါ
ပြီးတော့အဲဒီမှာတီထွင်တဲ့နည်းပညာကို
ကမ္ဘာတစ်လွှားမှာရှိတဲ့အစိုးရတွေဆီကိုရောင်းချတယ်၊
နောက်ဆုံးဒီ Saudi Arabia,ကျွန်တော်
ကိုယ်တိုင်တော မသိဘူး
ထုတ်ဝေစာများအရ
Saudi  အသုံးပြုတဲ့ နည်းပညာ
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများရဲ့ ဖုန်းကို ခြယ်လှယ်  ပြုလုပ်တဲ့
နည်းပညာက အစ္စရေးနည်းပညာပါ၊
အဲ့ဒါက အစ္စရေးနဲ့ ဒီနိုင်ငံတွေကြားဆက်ဆံရေးကို နွေးထွေးစေတာကလည်း
အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်တယ် ဒီနည်းပညာလိုချင်လို့ ပါ

Burmese: 
အမေရိကန်  လဲ အတူတူဘဲ
လူတွေကပြောတယ် တရုတ်က
ပြည်နယ်စောင့်ကြည့်တဲ့ ဗဟိုစဉ်တာလို့
ဒါဆိုရင် u.s.က အရင်းရှင်စနစ်ရဲ့ ဗဟိုစဉ်တာ နှင့်
ကော်ပိုရေရှင်းရှိသူ က
သင့်ကိုယ်ရေးကို ကိုယ်ကိုတိုင်ထက် ပိုမိုသိရှိ နားလည် ရင်
အဲဒီလို အစိုးရရှိသလောက် အန္တရာယ်နိုင် ရှိတယ်။
ဒါဆိုတစ်ခုခုလုပ်ဖို့ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား?
တစ်ခုခုလုပ်ဖို့ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား?
ပြောင်းလဲဖို့ပေါ့၊ တစ် ဦး ချင်းအနေနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊
နိုင်ငံ အနေနဲ့ ဖြစ်ဖြစ် ကျမ မသိဘူး
တစ် ဦး ချင်းအနေနဲ့ မသိပါဘူး ။ ကန့်သတ်ရှိ တယ်။
ကျတော် အထင် တော့ လူ တစ် ဦး ချင်းအနေနဲ့  အကောင်းဆုံး လုပ်နိုင်တာက
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပိုပြီး သိကျွမ်းနားလည် သင့် တယ်။
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒါကအခြေခံအားဖြင့်  ပြိုင်ပွဲတစ်ခု လိုပါဘဲ၊ ဘယ်သူက သင့် ကိုကမ္ဘာပေါ်မှာ အသိဆုံးလဲ ဆိုတဲ့  ပြိုင်ပွဲ
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပိုပြီး သိကျွမ်းနားလည်လေ
သင် က ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ကာကွယ်နိုင်လေပေါ့
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အဲဒီကော်ပိုရေးရှင်းတွေရယ် အစိုးရတွေအတွက် ပို ခက်ခဲ့ သွားမယ်
သင်ရဲ့အားနည်းချက်တွေကို  အသုံး ပြုပြီး သင့်ကိုရန် ပြုနိုင်ဖို့
သတင်းအတုတွေလိုပေါ့၊ သတင်းအတု အလွန် အရာရောက်တာ
သင်ရဲ့ အရင်က ထင်မြင်တဲ့ကိစ္စတွေ ကို အများကြီး အသုံးချလို့ ထိရောက်တာပါ
အကယ်၍ သင်က ဘက်လိုက်မှု ရှိနေရင်

Polish: 
Tak samo jest z USA.
Są ludzie, którzy opisują Chiny
jak centrum inwigilacji państwowej,
ale USA są centrum inwigilacji kapitalistycznej.
Gdy korporacje wiedzą o tobie
więcej niż ty sama,
może być równie niebezpieczne, jak wówczas, gdy rząd.
-Czy wciąż możemy coś zrobić,
żeby to zmienić? Jako jednostki
lub jako państwo, albo ktokolwiek...
-Każda jednostka jest ograniczona.
Najlepsze co możesz zrobić jako jednostka, to poznać siebie lepiej,
ponieważ to w zasadzie wyścig.
Kto zna cię najlepiej na świecie.
Czym lepiej znasz siebie, tym lepiej jesteś w stanie
chronić się, ponieważ wówczas
trudniej jest tym korporacjom lub rządom
używać twoich słabości przeciw tobie.
Jak z fake newsami. Fake news działają
głównie na zasadzie eksploatowania twoich istniejących uprzedzeń.
Jeśli już jesteś uprzedzona do,

Burmese: 
ဉပမာ သင်က ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာသူများကိုဆန့်ကျင်သော
သင်က သတင်းအတုကို ယုံကြည်ဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူတယ်၊
ထားပါတော့၊ ကျတော်မသိဘူး ပြောင်းရွှေ့လာသူအဖွဲ့ တဖွဲ့က
ဒေသခံအမျိုးသမီးတွေကို အားအဓမ္မပြုကျင့်တယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်း
ဒါပေမယ့်သင်က ဘယ်လိုလုပ် ဒီအဆင့် ထိရောက်သွားတာလဲ? ဒါကနားလည်မှုရဲ့ ပညာသင်ကြားရေးကြောင့်လား?
လူတစ်ဦး ချင်း အဆင့်မှာ ကွဲပြားခြားနားသောနည်းလမ်းများစွာရှိိပါတယ်။
ကျတော်ကိုယ်တိုင်တော့ တရားထိုင်ပါတယ်၊
ကျတော် Vipassana တရားထိုင် ထိုင်ပါတယ်။ ကျတော် နေ့တိုင်း ၂ နာရီ တရားထိုင်ပါတယ်။
ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပိုပြီးနားလည်အောင်၊ အခြေအနေကို ပိုမိုနားလည်ဖို့ပေါ့
အခြားလူတွေက စိတ်ဝေဒနာကုသမှုပြုလုပ်တယ်၊
တချို့က အနုပညာကိုအသုံးပြုတယ်၊  တချို့က အားကစားလုပ်တယ်၊
တောတောင် သဘာကြီးထဲမှာ တောင်တက်လမ်းလျှောက်တယ်၊ ကိုယ့်က အမှန်တကယ်
ဘယ်သူလည်း ဆိုတာ သိအောင်ပေါ့။
ဒီကိစ္စတွေက ပိုပိုပြီးအရေးကြီးလာတယ်၊
ဒါပေမယ့်နောက်ဆုံးမှာတော့၊ကျနော်တို့နိုင်ငံရေး အဆင့်မှာ ပြုလုပ်ရန်လိုအပ်ပါတယ်
လူတစ်ဦးချင်းစီအနေဖြင့်ကိုအပြောင်းအလည်း မပြုလုပ်နိုင်ပါ
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ဒါကတကယ်ကိုပြောင်းလဲလို့ရတယ်
လုံးဝပါဘဲ၊  ဒါတွင်မက   လူ့အဖွဲ့အစည်းတင်မက
လူတန်းစား အသစ် ဖြစ်လာနိုင်ရုံတင်မက
စူပါအထက်တန်းလွှာနှင့် အသုံးမကျသော လူတန်းစား

Polish: 
powiedzmy, imigrantów, znacznie bardziej
będziesz podatna na fake news
o gangu imigrantów,
którzy gwałcą lokalną kobietę.
-Jednak jak dojść do tego momentu?
Czy to kwestia edukacji, świadomości?
-Na poziomie indywidualnym, jest wiele różnych
metod. Osobiście medytuję.
Metoda Vipassana. Codziennie medytuję 2 godzinym
żeby poznać się lepiej. Pozostać w grze.
Inni ludzie chodzą na psychoterapię,
kontemplują sztukę, uprawiają sport,
obcują z naturą. Jako środki
poznania samego siebie jest to coraz ważniejsze.
Jednak ostatecznie
musimy działać na poziomie politycznym.
Jednostki nie są w stanie zrobić tego same.
-Ponieważ to może naprawdę zmienić społeczeństwo,
może doprowadzić do nowych klas,
w pewien sposób, gdzie będzie
super elita i bezużyteczna klasa,

Burmese: 
ကျန်ရစ်ခဲ့စေလိမ်မယ်
အလွင်တိုးတက်သောနည်းပညာနှင့် အတုဥာဏ် ကြောင့်ပေါ
လုံးဝပါဘဲ၊ ကျတော် ဆိုလိုတာက
ယခုဒေတာပမာဏနှင့်
ရှုပ်ထွေးမှုများကို တွက်ချက်နိုင်သော AI က
ဒေတာကို ဒီလိုအသေးစိတ်အဆင့်ထိ စိစစ်ခွဲခြမ်း နိုင်သောကြောင့် ဒီအခုအဓိကအချက်
ဒါကနိုင်ငံများနှင့်စီးပွားရေးများကိုထိန်းချုပ်ရန်အဓိကအချက်ဖြစ်တယ်
အကယ်၍ ကျတော်တို့က  လုပ်ဆောင်မူများ နိုင်ငံရေးအဆင့်မှာ
နိုင်ငံရေးအဆင့်မှ လုပ်ဆောင်မူ့များ သေသေချာချာ
AI ၏အကျိုးများ
ကိုလူတိုင်းကိုဖြန့်ဝေပေးပြီး
ဘယ်သူမှ၊ ဘယ်ကော်ပိုရေးရှင်း တခုတည်း သို့ အုပ်စုငယ်တစ်ခု က
ဒေတာ နဲ့ ဒေဒါနှင့် အတူပါလာသောအာဏ
အားလုံး မစုဆောင်းရအောင်  အကယ်၍ ကျတော်တို့က ဒီကိစ္စတွေကို မလုပ်ဆောင်ရင်
ကျနော်တို့  အကြီးမြတ်ဆုံး မညီမျှမှု တွေ့မြင်နိုင်လိမ်မယ်
အရင်က မရှိခဲ့ဘူးသော မညီမျှမှု
နိုင်ငံတွင်းက မညီမျှမှုတွေ သာမက နိုင်ငံများ ကြားမှာလည်း တွေ့ မြင်ပါလိမ်မယ်။
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ကျွန်တော်တို့ဟာ AI လက်နက် ပြိုင်ပွဲစ နေကြပါဘီ
ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပြိုင်ဆိုင်မူ့ ၊ သင် သိသလိုဘဲ
၁၉ ရာစုလောက်က အချို့ နိုင်ငံတွေ လိုပဲ သူတို့က
ပထမဦးဆုံးစက်မှုလုပ်ငန်းပြောင်းလဲပြုလုပ်ပြီးမှ တစ်ကမ္ဘာလုံး ထိမ်းချုပ်တယ်
AI နဲ့ ဒီလို ကိစ္စဟာ ဖြစ်ပျက်နိုင်ပါသေးတယ်

Polish: 
która została w tyle
przez postępy w technologii AI.
-Absolutnie.
Ilość danych
obecnie zaawansowanie AI,
które analizuje dane, to teraz klucz
do kontrolowania krajów i ekonomii.
Jeśli nie poweźmiemy akcji politycznych,
żeby upewnić się, że korzyści
AI są rozpowszechnione
między wszystkich i nikt,
żadna pojedyncza korporacja lub mała grupa
trzyma wszystkie dane i całą moc,
która za nimi idzie. Jeśli nie podejmiemy tego typu działań,
możemy doświadczyć największych nierówności,
jakie kiedykolwiek istniały.
Zarówno wewnątrz krajów i między krajami,
ponieważ stoimy w obliczy wyścigu zbrojeń AI
na świecie. Jak w XIX wieku
kilka krajów zindustrializowało się pierwszych
i podbiły cały świat,
to samo może zdarzyć się z AI.

Burmese: 
အခု တရုတ် နဲ့ u.s က  ဉီးဆောင်နေတယ်
AI  လက်နက် ပြိုင်ပွဲမှာ
ကျနော်တို့သတိမထားရင်
လှိုင်းအသစ် တမျိုး တွေ့မြင်ရလိမ့်မယ် ဒေတာကိုလိုနီတမျိုးပေါ့၊
နိုင်ငံများစွာသည်ဒေတာကိုလိုနီများသာဖြစ်လာ လိမ်မယ်
အကယ်၍ ဒေတာ အလုံအလောက်ရှိရင်
စစ်သားတွေပို့စရာမလိုတော့ပါ၊ စဉ်းစားကြည့်ပါ
နှစ် ၂၀ အတွင်း တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာ အခြေအနေဘယ်လိုရှိသလဲဆိုတာ
လူတစ်ယောက်က ပေကျင်းသို့မဟုတ်
သို့မဟုတ် တ်ဆန်ဖရန်စစ္စကို က
အားလုံးကို သိတယ်
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့်ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသမိုင်းများ
တရားသူကြီးတိုင်း၊ နိုင်ငံရေးသမားတိုင်းနှင့် ဂျာနယ်လစ်တိုင်းတို့ရဲ့
ပြီးတော့ သူတို့ သိတယ်
လိင်စွန့်စားခန်း
အကျင့်ပျက်စားလဒ်စားမှုများ နှင့်စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားနည်းချက်များ
နိုင်ငံရေးသမားတိုင်း၊ တရားသူကြီးတိုင်း၊
စစ်ဗိုလ်တိုင်း၊ စီးပွားရေးသမားတိုင်း တွေ့ရဲ့
လုံးဝ လူမှုရေးထိန်းချုပ်မှုဖြစ်ပြီး စစ်တပ်ပို့ဖို့မလိုပါဘူး
ဒေတာကိုလိုနီဖြစ်နေပြီ

Polish: 
Obecnie Chiny i USA
przewodzą wyścigowi zbrojeń AI
i jeśli nie będziemy ostrożni, doświadczymy
nowej fali kolonizacji danych,
gdzie wiele krajów stanie się tylko koloniami danych.
Jeśli masz wystarczająco dużo danych,
nie musisz wysyłać żołnierzy. Wyobraź sobie tylko
jak będzie wyglądała sytuacja za 20 lat w takim kraju,
gdy ktoś z Pekinu
lub San Francisco
zna całą
historię medyczną i osobistą
każdego sędziego, polityka i dziennikarza.
Znają
eskapady seksualne,
nieuczciwe umowy i słabości umysłowe
każdego polityka, każdego sędziego,
każdego oficera, każdego biznesmena.
-To kontrola społeczna.
-Nie musisz wtedy wysyłać armii.
Już jest kolonią danych.

Polish: 
-Więc III Wojna Światowa. Czy to wciąż
możliwe, twoim zdaniem, a jeśli tak,
jak by ona wyglądała?
-Myślę, że jest mało prawdopodobna w najbliższej przyszłości.
Zwłaszcza że prawdopodobnie doprowadziłaby do
unicestwienia ludzkości.
Jednak jeśli spojrzysz na to, co dzieje się teraz
w dziedzinie badań jądrowych, ludzie myślą
że wojna jądrowa była zagrożeniem w latach 60-tych.
-Nie było o tym mowy
dopóki Iran i USA.
-Tak, ale teraz wraca,
I zagrożenie...
Widzimy dziś izolacjonizm amerykański
i izolacjonizm brytyjski
i chaos
i dezintegrację międzynarodowego systemu
opartego na zasadach.
Może to rozniecić nowy i nawet groźniejszy
jądrowy wyścig zbrojeń między wieloma państwami.
Pomyśl tylko o Niemcach.
Jeśli Niemcy nie będą już ufać
USA i Brytanii,
że będą popierać Niemcy w wypadku

Burmese: 
ဒါကြောင့်တတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်နိုင်တာသလား
သင့်အမြင်မှာ၊ ဖြစ်နိုင်ရင်
ဘယ်လို ဖြစ်နိုင်သလဲ
ကျတော့်အထင်မှာ  ဒီနီးနား တဲ့အနာဂတ်မှာဖြစ်နိုင်မယ်လို့ မထင်ပါဘူး
အထူးသဖြင့် ဒါလူသားထုအားလုံး ဖျက်ဆီး သွား နိုင်လို့ ပါ
ဖျက်ဆီး သွား နိုင်လို့ ပါ၊ ဒါပေမဲ့
သင် နျူကလီးယားကွင်းကို ကြည့်ကြည်ပါ
လူတွေထင်တာက အို နျူကလီးယားစစ်ပွဲ
ဒါတွေက 1960/70 လောက်တုံး က ကိစ္စ ၊
အဲဒါကို မပြောကြတော့ ဘူး
အီရန်နှင့် အမေရိကန်က စလိုက်လို့ တာ
ဟုတ်တယ် အခုကျ ပြန်စ နေကြဘီ၊ အန္တရာယ်က
ခုတွေ့နေရတဲ့ အမေရိကန် ခွဲ့ခြားမူ့ နဲ့
ဗြိတိန်တွေရဲ့ ခွဲ့ခြားမူ့ ဝါဒ
ပြတ်တောက်ခြင်းနှင့်
ပြိုကွဲခြင်း၊ ဒါတွေဟာ စည်းမျဉ်းကိုအခြေခံသည့်
နိုင်ငံတကာစနစ်၊ ဒီကနေ
ဒါက လောင်ကျွမ်းမီးစ  ဖြစ်လာနိုင်ပြီး
နိုင်ငံများစွာအကြား ပို၍ အန္တရာယ်ရှိသော နျူကလီးယားလက်နက်များပြိုင်ပွဲ စလာနိုင်တယ်
ဂျာမနီကို ဘဲ စဉ်းစားကြည့်ပါ
အကယ်၍ ဂျာမနီက
အမေရိကန်နှင့်ဗြိတိန်တို့အား ယုံကြည်မှု မရှိနိုင်တော့ပါက
ahn……ဂျာမနီကို ပြန်ပြောရရင်

Burmese: 
ရုရှားနဲ့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု ကိစ္စ ဆိုရင်
ဂျာမန် က ပြောတော့မယ် ဟေး   ဒို့ အခုဆိုရင် ကိုယ်ပိုင် နျူကလီးယားလက်နက်တွေလိုနေပြီ
အမေရိကန်တွေကို ဒို့ မယုံကြည် နိုင်တော့ဘူး
ဂျပန်တွေ၊ တောင်ကိုရီးယားတွေလည်းအတူတူပဲ ဆော်ဒီနဲ့ တူရကီ တွေလည်း အတူတူဘဲ
ဒါကြောင့် အရေးကြီးဆုံး အရာက .....ကျွန်တော် US သမ္မတ ဒါးဗို့စ် မှား မိန့်ခွန်းစကား ပြောတာ ကို နားထောင်ခဲ့တယ်
သင်သိသလိုဘဲ တကယ်တန်း ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲ မိန့်ခွန်းစကား ပါဘဲ
Ohio က လူထုတွေကို ပြောတဲ့ စကား တွေပါ
မက်ဆေ့ခ်ျ က ဘာလဲ?
ဒါးဗိုတွင်စုရုံးနေကြတဲဲ့ ခေါင်းဆောင်များ နိုင်ငံရေးသမားများ နှင့်စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များ ကို ပြောပြတာ
အခြေခံ မက်ဆေ့ခ်ျကိုတော့ အမေရိကာက ပထမဦး ဆုံးဖြစ်ရမယ်
ငါတို့က ဒို့ အကျိုးစီးပွားကောင်းတဲ့ အတွက်ကိုပဲလုပ်ပြီး
မင်းတို့ လည်းအဲဒီလိုလုပ်သင့်တယ်
အခုတော့ စီးပွားရေး၊ စီးပွားရေးမှာလည်း ပြဿနာတွေရှိတယ်၊
ဒါပေမဲ့နိုင်ငံရေးနဲ့
စစ်ရေးအရ သင်စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ဒါက ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ
ဆိုလိုတာကဂျာမန်တွေကသူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်နျူကလီးယားလက်နက်တွေလိုတယ်လို့ဆိုလိုတာလား
ဆိုလိုတာကတော့ဂျပန်တွေဟာသူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်နျူကလီးယားလက်နက်တွေလိုတာပေါ၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့
သူတို့ကအမေရိကကိုမယုံကြည်နိုင်တော့တဲ့ အတွက်
အရမ်းအန္တရာယ်များတယ်၊ ကျမတို့
သင် Davos ရောက်တုံးက Greta Thunberg ကလည်း အဲဒီမှာရောက်နေတယ်
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုက ကိစ္စကြီး တခုဖြစ်ပြီး

Polish: 
konfrontacji z Rosją,
Niemcy powiedzą, że teraz sami potrzebują broni jądrowej.
Nie możemy już ufać Amerykanom.
Tak samo z Japończykami i Koreańczykami.
Tak samo z Saudami i Turkami.
Słucham przemówienia prezydenta USA
w Davos i było ono w zasadzie mową wyborczą
do ludzi w Ohio.
Jaki był przekaz do przywódców
światowych, polityków i biznesmenów zebranych w Davos?
Głównym przekazem było "America first".
Będziemy robić tylko to, co leży w naszym interesie
i wy również powinniście.
Są również z tym problemy ekonomiczne,
ale jeśli myślisz w kategoriach politycznych
i militarnych, co to oznacza?
Czy to znaczy, że Niemcy potrzebują własnej broni jądrowej?
Czy to znaczy, że Japończycy potrzebują własnej broni jądrowej,
ponieważ nie mogą już ufać Amerykanom? To bardzo niebezpieczne.
-Jest jeszcze 3 element,
w który powinniśmy się zagłębić w odniesieniu do Davos.

Burmese: 
လူတိုင်းကဝိုင်းပြီးစုရုံးနေကြပေမယ့်
စည်းလုံးမှုမရှိဘူး၊
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု မှာ ဇာတ်လမ်းကောင်းမရှိဘူး
လို့ သင်ပြောတယ်၊ ဘယ်လို့လဲ
ဒါက
လူတွေကိုရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို စိတ်၀င်စားဖို့ပြောရတာ ခက်ခဲတယ်
အကြမ်းဖက်မှုစာရင် ဒါက
အဓိက ဇီဝဗေဒနဲ့ ဆိုင်တာဖြစ်နိုင်တယ်
ဒီကာလနီးနားအထိ
ရာသီဥတုကျွန်တော်တို့ရဲ့တာဝန်မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး
ရာသီဥတုကိုဒို့ မထိန်းချုပ်/မပြောင်းလဲနိုင်ဘူး
ကျွန်တော်တို့ အာဖရိက ဆဗားနား က မျောက်တွေဖြစ်နေတုန်းက၊ ဟုတ်ပါတယ် ၊ ရာသီဥတုကိုအရေး စိုက်တယ်
မိုးခေါင်ရေရှားမှုဖြစ်ရင် အရမ်းဆိုးလို့
ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့က ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်မှာ လျာထားချက် မရှိခဲ့ပါ
ကျနော်တို့ကဒီအတွက် တစ်ခုခုလုပ်နိုင်တယ်လို့ မထင်ခဲ့ပါ။
ကျနော်တို့ကဒီအတွက် တစ်ခုခုလုပ်နိုင်တယ်လို့ မထင်ခဲ့ပါ။
ဒါဆို, သင်သိသလို
အရှေ့ရွာက လူတစ်ယောက်ယောက်က ကျတော်တို့ကိုသတ်ဖို့ လာရင် ၊  အိုကေ, ကျတော်တို့ တစ်ခုခုလုပ်နိုင်တယ်၊
ချက်ချင်းပဲကျတော်တို့ရဲ့ အာရုံစိုက်ခံရတယ်
ဒါပေမယ့်ရာသီဥတုလို့ ပြောရင်
ကျတော်တို လုပ်နိုင်တဲ့
အင်အားအားလုံးအထက်မှာ သူတို့ပြောတဲ့ အတိုင်းဆိုရင် ကျတော်တို့ မတက်နိုင်ဘူး

Polish: 
Była tam również Greta Thunberg. Zmiany klimatyczne.
Jedna wielka historia, którą każdy powinien
się zainteresować, a jednak nie ma żadnej
jedności. Brak dobrej historii o zmianach
klimatycznych. Jak to możliwe?
-Znacznie trudniej zainteresować ludzi zmianami klimatycznymi
niż, powiedzmy, terroryzmem, głównie
z powodów bilogicznych.
Aż do niedawna, nie byliśmy
odpowiedzialni za klimat. Nie mogliśmy
kontrolować i zmieniać klimatu. Gdy byliśmy małpami
na sawannie afrykańskiej, oczywiście, obchodził nas klimat,
susza była bardzo zła,
ale nie jesteśmy ewolucyjnie zaprogramowani
do myślenia, że możemy coś z tym zrobić.
Gdy ktoś przychodzi
z innego plemienia, żeby nas zabić, możemy coś z tym zrobić.
Od razu skupiamy na tym naszą uwagę.
Ale klimat?
Nie należy do naszych kompetencji, jak to mówią.

Burmese: 
ကျတော်ဒီလို ခံစား နေတုန်းဘဲ
ဒါဆိုရင် သတင်း ခေါင်းစဉ်တစ်ခုကိုမြင်သလိုပေါ့
အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူငါးသေဆုံးသည်၊ ချက်ချင်းဘဲ ကျတော်တို့ရဲ အာရုံကို ဆွဲဆောင်တယ်
သင် သတင်း ခေါင်းစဉ်တစ်ခုကိုမြင်တယ်
လေ့လာမှုအသစ်အရ co2 level......
ဒီကတဲက သင် အာရုံ ပျောက်သွားပြီ
ဒါဆိုကျမတို့လည်း ဘာမှ မတက်နိုင်ဘူး ပေါ့၊ သင်ဆိုလိုတာ
တော်ပြောလိုတာ ကျနော်တို့ က ရှုပ်ထွေးခက်ခဲသော သတ္တဝါ
ကျတော်တို့ နားလည်နိုင်စွမ်း ရှိတယ်၊ ဒီကြောင်းအရာများက
ယခုကျတော်တို့ရဲ့ တတ်နိုင်သော စွမ်းအားအတွင်းမှာ ရှိနေတယ်
စွမ်းအားအတွင်းမှာ ရှိနေတယ် ဒါတွေကကျတော်တို့ရဲ့တာဝန်ပဲ
ငါတို့ဘာမှမလုပ်ဘူးဆိုရင် ရလာတဲ့ရလဒ်က
နီးနားတဲ့အနာဂတ်မှာ ကြောက်စရာကောင်းပါတယ်၊
ကျတော့် အထင်မှာ အရေးကြီးဆုံးကိစ္စတစ်ခုက ကျတော်တို့ တတ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သဘောပေါက်ဖို့ပါ
ချို့လူတွေထင်တာတော့ ၊ ကောင်းပြီ ၊ ဒါပေမဲ့ နောက်ကျလွန်းဘီ
သင်က ကျတော်တို့ ကို ဘာလုပ်စေချင် သလဲ? ဂူတွေ ထဲမှာ ပြန်ပြီး နေစေလို သလား ?
ဒါပေမဲ့
မဲဂျစ် နံပါတ် ကျတော်ပြောရင်တော
၂%ရာခိုင်နှုန်း လောက်ဘဲ
ကမ္ဘာ့ဂျီဒီပီရဲ့ ၂ရာခိုင်နှုန်း ဆိုရင်
လုံလောက်ဘီ
ရာသီဥတုအကျပ်အတည်း ကို ဆောင်ရွက်ဖို့
အကယ်၍ ကမ္ဘာ့အသိုင်းအဝိုင်းက ကမ္ဘာ့ဂျီဒီပီရဲ့  ၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ

Polish: 
I wciąż tak myślimy. Więc w pewien sposób,
widzisz nagłówek "W ataku
terrorystycznym ginie 5", od razu przykuwa to twoją uwagę.
Widzisz nagłówek
"Nowe badania wykazują,
że emisje..." I już cię nie ma.
-Więc twierdzisz, że nie możemy nic z tym zrobić?
-Jesteśmy zaawansowanymi stworzeniami,
możemy zrozumieć, że te rzeczy
są już w
naszym zasięgu, jesteśmy za nie odpowiedzialni,
jeśli nic z tym nie zrobimy,
efekty w najbliższej przyszłości będą okropne.
Powiedziałbym, że najważniejszą rzecz jest uświadomić sobie,
że możemy coś z tym zrobić. Niektórzy myślą,
że już za późno. Czego od nas oczekujesz, powrotu do jaskiń?
Jednak powiedziałbym, że magiczną liczbą
jest 2%.
2% globalnego PKB
wystarczy
żeby poradzić sobie z kryzysem klimatycznym.
Jeśli społeczność światowa zainwestuje tylko 2%

Burmese: 
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ရင် ကျတော်တို့အဲဒါကို ဖြေရှင်းနိုင်တယ်
အခု ဒီ ဂျီဒီပီရဲ့ ၂ ရာခိုင်နှုန်းက တကယ်တန်း ဆိုရင် အများကြီးပဲ
အဲဒီ အရေအတွက် က အခြေခံအားဖြင့် ကမ္ဘာရဲ့ ကာကွယ်ရေးဘတ်ဂျက်ပါ
ပျှမ်းမျှ
အရေအတွက်
နိုင်ငံ များ ရဲ့ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်က ၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပါတယ်
ကျနော်တို့ ပညာရေးဆိုင်ရာ၊ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများ အတွက်အများကြီးပိုသုံး ပါတယ်
ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ စစ်တပ်တွေပေါ်မှာ ဒီ လောက် အများကြီးသုံးဖြုန်းနိုင်ရင်
ကျနော်တို့ ဒီအတိုင်းအတာ ကို သုံးပြီး သက်ရှိ ပတ်ဝန်း ကျင်စနစ်ကို ကယ်ဆယ်နိုင်ပါတယ်
တကယ်လို့ ကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ခဲ့ရင်
ကျနော်တို့အ ၂ ရာခိုင်နှုန်းထက် အများကြီး သုံးဖြုန်းလိမ့်မယ်
အဲဒါ တကယ်ဆို ရင် ရွေးချယ်မှုပဲ၊ အများကြီး ပိုသုံးမယ်
တကယ်တော့     သင်
ယုံကြည်တယ် ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့
ကိုယ်တာဝန် ကို ကိုယ်ယူပြီး
မိမိကိုယ်ကိုသိကျွမ်းလာအောင်လုပ်ခြင်း နဲ့
စုပေါင်းပြီး  ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့
ပိုကောင်းတဲ့ရလဒ်ကို ရအောင် ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်မှု
ဘာက သင်ကို မျှော်လင့်ချက် ဒို့မဟုတ်
ဘာက သင်ကို မျှော်လင့်ချက် ဒို့မဟုတ်
ယုံကြည်ချက် ပေးသလဲ? လူတွေတကယ်ဆန္ဒရှိတယ် လုပ်နိုင်စွမ်း ရှိတယ် ဆိုတာ
ဒါမှမဟုတ်သင် က အဆိုးမြင်တဲ့သူလား? ကျနော်က တော့ တတ်နိုင်သလောက် လက်တွေ့သမားကျကျဖြစ်ဖို့ကြိုးစားတယ်

Polish: 
globalnego PKB, rozwiążemy problem.
2% globalnego PKB to wciąż dużo.
Tyle samo co budżet na obronę.
Przeciętna kwota, jaką kraje wydają na obronę wynosi 2%.
Wydajemy znacznie więcej na edukację i zdrowie.
Jednak jeśli wydajemy tyle na armie,
możemy też tyle wydawać na ratunek ekosystemu.
Gdyby wybuchła wojna światowa,
wydawalibyśmy znacznie więcej niż 2%.
-To faktycznie wybór... W zasadzie
wierzysz w racjonalność
i podejmowanie odpowiedzialności za samych siebie,
poznawanie siebie
i wspólną pracę w imię racjonalnych
i lepszych skutków. Co daje ci nadzieję
lub wiarę,
że ludzie
chcą i są w stanie to zrobić?
Czy jesteś pesymistą?
-Staram się być realistą.

Polish: 
Z całą pewnością jesteśmy w stanie.
Mamy to, czego trzeba, żeby poradzić sobie
z wszelkimi wielkimi wyzwaniami,
jeśli jest chęć. To największy problem.
Bardzo często brakuje nam motywacji.
Jako historyk, co sądzisz,
jaki jest wpływ twoich prac
na cały przyszły rozwój?
Lub jaką masz nadzieję?
-Staram się zmienić dyskurs publiczny
i skupić debatę na, moim zdaniem,
najważniejszych wyzwaniach.
Ponownie, na wojnie jądrowej, na kryzysie ekologicznym
i na zagrożeniach
związanych z niebezpiecznymi technologiami, zwłaszcza AI
i bioinżynierią. Myślę, że to powinno zdominować
każdą kampanię wyborczą, to powinno być
punktem skupienia.
Obecnie widzimy, że zbyt wiele kampanii wyborczych
skupia się na rzeczach, ponownie, takich jak
terroryzm, imigracja, struktura UE,
umowy handlowe, które są ważne,

Burmese: 
လုပ်နိုင်စွမ်း ကျနော်တို့က တကယ်သေချာ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်
ရှိသမျှ ကြီးမားသော ဓိကစိန်ခေါ်မှုများအားလုံး ကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ကျနော်တို့မှာ လိုအပ်သောအရာများ အားလုံး ရှိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လုပ်ချင်မှ ဖြစ်မယ်
ဒါကတော့ ပြဿနာ အကြီးဆုံးပါ
များသော အားဖြစ် လှုံ့ဆျောမှု/အရင်းခံ အကြောင်းအရင်း ချို့တဲ့တယ်
ဒါပေမယ့်သင်က သမိုင်းပညာရှင်တစ်ယောက် အနေနဲ့၊
အနာဂတ်ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှု အားလုံး ပေါ် သင့်အလုပ်ရဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ကို  သင် ဘယ်လိုထင်မြင် သလဲ
သို့မဟုတ် သင်က ဘာကို မျှော်လင့်ပါသလဲ?
ကျနော် အများဆိုင်စကားပြောဆိုမှု ကို ပြောင်းလဲ ရန်ကြိုးစားပါတယ်
ဆွေးနွေးမှုများကို ကျနော် အရေးကြီးဆုံးလို့ ထင်မြင်သော
အဓိကစိန်ခေါ်မှုများ ပေါ်အာရုံစူးစိုက်ရန် လုပ်နေပါတယ်
ထပ် ပြေရရင် နျူကလီးယားစစ်ပွဲ၊ ဂေဟစနစ်အကျပ်အတည်းနဲ့
နဲ့
အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည့်နည်းပညာ၊ အထူးသဖြင့် AI နှင့်ဇီဝအင်ဂျင်နီယာတွေရဲ့ အန္တရာယ်များ
ကျတော့် အမြင်က တော့ ဒီအကြောင်းအရာများ က
ရွေးကောက်ပွဲတိုင်းမှာ အဓိကရည်းမှန်ချက်တွေ ဖြစ်သင့်တယ်
ဒါတွေကို အာရုံစိုက်သင့်တယ်
အခု ဒီအချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်စည်းရုံးရေးတွေများမှာ သင်တွေ့ရတာက
သူတို့ အဓိကအာရုံစိုက်ကြတာတွေက ထပ်ပြေရရင်အကြမ်းဖက်ဝါဒ၊
လူတွေရွေ့ပြောင်းမူတွေ၊ EUရဲ့ အဖွဲ့အစည်း
၊ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များ ဒါတွေကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

Polish: 
musimy o nie zadbać, jednak to nie powinno być
pierwszym
czy drugim priorytetem w wyborach.
3 wyzwania egzystencjalne, z którymi się mierzymy,
one powinny zająć centralne miejsce,
ponieważ imigracja
nie zniszczy ludzkiej cywilizacji.
Terroryzm nie może zniszczyć ludzkiej cywilizacji,
umowy handlowe, czy handel będzie działał tak czy tak,
nie zniszczy to ludzkiej cywilizacji.
Jednak wojna jądrowa, zapaść ekologiczna i wzrost AI
mogą zniszczyć ludzką cywilizację.
-Trochę teraz krążysz.
Wspomnieliśmy, między innymi o Davos,
i o przemowach przed cudownymi publicznościami,
Co dalej? Wciąż piszesz?
Masz czas żeby czytać i myśleć nad następnymi krokami?
-Tak, mam czas, przynajmniej trochę.
Pracujemy jako cały zespół
nad kilkoma projektami.
Pracuję nad książką dla dzieci.

Burmese: 
ကျတော်ဆိုလိုတာက ကျွန်တော်တို့စဉ်းစားပြီး ဂရုစိုက်ဖို့လိုတယ် ဒါပေမဲ့
မဖြစ်သင့်ဘူး ဒါတွေက ရွေးကောက်ပွဲများရဲ့
နံပါတ်တစ်နံပါတ်နှစ် အဓိက အကြောင်းအရာများ  မဖြစ်သင့်ဘူး
ဒီ  အကြောင်းအရာ သုံးခု
အဓိကဖြစ်တည်နေသော စိန်ခေါ်မှုများ၊ ကျတော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်  ဒါတွေဟာဗဟိုအဓိကအကြောင်းအရာ ဖြစ်သင့်တယ်၊
ဘာလို့လည်းဆိုတော သင်သိသလိုဘဲ လူတွေရွေ့ပြောင်းမူက
လူသား အဖွဲ့အစည်း တိုးတက်မူကို မဖျက်ဆီးနိုင်ပါဘူး
အကြမ်းဖက်မှုက လူသား အဖွဲ့အစည်း တိုးတက်မူကို မဖျက်ဆီးနိုင်ပါဘူး၊
ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာသဘောတူညီချက်များက ဒီလို ဖြစ်ဖြစ် ဟိုလိုဖြစ်ဖြစ်
လူသား အဖွဲ့အစည်း တိုးတက်မူကို မဖျက်ဆီးနိုင်ပါဘူး
ဒါပေမဲ့ နျူကလီးယားစစ်ပွဲနှင့် ဂေဟစနစ်ပြိုကျခြင်းနှင့် AI အတက်မြင့်တက်ခြင်းတို့က
လူသား အဖွဲ့အစည်း တိုးတက်မူကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပါတယ်
သင်ကအခု နေရာတွေ သွားနေတယ်၊ ကျမတို့ Davosနဲ့ အခြား နေရာတွေပြောခဲ့တယ်
ပရိသတ်ကြီးတွေနဲ့လည်း စကားပြောဆွေးနွေး ခဲ့တယ်
ammm
သင် ဘာဆက်လုပ်မလဲ? စာအုပ် ရေးနေသေးသလား?နောက်အဆင့် အတွက်
သင်စာဖတ်ချိန် နဲ့ စဉ်းစားရန်အချိန်ရှိပါသေးသလား?
yeah ကျတော် အချိန်ရှိပါတယ်၊ ဘာဘဲဖြစ်ဖြစ် အနည်းဆုံး တစ်ချိန်ချိန် တော့ ရှိပါတယ်
အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လုံးအနေဖြစ် ကျနော်တို့ လုပ်နေပါတယ်
Projects များ၊
ကျတော်ကတော့ ကလေးစာအုပ်‌ရေးနေပါတယ်

Polish: 
Dla dzieci w wieku 9-11 lat,
która
wyjaśniłaby historię świata
w przystępny sposób.
Pracujemy nad powieścią graficzną
również po to, żeby dotrzeć do innych odbiorców,
nad programem telewizyjnym. Pomysł jest taki,
tylko część populacji
czyta książki.
Jednak musimy zaangażować wszystkich.
Rzeczy takie jak wzrost AI,
wpłyną na wszystkich.
-Myślisz, że AI
nas zdominuje?
-Nie chcę, żeby brzmiało to jak scenariusz science-fiction
robotów buntujących się przeciw ludziom.
Prawdopodobnie to się nie wydarzy. Na pewno nie w najbliższej przyszłości.
Mówimy o znacznie bardziej prymitywnym AI,
nie takim jakie widzisz w filmach.
Prymitywne AI wystarczy,
żeby zupełnie zdestabilizować gospodarkę, zastąpić
ludzi w wielu zawodach. Nie potrzeba

Burmese: 
ကလေးအသက် ၉, ၁၀, ၁၁ တွေအတွက်
ကမ္ဘာသမိုင်းကို
သူတိုနားလည် နိုင်သော နည်းလမ်း ဖြင့်
ကြိုးစားရှင်းပြမယ်
ကျတော်တို့ ဂရပ်ဖစ်ဝတ္ထုကို လုပ်ဆောင်နေတယ်
tv show မှ တစ်ဆင့် အခြား ပရိသတ် နဲ့ ထိတွေ့ ရန် လည်း လုပ်ဆောင်နေပါတယ်
ဒါကြောင့် တကယ်တန်း ဆိုရင်
လူ ဦး ရေရဲ့
တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကဘဲ စာအုပ်တွေဖတ်တယ်
ဒါပေမယ့် လူတိုင်းလူတိုင်း ပါဝင်တာ အရေးကြီး တဲ့ အရာတရပ်ပါ
AIလိုကိစ္စ၊ လူတိုင်းပေါ်မှာထိရောက်လိမ်မယ်
လူတိုင်းပေါ်မှာထိရောက်လိမ်မယ်
သင်က AI က
ကျမတို့ ပေါ်မှာ ကျော်တက် သွား မယ်လို ထင်မြင်သလား
No No, ကျတော် က လူသားတွေကိုပုန်ကန်တဲ့စက်ရုပ်တွေရဲ့
သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းလို မပြောလိုပါဘူး။ အဲဒါသိပ်မဖြစ်နိုင်ပါဘူး
နီးနားတဲ့အနာဂတ်မှာ ပ်မဖြစ်နိုင်တာ သေချာတာပေါ့,
ကျတော်တို့ အခု ပြောနေတာက အခြေခံ AI အကြောင်းပြောနေတာပါ
ရုပ်ရှင်တွေမှာတွေ့ရတဲ့အမျိုးအစားမဟုတ်ပါဘူး
အခြေခံ အကြမ်းစား AIက
စီးပွားရေးကိုလုံးဝကိုနှောင့်ယှက်ဖို့ နဲ့
လူတွေကို အလုပ်များစွာမှာ အစားထိုးဖို့ လုံလောက် ပါဘီ၊

Polish: 
super AI z filmów science-fiction,
żeby zastąpić ludzkich kierowców,
nawet ludzkich doktorów w diagnozowaniu chorób. Już się do tego zbliżamy.
Będą oczywiście nowe zawody.
Jednak to stawia wiele pytań
jak przekwalifikować ludzi,
czy inwestować zyski z AI
w przekwalifikowywanie ludzi, może w innych krajach.
Częścią zagrożenia wyścigu zbrojeń AI,
w którym dominują USA i Chiny jest że
rewolucja AI stworzy ogromne bogactwo
w kilku krajach,
które prowadzą w tej rewolucji, podczas gdy
inne kraje mogą się całkowicie zapaść.
Potrzebujemy jakiejś globalnej sieci zabezpieczeń,
która... Co stanie się gdy taniej będzie produkować
włókna i samochody
w Kalifornii niż w Meksyku?
Już zbliżamy się do tego momentu.
Co stanie się z milionami pracowników w Meksyku,
którzy stracą swoją pracę?

Burmese: 
သင် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ရုပ်ရှင်တွေထဲက super AI မလိုအပ်ပါဘူး
လူ့ယာဉ်မောင်းကိုအစားထိုးဖို့
ရောဂါရှာဖွေရေးမှာလူသားဆရာဝန်တွေတောင်မှ အစားထိုးဖို့ ကျနော်တို့ကအရမ်းနီးစပ်နေပါဘီ
အလုပ်သစ်များလည်း ပေါ်ထွက်လာမှာပေါ့
ဒါပေမဲ့ ဒါတွေကလည်း မေးခွန်းများများစွာပေါ်ပေါက်လာနိုင်ပါတယ်၊
လူတွေကိုဘယ်လို ပြန်လည်သင်ကြားပေးမလဲ?
သင်က AI က ရရှိသော အမြတ် များကို
အခြားနိုင်ငံက လူများကို ပြန်လည်သင်ကြားပေးဖို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမလား
AI လက်နက်ပြိုင်ပွဲရဲ့အန္တရာယ်တစိတ်ပိုင်းက
အခု အမေရိကန်နဲ့တရုတ်က ဒီပိုင်ပွဲကို  ဦး ဆောင်နေတယ်၊
ဒီအန္တရာယ်က ဘာလဲဆိုတော့ AIတော်လန်ရေး က  ချမ်းသာ ကြွယ်ဝမှု အမြောက်အမြားကို ဖန်တီးနိုင်လိမ့်မယ်
ဒီတော်လန်ရေးဦး ဆောင်နေတဲ့ နိုင်ငံ အချို့ တွေအတွက်
တချိန်တည်း မှာဘဲ အခြားနိုင်ငံများလုံးဝပြိုကျပြတ်စီး နိုင်စေတယ်
ဒါကြောင့်ကျတော်တို့ ကမ္ဘာကြီးအတွက်လုံခြုံစိတ်ချရသောပိုက်ကွန်တစ်မျိုးလိုအပ်တယ်
တချိန်တရာမှာ ဘာဖြစ်နိုင်မလဲ
စျေးနှုန်းချိုသာစွာနဲ့ အထည်နှင့်ကားများ ကို
Mexico စာရင်စျေး California မှာ  ထုပ်လုပ်နိုင်ရင် ကော်?
အခု ဒီကိစ္စတွေက တော်တော်နီးစပ်နေဘီ
Mexico က အလုပ်သမားများ သန်းပေါင်းများစွာ
အခုအလုပ်ဆုံးရှုံးသွားရင် ဘာဖြစ်သွားမလည်း

Polish: 
Rząd Meksyku nie ma zasobów potrzebnych
do przetrenowania ich
i zbudowania nowych rodzajów
zaawansowanych przemysłów.
Czy rząd USA podniesie podatki
na firmy w USA i wyśle pieniądze
do Meksyku, żeby przekwalifikować tamtejszych robotników?
Nie wygląda na to. Więc co się z nimi stanie?
To naprawdę
kluczowe kwestie obecnie.
-Wiele, wiele pytań.
Jak potężny się czujesz
jako pisarz?
Patrząc na to wszystko, próbując
wyciągnąć jakieś wnioski w tych cudownych książkach?
Czy czujesz się sfrustrowany i myślisz "hej, posłuchajcie mnie!"?
-Myślę, ze potrzeba czasu żeby zmienić
konwersację publiczną. Myślę, że
wszyscy ludzie powinni sobie uświadomić, że biorąc pod uwagę planetę
i inne zwierzęta,
już jesteśmy bogami.
Już trzymamy w rękach przeznaczenie innych

Burmese: 
Mexicoအစိုးရ က အရင်းအမြစ်တွေမရှိပါဘူး
လူတွေကို ပြန်လည်လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးပြီး
ခေတ်မီ သစ်ဆမ်း သောသောစက်မှု
လုပ်ငန်းများကို တည်ဆောက်ဖို့
အမေရိကန်အစိုးရက
အမေရိကန်က လုပ်ငန်း တွေမှာ အခွန်တိုးမြှင့်ပြီး ဒီငွေနဲ့
Mexico က အလုပ်သမားများ ကို သင်တန်းပေးဖို့
ကြည့်ရတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး
mm-hmm ။ ဒါဆိုဒီလူတွေ ဘယ်လို ဖြစ်သွားမလဲ?
ဒါတွေက 
တကယ်ကို အခု လောလောဆယ် အဓိက ပါ။
မေးခွန်းတွေတော့ အများ ကြီးဘဲ၊ စာရေးဆရာတစ် ဦး အနေနဲ့  ဘုရားလို
ဘယ်လောက်ထိ ခံစားရသလဲ?
ဖြစ်ပျက်သမျှကိုအားလုံးကိုအပေါ်ကနေ ကြည့်ပြီး
ဒီကောင်းမြတ်တဲံ စာအုပ်တွေထဲမှာကြိုးစားပြီး ဖန်းတီးနေတာ
Right, ဒါမှမဟုတ်သင် က စိတ်ရှုပ်နေပြီး come on ကျတော်ပြောတာကို နာထောင်ပါလို့ပြောချင်သလား?
သင်သိသလိုဘဲ အများပြည်သူနှင့်စကားပြောဆိုမူကို ပြောင်းလဲရန် အချိန်ယူရမယ်
သင်သိသလိုဘဲ
လူသားအားလုံးက နားလည်မူရှိသင့်တာက
ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်အခြားတိရိစ္ဆာန်များနဲ့ ပတ်သက်လို့
ကျတော်တို့ လူသားက ဘုရားသခင်ဖြစ်နေဘီ
ကျတော်တို့က လူသားက
အခြားတိရိစ္ဆာန်များနှင့်

Burmese: 
ဂြိုဟ်တွေရဲ့ ကံကြမ္မာကိုကျတော်တို့ လက်ထဲမှာ ကိုင်ထားပါတယ်
ယခုအချိန်အထိကျတော်တိုက
အလွန်တာဝန်မဲ့သော
ကျေနပ်မှုမရှိသော ဘုရားသခင်များဖြစ်နေတာပါ
ဒီကွာဟချက်ကိုယှဉ် ကြည့်ရရင် အံ့သြစရာပဲ
ကျတော် တို့စုဆောင်းရခဲ့တဲ့ ကြီးမားတဲ့ပါဝါအာဏ နဲ့
ကျတော်တို့ ဘဝ ကို အတော်လေး
စိတ်ကျေနပ်မှုမရှိ တဲ့အချက်ကို ကြည့်ရင်
ကျမတို့က ပိုဘဲလိုချင်တယ် အသက်ပို ရှင်ချင်တယ်၊ အသက်ပိုငယ် ချင်တယ် ဒီလိုပေါ့ ။
ဒါ့အပြင်ဒီအာဏအားလုံးကို
ပိုပြီးပျော်ရွှင်တဲ့ဘ၀နေနိုင်အောင် ဘယ်လိုဘာသာပြန်ရမယ်ဆိုတာမသိရဘူး
ဒါက အလွန်အန္တရာယ်များပါတယ်
သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာလူသားတွေဟာ အာဏအင်အားကို စုဆောင်းတာ  အလွန်ကောင်းမွန်ခဲ့ပါတယ်
ဒါပေမဲ့ သူတို့စုဆောင်းထားတဲ့  အာဏအင်အားကို
သူတို့ဘဝ ပျော်ရွှင်အောင် ဘယ်လို ဘာသာပြန်ရာဖို့ အတွက်တော့အလွန်ဆိုးဝါးတယ်
ကျတော်တို့က  အာဏအင်အား စုဆောင်းလေ
အမွေဆက်ခံရတဲ့ အန္တရာယ်ကပိုကြီးမားလာ လေပေါ့
ဒါတွေက သင် ကျမတို့ စဉ်းစားစေချင်တဲ့ အကြောင်း အရာတွေပေါ့
အလွန်ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ Mr. Harari
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်

Polish: 
zwierząt i planety.
Jak na razie byliśmy
bardzo nieodpowiedzialnymi bogami
i raczej niezadowolonymi bogami.
To niesamowite widzieć tę niewspółmierność
między ogromną władzą, jaką zdobyliśmy
i faktem, że wciąż jesteśmy niezadowoleni
z życia.
-Ciągle chcemy więcej.
Żyć dłużej, być młodszymi i tak dalej.
-Po prostu nie wiemy
jak przekuć tę całą władzę
w szczęśliwsze życie.
To bardzo niebezpieczne.
Tak było przez całą historię. Ludzie są świetni
w zdobywaniu władzy
i są okropni w przekuwaniu władzy w szczęście.
W miarę jak zdobywamy więcej władzy,
niebezpieczeństwo
jest coraz większe.
-I o tym chciałbyś,
żebyśmy pomyśleli.
Dziękuję bardzo Panie Harari.
-Dziękuję.
