Marx bedacht nog een ander idioot idee.
Peterson en Zizek over Marx en kapitalisme
Waarom zou je een ingewikkeld systeem als kapitalisme en de vrije markt centraliseren
En het in de handen van een paar mensen stoppen..
Zonder te specificeren hoe je deze mensen gaat kiezen.
Waarom zouden deze nieuwe mensen het beter gaan doen dan de kapitalisten?
Tenzij je net zoals Marx vindt dat alle kapitalisten slecht zijn en de arbeiders goed.
En kapitalisten geen arbeidsproductiviteit opleveren.
Volgens Marx zou de dictatuur van de arbeiders opeens hyperproductief worden
Dat er genoeg goederen zullen zijn voor iedereen
Mensen zullen zich dan spontaan gaan richten op creatief en betekenisvol werk.
Waar zij onder het verschrikkelijke kapitalisme zogenaamd van ontvreemd zijn...
En op magische wijzen zal zich een utopie openbaren.
Maar is geen enkele indicatie hoe deze hyperproductitiviteit zal ontstaan..
Bovendien zit niet iedereen daar op te wachten. Sommige mensen willen dat niet.
Want mensen zijn verschillend.
Sommigen mensen willen liefde, sommigen willen een sociaal bestaan, sommigen conflict en competitie.
En sommigen in creativiteit.
Maar het idee dat dat het einddoel van de utopische staat zal zijn is belachelijk.
Menselijke hiërarchieën zijn niet gebaseerd op macht.
Biologische en antropologische data is hier helder over.
Macht verwerf je niet primair door het uitbuiten van andere mensen in onze samenleving.
Dat is een erg onstabiele manier van macht te krijgen.
*Publiek lacht*
De mensen die lachen misschien wel.
Moeten we gelijkheid vergeten?
Nee.
Gelijkheid kan naar mijn inzicht ook betekenen:
Een ruimte creëren zodat zoveel mogelijk individuen zich op verschillende wijze kunnen ontplooien.
De paradox is dat kapitalisme ons te erg afstompt tot hetzelfde.
Zo gaan er veel talenten verloren.
Ik zie een simpele gelijkheid van kansen een manier om de verschillen tussen mensen te ontplooien
En zelfs ter vorming van verschillende en geschiktere hiërarchieën.
Ik vind het nogal moeilijk om onze ongelijkheden vandaag de dag te rijmen met onze hiërarchieën van competentie.
Wat voor competentie bedoelt men dan?
In een totalitaire staat wordt je competentie bepaalt op politieke wijze.
Maar succes op de markt is ook geen neutrale indicator voor het bepalen wie competent is.
Maar waarom heb ik het dan toch steeds over communisme?
Waarom blijf ik me vasthouden aan deze vervloekte naam?
Terwijl ik weet en toegeef dat het communisme in de 20e eeuw gefaald heeft.
En tot moordzuchtige bewinden geleid heeft.
Kapitalisme heeft gewonnen
Maar ik claim dat vandaag de dag...
Laten we hierover debateren.
Heeft het globale kapitalisme vandaag de dag niet te grote tegenkrachten?
Wat het er van weerhoudt om nog op deze voet door te gaan.
Ik denk dat deze tegenkrachten er zijn.
De dreiging van ecologische teloorgang...
Nieuwe technische ontwikkelingen en dan vooral op het gebied van biogenetica.
En nieuwe vormen van apartheid.
En dan is er nog de tendens van globale kapitalisme met een menselijke glimlach.
Denk maar aan sociaal bewuste corporale figuren als Bill Gates of George Soros.
Zij praten graag over LGBT-rechten en geven aan goede doelen.
Maar zelfs als je dit doortrekt naar een extremere vorm:
Door onze grenzen open te gooien voor vluchtelingen..
En ze te behandelen als één van ons.
Behandelen we alleen de symptomen.
De oplossing voor het rijke Westen is niet om alle immigranten op te vangen.
Maar om ervoor te zorgen dat geen massale immigratie meer plaatsvindt.
En het Westen moet zich beseffen dat zij hier verantwoordelijkheid in dragen.
Zijn deze veranderingen een utopia te noemen?
Nee. Een werkelijk utopia is denken dat we zullen overleven zonder deze veranderingen.
Dit is waarom ik soms provoceer en roep om een nieuw communisme.
Ik gebruik de term expres om te provoceren.
Maar met betrekking tot al deze onderwerpen: ecologie en digitale controle... eenheid van de wereld.
Moet de kapitalistische markt...
Ondanks haar positieve kanten, die er ook zeker zijn geef ik toe...
Moet de markt gelimiteerd en gereguleerd worden.
Voordat je zegt, dat is een utopie.
Kijk naar hoe de globale markt vandaag de dag werkt.
Ik dacht altijd dat neo-liberalism was een neppe term.
Maar als je goed kijkt zie je dat de staat vandaag de dag een grotere rol dan ooit speelt.
Precies in de rijkste kapitalistische economieën.
De markt is al gelimiteerd, alleen nog niet op de juiste manier om het maar even naïef te zeggen.
En dan nu mijn pessimistische conclusie. Wat gaat er gebeuren?
Ondanks protesten hier en daar zal de mensheid waarschijnlijk verder afstevenen op een apocalypse.
Met een grote catastrofe in het vooruitzicht. Die ons zal wakker schrikken.
Ik accepteer geen goedkoop optimisme.
Dus als iemand mij probeert wijs te maken dat er licht aan het einde van de tunnel is..
Mijn directe reactie is dan: het is waarschijnlijk een trein die onze kant op komt.
Alsjeblieft niet doen.
Want ik hoop werkelijk dat....
En ik hoop dat Jordan het met mij eens is.
Dat wij hier niet zijn voor een goedkope wedstrijd.
Ondanks dat dat het misschien wel is.
Maar wij zijn hier omdat deze onderwerpen ons dicht aan het hart gaan.
Zizek heeft het over de problemen in kapitalisme.
En ik ben me daar wel bewust van.
Ik verdedigde kapitalisme niet per se.
Ik verdedigde het in vergelijking met communisme.
Winston Churchill zei ooit over democratie dat het het slechtste politieke systeem was.
Op alle andere politieke systemen na.
En dat geld ook voor kapitalisme als economisch systeem.
Wat zijn dan die problemen met kapitalisme?
Het verhandelen van elk aspect van ons cultureel leven.
Dat is een goed punt.
Er is iets fouts aan het reduceren van alles tot economische concurrentie.
En kapitalisme duwt ons in die richting.
Vooral met behulp van adverteerders en marketeers.
Desondanks heb ik een bepaald respect voor deze mensen.
Maar dat betekent niet dat alles in het leven terugbrengen tot een transactie wenselijk is.
Maar goed, wat is het alternatief?
Ik hoorde overigens gelijkheid geformuleerd worden als gelijkheid door gelijke kansen.
En niet geformuleerd als gelijkheid door gelijke uitkomsten.
Wat ik als een karakteristiek Marx-idee zie.
Ik ben verleid toe te geven dat ik het op vele punten met je eens ben.
Ondanks je vrij beperkte weergave van de ideeën van Marx.
Maar het is complex om uit te leggen.
Marx had namelijk geen goede theorie over hoe sociale machtsverhoudingen werken.
Zijn oplossing was stiekem een technocratische oplossing.
De samenleving zou bestuurd worden door experts en als een technocratische machine werken.
Maar hij was hier zich op zijn minst bewust van.
Dit is waarom hij zo fan was van de Parijse commune.
Wat juist niet gecentraliseerd was.
Ik verdedig Marx dus niet op dit punt. Maar ik zeg alleen dat hij het zelf open liet.
Maar gezien de tijd laat ik dit nu even.
...
Waar heb je gevonden dat Marx een gelijkheid van uitkomsten wilde?
Er is één passage in zijn kritiek op het Gotha programma, waarin Marx dit direct adresseert.
En hij verwerpt dit idee expliciet als een typische bourgeoisie beschuldiging.
Hij wijst het expliciet af.
Expliciet!
Voor hem is communisme niet een gelijkheid van uitkomsten.
Volgens hem zijn er juist hierarchieen maar niet gebaseerd op een kapitalistische structuur.
Je bent een merkwaardige Marxist om een discussie mee te voeren...
Laat me het uitleggen, want ik bedoel het niet als een belediging.
Maar je bent nogal een bijzonder karakter.
En dat is interessant.
Is dit wel een belediging?
Nee, het is een teken van moed en originaliteit.
En het geeft jou een bepaald temperament, charisma en aantrekkingskracht.
En dat is waarom je jonge mensen zo aanspreekt als een alternatieve rebelse stem.
En dat kan zowel positief als negatief worden uitgelegd.
En mijn vraag is dus eigenlijk.
Je hebt genoeg originaliteit in jouw manier van denken en wetenschappelijke benaderingswijze.
Er is niet echt een reden voor jou om je te verbinden aan deze oude achterhaalde doctrine.
Want als kapitalisme zo beperkt is, dan geldt dat al helemaal voor Marxisme.
Dus je bent een mysterie voor mij in die zin.
Dus dat is mijn vraag.
Heel kort even.
Ik heb in mijn boeken veel kritieken geschreven over traditionele Marxistische ideeën.
Maar weet je wat ik ondanks dat toch waardeer aan Marx.
Niet het Communist Manifesto.
Maar zijn kritiek op het kapitalisme en zijn inzichten in hoe de markt werkt is een uitmuntende prestatie.
En beschrijft accuraat hoe een kapitalistische samenleving functioneert.
En als je het goed leest merk je dat Marx veel opener is over de mogelijke oplossingen.
