Вештачка селекција
Селективното размножување, познато и како вештачка селекција,
е размножување на растенија или животни кое го контролира човекот со цел да се зајакнат некои нивни наследни особини.
Луѓето ова го прават веќе илјадници години,
почнувајќи од првите земјоделски култури добиени од вештачка селекција на сродни диви растенија, и првите припитомени животни, пред околу десет илјади години.
Ова е моментот кога луѓето го смениле начинот на живот од ловци-собирачи до земјоделци,
и повеќе не морало да талкаат во потрага по храна.
Првите култури кои ги одгледувал човекот биле пченица, јачмен, леќа, грашок, ориз и компири.
Во исто време, припитомувањето на животни донело млеко, месо и облека.
Козите, овците и кокошките најверојатно биле првите припитомени животни.
Па потоа и поголеми животни се припитомени, како коњи и волови кои се користеле за орање и транспорт
Земјоделството овозможило да се произведе повеќе храна со помалку труд.
Редовното и предвидливо производство на храна придонело до зголемување на човечката популација и густината на населението.
Луѓето имале време да патуваат, да тргуваат и да комуницираат
Населбите започнале да растат.
Првите села и градови биле близу до полињата.
Цели цивилизации се развиле благодарение на селективното размножување.
Како функционира селективното размножување?
Растенија родители со посакувани особини се избрани од популација со разновидни особини и се користат за вештачко размножување.
Од нивното потомство, растенијата кои имаат посакувани особини продолжуваат да бидат вештачки размножувани.
Ова се потворува со генерации сè додека сите потомци не ја поседуваат посакуваната особина.
Само помислете на сите видови на кучиња што постојат денес.
Сите кучиња се добиени преку вештачка селекција на нивниот предок, волкот.
Посакуваните особини се избрани бидејќи ни се корисни или се привлечни.
На пример: земјоделски култури кои се отпорни на инсекти и болести, и поради тоа имаат поголемо производство, се добиваат преку вештачка селекција на природно отпорни растенија;
животни кои произведуваат повеќе месо или млеко;
кучиња кои се питоми;
големи или невообичаени цвеќиња.
Сите овие особини се добиени преку селективно размножување кое се повторува сè додека не се добие посакуваниот резултат.
Погледнете што им направивме на модерните кокошки за 50 години:
тие се барем четири пати поголеми поради вештачката селекција.
Ако родителите кои ги размножуваме се во крвно сродство, потомството може да трпи негативни последици.
Целото потомство ќе наследи слични гени од двата родители, што значи дека сите поединци ќе имаат слични предиспозиции на некои болести,
и затоа некои болести се поопасни во популациите кои се во крвно сродство.
Поради намалената генетска разноликост, популациите во крвно сродство се поранливи
бидејќи имаат помалку шанси да се прилагодат на промените во животната средина, како што се климатските промени.
Исто така, ризикот да наследи генетска болест предизвикана од рецесивни гени е поголем кај потомството во крвно сродство.
Бидејќи се генетски слични, двата родитела може да се носители на истиот рецесивен ген за генетска болест како што е цистичната фиброза
па потомството има големи шанси да ја наследи болеста.
Белиот тигар е пример за  тоа како многубројни генетски болести може да се акумулираат во една популацијата кога родителите се во тесно крвно сродство.
Со помош на селективното размножување, посакуваните особини постепено се подобруваат со секоја генерација на вештачка селекција.
Денес постои побрз начин да ги добиеме посакуваните особини:
преку генетски инженеринг,
можеме да го пренесеме генот за посакуваната особина директно во организмот.
За генетското инженерство ќе научите во друго видео.
Значи од ова видео научивте за вештачка селекција.
Таа е применувана од самиот почеток на земјоделството и ќе продолжиме да ја користиме и во иднина.
Сепак, треба да ги имаме предвид потенцијалните негативни исходи како што е губење на генетската разновидност
што може да придонесе кон поголема ранливост на болести во домашните видови.
