Naszym kolejnym prelegentem dzisiejszego ranka
jest dr Guido Hulsmann
Dr Hulsmann jest wykładowcą ekonomii
na Uniwersytecie d'Angers we Francji
A dziś będzie mówił o swojej nowej książce
''The Ethics of Money Production''.
Guido...
''The Ethics of Money Production'' to zwięzłe przedstawienie
praw rządzących pieniądzem i systemem bankowym
z punktu widzenia ekonomii austriackiej.
Książka składa się z trzech części.
Pierwsza dotyczy naturalnej produkcji pieniądza,
a zatem w warunkach istnienia wolnego rynku.
Druga część dotyczy inflacji, różnych form naruszania
praw własności, prowadzących do inflacji.
Trzecia jest zastosowaniem analiz
rozwiniętych w dwóch pierwszych częściach
i pokazuje historię systemów monetarnych ostatnich 300 lat.
To zwięzłe przedstawienie tematu
doprowadzone do czasów współczesnych.
Powodem powstania książki był fakt,
że zostałem poproszony przez Acton Institute
jakieś sześć lat temu, żeby napisać książkę o pieniądzach i
moralności, polityce monetarnej i moralności.
Na co przystałem. Byłem bardzo zadowolony z tej możliwości,
bo od jakiegoś czasu chciałem napisać taką książkę.
Po czym to się trochę wymknęło spod kontroli.
To było bardzo ciekawe, jak powiedział Lew.
Pisałem cały czas, a w końcu okazało sie, że książka jest
dwa razy większa niż miała być na początku.
Nie wydaliby jej gdybym jej nie skrócił o te fragmenty,
które według mnie były w książce najciekawsze.
Kazali mi więc po prostu przerobić te rzeczy,
które już były w literaturze dla ich czytelników.
To mi nie odpowiadało, więc się pożegnaliśmy,
a książka została w końcu opublikowana
przez bardzo porządnego wydawcę, jakim jest Mises Institute.
Jestem z tego powodu bardzo zadowolony.
Książka jest dostępna online.
Nie kosztuje nawet dolara. Tylko zero.
To bardzo poręczna książeczka, bardzo dobrze wydana.
Layout zaprojektowany został przez Katy White,
która tworzy wyjątkowo piękne layouty dla Instytutu.
To co tu widzicie to fragment średniowiecznej,
niemieckiej książki prawniczej.
W tamtych czasach to były komiksy.
Książki prawnicze były wtedy komiksami.
Właściwie bez napisów. Mamy tu fragment
z XIII-wiecznego spisu prawa pt: ''Zwierciadło saskie''.
Ta część mówi żeby oddać cesarzowi,
co należy do cesarza, a Bogu, co należy do Boga.
Bóg, w postaci Jezusa jest pośrodku, a po lewej znajdują
się mieszkańcy. Właściwie powinniśmy powiedzieć poddani.
Po prawej znajduje się cesarz, w bardzo dobrym położeniu,
bo nikt nie może na niego patrzeć.
Tak, to były stare dobre czasy!
Moją książkę zadedykowałem Hansowi Sennholzowi.
Ponieważ Sennholz był jedynym
znanym ekonomistą austriackim, który starał się
połączyć analizy austriackie
z chrześcijańskim nauczaniem i punktem widzenia.
Dokładnie to samo usiłuję robić w mojej książce.
Zatem poruszam nie tylko trzy główne wolnościowe
myśli przewodnie szkoły austriackiej na temat
obecnie istniejącego systemu monetarnego,
którego nie potrzebujemy
bo jest alternatywa w postaci systemu prywatnego.
Można oprzeć system monetarny na systemie prywatnym,
zasadach prywatnej własności i kontraktów, umów.
Może więc istnieć system
z konkurującymi producentami pieniądza
i konkurującymi systemami usług bankowych.
Nie potrzebujemy władz zajmujących się ryzykiem systemowym,
nie potrzebujemy banku centralnego i podobnych rzeczy.
Po drugie: Interwencje monetarne nie zapewniają żadnych usług.
Jedyna usługa jaką dokładnie rzecz biorąc
zapewniają to redystrybucja zasobów
dla uprzywilejowanych grup od reszty społeczeństwa.
Ale oprócz tego polityka monetarna
nie tworzy, że tak powiem, wartości dodanej.
Po trzecie nie tylko polityka monetarna i interwencje monetarne
nie tworzą wartości dodanej i wspólnego dobra,
ale tworzą raczej konkretne szkody.
Widać to wyraźnie w 2 przypadkach. Jednym z
nich jest redystrybucja, która zakłóca działanie społeczeństwa
a drugim jest tworzenie czasowych nierównowag
analizowanych w austriackiej teorii cyklu koniunkturalnego.
Mamy więc te standardowe elementy, a później punkt czwarty,
który jest mniej akcentowany w typowych austriackich tekstach
którym jest uwaga, że te interwencje są niemoralne.
Są niemoralne z dwóch powodów.
Po pierwsze są niemoralne wewnętrznie
ponieważ wszystkie są oparte na pogwałceniu praw własności.
W drugiej części książki analizuję szczegółowo różne sposoby,
poprzez które rząd narusza prawa własności, ustanawiając prawa,
na których opiera się produkcja pieniędzy.
Co narusza prawa własności.
Przykładem są monopole, czy prawo
o prawnych środkach płatniczych, które nie uwzględniają
wyborów dokonanych przez użytkowników rynku.
Drugim powodem, dla którego jest to niemoralne
jest sprzeczność z dobrem wspólnym.
Wyrządza konkretne szkody.
Nie wspiera produkcji i konsumpcji w gospodarce,
ale powoduje, że są mniejsze.
Argumenty użyteczności grają tu główną rolę
w naukach ekonomicznych od 200 lat,
stąd taka waga tych argumentów w książce.
Ale to nie wszystko. Są jeszcze inne rzeczy.
Jakie były cele, które postawiłem przed sobą pisząc tę książkę?
Możecie sobie w końcu zadać pytanie: Jaki jest sens
w kupowaniu akurat tej książki na temat
polityki monetarnej z punktu widzenia ekonomii austriackiej.
Mises mówił mniej więcej to samo. Podobnie Rothbard
i inni, Huerta de Soto, nawet Hayek
Oczywiście zgadzam się z tym.
Nie miałem zamiaru wywarzać otwartych drzwi.
To wszystko nie są rzeczy całkowicie nowe,
ale jest tu kilka nowości,
które chciałem szczególnie podkreślić, a których nie można
znaleźć w standardowych, austriackich tekstach.
Kilka, 4 czy 5 najważniejszych rzeczy.
Pierwsza z nich to podkreślenie przeze mnie faktu, że tradycja
ekonomii austriackiej, która sięga znacznie głębiej
niż działalność Carla Mengera.
Poglądy, które austriacy mieli na temat
polityki monetarnej sięgają XIV wieku.
Do bardzo ważnego uczonego tamtych czasów
- Mikołaja Oresme, biskupa ...
(Guido zapomniał ;) - Oresme był biskupem Lisieux)
Oresme urodził się w Caen i był biskupem w pobliskim Lisieux.
Był spowiednikiem króla i autorem pierwszych traktatów
całkowicie poświęconych tematyce ekonomicznej.
Mianowicie produkcji pieniędzy.
Przy okazji stał się inspiracją dla tytułu mojej książki.
Miała ona początkowo nosić tytuł ''Just money''
Gra słów - ''Just money'', czyli ''pieniądze, które są uczciwe''
i ''tylko pieniądze'', nie będące niczym więcej.
Lew Rockwell, który dopiero co się dowiedziałem
pobiera nauki od Judy Thomason,
polecił ''Etykę produkcji pieniędzy'',
bardzo podoba mi się ten tytuł.
Który sięga tradycji Oresme.
Oresme zdecydowanie przeciwstawiał się jakimkolwiek
rządowym manipulacjom przy produkcji pieniędzy.
Typowym sposobem produkcji pieniądza
w tamtym czasie było wybijanie monet.
Oresme uważał, że kiedy się już wybije monetę
i z czasem stanie się ona nikomu nie potrzebna,
można ją wyrzucić i wyprodukować nową monetę.
Ale kiedy ta moneta istnieje nie powinno sie jej zmieniać.
Nie powinno się zwłaszcza obniżać wartości monet.
Odrzucił wszystkie utylitarne usprawiedliwienia takiej manipulacji.
Oczywiście jego argumenty nie były dobrze rozwinięte,
raczej proste, powszechnie zrozumiałe.
Był zdania, że żaden wkład nie mógłby
być osiągnięty przez rząd manipulujący pieniądzem.
To natchnęło cały szereg uczonych,
którzy rozwinęli myśl monetarną w tej samej tradycji.
Tacy ludzie jak Gabriel Biel, Ptolemeusz z Lukki, późni scholastycy
z Salamanki, Juan de Mariana, Martin de Azpilcueta.
Później mamy cały szereg myśli monetarnej, który zaczyna się
w wieku XVIII od Richarda Cantillona
poprzez Davida Hume'a, Adama Smitha,
Davida Ricardo skończywszy na austriakach.
Zatem austriacy są tylko spadkobiercami,
co jest szczególnie wyraźne dziś,
każdy inny jest merkantylistą, czy neomerkantylistą.
Często mówią, że są inspirowani Keynesem,
ekonomią keynesowską, ale prawdziwi
keynesiści tylko odgrzewają doktryny,
które były znane i stosowane już w XVIII wieku.
Szkoła austriacka ma więc długą tradycję.
Ta tradycja od samego początku podkreśla
silny związek między aspektem użyteczności a moralności.
została przywrócona po okresie
zapomnienia przez Murraya Rothbarda.
Drugim celem było skupić się na roli zasad prawnych.
według których produkuje się pieniądze.
Tytuł ''Etyka produkcji pieniądza'' na to wskazuje,
ponieważ w literaturze chrześcijańskiej,
a także w pismach innych religii
znajdujemy wielką ilość traktatów
napisanych na temat moralności pieniędzy.
W większości jednak dotyczą one tego,
w jaki sposób powinniśmy wydawać pieniądze ...
Chociaż w jakich okolicznościach
według keynesistów powinniśmy je zatrzymać? - Nigdy.
Jednak bardzo niewiele mówi się w nich
o sposobie produkowania pieniądza.
A to pociąga za sobą, jak chciałem wykazać,
bardzo ważne następstwa w funkcjonowaniu gospodarki.
Nie chciałem sam siebie powtarzać w mojej książce,
więc nie znajdziecie tam wiele
na temat bankowości systemu rezerw cząstkowych.
Nie znajdziecie wiele na temat bankowości centralnej.
Nie znajdziecie wiele o teorii wyceny za pomocą pieniądza
Nie powtarzam subiektywnej teorii wartości,
wspominam tylko krótko o cenach, wycenie
ponieważ to wszystko było już wcześniej w innych tekstach.
Z drugiej strony podkreślam reguły prawne i inne rzeczy,
których nie analizowali dokładniej Mises i inni.
Na przykład deflację.
Analizuję pozytywną rolę deflacji - sądzę,
że pełni bardzo ważną funkcję społeczną.
Nie zgadzam się w tej kwestii z
profesorem Sennholzem, moim szanownym przedmówcą
że deflacja jest jak przejechanie
po raz drugi martwego człowieka.
Uważam raczej, że deflacja jest
jak wyciągnięcie kierowcy z tego samochodu.
Tak, żeby już nie przejechał następnej osoby.
To rola deflacji.
Zostając przy porównaniach tego rodzaju i takich przenośniach.
Zatem książka nie jest traktatem o pieniądzu,
ale jest czymś więcej niż wprowadzeniem.
Jest tekstem dla średniozaawansowanych,
powiedzmy pomiędzy rothbardiańskim:
''Co rząd zrobił z naszym pieniądzem'',
który jest wspaniałym
i bardzo ważnym tekstem wprowadzającym, a z drugiej
strony ''Teorią pieniądza i kredytu'' Misesa.
Trzecim punktem,
który starałem się podkreślić w książce było
wyjaśnienie ważnych różnic logicznych
w analizie monetarnej. Dotyczy to np.
rozróżnienia pomiędzy produkcją pieniądza,
a produkcją certyfikatów.
W czasie pisania książki odkryłem, że mamy
bardzo rozbudowane pojęcie certyfikatu,
obejmujące zarówno produkcję monet i usług bankowych.
To, co pierwotnie robił bank, wydając certyfikaty pieniężne
polegało dokładnie na wydawaniu tych certyfikatów,
innej formie substytutów,
podczas, gdy to co robiliśmy
w dawnych czasach podczas bicia pieniądza,
polegało na tworzeniu certyfikatów,
które były fizycznie połączone z obiektem monetarnym.
Kolejne wyjaśnienie
dotyczy powstania systemu rezerw częściowych
Rozróżniłem trzy źródła pochodzenia tego systemu.
Są to; spaczenie kredytu bankowego i depozytu,
ale źródłem mogło być
oczekiwanie przyszłej interwencji rządu,
ponieważ rząd często narzucał prawa ...
Jak w słynnej opowieści Rothbarda:
"Dlaczego obrabowałeś bank? Bo tam się pieniądze".
To samo dotyczyło rządów w przeszłości.
Konfiskowały depozyty, bo tam były pieniądze.
Banki wyprzedzając to posunięcie rządu,
pożyczały pieniądze zanim je zdołano skonfiskować.
Punkt czwarty jest jednym z ważniejszych,
znacznie się różni od standardowych tekstów austriackich.
Nacisk na niszczącą rolę pokusy nadużycia.
która wynika z interwencjonizmu monetarnego.
To chyba najmniej dopracowany punkt
w tekstach Rothbarda na temat ekonomii (monetarnej).
Uważam Rothbarda za najważniejszego austriaka,
jeśli chodzi o analizę monetarną.
Na przykład jego książkę:
''Interwencjonizm, czyli władza a rynek'', można
napisać na nowo, stworzyć nową austriacką teorię
na temat interwencjonizmu rządowego,
ale tylko biorąc pod uwagę teorię pokusy nadużycia.
Pełni ona bardzo ważna rolę, podobnie systemy opieki
społecznej i inne przykłady interwencji rządowej,
a w szczególności w polityce monetarnej.
Widzimy to obecnie na rynkach.
To psująca pokusa nadużycia, która zachęca,
tworzy praktyki, inwestycje
i strategie biznesowe,
które w innych warunkach nie mogłyby zaistnieć.
Przynajmniej nie w takim stopniu.
Zatem banki uznały że nie potrzeba więcej
sald gotówkowych skoro ma się Rezerwę Federalną.
Jeśli chcesz coś dziś ukraść nie musisz iść
do banku. Idź gdzie indziej.
Do sklepu spożywczego, czy gdzieś.
Zmniejszyli także zasoby kapitału własnego,
ponieważ jedynym powodem trzymania kapitału jest
ochrona przed oscylacją twoich inwestycji i aktywów.
Jeśli mamy Rezerwę Federalną, która utrzymuje
na stałym poziomie ceny instrumentów finansowych na rynku akcji
i na rynku obligacji, to nie potrzeba gotówki
i ludzie się jej pozbywają.
W wyniku tego rynki finansowe
stają się bardzo delikatne i wrażliwe.
Ostatni punkt miał za zadanie opisać
austriacką analizę historii monetarnej
do chwili obecnej, mniej więcej do roku 2007.
Jest to okres przedkryzysowy.
Jest więc miejsce na dalsze opracowanie
To, co robię polega na analizie dynamiki
naszego obecnego reżimu pustego pieniądza
i wyjaśnienie dlaczego istnieje tendencja do utworzenia
zunifikowanego, światowego sytemu pustego pieniądza.
Sadzę, że książka jest wspaniała, użyteczna
- nie powinienem się tak bardzo chwalić,
jest użytecznym narzędziem dla tych,
którzy chcą poznać coś więcej niż podstawy
którzy nie chcą zostać na tym wstępnym poziomie.
I może zostać użyta w szkołach.
Doktor King używa jej w Benedictine College.
Bardzo mnie to cieszy.
Chciałbym was do tego zachęcić w miarę możliwości.
Jeśli nie możecie jej użyć w ten sposób
może wam służyć jako znak podczas manifestacji
przed wejściem do budynku Rezerwy Federalnej.
Oddajcie Cezarowi, co należy do Cezara,
a Bogu, co należy do Boga.
Dziękuję.
Tłumaczenie: Damian Koniarek
www.mises.pl
