
English: 
welcome to this lecture
on chemical curiosities
I'm gonna start with the liquid in this container
and I just pour some into this cylinder
since it's a nice
bright red color
let's see what happens
if I keep pouring
I think you can see every time I pour out the
liquid I seem to get a different color
so, in the dictionary
the word curious
is defined to mean something which is
puzzling or surprising or unexpected

Dutch: 
Welkom bij deze lezing over chemische bijzonderheden.
Ik begin met de vloeistof in deze kan, die ik in deze cilinder ga gieten.
U kunt zien dat het een mooie rode kleur is.
Laten we kijken wat er gebeurt als ik blijf gieten.
U ziet dat elke keer als ik de vloeistof giet, ik een andere kleur krijg.
In het woordenboek betekent het woord bijzonderheid...
iets al merkwaardigheid, verrassend of onverwacht.

Dutch: 
Deze demonstratie lijkt op het eerste gezicht vrij merkwaardig,
totdat we ons realiseren dat de cilinders niet leeg waren.
Elke cilinder bevatte namelijk een kleine hoeveelheid van een stof die reageerde met de vloeistof...
in deze kan.
Dat gaf een verandering van kleur, waar we zo dieper op in zullen gaan.
We kijken eerst naar de kleurloze vloeistoffen in deze twee bekers.
Laten we kijken wat er gebeurt als ik de vloeistof in deze beker...
in de andere beker giet.
Opnieuw zien we een verandering van kleur; het wordt een steeds donker wordend blauw.
Maar als ik blijf gieten...
gaat het weer weg. Dat is vrij vreemd. Het lijkt alsof...
er een chemische reactie begon die een verandering van kleur opleverde,
maar toen van gedachten veranderde en weer terugging. Maar gebeurde dat ook?
Ging die reactie echt terug?
De chemie achter deze demonstraties is gebaseerd op het simpele idee dat elke stof...

English: 
and this demonstration might
seem rather puzzling at first
until we realize that the cylinders
were not empty at the start
each of them had a little speck of
chemical which reacted with the liquid
in this container
and it produced a color change and we'll look at
the chemistry of that in just a moment
let's have a look at the liquid in
these two beakers they are both colorless
let's see what happens when I
pour the liquid from this beaker
into this one
so again we see a color change it's turning
blue, the blue is getting darker
as i keep pouring
goes away again
thats also rather odd
it seems as if
a chemical reaction began
and produced the color change
and then it sort of changed its mind and went
backwards so did it go backwards did that chemical
reaction go backwards
so the chemistry of these demonstrations
is based on a simple idea which is that

English: 
every substance can be thought of is either an acid
or an alkali and if it's neither if
it's sort of in the middle
we say that it's neutral now we can use
certain substances to tell us whether a
material is acid or alkali
and probably one of the most famous
of these is called litmus
so litmus is a material which
is red in acid conditions
and its blue in alkali
conditions and there are lots of other
indicators. I normally used in this
experiment was called universal
indicator this has a range of different
colors it's red when things are strongly
acidic
in the middle where things are neutral its green
and in strongly alkaline conditions its
purple
and this experiment is based on an
indicator called thymolphthalein.
which is colorless
in acid and its blue
in alkaline conditions so these
cylinders had different amounts of acid
and alkaline in them producing the various
different colors
in this experiment the first beaker
had a mixture of thymolphthalein
and some acid and the second
Beaker had some alkali

Dutch: 
ofwel een zuur is...
ofwel een base. Als het geen van beide is, dus als het in het midden zit,
dan zeggen we dat het neutraal is. We kunnen verschillende stoffen gebruiken om te zien of...
iets een zuur of een base is.
De bekendste is waarschijnlijk lakmoes.
Lakmoes is een stof die rood is in een zuur...
en blauw is in een base. Er zijn echter meer van dit soort indicatoren.
Degene die ik gebruikte in dit experiment was een universele indicator...
die verschillende kleuren kan laten zien. Het is rood in sterke zuren,
 
in het midden, als het neutraal is, is het groen en in een sterke base is het paars.
 
Dit experiment was gebaseerd op een indicator die thymolftaleïne heet en...
die kleurloos is in een zuur en...
blauw wordt in een base.
Dus in de cilinders zaten verschillende hoeveelheden van zuren en basen, die daardoor de verschillende...
kleuren opleverden.
In dit experiment zat in de eerste beker een mengsel van thymolftaleïne en een zuur...
en in de tweede beker zat een base.

Dutch: 
Het idee hierachter is dat als een zuur reageert...
met een base, dit een zout en water oplevert.
Het zijn dan een soort tegenpolen die elkaar uitschakelen.
Toen ik de vloeistof begon te gieten,
gingen het zuur en de thymolftaleïne uit deze beker in de base in de andere beker.
De base schakelde snel het zuur uit, waardoor de thymolftaleïne nu in een base terechtkwam...
en daardoor blauw kleurde.
Maar als ik blijf gieten, blijf ik meer zuur toevoegen.
Dat neutraliseert de base en zodoende wordt deze vloeistof ook een zuur.
 
Daardoor werd de thymolftaleïne weer kleurloos.
Deze reactie ging dus niet terug,
maar was juist dezelfde reactie die door bleef gaan.
We kunnen ons nu afvragen of er een chemische reactie is die teruggaat.
Kunnen chemische reacties wel echt teruggaan? Dat is eigenlijk een heel interessante vraag.
Het is een vraag waarop...
we gedurende deze lezing een aantal keer terug zullen komen.
Maar ik laat jullie nu eerst een ander voorbeeld zien...
van een reactie die gebruik maakt van de universele indicator. In deze cilinder

English: 
and the key to this
is that when acid
mixes with alkali they
react to produce a salt
plus water so they are sort of opposites
they kind of cancel each other out
so as I started to
pour the liquid the
acid and final fehling from
here went into the alkali
the alkali quickly cancelled out the
acid so the final fehling is now
an alkaline solution that turns blue
but as I keep on pouring I'm
adding more and more acid
its neutralizing the alkali and
eventually this beaker becomes acid
as well
and the final fehling goes back to being
colorless so this reaction was not going
backwards it was just
the same reaction
all along we could ask is there a
chemical reaction that goes backwards
can chemical reactions go backwards at
all well it turns out to be a really
interesting question
and it's a question
that we gonna come back to several times
during the course of this lecture
but let me just show you
now an other example
of a reaction involving universal
indicator and it's this column of water

English: 
which has universal indicator and also a
little bit of sodium hydroxide which is
alkaline
and so it's turned it this sort of bluey
purple color I'm gonna add some acid
we should see it go through a
sequence of colors rather like these
now the particular acid that i'm gonna use
is acid that's going to be made
in the water from
carbon dioxide
so, in this beaker I have carbon
dioxide but it's frozen its at
-79 degrees centigrade it's become
a solid we call this dry ice
because when it warms up it doesn't melt to a 
liquid it goes straight to the gas its
always dry
so when  I add the dry
ice to the water
it will react with the water to
form an acid called carbonic acid
thats the same stuff that's in fizzy drinks thats
what gives the the fizzy drinks that fizz
so let's see what happens
when I add this now
watch for the color changes

Dutch: 
zit universele indicator en een beetje natriumhydroxide, wat een base is.
 
Daardoor is het nu een beetje blauw/paars gekleurd. Ik ga nu wat zuur toevoegen.
We zouden het nu door een reeks van kleuren moeten zien, vergelijkbaar met deze cilinders.
Het zuur dat ik gebruik, is een zuur dat gemaakt zal worden...
in het water door koolstofdioxide te gebruiken.
In deze beker heb ik koolstofdioxide, maar het is bevroren.
Het is nu -79 graden Celsius waardoor het een vaste stof is die we droogijs noemen.
Als dit opwarmt dan smelt het niet tot een vloeistof, maar gaat het direct naar een gas.
Het is dus altijd droog.
Als ik dit droogijs in het water doe,
dan zal het daarmee reageren en een zuur vormen dat we koolzuur noemen.
Dat is hetzelfde spul dat in frisdrank zit. Dat geeft frisdrank zijn bubbels.
Laten we kijken wat er gebeurt als ik dit toevoeg.
En kijk goed naar de kleurveranderingen.

Dutch: 
U zou die reeks van kleuren moeten zien.
 
In al deze reacties tot nu toe, hebben we twee stoffen gemixt...
die een chemische reactie aangingen die tot een verandering van kleur hebben geleid.
Laten we nu naar deze fles kijken. In deze fles...
zit een kleurloze stof, maar als ik hem schud...
dan kleurt het blauw.
Dat is verrassend omdat het niet lijkt alsof we stoffen mengen.
Ik schudde alleen een enkele vloeistof.
Hier is een andere fles met hetzelfde idee. Het is een gele vloeistof...
die rood kleurt als ik hem schud.
En als ik hem echt goed schud, dan kleurt hij groen.
Er is hier nog iets verrassends aan. Als we blijven kijken,
dan zal het groen weer rood worden.
En als we hier kijken, dan zal het blauw weer kleurloos worden.

English: 
you should see that sequence
of different colors
okay
so in all the reactions we've seen
so far we mix two things together
it produced a chemical reaction
which gave rise to a color change
so let's have a look at
this flask. This flask has
a a colorless liquid in,
but if I shake the flask
it turns blue
that's a bit surprising because i didn't  seem
to be mixing two things together I was
i was just shaking up a single liquid
here is another flask it's a similar
idea this is a yellow liquid
if I shake it it turns red
if we gave it a really
good shake it turns green
there is something else rather surprising
about this as well. If we keep watching
the green is turning back to red
and if we look here the blue is
turning back to being colorless

English: 
infact the red will go back to being
yellow so it's going back through that
sequence of colors again
what's more I can even repeat it so If I
shake it again goes back to being blue
shake this again goes back
to being red and so on
if I wait it will go back so again it
looks as if we have a chemical reaction
that's going backwards but 
the first mystery
is why do we have a color change at all
I didn't seem to be mixing two things
together
what we have to remember of course is
that this flask not only contains
water but it contains a gas
in fact the gas is just air
and air of course is a
chemical and when I shake
the flask I'm mixing
oxygen from the air
with the liquid and that's
producing the chemical reaction
so the next question is did this
chemical reaction then go backwards
as it fades from blue to colorless is it
a chemical reaction that"s going backwards
well unfortunately it is'nt because
what's happening is there's a second
chemical reaction taking place

Dutch: 
Sterker nog, het rood hier zal vervolgens weer geel worden. Het gaat dus terug...
door die reeks van kleuren.
Ik kan dit gewoon herhalen. Als ik het nu weer schud, dan zal het weer blauw worden...
en als ik deze schud, dan zal dit weer groen worden.
Als ik wacht, dan zal het weer teruggaan. Dus het lijkt alsof we een reactie hebben...
die echt teruggaat. Maar het eerste mysterie is eigenlijk...
waarom we überhaupt een reactie hebben. Het leek niet alsof ik stoffen mengde.
 
Wat we moeten weten, is dat deze fles natuurlijk niet alleen water bevat...
maar ook een gas. Het gas is gewoon lucht.
Lucht is natuurlijk een stof en als ik de fles schud,
dan meng ik zuurstof uit de lucht...
met de vloeistof en dat geeft de reactie.
De volgende vraag is dan of deze reactie echt terugging...
toen het verkleurde van blauw naar kleurloos.
Helaas is dat niet zo, want wat er gebeurde...
is dat er een tweede reactie plaatsvond.

Dutch: 
Deze fles bevat een kleurmiddel genaamd methyleenblauw.
Als het reageert met zuurstof, dan gaat het van kleurloos naar blauw.
In de fles zit ook wat glucose en dat zorgt ervoor dat het methyleenblauw...
 
langzaam van blauw weer naar kleurloos gaat.
Dit is hetzelfde idee, maar dan met indigokarmijn.
Dus opnieuw hadden we geen reactie die terugging,
maar we blijven zoeken naar zo'n reactie tijdens deze lezing.
In alle reacties tot nu toe hebben we twee stoffen gemengd...
en kregen we vervolgens een verandering van kleur. Laten we nu kijken wat er gebeurt als ik...
deze twee kleurloze vloeistoffen meng. Allereerst noemen we dit apparaat een magnetisch roerapparaat.
 
Het laat een kleine magneet draaien en hij mengt op die manier de vloeistoffen. Ik gebruik dit...
omdat ik geen zin heb om zelf met de hand te roeren.
We hebben nu een kleurloze vloeistof die geroerd wordt. Ik ga nu deze tweede kleurloze vloeistof...
toevoegen en kijk dan goed of u een verandering van kleur kan zien.

English: 
this flask contains a dye
called methylene blue
when it reacts with oxygen it
goes from colorless to blue
but also in the flask there is some glucose
and that glucose slowly turns methylene
blue
from blue-color back to being
colorless this is the same idea
but with the different material
called indigo carmine
so again we didn't have a
chemical reaction going backwards
but we're gonna keep on looking for such
a reaction as we go through the lecture
so in the reactions we've seen so
far then we mix to things together
and we got a color change so let's
have a look at what happens when i mix
these two colorless liquid together so
first all this machine is just called a
magnetic stirrer
it just spins these little magnets and keeps
the liquid stirring it's just because i'm too
lazy to stand here
stir them by hand
so if a colorless liquid being stirred
i'm gonna add a second colorless liquid
and watch closely and see if you
can detect a color change

Dutch: 
Blijf goed kijken.
(Publiek is verrast)
Ok (lachend)
Inderdaad erg vreemd. We mengden deze twee vloeistoffen en het leek alsof...
er geen reactie plaatsvond.
Het stond daar gewoon ongeveer 10 seconden en plots reageerden de stoffen.
Dat lijkt inderdaad vreemd en verrassend, maar wat er werkelijk gebeurde was...
dat er eigenlijk twee verschillende reacties plaatsvonden...
in deze beker.
De eerste reactie was vrij langzaam.
Het was een reactie tussen twee stoffen die samen jodium maakten.
Bedenk nu dat er bij deze reactie langzaam jodium in deze vloeistof kwam.
 
De jodium zou normaal gesproken een bruine kleur geven,
maar u kunt de jodium niet zien omdat...
er een tweede reactie met een andere stof plaatsvond in deze vloeistof.

English: 
so keep watching
(Audience surprised)
okay  (Laughing)
very strange, very strange indeed, we mixed
these two chemicals and it seemed as if no
reaction took place
we just sat there for 10 seconds
and then suddenly it reacted
now that seems very odd very surprising but
what was really going on
what's really going on is that there
are actually two different chemical
reactions taking place
inside this beaker
the first reaction was
quite a slow reaction
it was a reaction between two
chemicals that produced Iodine
so imagine this reaction taking place
and slowly releasing iodine into the
solution
now the iodine would
appear as a sort of brown color
you can't see the iodine
because there's a second
chemical reaction taking place
there's a material in the solution

Dutch: 
Die stof reageert heel snel op de jodium en het neemt alle jodium direct op zodra het gemaakt is.
Het geheim is dus om er voor te zorgen dat er van die tweede stof...
niet veel in de vloeistof zit. De jodium wordt dus langzaam gemaakt...
en wordt direct opgenomen door de tweede stof zodra het vrij komt.
Als die tweede stof opgebruikt is na ongeveer 10 seconden...
dan zal het eerste beetje jodium dat ontstaat in de vloeistof blijven zitten.
Omdat jodium lastig te zien is voor de mensen achterin, hebben we een kleine hoeveelheid...
zetmeel toegevoegd.
De jodium reageert met het zetmeel en dat geeft die donkerblauwe kleur die bijna zwart lijkt.
We noemen dit een klokreactie.
Nu u weet hoe dit werkt, kunnen we kijken naar dit experiment.
Dit maakt gebruik van drie kleurloze vloeistoffen. Ik giet eerst deze vloeistof...
bij deze tweede vloeistof en daarna giet ik alles bij deze laatste vloeistof. Kijk nu weer goed.
 
Dit is dus een soort twee-staps-klokreactie en ik laat het aan u over...

English: 
which is reacting very quickly with the iodine and
it's absorbing the iodine as soon as it's produced
and the secret to this is to
arrange that second material
is in short supply so the iodine is being produced slowly
is being mugged up by the second
material as soon as it's produced
when that second material runs out
after about 10 seconds or so
the next little piece of iodine to
be produced remains in solution
because the iodine is a bit hard to see
from the back of the room we've added
some starch
the iodine reacts with the starch and produces a
very dark blue color that appears to be
almost black okay so thats
called a clock reaction
so now you understand how that one
works. Have a look at this one
this involves three color
solutions so I poured out one
into there and I pour this
into here again watch closely
okay
so thats a sort of  two-stage clock
so i leave you to think about how

Dutch: 
om te bedenken hoe dit werkt. In de reacties tot nu toe...
hebben we stoffen gemengd en weten we dat er een reactie plaatsvond omdat er een verandering...
van kleur plaatsvond.
Maar er zijn meerdere manieren waarop een reactie plaats kan vinden.
Eentje daarvan is een verandering van staat. De staat van een stof...
houdt in dat iets vast, vloeibaar of een gas is. Dus als iets van vast naar...
vloeibaar gaat of van...
gas naar vast, dan verandert de staat. Ik zal u een voorbeeld van een...
reactie laten zien waarbij de staat verandert.
We gebruiken deze twee vloeistoffen. Ik heb een rode en een kleurloze vloeistof.
Wat ik ga doen is om de kleurloze vloeistof...
voorzichtig op de rode vloeistof te gieten...
en zo twee lagen te maken.
Wat ik wil dat er gebeurt is dat de kleurloze vloeistof...
op de rode vloeistof blijft drijven...
in twee aparte lagen. Ze mengen niet, dus dat is goed gegaan.

English: 
that one might be working so in
the reactions we've seen so far then
we mix chemicals together and we know that a
reaction has taken place because we had
a change of color
but there are lots of other ways that a
chemical reaction can show up
and one way is called a change of state so the state of something
just means whether it's a solid or
liquid or gas so something turns to a solid
to liquid or from a
gas to the solid then it's changed state
so we show you an example
of a chemical reaction that involves a change of state so
we will use these two liquids i have a  red
liquid and a colorless liquid
what I'm going to
do is to pour the
colorless liquid onto the
red liquid very carefully
and try to make two layers
so what I want to happen is for the
colorless liquid to be floating
on top of the red liquid in
in separate layers that they don't
mix so that's worked quite well

Dutch: 
Wat ik nu heb is twee vloeistoffen op elkaar...
en waar zij elkaar raken vindt een reactie plaats.
Zij maken een vaste stof...
daar waar zij elkaar raken en wat ik kan doen is om...
die vaste stof er uit te halen.
Op het moment dat ik het uit de beker trek...
zorgt dat ervoor dat de twee vloeistoffen elkaar weer kunnen raken...
en dus reageren ze opnieuw en maken ze meer van de vaste stof. Als ik nu voorzichtig...
deze stof uit de beker trek.
Ik trek nu meer van deze stof omhoog en dat zorgt dat er vloeistoffen elkaar weer raken en...
meer van de stof te vormen.
De stof die we nu maken is nylon. Dus terwijl ik praat maken we nylon...
en als ik voorzichtig blijf...
dan kan ik blijven draaien en deze lange, dunne draad nylon blijven maken...
totdat we natuurlijk geen vloeistoffen meer overhebben. Dit is dus een voorbeeld van een reactie...

English: 
so what i've got now is one liquid
floating on top of another
and where they meets they undergo
a chemical reaction
and they're actually making a solid
a solid material is  formed
where the two liquids
meets what I can do is to
fetch out some of this solid material
and as I pull it
out of the beaker
of course it allows the two
liquids to meet each other again
and so they react again to form more
of this solid so if I'm careful
so as I wind
I'm pulling up this material and it
allows the two liquids to meet again and it
forms more this material
and this substance that's being formed is
actually nylon so we're making nylon
as I speak and if I'mcareful
I'd be able to just keep on turning this
and making this long thread of nylon
atleast until we run out of solutions. Okay so that's an example of a chemical

English: 
reaction
that involves a change of state. So let's
have a look at another reaction
that involve a change of state and
for this i'd like a volunteer please ...
who would like to volunteer
you are very keen, common, lets have
a big hand for our
volunteer, you would like to stand
there, put those on
what's your name ? Dylan. Dylan, alright
you stand just there
we gonna do some chemistry we  gonna
make a solid alright I'm gonna start of with a
flask
that contains a solution
of silver nitrates
and I'm going to
add a little bit of
ammonia now when i add the ammonia
you see that it's forming
a sort of brown color
now keep on adding the
ammonia and then in a minute
brown color should disappear
that's disappeared isn't it
now what I'm going to do is to add
some sodium hydroxide

Dutch: 
 
waarbij er een verandering van staat plaatsvond. Laten we nu kijken naar een andere reactie waarbij...
dat gebeurt en hiervoor heb ik een vrijwilliger nodig.
Wie wil er graag vrijwilliger zijn?
Jij wilt erg graag, kom maar naar voren. Graag een applaus voor onze vrijwilliger.
Als jij hier wilt gaan staan en deze bril op wilt doen.
Wat is jouw naam? -Dylan.
Ok, Dylan, blijf hier maar staan.
We gaan wat chemie doen. We gaan een vaste stof maken. Ik begin met deze fles...
 
waarin een oplossing van zilvernitraten zit.
Ik ga een kleine hoeveelheid ammonia toevoegen...
en als ik dat doe...
dan zie je dat dat een bruine kleur oplevert.
Ik blijf ammonia toevoegen en...
vrij snel zal de bruine kleur verdwijnen. Het is nu helemaal verdwenen.
Nu ga ik natriumhydroxide toevoegen...

English: 
that's now formed a sort of very
dark brown almost black material
so now I'm going to add more ammonia
and again I'm going to add ammonia untill
the liquid goes back to being colorless
It takes a moment or two
there we go and then finally
I'm going to add some glucose
so there's the glucose
I'm gonna put the lid on
with a clip-on I'm gonna give it to you Dylan and I want you to hold that
and I want you to give it a really good shake that's
it really hard shake that's good
that's it keep shaking that's it
so what's happening inside this flask now is
there's a chemical reaction taking place
and it's forming a
solid and the actual material
that it's forming is silver
we're making pure silver metal
keep shaking

Dutch: 
en dat levert een donkerbruine, bijna zwarte vloeistof op.
Ik voeg nu weer ammonia toe...
en opnieuw zal de vloeistof naar teruggaan naar kleurloos.
Dit duurt eventjes.
Daar is het dan. Als laatste ga ik wat glucose toevoegen.
Nu dat er in zit, doe ik de stop op de fles...
en doe ik er een clip omheen. Ik geef het nu aan jou Dylan en ik wil graag dat jij...
het nu erg goed gaat schudden. Schudt het maar goed.
Zo gaat het goed, blijf maar schudden.
Wat er nu gebeurt in de fles is dat er een reactie plaatsvindt...
waarbij een vaste stof gemaakt wordt...
en die stof is zilver. We maken nu puur zilver metaal.
Blijf maar schudden.

Dutch: 
Het duurt ongeveer drie kwartier, is dat goed? (Publiek lacht). Het duurt eigenlijk een minuut of twee...
maar hoe harder je schudt, hoe beter het werkt. Dus blijf schudden, maar laat het niet vallen.
We maken nu dus zilvermetaal, atoom voor atoom...
en u kunt zien dat het al flink zwart begint te worden. Dat komt doordat erg fijn zilver...
eigenlijk zwart van kleur is.
Wat we hopen dat gebeurt is dat over ongeveer een minuut...
die zilveratomen aan de binnenkant van de fles gaan plakken...
en terwijl dat er langzaam meer worden...
moeten we zilvermetaal gaan zien in de vorm van een spiegel...
aan de binnenkant van de fles.
U kent die versieringen wel tijdens de Kerst, die glimmende kerstballen.
 
Die zijn gemaakt met dezelfde chemische reactie. Die glimmende kerstballen...
waarbij de binnenkant een laagje zilver heeft, worden op dezelfde manier gemaakt.
Het gaat goed.
Mag ik even snel kijken? We zijn er bijna, nog heel even. Het ziet er nog iets te donker uit.

English: 
it takes about three quarters of an hour is
that okay (Audience laughing) ... it does actually take a minute
but the harder you shake the better it
works so keep shaking don't drop it.
okay so metal silver metal is
being formed an atom by atom
and you can see it's all going quite black
that's because very finely divided
silver is actually
black in color
what we're hoping is gonna happen
over the next minute or so
is that those particles of silver will start to stick to the walls
of the flask
and as they build up
we should see a silver metal in the form of a mirror
building up on the
inside of the flask and
you've all seen those sort of decorations
you get it in Christmas those spheres that are
shiny
and they are made using this chemical
reaction little balls of glass
and the inside is coated with
silver using this kind of chemistry
doing really well okay
so I have quick look
almost there keep going a little bit
longer so it looks a little bit dark

Dutch: 
Prima.
Ok, geef het maar weer aan mij.
Ik haal de clip er af en de stop er uit.
Even afspoelen.
De resterende chemicaliën giet ik weg...
en ik spoel de fles schoon met wat...
gedestilleerd water.
Dat doe ik een tweede keer...
en een derde keer.
 
De stop er weer in, even afdrogen...
en de clip er weer op. Nog even poetsen.
En als jij het nu bij de nek wilt beethouden en als we er een camera bij kunnen halen...
en kijk eens... we hebben een mooie zilveren spiegel.

English: 
excellent
alright give it back to me
then right let me take the
clip off you take out the stopper
just wash that off and
I pour out the
remaining chemicals
and then I'm going to
rinse this out with
distilled water
and I'm going to add a second time
third time there we go
and just look at that one
let's dry this off and
then clip back on
and if you like to just
give that a little polish
if you'd like to hold it up by the neck that's
it and if we bring a camera in
and have a look at this and we've got a
lovely silver mirror there we go

Dutch: 
Ik zal deze afdoen en jij mag die spiegel als souvenir mee naar huis nemen.
Je mag weer terug naar je plaats. Nog even een applaus voor onze vrijwilliger.
Dat was dus een reactie waarbij de staat veranderde...
en ik wil u nu nog een voorbeeld laten zien...
van een reactie.
Opnieuw gaan we van een vloeistof naar een vaste stof.
In deze fles zit een...
oplossing van natriumacetaat.
Dit natriumacetaat is vloeibaar zoals u kunt zien, maar het zou erg graag vast willen worden.
Het zou graag in een kristal willen veranderen,
maar het heeft een beetje hulp nodig om op gang te komen...
en die hulp komt van kleine kristallen van vaste natriumacetaat...
op deze schaal. Let goed op wat er gebeurt als ik de vloeistof...
op de kristallen giet. U ziet dat als de vloeistof
de kristallen raakt, het direct verandert in een vaste stof.

English: 
ok what I'm gonna do is give that to you. Take  that to home
and you can go back to your seat,
lets have a hand for our volunteer
ok so that's an example
of a chemical reaction
the produces a change of state and I
want to show you another example of
a chemical reaction
again this is going to go from
being a liquid to being a solid
so in  this flask I have a solution
of sodium acetate and
this sodium acetate is a liquid as you can see, but it would very much like to be a solid
it would like to turn
into a crystal
but it needs a sort of an excuse
to get going and the excuse
is gonna be some little crystals
of solid sodium acetate
in this dish so watch what
happens if I pour the liquid
onto the crystals I think
you can see that the liquid
as soon as it touches the
crystals is turning into a solid

Dutch: 
En met een beetje geluk kunnen we een chemisch standbeeld maken.
 
Het lijkt te werken. Dus dit is een natriumacetaat standbeeld.
Gek genoeg heeft dit ook nog nut.
En dit is dat nut.
Dit is een handschoenwarmer en het bevat dezelfde vloeistof als in de fles.
Het is dus ook natriumacetaat...
dat graag vast wil worden.
Maar het heeft dus wat hulp nodig...
en die hulp is dit metalen schijfje.
Als ik dit schijfje heen en weer beweeg, dan is dat genoeg om...
het proces aan de gang te krijgen. En hier zien we hoe...
het inderdaad verandert en terwijl het dat doet,

English: 
and with a bit of luck we can
make a sort of chemical sculpture
seems to be working
okay so that's a sort of
sodium acetate sculpture
now what we've learned is that this actually has a
practical application in this is the
practical application this is something called a hand warmer
and it's a plastic patch and it contains
exactly the same liquid as in this flask
this is a solution of sodium acetate
and it would like to turn into a
solid it would like to turn into a crystal
but it needs some excuse to
get going and the excuse
is this little metal
disc and if I just
flip this disc backwards and forwards
that should be enough just to start the
crystallization and
there it is and we can see the
liquid turning into a
solid as it does so

English: 
its actually getting warm
so it's actually giving off heat
and there it is it has turned entirely into
crystals it's become quite
warm in the process
and I can put that inside my glove
and keep my hands warm for
half an hour or so and then I can take
this and put it into boiling water for a
couple of minutes
the crystals will turn
back into a liquid
I can allow it to cool and that'll stay as
a liquid that will stay like that for weeks
or months
until I'm ready to use it again
we can use it thousands of times
okay so that's sodium acetate
it's a sort of chemical sculpture
I'm gonna show you now another way
to make a chemical sculpture and
chris has been preparing
this this beaker contains
a mixture of para nitro acetanilide
and sulfuric acid and chris
has been warming it up
and when it's hot enough
it will undergo a reaction in which
this liquid will turn into a solid

Dutch: 
wordt het warm.
Het geeft dus warmte af.
Het is nu volledig in kristallen omgezet en...
ik kan dit in mijn handschoen doen om zo mijn handen warm te houden...
voor ongeveer een half uur. En ik kan dit in kokend water doen...
voor een paar minuten...
en de kristallen zullen dan weer vloeibaar worden.
Als ik het af laat koelen dan blijft het zo...
voor weken of maanden...
totdat ik het weer wil gebruiken. En ik kan het duizenden keren gebruiken.
Dat was dus natriumacetaat.
Ik wil u nu een andere manier laten zien om een chemisch standbeeld te maken.
Chris heeft dit voorbereid en in deze beker...
zit een mix van paranitro-acetanilide...
en zwavelzuur. Chris heeft...
dit verwarmd...
en als het warm genoeg is, zal het een reactie ondergaan waarbij de vloeistof vast wordt.

English: 
this makes quite a bit of smoke so we've got
this special hood that will suck away
the smoke from the reaction
here it goes

okay so that's a chemical reactions
that involves a change of state
so we've seen lots of chemical reactions now
in this lecture we've seen reactions
that
produced color changes we've
seen reactions that produce
changes of States and we're asking
ourselves the question
could a chemical reaction go backwards
you may have seen several reactions that appear
to be going backwards
but when we understood them a
bit more carefully we realize no they
weren't going backwards
so we'd still like to understand whether
a chemical reaction could ever go
backwards
now to do that we first of all have
to ask why does a chemical reaction
happen at all

Dutch: 
Dit maakt behoorlijk wat rook, dus we hebben deze kast die...
de rook wegzuigt.
 
(Publiek applaudiseert)
Dat was dus een reactie waarbij de staat veranderde.
We hebben nu reacties gezien waarbij...
 
kleurveranderingen optraden en...
veranderingen van staat. We stellen onszelf de vraag...
of een reactie terug kan gaan. U heeft reacties gezien waarbij dat leek te gebeuren,
 
maar nu we ze beter begrijpen, weten we dat ze niet teruggingen.
 
We willen dus nog steeds weten of een reactie daadwerkelijk terug kan gaan.
 
Om daar achter te komen, moeten we eerst weten waarom reacties plaatsvinden.
 

English: 
why the chemical reactions happen in the first place
but to understand that we're gonna
look at some very simple chemistry
and it's the combustion
of hydrogen so Chris
has filled a balloon
with hydrogen gas
and we're gonna set fire to the baloon
and what will happen is the hydrogen
will react with the oxygen in the air
and that will produce a small quantity
of water vapor and it will also
release some energy
okay so this is the reaction
of hydrogen with
the oxygen from the
air here we go
okay so can we just have a show of  hands
can you put your hand up if you enjoyed that
demonstration
its quite a few can you put your hand up
if you'd like to see a slightly bigger one

Dutch: 
Waarom gebeurd dat eigenlijk?
Om dat te begrijpen, gaan we kijken naar makkelijke chemie...
en dat is de verbranding van waterstof.
Chris heeft een ballon gevuld met waterstof...
en die gaan we in de brand steken. Wat er gaat gebeuren, is dat de waterstof...
gaat reageren met de zuurstof in de lucht...
en dat gaat waterdamp opleveren...
en er gaat ook energie bij vrijkomen.
Dit is dus de reactie tussen waterstof...
en de zuurstof in de lucht.
Wil iedereen die dit leuk vond zijn hand opsteken?
 
Dat zijn behoorlijk wat mensen. En wie wil er graag een iets grotere variant zien?

English: 
okay that's everybody
alright come on Chris
okay now the last
balloon may have quite a pop
this one is going to make an even
louder pop quite a loud bang in fact
I'm standing quite close to this so
I'm gonna wear my ear defenders
what you might like to do is to cover
your ears for this one because it could
be fairly loud
okay we'll bring down the lights
this is the reaction of hydrogen
with oxygen

Dutch: 
Dat is dus iedereen.
De vorige ballon liet een knalletje horen...
maar deze gaat een flinke klap maken.
Omdat ik er dicht bij sta, gebruik ik deze oordoppen.
Wat u kunt doen is om uw oren te bedekken,
want het kan vrij luid gaan worden.
 
De lichten kunnen uit.
En dit is dus de reactie tussen waterstof en zuurstof.

Dutch: 
 
U zult gemerkt hebben dat er energie vrijkwam.
Overduidelijk.
We hoorden het geluid, we zagen de vlam, ik voelde de warmte...
en de eerste rij waarschijnlijk ook.
Er kwam dus energie vrij. En wat er gebeurde...
is dat de startmaterialen, waterstof en zuurstof,
in een staat van hoge energie waren.
En door de reactie zijn ze naar een staat van lage energie gegaan.
De totale hoeveelheid energie in de wereld is altijd gelijk, er kan geen energie gemaakt...
of vernietigd worden,
dus dat verschil in energie kwam vrij in de vorm van de knal,
 
de warmte en het licht. En misschien is dat waarom...
reacties plaatsvinden.
Misschien vinden reacties dus plaats omdat de stoffen van hoge energie...
naar lage energie overgaan en het verschil in energie vrijgeven.

English: 
so i think you would have
noticed in that reaction
that energy was released
clearly so we've got a lot of noise
we saw the flame we saw the lights I could feel the heat and
probably in the front row could as well
so energy was released in that
reaction so what's happening
is that the starting material
the hydrogen and oxygen
were in a state
of high energy and
as a result of the reaction they've
moved to a state of low energy now
the total energy in the world is always
conserved you can't create or destroy
energy
so that difference in energy was given
out is given out in the form of that bang
that's a
the heat and the light and the sound and
so on so maybe that's why chemical
reactions happen
may be chemical reactions happen because the
chemicals move from a state of high-energy
to a state of low energy and they
give out that difference of energy

English: 
so it's a bit like taking a ball and
putting it on a slope if you put a ball on a
slope
it rolls down hill from a state of high energy to a state of low
energy
so maybe that's how
chemical reactions work
if it is how chemical reactions work
then it's pretty obvious that a chemical
reaction
could never go backwards
because going backwards
would be like putting a ball on a
hill and having it decide to roll up hill
that's not gonna happen okay so
we'll keep that thought in mind
and we'll look at some other examples of
chemical reactions that give out energy
now we've seen energy being given out in 
the form a bang we saw a little bit
light being given off there
in the form of that flame
and I want to show you reaction that
gives off a great deal of lights
it's the reaction of a rather special
element it's called phosphorous
and the word phosphorus comes from the Greek
it means that the giver or the bearer
of light so this is a reaction that will
give out a great deal of light so
we could just burn a little
bit of phosphorus on the

Dutch: 
Vergelijk het maar met een bal die je op een helling neerlegt.
 
De bal zal naar beneden rollen, van hoge energie...
naar lage energie.
Dus misschien dat reacties daarom plaatsvinden.
Als dat zo is, dan is het meteen duidelijk dat een reactie...
 
niet terug kan gaan. Dat zou betekenen...
dat de bal weer de heuvel oprolt.
En dat gaat niet gebeuren. Maar we houden dit voorlopig wel even in gedachten.
We gaan kijken naar andere reacties die ook energie vrijgeven.
We hebben gezien dat energie vrij kwam in de vorm van een knal,
er ontstond licht in de vorm van een vlam en...
ik wil u nu een reactie laten zien die bijzonder veel licht laat ontstaan.
Het is de reactie van een vrij bijzonder element, genaamd fosfor.
Het woord fosfor komt uit het Grieks en betekent de schenker of drager van licht.
Het is dus een reactie die veel licht zal geven.
We zouden gewoon een klein beetje fosfor kunnen laten branden op de tafel,

English: 
on the bench but we thought we'd do is to
scale this up and do this on the larger
scale we could
and so this is actually the largest
flask that you can buy in the UK
and so this is about as big
as as we can make it and
we're gonna burn quite a big
chunk of white phosphorus
inside this flask, and to make it burn really
well, we're gonna fill the flask with pure
oxygen
now in order to fill the flask
with pure oxygen we're going to use
liquid oxygen; and we're gonna
make the liquid oxygen
by starting from another
liquefied gas - liquid nitrogen
so in this vacuum
flask I have some
liquid nitrogen it's a, a colorless
liquid - it looks pretty much like water
but it's at a very low temperature.  It's at - 196 degrees centigrade
so just for a little bit of fun I thought
we'd see what happens if we take some
liquid nitrogen at -196 degrees centigrade
and pour it into some pretty
much boiling water okay

Dutch: 
maar we wilden dit graag op een zo groot mogelijk schaal doen.
 
Dit is de grootste fles die te koop is in het Verenigd Koninkrijk,
dus groter dan dit is niet te vinden en...
we gaan dus een vrij groot stuk witte fosfor laten branden...
in deze fles. En om het goed te laten branden, gaan we de fles vullen met pure zuurstof.
 
Om dat te doen, maken we gebruik van...
vloeibare zuurstof en dat gaan we maken...
door een ander vloeibaar gas te gebruiken, namelijk vloeibare stikstof.
In deze vacuümfles...
zit vloeibare stikstof. Het is kleurloos en lijkt wel wat op water,
maar het is ongelooflijk koud. Het is nu min 196 graden Celsius.
Gewoon voor de lol wil ik laten zien wat er gebeurt...
als we vloeibare stikstof van min 196 graden Celsius...
gieten in bijna kokend water.

Dutch: 
Dit is wat er gebeurt.
Dit heeft geen enkel nut, het is gewoon voor de lol.
Deze vloeibare stikstof is dus enorm koud en we kunnen het gebruiken om...
zuurstofgas af te koelen tot het vloeibaar wordt.
Dat is wat Chris hier gedaan heeft. In deze cilinder zit zuurstofgas...
en Chris heeft dat door een koperen spoel laten gaan...
die in vloeibare stikstof is geplaatst, waardoor het zuurstofgas...
in vloeibare zuurstof is veranderd. Dat zit nu in deze fles.
Ik wil u nog iets interessant over vloeibare zuurstof laten zien.
Ik giet het nu in...

English: 
and and this is what happens
there's no real point in that it
was just for fun you understand
okay so this liquid nitrogen is extremely cold
and we can use it to cool down
oxygen gas so that it too
becomes a liquid
that's what Chris has been doing over here. So this cylinder contains oxygen gas
and Chris has been passing the
oxygen gas through a coil of copper
that sat inside some liquid nitrogen
and the oxygen has been turning
into liquid itself and so this
vacuum flask contains liquid oxygen
i just want to show you one interesting
thing about to about liquid oxygen
I'm going to pour it into this test tube

English: 
and
you may be able to see
that although the
the air the air contains one-fifth
oxygen; and the air of course is completely
transparent
and yet oxygen when it becomes a
liquid turns this lovely blue color
okay so we're going to use this
liquid oxygen then
to fill this flask with
oxygen.
So I'm going to pour this in
and we'll add a bit more for good
measure
should be enough
ok and so the oxygen the liquid oxygen
is warming up as it touches the flask
and it's evaporating it's turning into
oxygen gas
and as as it as it turns into a gas it's pushing the air
you can see the the fumes coming out
the top here is pushing the air
out of the flask and filling
the flask with oxygen
just to help that along a
bit just gonna swirl this around
okay you can see a little bit of

Dutch: 
deze reageerbuis...
en u zult misschien kunnen zien dat, hoewel de lucht...
voor een vijfde deel uit zuurstof bestaat en de lucht...
volledig transparant is...
vloeibare zuurstof een mooie blauwe kleur krijgt.
We gaan dit nu gebruiken...
om deze fles te vullen met zuurstof.
Ik ga dit in de fles gieten...
en we doen er nog wat extra bij.
Dit moet genoeg zijn.
De vloeibare zuurstof warmt op...
als het de fles raakt en het verdampt en verandert dan dus...
in zuurstofgas.
Terwijl het verandert in gas, duwt het de lucht uit de fles.
Zoals u ziet komen er dampen uit de opening...
en wordt de fles gevuld met zuurstof.
En omdat een klein beetje te helpen, ga ik de fles wat bewegen.
U ziet een kleine hoeveelheid zuurstof...

English: 
liquid oxygen there that lovely blue
color sloshing around in the bottom of
this
flask so that gradually evaporating and
that's filling the flask with pure
oxygen
of course we could have just
taken a hose from this cylinder
into the flask and fill it with oxygen
that way but I think this was more fun
okay while that last little bit
is evaporating the next thing we're going to do is to get some phosphorous
there are two kinds of phosphorus red
phosphorus and white phosphorous
this is white phosphorous; it's the more
reactive kind.  It's so reactive
that it actually reacts with the air if
you just leave it sitting on a
a bench it will actually catch fire after a few
minutes and so we store it under water
So I'm gonna fetch out this piece of
white phosphorous and we're going to put
it in a little spoon
that's suspended from
the lid of the flask
You can see the phosphorous is smoking already
as it comes into contact with the air
and

Dutch: 
met die blauwe kleur, heen en weer klotsen op de bodem...
 
van deze fles. Terwijl dit langzaamaan verdampt en de fles vult met pure...
zuurstof.
We hadden natuurlijk ook een slang van deze cilinder...
in de fles kunnen doen om het op die manier te vullen met zuurstof te vullen...
maar dit is leuker om te doen.
Terwijl dit verdampt, pakken we de fosfor erbij.
Er zijn twee soorten fosfor. Rode fosfor en witte fosfor.
Dit is witte fosfor, dat is de meer reactieve soort. Het is zelfs zo reactief...
dat het zelfs reageert met de lucht. Als ik het op de tafel zou leggen...
dan vat het vlam in een paar minuten. Daarom bewaren we het in water.
 
Ik pak nu een stukje witte fosfor en dat doe ik op een kleine lepel...
die aan de dop van de fles zit.
U ziet dat de fosfor, nu het in aanraking komt met de lucht, al begint te roken...
 

Dutch: 
en dat zal in een paar minuten vlam vatten. Om het een beetje te helpen...
 
ga ik deze glazen staaf verhitten...
om daarmee de fosfor aan te raken.
Zodra de fosfor ontbrandt, zullen we lampen dimmen...
en wat u dan ziet is de reactie van fosfor...
dat brandt in pure zuurstof.
U ziet dit schitterende witte licht.
Het is een heftige reactie...
en de fles vult zich met fosforoxides.
Dat is witte fosfor, de drager van licht.

English: 
that will probably catch fire sometime in
the next few minutes but just to help it
along
I'm going to take a glass rod
and heat up the end of the rod
and then just touch that against the
phosphorous just to get things going
and as a as soon as the phosphorous
ignites we'll bring down the
lights what you'll see is
the reaction of phosphorus
burning in pure oxygen
you can see this lovely white light that's being given out
it's a very vigorous reaction
the flask is filling with
oxides of phosphorous
so thats white phosphorus 
the bearer of light

English: 
okay so that's a chemical
reaction then which gives out
energy in the form of light, I'm going to
show you another reaction now which
gives out energy again in form of light but
also in the form of sound
this is a reaction between
a colorless gas
which is in this glass tube called
nitric oxide and a liquid
called carbon disulfide
so this is the carbon disulfide. I'm gonna
add some of this to the tube
and then we're gonna mix them together.
So Chris is going to mix the carbon disulfide with the 
nitric oxide the carbon disulfide evaporates and
turns into a gas
we've got a little bit of water in the
tube just to help them mix and

Dutch: 
Dat was dus een reactie waarbij energie vrijkwam...
in de vorm van licht. Ik ga jullie nu nog een reactie laten zien...
waarbij energie vrijkomt in de vorm van licht, maar ook in de vorm van geluid.
Dit is een reactie tussen een kleurloos gas...
dat in deze buis zit, genaamd stikstofoxide...
en een vloeistof genaamd koolstofdisulfide.
Dit is de koolstofdisulfide. Ik ga hiervan wat in de buis doen...
en dan gaan we ze mengen.
Chris gaat de koolstofdisulfide mengen met de stikstofoxide. De koolstofdisulfide verdampt en...
veranderd in een gas.
Er zit een klein beetje water in de buis om ze beter te laten mengen en...

English: 
when they're thoroughly mixed
we'll set fire to it
now this happens this reaction
happens reasonably quickly
so we'll just bring the
lights down first
So you've seen a couple reactions there that
involve effectively combustion
and combustion can give rise to
some very interesting chemistry
and for this I'm going to set fire
to a brand-new fifty-pound note
as an example of
combustion so let me
soak the fifty pound notes
in some flammable liquid
and then we'll set it on fire this
is a this is my fifty pound notes

Dutch: 
zodra ze goed gemengd zijn...
steken we het aan.
Deze reactie gaat redelijk snel...
dus we zullen eerst de verlichting dimmen.
We hebben nu een aantal reacties gezien die eigenlijk gebruiken maken van...
verbranding en dat kan erg interessante chemie opleveren.
Ik ga nu een nieuw biljet van 50 pond in de brand steken...
als een voorbeeld van verbranding.
Ik ga nu eerst dit biljet in een brandbare vloeistof dompelen...
en dan steken we het aan. Dit is mijn 50 pond biljet,

Dutch: 
het is gloednieuw en hier ziet u het branden.
De vlammen zijn verdwenen en het biljet is gelukkig nog...
volledig intact.
Daar ben ik erg blij mee.
De reden dat het biljet dit overleefde, heeft te maken met de vloeistof.
Deze vloeistof bestaat voor 50 procent uit alcohol, wat brandbaar is,
en voor 50 procent uit water. En het was dat water...
dat het biljet beschermde. Het absorbeerde de warmte en het voorkwam dat het biljet vlam vatte.
Eerlijk gezegd is dat niet erg verrassend, omdat we weten dat water...
gebruikt wordt om branden te blussen. De brandweer gebruikt het daarom ook. Zij hebben slangen...
en gebruiken het om branden te blussen.
Laten we nu kijken naar andere manieren om branden te blussen. Ik heb hier...
 
drie brandblussers die gebruik maken van verschillende vormen van chemie.
Het zou erg verrassend zijn, als we...

English: 
its brand new, and there
it is on fire
the flames have gone out but the fifty
pound notes I'm pleased to say is
entirely intact.
I'm very pleased about that
Now the reason that the fifty-pound note
survived has to do with the choice of liquid
so this liquid was 50 percent
alcohol which is inflammable
and 50 percent water
and it was the water
that protected the fifty pound note - it
absorbs heat, and it stopped the note from burning
so really that's not too surprising
because we know that we use water
to put out fires the fire brigade
carry water with them, they have hoses
they use water for
fire extinguishing
So let's have a look at some different ways
of putting out fires I've got here
three
fire extinguishers based on different
kinds of Chemistry
Now it would be very surprising wouldn't it

Dutch: 
een brandblusser kunnen gebruiken niet om een brand te blussen,
maar om het erger te maken. En het zou helemaal verrassend zijn, als we ze kunnen gebruiken...
 
om een brand te beginnen. We kijken naar de eerste brandblusser.
Dit is een waterbrandblusser en het gebruikt water...
dat onder druk staat. Als je de blusser gebruikt, komt het water uit de slang...
je spuit het over het vuur en dat gaat dan uit. Als ik dat hier zou gebruiken,
dan zet ik deze ruimte onder water en dus gaan we wat anders doen dat vergelijkbaar is...
qua chemie.
En we gebruiken daarvoor een waterpistool.
Hierin zit water dat ik onder druk kan zetten...
en dan...
Wees voorzichtig met je wenst.
Maar dit lijkt op die waterbrandblusser.
Het spuit een straal water. Zouden we dit nu kunnen gebruiken om een brand te beginnen?
Hiervoor zou ik graag een vrijwilliger willen hebben.
Jij bent erg snel.

English: 
if we could use a fire
extinguisher not to put out a fire
it to make a fire worse.  It would be really
surprising if we could use a fire
extinguisher to start a fire
okay let's look at the first
kinda fire extinguisher
so this is called a water fire
extinguisher it contains water
under pressure when you let extinguisher
off the water comes out at the hose
you soak the fire and you put the fire
out.  Now if I let that off in here it would just
flood the lecture theatre so we do
something else that's that's equivalent
from the point of view of Chemistry
and and that's to use a water
pistol so this water pistol
contains just ordinary tap
water I can pressurize it
and we can
you're careful or you're wishful
so this is just like that
water fire extinguisher
it squirts a jet of water so could we use this to start a fire
well for this I'd like
a volunteer please who would like to volunteer
you are very quick

Dutch: 
Graag een applaus voor onze vrijwilliger.
Wat is jouw naam? -Ciara.
Ok Ciara, als je deze...
veiligheidsbril op zou willen doen. Het is een speciale veiligheidsbril met getinte glazen.
Dat ziet er hip uit.
Wat jij nu moet doen is om water te spuiten...
op een metalen bakje. Zie je het bakje op die standaard?
In dat bakje zit een mengsel van zilvernitraat en...
en fijngemalen magnesium. Als jij een beetje water in de bak weet te krijgen...
 
dan zullen we zien of we een brand kunnen starten. Omdat er magnesium...
gebruikt wordt, zal dat een erg fel licht veroorzaken. Ik raad u daarom aan...
om niet direct naar de bak te kijken,
maar in plaats daarvan naar de zijkant te kijken. Jij moet natuurlijk wel naar de bak kijken,
omdat je er water in moet spuiten en...
daarom heb je ook die speciale bril. Probeer maar of je water...
in de bak kan spuiten.
Goed gedaan! Heel erg bedankt.

English: 
lets give a hand for our volunteer please
and what's your name yeah
Ciara, right Ciara ifyou like to put on
these safety goggles these are special
safety goggles because they are tinted
nice trendy shades
all right and
what you are going to do is
to squirt the water pistol at the
little metal dish. Can you see
that on the little stand there
and that dish contains a
mixture of silver nitrate
and finally padded magnesium and if you
get a little bit of water to land on it
we'll see if that can
start a fire now because
this contains magnesium
is going to produce a very
bright light so my suggestion
my recommendation is that you
don't look directly at the dish
but instead you look to one side now you
do need to look at the dish because
you can hit it in the water
so that's we've given you these special
goggles all right so of you go see if you could
get a little bit water into that dish
well done but thank
you very much

English: 
okay so that was the first time a
fire extinguisher that's that's the
water-based
fire extinguisher so if you see a little
fire involving magnesium and silver
nitrate don't try to put it out
with that, this is the
next kinda fire extinguisher it has 
got a carbon dioxide
fire extinguisher and it contains
liquid carbon dioxide
under very high pressure
so just I pull out the pin
and point the nozzle up
we'll just set this off
and okay
so you can see the liquid carbon
dioxide and a very high pressure
comes out through the nozzle it turns
into a gas now carbon dioxide is often
one of the main results of combustion
it's something light wood or paper is
burning
the carbon reacts with the oxygen in
the air to produce carbon dioxide
to the carbon dioxide is the
end product of combustion

Dutch: 
Dat was de eerste brandblusser en dat was de...
waterbrandblusser.
Dus als u een vuurtje ziet van magnesium en zilvernitraat...
blus het dan niet met water.
 
De volgende brandblusser blust met koolstofdioxide...
en in de blusser zit vloeibare koolstofdioxide...
onder hoge druk. Ik trek de pin er uit en...
als ik het spuitstuk richt, dan kunnen we blussen.
 
Zoals u ziet komt de vloeibare koolstofdioxide door de hoge druk...
uit het spuitstuk en veranderd in een gas. Koolstofdioxide is vaak een van de...
restproducten van verbranding. Als bijvoorbeeld hout of papier verbrandt...
 
dan reageert het koolstof met de zuurstof in de lucht en zo ontstaat koolstofdioxide.
Het is dus een eindproduct van verbranding.

English: 
that's why it is good for putting out fires
so we use the carbon dioxide fire
extinguisher
to smother a fire
exclude the air
and therefore exclude the oxygen
and then the fire goes at
to be a bit odd if using
a fire extinguisher like this would
actually make the fireworse rather than
better
well let's see what that
might look like
so
again we're going to use carbon
dioxide in a very concentrated form
in the form of solid
carbon dioxide or dry ice
which is something that we saw little
bit earlier in the lecture this is a
block
of dry ice and again
we are going to use magnesium
so I have some
magnesium metal here
and its gonna make a
little pile in a little
trough that we've cut inside
the block I'm going to

Dutch: 
Dat is ook de reden waarom het zo goed werkt om branden te blussen.
We gebruiken...
de koolstofdioxideblusser om een vuur te smoren.
Het sluit de lucht buiten en daarmee ook zuurstof en zo gaat een vuur uit.
Het zou dus gek zijn om...
een brandblusser te gebruiken om een vuur juist erger te maken...
dan te blussen.
Laten we kijken hoe dat er uit ziet.
 
We gebruiken opnieuw geconcentreerde koolstofdioxide...
in de vorm van vaste koolstofdioxide, ook wel droogijs...
wat we eerder gezien hebben.
 
Dit is een blok droogijs. En we gaan ook opnieuw magnesium gebruiken.
Ik heb hier wat magnesium...
en ik maak een klein bergje...
in een sleuf die we in dit blok gemaakt hebben.

English: 
set fire to the magnesium
and once its on fire
chris is going to put the the
other half of the block on top
and then the magnesium will
be sort of trapped inside
and if we bring the light stand and you
can see the combustion is becoming more
vigorous
this is magnesium burning
in carbon dioxide it's not putting
the fire out it's actually supporting
combustion
giving out this beautiful light the white
smoke you see is magnesium oxide
this is the sort of stuff that's used
in the indigestion tablets that kind of thing
I would'nt recommend that for
dealing with indigestion
so the
magnesium combines with 
the carbon dioxide

Dutch: 
Ik ga de magnesium aansteken en zodra....
het brandt, zal Chris de andere helft van het blok er op doen...
zodat de magnesium er in gevangen zit.
En als we de lichten dimmen...
dan kunt u zien...
dat de verbranding heftiger wordt.
Dit is dus magnesium dat brandt in koolstofdioxide en het blust het vuur niet...
 
het ondersteunt het juist. Het geeft dit mooie witte licht en de rook die u ziet is magnesiumoxide.
Dit wordt ook gebruikt in maagzuurremmers.
Hoewel ik niet zou aanraden om dit te gebruiken.
 
Het magnesium reageert met de koolstofdioxide...

Dutch: 
en zo ontstaan magnesiumoxide en koolstof.
We hebben een derde brandblusser en...
dat is deze poederblusser.
Het bevat een poeder onder druk...
en als we deze gebruiken dan komt het poeder uit de slang.
De slang richten we op het vuur om zo de brand te blussen.
 
Dit zijn erg goede blussers. Als u een blusser thuis of in uw auto heeft...
 
dan is dat waarschijnlijk een poederblusser.
Deze blussers bevatten vaak natrium- of kaliumcarbonaat...
 
of natrium- of kaliumbicarbonaat.
Het zijn erg effectieve blussers...
ze kunnen bij veel verschillende soorten branden gebruikt worden...
en het zou erg verrassend zijn als het poeder uit een van deze blussers...
de verbranding sneller of heftiger kan maken.
Maar misschien kan dat wel.

English: 
to make magnesium oxide
and carbon thank you
okay we have a third
kinda fire extinguisher
and that's this one this
is called a dry powder
fire extinguisher it contains
a powder this pressurized
when we set this off the
powder comes out of the hose
and we can squirt at the fire and put
the fire out now these are actually
extremely good
fire extinguishers you have an
extinguisher in your kitchen one in your
car
is probably a dry
powder extinguisher and
these extinguishes usually contain
something like sodium or potassium
carbonate
or sodium or potassium bicarbonate
they're very effective
extinguishers they are good for
dealing with all kinds of fire
and it would be very surprising if using the
powder out of one of those that actually
make combustion faster
on make it worse well
i have to say can

English: 
in this spoon we have a gram of
commercial gun powder
it's made from a mixture of three
ingredients saltpeter ( chemical name is potassium nitrate )
and that act's as a source of concentrated
oxygen we call that an oxidizer
it contains charcoal
which acts as the fuel
that burns in the oxygen released
by the potassium nitrate
and it contains sulfur and
the sulfur is there to
aid combustions make the gun powder burn more easily
what would happen if
we took gun powder
and instead of using charcoal
which is the main fuel
we use some of the powder from a
fire extinguisher so this seems
pretty odd we gonna take away the
main fuel from the Gunpowder
and we are gonna replace it with something
that's used in a fire extinguisher
we are gonna use potassium carbonate for this
so if we mix those three
things together that is
potassium nitrate potassium
carbonate and sulfur
we get something called yellow powder
and so in this spoon we have a gram

Dutch: 
In deze lepel zit een gram buskruit.
Het is gemaakt uit drie ingrediënten:
Salpeter, waarvan de scheikundige naam kaliumnitraat is en...
dat werkt als een geconcentreerde vorm van zuurstof. We noemen het dan ook een oxidator.
Het bevat verder houtskool. Dat fungeert als brandstof...
en het brandt door de vrijgelaten zuurstof van het kaliumnitraat.
Als laatste bevat het zwavel en dat zit erin om...
de verbranding te helpen en dus het buskruit makkelijker te laten branden.
Wat zou er gebeuren als we buskruit zouden maken en...
in plaats van houtskool, wat de brandstof is,
doen we er poeder in van een van de brandblussers.
Dat lijkt vrij vreemd. We halen de brandstof eruit...
en we vervangen het door een stof die gebruikt wordt in brandblussers.
We gaan kaliumcarbonaat gebruiken.
Als we die drie stoffen mengen, dus...
kaliumnitraat, kaliumcarbonaat en zwavel...
dan krijgen we geel kruit.
In deze lepel zit een gram buskruit...

Dutch: 
en in deze lepel een gram geel kruit.
Ik ga nu...
deze twee lepels verwarmen.
En we bekijken of er een verschil is tussen deze twee poeders.
Dit is buskruit...
 
en dit is geel kruit.
Als buskruit brandt, dan maakt het geen knal.
Het brandt met een beetje rook, dus we verwachten niet dat buskruit...
een knal maakt.
Het gele kruit daarentegen zal wel een vrij harde knal maken.
In de komende minuut...
zal er een luide knal zijn waarvoor u wellicht uw oren wilt dichthouden.
Terwijl de lepels opwarmen...
zal het buskruit ontbranden en u zult dan een beetje rook zien.
Het gele kruit...

English: 
black powder and in this spoon
we have a gram of yellow powder
now what I'm gonna do is to heat up
these two spoons and
we'll see if there's a difference between
these two powders, so there's the
Gun powder
and this is the a yellow powder
now gunpowder when it burns in
the open doesn't make a bang
it just burns with the Puff in a little cloud
of smoke so we are not expecting the gun powder
to make a bang
yellow powder however
very probably will make  a
bang and it could be fairly loud
so sometime in the
next minute or so
there could be quite a loud bang you
might wish to cover your ears for this
now as the spoons heat up at some point
the gun powder will get hot enough
but it will ignite we'll see a puff of
smoke the other part is a little bit
different

Dutch: 
is wat anders. In de lepel beginnen de stoffen te smelten...
ze komen nu samen en...
de chemische samenstelling verandert door de opwarming.
 
En op een gegeven moment zal die mix van stoffen...
een kleine explosie veroorzaken.
 
Het geeft een mooie ring van rook.
Dat is een gedeelte van de wetenschap van verbranding en dat is ook hoe het poeder....
 
van een poederblusser verbanding juist heftiger kan maken.
 
 
Zoals u weet hebben we ons de vraag gesteld of reacties terug kunnen gaan.
Ik zei al dat dat een interessante vraag is.

English: 
inside that spoon the materials
are starting to melt
they're flowing together and
some chemistry is taking place
the chemical composition is actually
changing as a result of being warmed
up
and at some point that
new mixture of chemicals
should give rise to a little
explosion
and the gun powder
gives a beautiful smoke ring
okay so that's some of the science of 
combustion and that's how the powde
the powder from a
dry powder fire extinguisher could
actually make combustion a little bit
worse
so if you remember one of
the questions that we're
asking in this lecture is whether a
chemical reaction can go backwards
I said this is a very interesting
question let me show you

Dutch: 
Ik zal u nu een fascinerende reactie laten zien.
 
In deze beker zit een kleurloze vloeistof en...
ik ga een tweede kleurloze vloeistof toevoegen.
Ik voeg ook een gele vloeistof toe en...
dan kleurt het oranje. Ik voeg nog een rode vloeistof toe en dan...
 
wordt het groen. Het lijkt een beetje modderig. Met ongeveer een minuut...
zal dat modderige wegtrekken en kunt u de kleur zien.
En wat ik graag wil...
is dat u goed kijkt naar de veranderende kleur.
Het verhaal achter deze reactie is interessant.
 
Het werd ontdekt zo rond 1951...
door een Russische scheikundige, Boris Belousov.
Hij bestudeerde de manier waarop...
 
citroenzuur zich gedraagt in het menselijk lichaam.
Hij mengde verschillende stoffen door elkaar in een beker en...

English: 
a fascinating reaction so
in this beaker is
a colorless liquid
I'm going to add
a second colorless
liquid it remains colorless
I'm gonna add some
yellow liquid and
it turned orange and add a little bit of red liquid
and it goes sort of green color
kind of muddy color now in a minute
or so that muddy mess will fade away
we'd be able to see the color of the
solution what I want you to do with to
watch the color
of this solution as it changes now the rather interesting story behind this
reaction
was first discovered in
about 1951
by a russian chemist called Boris Belousov and
he was trying to study the way
citric acid
behaves in the human body and
so he was mixing various materials
together in a beaker

English: 
and he discovered some very interesting
color changes any particular
he discovered an oscillating chemical
reaction that is a chemical reaction
that went through a sequence of color
changes and then came back to the
starting point
you can see that muddy
color is fading
and we've now got
got a green solution the solution
is not gradually turning blue
remember that it started at
Green and it's turned blue
I Borissov tried to sum it
all by the late in chemical
reaction
sort of like a reaction
that goes backwards and
people thought that reaction's
didn't do that sort of thing
so you wrote this up and
he sent it off to the top
chemistry journal in Russia and the
editors looked at this and they rejected
the paper because they
said that couldn't happen
okay it's not turn from
blue to red and green
to do Reds so

Dutch: 
hij ontdekte een heel interessante kleurverandering en in het bijzonder...
ontdekte hij een oscillerende chemische reactie.
Dat is een reactie die door...
een serie van kleuren gaat en dan weer terugkomt bij de eerste kleur.
 
U kunt zien dat...
dat modderige wegtrekt.
We hadden een groene vloeistof die nu blauw kleurt.
Dus onthoud dat het groen begon en nu blauw is.
Belousov was erg enthousiast over deze reactie.
Het lijkt een beetje...
of de reactie teruggaat en...
veel mensen dachten dat reacties dat niet deden.
Hij schreef alles op en stuurde het naar...
het grootste scheikundige tijdschrift in Rusland. De redacteuren keken ernaar en verwierpen...
het verslag omdat...
ze dachten dat dit niet kon.
Het is inmiddels van blauw naar rood gegaan.
Dus groen, blauw, rood.

English: 
missile had his paper rejected
3 send it to another journal
and they did the same thing they
rejected as well because they thought
democrats it just shouldn't
behave like this
must be something wrong so you got
pretty depressed about this if I got so
depressed that he gave
up being a scientist
a discovery was so difficult and
and about ten years later
a Stevens have chemistry
zabinski that since the
Russian student discovered
status of notes not stand up
to blues has turned grade
all rights so remember that sequence
a green for a little while then blew
that it went Reds them but
simply briefly now it screened
so that the tin CE discovered the
littles notes and he recreated
this experiment and he was able to is
published the conference in Vienna
and then the whole world near back
sittin' again quite a sensation
they've got very excited about
these kinds of reactions cases
gone back to play it is now turning back
to read we'll keep going through that
sequence of colors

Dutch: 
Het verslag was afgewezen, dus stuurde Belousov...
het naar een ander tijdschrift en zij verwierpen het ook,
omdat zij ook dachten dat reacties niet zo hoorden te gaan.
Er moest iets mis zijn dachten ze. Belousov was terneergeslagen en zelfs zo erg...
dat hij stopte met zijn werk als wetenschapper.
Zijn ontdekking werd vervolgens vergeten.
Maar zo'n tien jaar later ontdekte een student scheikunde,
Anatol Zhabotinsky, een Russische student,
de aantekeningen van Belousov.
Het is nu weer blauw geworden.
En nu is hij weer groen. Onthoud die volgorde. Eerst even groen,
toen blauw, toen rood, daarna weer even naar blauw en nu weer groen.
Zhabotinsky ontdekte de aantekeningen en...
hij deed het experiment na en kon het daarna laten publiceren tijdens een...
conferentie in Wenen. Hierna wist de hele wereld ervan en...
werd het een behoorlijke sensatie. Mensen werden enthousiast door dit soort reacties.
Het is teruggegaan naar blauw en het verandert nu weer naar rood. Het blijft...
die kleuren doorlopen.

English: 
so it seems as if we have a
reaction sorta goes back with
released it goes round in a cycle so
most people started to study these
reactions and they came
up with other kinds all
oscillating reactions 2012 show you
one that has quite a nice story to it
because
this is discovered not by
professional chemists the by
a couple earth schoolteachers and
their names were Briggs and Russia
and then working a high
school in San Francisco and
they were using the school
chemistry labs after hours
and they discovered a different
kind all oscillating reaction
so again I have a clear liquids
I had a second clear liquid
and a third clear
liquid that turns
amber to keep watching
turns blue radar late so there's a
little bit like the clock reaction
the same thing erection
something starts and I attained

Dutch: 
Het lijkt dus alsof we een reactie hebben die teruggaat.
Of in ieder geval gaat het in een cirkel.
Verschillende mensen begonnen dit soort reacties...
te bestuderen en zij vonden...
andere oscillerende reacties. Ik wil u er nu een laten zien met een aardig verhaal,
 
omdat deze reactie niet ontdekt werd door scheikundigen,
maar door twee leraren. Hun namen zijn Briggs en Rauscher.
Zij werkten op een middelbare school in San Fransisco en...
gebruikten na schooltijd de scheikundelokalen.
Daar ontdekten zij een andere oscillerende reactie.
Opnieuw heb ik een kleurloze vloeistof, daar voeg ik een tweede en...
derde kleurloze vloeistof aan toe en...
het kleurt dan amber.
Blijf kijken. En hier kleurt hij blauw. Het lijkt wel wat op de klokreactie.
Dat was de reactie tussen zetmeel en jodium.

English: 
at this time it doesn't stay
play is going clear again
so it's become clear
that's going back to amber to keep watching
actively work and turns to blue again
okay so those are two
oscillating chemical reactions
just seems as if we found a chemical
reaction the does actually go backwards
but really that isn't what's happening
it's not like a ball rolling downhill
and then change its mind
a rolling back up hill again
it's more like a ball
going down a so to the helix
it gets back to the same color
as when it started but it's not
really in the same condition
because some of the chemicals have
been used up we could watch these
oscillations happening
but after 10 or 20 minutes
they will come to a stop
and that's because the chemicals have
been used up so we haven't really found
reaction yet that can go backwards
so does that mean that of theory
of chemical reactions is
correct member of theory

Dutch: 
Maar deze keer blijft het niet blauw, maar wordt het kleurloos.
 
Het is kleurloos, gaat dan weer naar amber en als we blijven kijken wordt hij weer blauw.
Dat zijn dus twee oscillerende reacties
Het lijkt alsof we reacties hebben gevonden die teruggaan.
Maar dat is niet wat er gebeurd. Het is niet als een bal die naar beneden rolt...
zijn gedachten veranderd...
en weer naar boven rolt. Het is meer een bal die...
via een spiraal naar beneden gaat. De kleur wordt wel...
dezelfde kleur als bij de start, maar het is niet meer in dezelfde staat.
Sommige stoffen zijn namelijk gebruikt. We zouden kunnen blijven kijken...
naar deze reacties...
maar na tien tot twintig minuten zullen ze stoppen.
Dat komt doordat dan alle stoffen helemaal verbruikt zijn. We hebben dus geen...
reactie die teruggaat. Betekent dat dan dat onze theorie over reacties...
nog wel goed is?

Dutch: 
Onze theorie was dat reacties zijn als een bal die bergaf rolt.
Het gaat van een hoge energie staat naar een lage energie staat en...
dat ze het verschil in energie vrijgeven in de vorm van warmte, licht, geluid of wat dan ook.
Laten we daarom naar deze reactie kijken. Dit is een reactie tussen twee poeders.
In deze beker zit bariumhydroxide, het is een wit poeder.
Ik heb hier een blokje hout en ik ga daar wat water op doen,
om een plasje te maken. Daar zet ik de beker in.
 
In deze fles zit ammoniumchloride.
Ik ga dat bij het bariumhydroxide doen en...
ik ga het roeren met deze sonde die...
verbonden is met deze digitale thermometer.
U ziet dat de temperatuur nu ongeveer twintig graden is.
Als ik nu de twee stoffen ga mengen, dan zullen we zien wat dat doet...
met de temperatuur.
De temperatuur gaat hard naar beneden, nu al
ruim onder de tien graden.

English: 
is the chemical reactions
like a ball rolling downhill
the chemicals go from high-energy to
low-energy and they give that back
energy difference in the fall
people light or sound or whatever
well let's look at this reaction
this interaction between two powders
so in the beaker's some barium
hydroxide it's a white powder
I've got a block of wood I
was gonna put some water
on the surface the what makes a
puddle I'm gonna stand the beaker
in the puddle and then in
this peak and this flask
I have some ammonium
chloride I'm
at the ammonium chloride to
the the barium hydroxide
and I'm gonna stare
using this probe which
is attached to this the moment
that this digital thermometer
things in the temperature
there is about 20 degrees
let me start to mix the prior to us
together and we'll see what happens to
the temperature
so the temperatures falling
very quickly well below
10 degrees now

English: 
and they took it has just gone negative
this is now the low note the grace
so it's a -7 degrees so the
temperatures falling very rapidly
the other thing that's happened
is that it's turned from a solid
into a liquid does not come
with a slushie white liquid
the temperatures down to -15 degrees so
well below the freezing point of water
i remember i stupid in
little puddle of water
so what should have happened
is that water should a frozen
never got frozen it
to the block it would
so that's pretty strange
because that's the reaction
that didn't give an insanity
it's a reaction took in energy
it actually took in heat from the
surroundings and that's why the
surrounding such
as the thermometer
dropped in temperature
so that's a bit like

Dutch: 
De temperatuur is nu negatief, het is nu dus onder nul graden.
Het is nu min zeven graden. De temperatuur gaat dus erg snel omlaag.
Iets anders dat nu gebeurd, is dat het van vast...
naar vloeibaar is gegaan. Het is een soort witte slushie geworden.
De temperatuur is nu min vijftien graden, dus ver onder het vriespunt van water.
Ik heb dit in een plasje water gezet...
dus het water moet nu bevroren zijn.
Inderdaad. Het zit nu vastgevroren aan het hout.
Dit is vrij vreemd, omdat dit een reactie is die...
geen energie liet vrijkomen maar juist energie opnam.
Het nam warmte op uit zijn omgeving en dat is waarom de omgeving,
zoals de thermometer,
omlaag ging in temperatuur.

Dutch: 
Dat is vergelijkbaar met een bal op een helling die omhoog rolt.
Dat zou niet moeten kunnen. Dit is dus een vreemde reactie.
Het betekent dat onze theorie over waarom chemische reactie plaatsvinden...
niet helemaal juist is of in ieder geval niet compleet is.
Er mist nog iets.
Wat mist er dan in onze theorie?
Ik ga dit laten zien aan de hand van een computerspel.
Hier hebben wij honderd schijfjes en...
elk schijfje is geel aan de ene kant en...
rood aan de andere kant.
De staaf aan de rechterkant...
laat zien hoeveel schijfjes geel zijn.
Nu zijn ze allemaal geel, maar kijk wat er gebeurt...
als we de simulatie starten.
Ongeveer honderd keer per seconde...
kiest de computer een schijfje en beslist dan...
om het schijfje geel te houden of om hem om te draaien.
Aan de rechterkant...

English: 
putting the ball on a slope and
seeing the ball roll up hill
but it shouldn't happen to
this array strange reaction
it means that all theory
of wine chemical reactions
happen isn't quite right or
at least it isn't complete
there's something else that's
missing so what's missing you know
theory all had chemistry happens went
to illustrate this with the little
computer game we got
here a hundred discs
and each disc is yellow
on one side it's red
on the other and the ball
down the right answer
side show see the proportion of this
coochie yellow now starts at the mall of
as Yellow and let's see what
happens when we run little
simulation so that a
hundred times a second
the computer is choosing
a desk and its deciding
either to keep it the same color or to
flip it over and you can see on the
right hand side

Dutch: 
kunt u zien hoeveel schijfjes er rood en geel zijn.
We begonnen met alleen gele schijfjes...
en heel snel zijn we bij een toestand aangekomen waarbij ongeveer de helft rood is en...
de andere helft geel.
Laten we het opnieuw proberen en nu maken we ze allemaal rood.
Ze beginnen allemaal rood en al heel snel...
is ongeveer de helft rood en de andere helft geel.
We begonnen dus in een toestand...
die erg geordend was. Ze hadden allemaal dezelfde kleur.
En terwijl de simulatie liep...
nam de wanorde toe.
Het ging van een staat van orde naar een meer ordeloze staat.
Dit is zo'n belangrijk principe, dat we het een naam hebben gegeven. We noemen de mate...
van wanorde...
entropie. We zeggen dan ook dat de entropie toeneemt naarmate de tijd verder gaat.
We begonnen met orde en alles werd erg wanordelijk.
De reden dat dit gebeurt is erg simpel.
Er is maar een manier voor de schijfjes om...
allemaal geel te zijn.
Maar er zijn heel veel manieren voor de schijfjes om ongeveer voor de helft geel en rood te zijn.
 

English: 
the proportion upgrade and yellow now we
started off with all the disks yellow
very quickly we've got to state
where about half of them Red
in about half the
yellow let's try again
at this time we can set them all to
read we can run the little simulation
they start of all rate
very quickly they come to
a state where about half as the
reading about half of the magellan
so me to say this is
the think that we
started the discs off in a very ordered
state they were all the same color
and as the simulation run
the level is disorder increased
it went from a and ordered
state two more random States
and this is such an important idea given
a special name we call the degree of
disorder
entropy we say the entropy
tends to increase with time
we start of the things recorded
and they became very disordered
and the reason this happens very simple
is because there's only one way for the
disturb your yellow
there are lots and lots and lots of ways
for the DS the beast the roughly half
yellow and of bread

Dutch: 
Het komt dus neer op het aantal manieren waarin de schijfjes geordend kunnen zijn...
dat ervoor zorgt dat ze gaan van een geordende staat...
naar een meer wanordelijke staat.
Nu zult u misschien denken dat als we lang genoeg wachten...
dat vroeg of laat bij toeval alle schijfjes weer geel zullen worden.
Het zou dan dus van een wanordelijke staat naar een ordelijke staat zijn gegaan.
U heeft daarin volkomen gelijk, maar u moet daar heel lang op wachten.
Er wordt nu honderd keer per seconde een schijfje omgedraaid. Als we dit een biljoen keer per seconde...
 
zouden doen, dan zou u nog altijd langer moeten wachten dan het heelal oud is...
voordat ze weer allemaal geel zullen zijn.
Dus het is zeer waarschijnlijk dat de wereld van een ordelijke staat naar een wanordelijke staat zal gaan.
 
Ik heb zelf twee tienerzonen en...
hun slaapkamers vormen het perfecte voorbeeld.
Als ik hun slaapkamer opruim zodat alles ordelijk is en dan de volgende dag...
terugkom, dan is het erg waarschijnlijk dat het zeer wanordelijk is geworden.

English: 
and so it's just simply can sing
the number of different ways have
arranging these discs that causes the
dais to go from an ordered States
the disordered state now
you might think well
well hang on a moment
if we wait long enough
sooner or later by chance although
this will become yellow again
so the system would then have gone from
the disordered stay tuned ordered States
now you're absolutely right
you have to wait a long time
this is doing about a hundred flip to
second if we did a trillion flips the
second
you still have to wait longer
in the age of the universe
on average before you see
them or yellow again so it's
almost certain that the world will move
from an altered states to disordered
state
I've got a couple other
teenage boys and
their bedrooms provide a perfect
illustration of this at
if i tidy their bedrooms everything is
very or didn't come back the next day
is almost certain to be a highly
disordered state without input from me

English: 
it will never gain from being disordered
to being ordered so that's the idea
entropy
entry fee increases and that
can drive a chemical reaction
so let's think about a solid
in a solid the atoms or molecules
are arranged in nicely
rose they're very order in so
the crystal lattice in a liquid
the molecules can move around
not in fixed positions anymore
so this is a more
disordered state in a solid
and a gas is even more
disordered because the
atoms or molecules are free to move
around they can fill the container
so as we go from solid to
liquid to gas the entropy
all the disorder increases up sarra to
things that can drive chemical reactions
is the ball rolling downhill
effects the decrease in energy
all there is the
increase in entropy
the teenager bedroom
effect this reaction
is being driven by that increase
in entropy is gone from a solid

Dutch: 
En zonder moeite van mij zal het niet van wanorde naar orde gaan. Dat is dus het idee van entropie.
 
De entropie zal toenemen en dat kan dus een reactie verklaren.
 
Denkt u even aan een vaste stof.
In een vaste stof zijn de atomen of moleculen...
geordend in rijen. Het is dus erg ordelijk.
In een vloeistof kunnen de moleculen bewegen, ze zitten niet meer op vaste plaatsen.
Dit is dus meer wanordelijk dan in een vaste toestand.
Een gas is nog meer wanordelijk,
omdat de atomen of moleculen vrij kunnen bewegen.
Dus als we van vast naar vloeibaar naar gas gaan...
neemt de entropie toe. Er zijn dus twee dingen die een reactie kunnen veroorzaken.
Er is de bal die een heuvel afrolt, dus de afname in energie.
En er is de toename van entropie,
dus het tienerslaapkamereffect.
Deze reactie wordt veroorzaakt door de toename van entropie.

Dutch: 
Het ging van vast naar vloeibaar en die toename van entropie is zo groot...
dat het groter is dan het feit dat de energie moet toenemen om deze...
reactie te laten plaatsvinden.
De reactie gebeurt spontaan...
het trekt energie uit zijn omgeving en koelt daarmee de omgeving af.
 
Dat is de reden achter deze reactie.
Dat betekent dat we twee redenen hebben die een reactie kunnen verklaren.
Niet alleen de bal die een heuvel afrolt,
het is ook het slaapkamereffect. En misschien...
nu we beter begrijpen wat reacties veroorzaakt,
 
dat we nu kunnen zoeken naar een reactie die teruggaat.
Om dit te vinden,
zal ik het woord bijzonderheid op een andere manier gebruiken. We gebruikten het in de betekenis van vreemd,
of verrassend,
of onverwacht, maar het kan ook...
een verlangen tot leren betekenen.
Ik ga nu een verhaal vertellen over dat verlangen...
van een jonge scheikundige, Ira Remsen.

English: 
to a liquid and that increase
in entropy is so big
the overcomes the fact he actually
has two increase the energy
that reaction to happen that
reaction happens spontaneously
let's draws energy in from the
environment and cools its environment
and
that's why that reaction happens
so that means that we have two things
that can drive chemical reactions it's
not just the ball
rolling downhill
it's also the the the bedroom
effects and so perhaps
now that we have that deeper
understanding of Chemistry perhaps we
can I find
a chemical reaction
that goes backwards
well to help this find
this I'm going to
use the word curious in a different
sense we've used curious to the strange
or surprising or
unexpected the curious
can also refer to
desire2learn to curiosity I'm gonna
tell you a story about curiosity
in a a young chemist so
easily with ira rents in

English: 
and as an adult he became
very famous he founded the
chemistry department at John Hopkins
University and he discovered the first
official sweetener
let's call saccharine but
as a teenager he was
curious about chemistry and used
to do some little experiments
I'm good telly a story in his words
about an experiment which he performed
when he was a youngster now the
experiment involves the reaction between
copper
and nitric acid and so when we get to
the appropriate point in the story
I'm actually gonna show you their action
the reactions gonna happen in this flask
in this cylinder at the top
we have some nitric acid
and the flask we have
copper now the copper
as you for reasons you'll see in
a moment in the former a coil
account is the Morton a penny or tea
party piece because they're actually
made of steel
just a thin coating of copper
so gonna an old-fashioned penny
here this was made in there 1945
this actually made of solid copper
so we put one of these pennies

Dutch: 
Als volwassene werd hij bekend, omdat...
de scheikunde afdeling van de Johns Hopkins Universiteit oprichtte en...
hij ontdekte...
de eerste kunstmatige zoetstof, sacharine.
Maar als tiener wilde hij graag meer weten...
van chemie en hij deed daarom kleine experimenten.
Ik ga u een verhaal vertellen, in zijn woorden, over een experiment dat hij deed...
toen hij nog een tiener was. Het experiment gaat over de reactie tussen koper en...
 
salpeterzuur en zodra we op het juiste punt in het verhaal komen...
dan zal ik u de reactie laten zien.
De reactie zal plaatsvinden in deze fles.
In deze cilinder hierboven zit salpeterzuur...
en in de fles zit het koper.
We gebruiken een koperen munt en u zult zo de reden daarvan horen.
We kunnen geen moderne één of twee penny-muntstukken gebruiken, omdat...
 
die gemaakt zijn van staal met alleen een dun laagje koper eromheen.
Ik heb hier daarom een oud penny-muntstuk uit 1945 en...
dit bestaat volledig uit koper.
We hebben een van deze munten...

English: 
into the flask and we gonna do this
reaction in a sealed environment in a
sealed flask
any fumes that a pretty to be led away
through this cheap and absorbed in this
sodium hydroxide
for reasons that will
become apparent in a moment
okay so this is the
story although I Ramson
while reading a textbook of Chemistry
I came across the statement
nitric acid acts upon copper
I was getting tired reading such
absurd stuff and I determined
to see what this meant copper
was more or less familiar to me
for copper sense with that in use I'd
seen a bottle marked nitric acid
on a table in the doctor's office
well I was then doing time
I did not know its
peculiarities was getting on
likely to learn the spirit
of adventure was upon me
having nitric acid and
copper I had only to learn
what the word act upon meant

Dutch: 
in de fles gedaan en we voeren dit experiment uit in een afgesloten fles.
 
Alle dampen die vrijkomen worden via deze slang naar de natriumhydroxide geleid, waar ze geabsorbeerd worden.
 
De reden daarvan zult u zo gaan zien.
Dit is het verhaal van Ira Remsen.
'Toen ik een boek over chemie las, kwam ik de zin 'salpeterzuur reageert met koper' tegen.
 
Ik werd er moe om dit soort idiote dingen te lezen en ik was vastbesloten...
om te onderzoeken wat dit betekende.
Ik wist wat koper was,
omdat we koperen centen hadden. Ik had ook een fles gezien met daarop 'salpeterzuur' geschreven...
in de spreekkamer van de dokter waar ik op dat moment werkte.
Ik kende de bijzonderheden niet, maar ik wilde...
graag leren en ik had een avontuurlijke geest.
Nu ik salpeterzuur en koper had, hoefde ik alleen maar te leren wat...
de woorden 'reageert met' betekende.

English: 
then the statement nitric
acid acts upon copper
would be something
more the mere words
all was still
interested knowledge
I was even willing to sacrifice one
of the few copper sense that in my
possession
I put one of them on the table
opened the bottle marked nitric acid
poured some of the liquid
on the copper a prepared
to make an observation so let's
at the nitric acid to the copper
and see what happens
I think you can say that quite a
vigorous reaction is taking place
to the green liquid
bubbling away
fumes are coming off I let's
continue with the story
but what was this wonderful
thing which I beheld
the saint was already changed
there was no small change either
a greenish blue liquid phoned
in fumed over the scent

Dutch: 
Dan zou daarna de uitspraak 'salpeterzuur reageert met koper'...
meer zijn dan alleen maar woorden.
In het belang van het leren,
was ik zelfs bereid om een van de weinige koperen munten die ik had, op te offeren.
 
Ik legde er een op de tafel, opende de fles salpeterzuur...
en goot er wat van op het koper...
en ik was klaar om te zien wat er ging gebeuren.'
Ik zal nu het salpeterzuur bij het koper doen...
en we zullen zien wat er gebeurd.
Ik denk dat u kunt zien dat er een vrij heftige reactie plaats vindt.
We hebben een groene vloeistof die een beetje bubbelt en...
er komen dampen vrij.
Ik ga verder met het verhaal.
'Wat was dit geweldige iets dat ik waarnam?
De cent was al veranderd en dat was geen kleine verandering.
Een groen-blauwe vloeistof schuimde en dampte op de cent en...

English: 
and over the table the area in the
neighborhood of the performance became
colored dark red
a great cloud arose
this was disagreeable
and suffocating how
should I stop this
I tried to get rid of the
objectionable mess by picking it up
and throwing it out of the window
which I had meanwhile opened
I learned another
fact nitric acid
not only acts upon
copper but attacks
upon fingers
the pain led to another
unpremeditated experiment
I drew my fingers across my trousers
another fact was discovered
nitric acid acts upon tries as
taking everything
into consideration
that was probably the most
impressive experiment
and relatively probably the
most costly experiment
I never performed I tell
it even now with interest

Dutch: 
over de tafel. De lucht in de nabijheid van het experiment...
kleurde donkerrood.
Een grote wolk steeg op.
Dit was onaangenaam en verstikkend.
Hoe kon ik dit stoppen?
Ik probeerde deze onaangename rommel op te ruimen, door het op te pakken...
en het uit het raam te gooien, dat ik in de tussentijd open had gezet.
Ik leerde nog een ander feit.
Salpeterzuur reageert niet alleen met koper, het reageert ook...
met vingers.
De pijn leidde tot een ander niet van te voren bedacht experiment.
Ik veegde mijn vingers af aan mijn broek en ik leerde nog een feit.
Salpeterzuur reageert ook...
met broeken.
Nu terugkijkend was dat waarschijnlijk het meest indrukwekkende en...
relatief het duurste experiment...
dat ik ooit uitvoerde.
Ik vertel nu nog altijd dat...

Dutch: 
het een openbaring was voor mij. Het resulteerde in een verlangen van mijn kant...
om meer te weten over dit soort opmerkelijke actie.
Eenvoudigweg was de enige manier om hier meer over te leren...
om de resultaten te zien, om te experimenteren en...
om in een laboratorium te werken.'
Dat was de reactie tussen salpeterzuur en koper. Het produceert deze donkerbruine damp...
en die damp noemen wij stikstofdioxide.
En dat is een vrij nare stof. Daarom voeren we dit ook uit in een afgesloten fles.
 
Stikstofdioxide is wel een stof die ons meer kan leren over de vraag of reacties...
weer terug kunnen gaan.
 
In deze buizen zitten...
gelijke hoeveelheden stikstofdioxide.
Wat ik ga doen is dat ik een van de buizen in ijskoud water plaats,
zodat het afkoelt. De andere buis plaats ik in...

English: 
it was a revelation to me it
resulted in a desire on my part
to learn more about that
remarkable kind a faction
plainly the only way
to learn about it
was to see its results
to experiment to work
in the laboratory so that the
reaction of nitric acid with copper
which produce these dark
brown fumes that you can see
and those fumes are
called nitrogen dioxide
and they are actually pretty unpleasant
which is why we're doing this in a SEO
apparatus
but nice and I oxide is a material that
can help us understand this question
about whether a chemical
reaction can go backwards
so in these cubes
we have equal amounts
all nitrogen dioxide
what I'm gonna do
is to take one of the tubes
and to place it in iced water
that it will cool down and the
other cheap a little place

Dutch: 
heet water, zodat het opwarmt.
We komen hier zo weer bij terug,
om te zien of er iets veranderd is.
Laten we kijken naar de chemie die plaatsvindt in de buizen.
Stikstofdioxide heeft een molecuul...
dat bestaat uit een stikstofatoom en twee zuurstofatomen.
 
Als we twee moleculen stikstofdioxide hebben, kunnen zij samen reageren om zo...
een molecuul te vormen dat we...
distikstoftetraoxide noemen.
In dat proces komt energie vrij. Als die extra stikstof-stikstof verbinding ontstaat, dan geeft dat energie.
Dat is te vergelijken met een bal die een heuvel af rolt.
De naar beneden rollende bal zorgt ervoor dat er distikstoftetraoxide ontstaat.
Maar die stof...
kan zich opsplitsen. Het molecuul...
kan in tweeën splitsen om weer twee moleculen stikstofdioxide te vormen.
 

English: 
in hot water to heat it up
so come back in a moment
and see if they're changed in any
way let's have a little look
at the chemistry that's
going on inside those tubes
and nitrogen dioxide
has a molecule
which consists of one at
Earth nitrogen and two atoms
oxygen if we have two molecules
nitrogen dioxide they can react
together to form one molecule
all another oxides of nitrogen
called dummy nitrogen
tetroxide that process
releases energy
when that extra nitrogen 19 bond
is formed it gives out energy
so that's like the ball rolling
downhill the ball rolling downhill
want the notion dioxide come together
performed I nitrogen tetroxide
but the domination tetroxide
can split up the molecule can
split in half if two molecules
of nitrogen dioxide
because for every molecule

English: 
diana ichton tetroxide we
get two molecules Nigerian
dioxide we have twice as many molecules
they can be arranged in many more ways
and that means the entropy
has increased so the
entropy tends to drive this
reaction from the right to the left
so these two effects the
ball rolling downhill effect
and the teenager bedroom effect a
driving this reaction is to love
opposite directions
what happens is that the reaction
actually goes in both directions
at the same time it
reaches a sort of balance
we call it an equilibrium where there
is some much in by upside present
and some dynamited and
tetroxide present and the
relative proportions that these
depends upon the temperature so if we
increase the temperature we put energy
into the system that's like pushing the
ball up hill
we go from right to left
if we cool system banned
then conversely we go from left
to right so that's the prediction
and we can test the prediction

Dutch: 
En omdat we voor elk molecuul distikstoftetraoxide, we twee moleculen stikstofdioxide krijgen...
hebben we twee keer zoveel moleculen die op veel meer manieren geordend kunnen worden...
en dat betekent dat de entropie is toegenomen.
Dus entropie wil deze reactie van rechts naar links laten gaan.
Deze twee effecten, dus de naar beneden rollende bal en...
het tienerslaapkamereffect, laten deze reactie dus in tegengestelde richting plaatsvinden.
 
Wat er gebeurt is dat de reactie eigenlijk beide kanten op gaat...
op hetzelfde moment. Het bereikt daarbij...
een balans, we noemen dat een equilibrium. Er is dan zowel stikstofdioxide als...
distikstoftetraoxide aanwezig.
De relatieve hoeveelheden hiervan hangt af van de temperatuur.
Als we de temperatuur verhogen, dus als we energie inbrengen, te vergelijken met de bal de berg opduwen...
 
dan gaan we van rechts naar links.
Als we het af laten koelen, dan gaan we de juist van links naar rechts. Dat is de voorspelling...
en die kunnen we testen...

Dutch: 
omdat stikstofdioxide donkerbruin is, zoals u kunt zien in de fles...
 
maar...
distikstoftetraoxide is kleurloos.
Als we teruggaan naar de buizen en dit is de buis in het koude water,
dan ziet u dat het een bleke kleur is geworden.
Dit is de buis in het warme water en als ik ze naast elkaar zet...
dan ziet u dat het opwarmen van het gas leidt tot een donkere kleur en...
het bevat dus meer stikstofdioxide. Terwijl afkoeling...
er voor gezorgd heeft dat het bleker geworden is en het bevat...
dus meer distikstoftetraoxide.
En om onze theorie...
te controleren nemen we de warme, donkere buis...
en plaatsen we die in koud water.
De bleke en koude buis plaatsen we in het warme water.
We zullen hier zo weer bij terugkomen om te zien of de kleuren verwisseld zijn.
 
Dat brengt ons bij het einde van deze lezing,
maar ik wil u graag...

English: 
because nineties and dioxide is this
dark brown gas that you see in the flask
here
but die nice in tetroxide
is colorless so we
go back to a cubes
this is the cheap that
was in the cold water
and you can see that
it's become a pale kala
this is the cheap that was in the hot
water I just put the side by side
you can see that heating up this
gas has made it dark brown and
contains more nitrogen
dioxide rest cooling it done
has made it at less
dark it contains more
die nitrogen tetroxide and
just two check of theory
what we can do is we can take
the hockey if the doc to you
and place it into the cold
war stop and then the
the coach you which is the pale
kala we can place that in hot water
will come back and have a look at those
in a moment we'll see if they swapped
places
the case that really brings us
towards the end of the lecture
want to do is just
to show you one more

English: 
curiosity and it concerns a
rather interesting and unusual
element and this
elements was
discovered in a mine
in a outside a little time court Turkey
which is near Stockholm in Sweden
and they have been extracting minerals
from the mine and they found a mineral
it seemed rather peculiar
they couldn't understand
what it contained insulate realize
that it contained a new element
this is so the beginning of the
eighteenth century and those that is if
you discovered a new element
you got to choose its name
and they decided to name the element
after the town to the turkey
this element is called yttrium
what rather interesting
is that this mineral contain
not just one new element
but they found out to
contain four developments
and so they decided to name all four
elements after the time to the turbine
so these four elements
accord yttrium
ytterbium erbium
and terbium which is a

Dutch: 
nog een bijzonderheid laten zien dat gebruik maakt van een interessant en bijzonder element.
 
Dit element is gevonden in een mijn...
net buiten een kleine stad genaamd Ytterby, in de buurt van Stockholm in Zweden.
Daar werden mineralen uit de grond gehaald en...
ze vonden daarbij een mineraal dat vrij eigenaardig was. Ze begrepen niet...
wat er in dat mineraal zat. Uiteindelijk vonden ze dat er een nieuw element in zat.
Dit was ongeveer aan het begin van de achttiende eeuw.
In die tijd was het normaal dat als je een...
nieuw element vond dat je ook de naam mocht bepalen. Er werd besloten het element te vernoemen...
naar de stad, dus dit element heet yttrium.
Wat interessant is, is dat dit mineraal niet één nieuw element bevatte,
maar er werd ontdekt dat het vier elementen bevatte.
En zo werd er besloten om alle elementen te vernoemen naar de stad Ytterby.
Deze vier elementen heten daarom...
yttrium, ytterbium...
erbium en terbium.

English: 
a little bit confusing I think
we can look at the thirsty these
yttrium now yttrium
can be used to make a compound and I
have some at the compound here it's
called yttrium
barium copper oxide
that just a hard black
love ceramic material
when you to do is
to put into some
liquid nitrogen
and so that the tree in barium copper
oxide is now being cool down to minus a
hundred ninety-six degrees
but takes a moment or two to
cool down so while we're waiting
I also have in this cup another
piece of identical material
exactly the same as the first
and I'm gonna cover this
in liquid nitrogen
so that too can be cooling down
now at room temperature this
material isn't very remarkable

Dutch: 
Wat misschien wel een beetje verwarrend is.
We gaan kijken naar het eerste element, yttrium.
 
Yttrium kan gebruikt worden om een mengsel te maken en ik heb wat van dat mengsel hier.
Het heet yttrium-barium-koperoxide...
en het is eigenlijk een hard, zwart, keramisch materiaal.
Wat ik ga doen, is om dit in...
vloeibare waterstof te doen.
En nu wordt dat yttrium-barium-koperoxide afgekoeld tot min 196 graden.
 
Dat duurt even, dus terwijl we wachten,
heb ik in deze beker nog wat van dat materiaal,
exact hetzelfde als het eerste en ik ga dat bedekken in...
vloeibare waterstof.
Dus dat koelt nu ook af.
Op kamertemperatuur is dit materiaal niet erg bijzonder,

English: 
but when he gets officially cold has a
very interesting a very strange property
becomes what we call
a superconductor
now superconductor is a material that
is lost all its electrical resistance
and material which has 0
electrical resistance
has the property that it
can repel a magnetic field
so this rig the ring made of
steel and it's covered in little
magnets very strong magnets I alternates
North Pole South Pole North Pole and so
on
and in a minute when this is
cool down on we get to see
if thats yttrium
barium copper oxide
can repel the magnetic field
produced by these magnets
this just takes a a moment
or two to cool down
so we're looking here I can see
their boiling away very vigorously
that means the the ceramic materials
giving up its heats to the
liquid nitrogen is boiling
liquid nitrogen away
and and cooling down in the process
essentially I'm just waiting for the

Dutch: 
maar als het voldoende koud is, dan krijgt het een heel bijzondere eigenschap.
Het wordt dan een supergeleider.
Een supergeleider is een materiaal dat al zijn elektrische weerstand verloren is.
Een materiaal dat geen elektrische weerstand meer heeft,
heeft de eigenschap dat het een magnetisch veld kan afstoten.
Deze ring is gemaakt van staal en er zitten kleine...
maar erg sterke magneten op die afwisselend met de noord- en zuidpool naar boven wijzen.
 
Zodra dit voldoende afgekoeld is,
gaan we zien of het yttrium-barium-koperoxide,
het magnetisch veld van deze magneten kan afstoten.
Het duurt even voor dit afgekoeld is.
Als ik hier in kijk, dan zie ik dat het vrij heftig aan het koken is.
Dat betekent dat het keramische materiaal zijn warmte afgeeft...
aan de vloeibare waterstof, het kookt als het ware de waterstof weg,
en koelt daardoor af.
Ik wacht nu tot het koken stopt en...

Dutch: 
 
als het stopt dan heeft het keramische materiaal...
dezelfde temperatuur bereikt als de vloeibare waterstof, dus min 196 graden.
 
Als ik het er nu uit haal, dan gaan we kijken of dit een magnetisch veld...
kan afstoten.
Dit is eigenlijk een vrij speciaal soort supergeleider,
we noemen dit Type-II-supergeleiders,
wat inhoudt dat het zowel magnetische velden kan afstoten als vasthouden.
 
In deze beker hadden we er ook een gedaan en...
eronder staat een cilinder met daar bovenop...
een zeer sterke magneet.

English: 
boiling to stop
when it stops boiling that
means the ceramic material
has reached the same temperatures the
liquid nitrogen so limit minus a hundred
ninety-six degrees
okay so let's touch the Sun
then let's see if this can
repel magnetic field
okay so this is actually
quite a special kind of
superconductors what we call the type to
see picking up to and that means that as
well as repelling magnetic field you can
also track magnetic field remember I've
got
another wanna be sitting
inside this policy link-up and
underneath is a still at that
and on the top of the cylinder
is a very strong magnet now the

Dutch: 
Het veld van die magneet liep al door...
het keramische materiaal, voor ik de vloeibare waterstof toevoegde.
Het is nu afgekoeld en zou een supergeleider moeten zijn geworden...
en hopelijk heeft het het magnetische veld gevangen.
Het zou dus nog steeds dat...
veld vast moeten houden.
Dan zou ik deze steun weg moeten kunnen halen van onder de cilinder.
Op de cilinder staat trouwens het logo van het internationale jaar...
van de scheikunde.
2011 was wereldwijd het jaar waarin we het plezier van chemie...
en het belang ervan in ons dagelijks leven, vierden.
Ik dacht dat het een leuke manier was om dat zo onder de aandacht te brengen.
Dit is nu afgekoeld,
dus ik ga kijken of ik dit voorzichtig kan verlagen.
 

English: 
field from that night that
was already passing through
the ceramic material before
I added the liquid nitrogen
site now cool it down should
have become a superconductor
and hopefully it will have traps that
magnetic field so should still be
gripping onto that field
that means I should be able to take
away the support from this cylinder
by the way on the outside the cylinder
we've put the logo for the International
Year of Chemistry
2011 has been a year-long
celebration around the world
off with the likes of Chemistry and
the importance of Chemistry for
our everyday lives I thought it would
be a nice way to just mark the occasion
I think this is cool
down as sunday tea
see if I can lower
this very carefully
the

English: 
okay well thank you very much that that
pretty much brings us to the end of the
lecture
just before we wrap up I'm I thought
we would we finish with the
with a rather nice demo but
just before we do as 12
ask you to join me in thanking somebody
please put a lot of effort into helping
me prepare and
deliver this lecture
and thats crisp black stallion
okay just before we finish I thought we
take a look at this block of dry ice
if you remember we burn some magnesium
inside this block is dry ice
so the chemistry here was that the
magnesium reacted with carbon dioxide
to produce magnesium oxide and carbon
and if you look at the surface if this
we can see that it's coated in
a white powder and that's the
the magnesium oxide
if we dig down inside

Dutch: 
Dank u wel!
Dat brengt ons eigenlijk bij het einde van de lezing.
 
Voor we echt naar huis gaan, lijkt het mij aardig om te stoppen met een...
leuk experiment. Maar voor we dat gaan doen,
wil ik u vragen om iemand te bedanken die mij erg geholpen heeft...
in het voorbereiden en geven van deze lezing...
en dat is Chris Brackstone.
Voor we stoppen, kijken we nog even naar dit blok droogijs.
U herinnert zich misschien nog wel dat we hier magnesium in hebben verbrand.
De chemie was dat het magnesium reageerde met de koolstofdioxide en zo...
magnesiumoxide en koolstof maakte.
Als we kijken naar het oppervlak...
dan zien we dat het bedekt is met een witte laag en dat is...
het magnesiumoxide. Als we een beetje graven...

Dutch: 
dan zien we dit zwarte materiaal en dat is de koolstof.
En we hadden natuurlijk de twee buizen verwisseld. De donkere hadden we...
in koude water geplaatst en de lichtere in het warme water.
En we kunnen zien dat ze inderdaad van kleur verwisseld zijn.
Dus de donkere buis is afgekoeld en is licht geworden...
en de lichtere buis is verwarmd en is donker geworden.
 
Dus we komen tot de vrij bijzondere conclusie dat reacties zowel vooruit...
als achteruit kunnen gaan op hetzelfde moment.
Dat is echt...
het einde van de lezing.
Maar we hebben nog een experiment om mee te eindigen.
We herhalen een van de experimenten die...
we eerder hebben gedaan.
Het is het experiment...
met stikstofoxide en koolstofdisulfide...
maar dan op een grotere schaal.
Chris brengt de buis met...
stikstofoxide.

English: 
the black had a is the
carbon and then finally
we swaps those two teams
that we put the dark to you
inside the iced water we put the
light-colored cheap in the hot water
we can say they have indeed
swapped places so the cheap
was dark has been cool
down has become lights
and the like quality has been heated up
it's become dark so we have the role
other
curious conclusion the chemical
reactions can go forwards
and backwards at the same time alright
well that really is the end of the
lecture
but I thought would have just one
more demonstration to finish
and I thought what
we do is two repeats
one of the earlier demonstrations
it's the demonstration
all the reaction between nitric
oxide and carbon by sulfide
I thought we did on a slightly
bigger scale so chris is bringing on
a cube of nitric oxide

English: 
some good add the carbon dice 05 began
chris is going to mix these together
once they thoroughly mixed
will set fire to the
end of the queue
all rights and
will put the light stand for
this might say thank you will
for coming we go old
its

Dutch: 
Ik voeg de koolstofdisulfide toe.
Chris mengt de twee nu door elkaar.
Zodra ze goed gemengd zijn, steken we het aan.
 
We dimmen hiervoor het licht en...
allemaal erg bedankt voor het komen.
 
