Промени во атмосферата
Ова видео ја опишува историјата на атмосферата на Земјата, од нејзините рани почетоци без кислород, до денешната атмосфера, загадена од човештвото.
Благодарение на испитувања на карпите коишто се наталожиле под површината на Земјата со текот на времето, можеме да составиме приказна за тоа како се менувала нашата атмосфера.
Пред четири и пол милијарди години, кога Земјата се изладила доволно за да се стврднат површинските карпи,
атмосферата била составена претежно од азот, со мали количества јаглерод диоксид, водна пареа и соединенија на водород како што се метан и амонијак.
Во текот на 800 милиони години, животот се развивал во океаните. Пред 3,2 милјарди години
се појавила фотосинтезата благодарение на првите цијанобактерии (слични на денешните сино-зелени алги) кои произведувале кислород.
На почетокот, произведениот кислород хемиски реагирал со карпите,
но како што неговата концентрација се зголемувала во океаните, меурчиња со кислород почнале да се шират и во атмосферата.
На почетокот кислородот бил токсичен гас, штетен за живите суштества,
но, наскоро живите сусштества еволуирале, за да можат да користат кислород преку аеробно дишење.
Пред 2 милијарди години, на околу половина пат низ историјата на Земјата, имало кислород во атмосферата.
Всушност, кога научниците бараат знаци на живот на планетите кои орбитираат околу далечни ѕвезди, тие бараат присуство на кислород во атмосферата.
Тоа е сигурен знак дека животот постои на друга планета.
Кислородот образувал озон во горниот слој атмосфера, што ја спречува опасната ултравиолетова светлина од Сонцето да стигне до површината на Земјата.
Пред да се случи ова, животот постоел само под вода, каде што ултравиолетовите зраци не можат да продрат.
Сепак, животот не се распространил на површината на Земјата веднаш штом бил формиран озонот.
Станува збор за период во кој што растенијата еволуирале за да може да преживеат на копно, со ограничена количина на вода.
Пред околу 400 милиони години (сто милиони години по т.н. „Камбриска експлозија“),
животот конечно почнал да се развива и на копно.
Оттогаш, па сè до минатиот век, атмосферата останала скоро непромента,
содржејќи претежно азот, 21% кислород, и само мало количество на јаглерод диоксид кое е доволно за да може растенијата да вршат фотосинтеза.
Сепак, пред околу сто години, друг вид на живи организми започна да ја менува атмосферата.
Овој вид пронашол јаглен, нафта и природен гас под земја, и почнал да ги ископува и да ги користи во хемиски реакции со кислородот во атмосферата.
Овие хемиски реакции ја зголемуваат концентрацијата на јаглерод диоксид во атмосферата.
Овој вид, кој се вика човек, започнал да испушта и други штетни материи во атмосферата, за кои ќе научиш во некое наредно видео.
За јаглерод диоксид, види:
- глобалното затоплување и како се случува,
- глобалното затоплување и неговото влијание врз животната средина.
За киселите оксиди кои се испуштаат како издувни гасови погледни ги:
- кисели дождови,
- намалување на киселите дождови или нивните последици.
За фреоните коишто се користат во аеросолите, но го уништуваат озонскиот слој, види го видеото за дупката во озонскиот слој.
За саѓи и други честички коишто ги фрламе во атмосферата, види
- здравствени последици од загадувањето на воздухот
- намалување на честичките од саѓи.
За заклучок: присуството на живот на оваа планета предизвикува промени во атмосферата.
Првата промена на атмосферата е добивањето на кислородот од страна на цијанобактериите, пред две милијарди години.
А од неодамна и луѓето почнале да ја менуваат атмосферата, како што почнале да користат фосилни горива, за да произведат енергија неопходна во модерното општество.
