Gelecekten bahsederken sürekli çok uzağa bakıyoruz.
Robotlar dünyayı ele geçirecek mi geçirmeyecek
mi?
İşlerimizi elimizden alacak mı almayacak
mı?
Gibi sorularla meşgulüz hep ama şu anda
çok hızlı bir şekilde dünyayı değiştirmeye
başlamış bazı teknolojiler bazen gözden
kaçabiliyor.
Bunlar hangi teknolojiler acaba diye düşünürken
Bill Gates’in MIT Technology Review’la
gerçekleştirdiği bir röportaja denk geldim.
***Söz konusu teknolojik gelişme konusunda
yaşayan efsanelerinden biri olunca onun yaptığı
listeye göz atmadan olmaz diye düşündüm
ve*** işte karşınızda Bill Gates’e göre
önümüzdeki birkaç yıl içinde dünyayı
değiştirebilecek bazı teknolojiler.
Daha Yetenekli Robotlar
Dedik ya.
Robotların dünyayı ele geçirmeden önce
kat etmesi gereken daha çok yol var.
Şu anda bizim söylemediğimiz hiçbir şeyi
yapamıyor da demiştik önceki videolarda.
Misal şu an fabrikalarda bulunan robotlar
bir nesneyi bir yerden alıp başka bir yere
koyma konusunda inanılmaz başarılı.
Ama o nesneyi 1 cm ileri veya geri koyarsanız,
ya da başka bir nesne koyarsanız tüm üretim
hattı çökebilir.
Çünkü nesneyi tanıma ya da nesnenin yerini
veya yönünü değiştirme özelliği pek
bulunmuyor.
İşte yeni bir uygulama sayesinde robotlar
artık nesneler hangi yönde veya konumda
olursa olsun tanıyabilecek ve ona göre yerini
veya yönünü değiştirebilecek.
***Örneğin OpenAI şirketinin bir projesi
olan Dactyl şu sıralar tam olarak bunu öğreniyor.
Bir robot kol olarak geliştirilen bu robot
eline aldığı nesneyi aynı insan gibi alıp
çevirebiliyor ve yönünü değiştirebiliyor.
Bunu da gerçek nesnelerle çalışmaya başlamadan
önce bir simülasyon ortamında gerçekleştiriyor
ve sonrasında gerçek nesnelerle çalışmaya
hazır hale geliyor.
Bahsettiğimiz öğrenme ise rasgele öğrenme
şeklinde makineye bırakılıyor.
Bu sayede gerçek hayatta ortaya çıkabilecek
tüm sorunlara karşı hazır hale geliyor.
Mühendislere göre henüz işin başındalar
ama tüm sorunlar ortadan kalktığında bu
tip robotlar tam da hayal ettiğimiz gibi
***evde sökme takma işlerini, bulaşık
makinesini boşaltma işini veya hatta yaşlıların
bakımını üstlenebilecek hale gelebilir…
Erken Doğumu Haber Veren Testler
Doğan her 10 çocuktan 1’i erken doğuyor.
*Erken doğum da ciddi komplikasyonlara neden
olabilen çok sancılı bir sürecin başlangıcı
oluyor maalesef.
Ve yine maalesef erken doğum genellikle çok
geç olmadan anlaşılamıyor.
İşte hamileliğin 6.
Haftasında yapılabilen yeni bir kan testi
ile artık bu risk çok önceden anlaşılabilecek.
Doktorlar da buna uygun önlemler alabilecek.
Ama daha da güzeli yine bu testi geliştiren
Stephen Quake’in başka bir çalışması
sayesinde bebeğin Down sendromlu veya başka
bir genetik hastalıkla doğup doğmayacağını
anlamak için amniyosentez gibi çok riskli
ve çok acılı cerrahi müdahalelerin yerine
yine bir DNA testi sayesinde tüm bu olası
sendromlar da öğrenilebilecek.
***Bu ciddi anlamda çok ama çok önemli
bir gelişme.
Henüz çalışmalar devam etse de yakın
zamanda tüm dünyada çok önemli bir sorunu
çözeceğini söyleyebiliriz…
Kişiye Özel Kanser Aşısı
Kanser hala çözüm bulunamamış hastalıklardan
biri.
En önemli nedeni ise tek bir kanser hücresinde
binlerce farklı mutasyonla karşılaşabiliyorsunuz.
Bir kişide görülen mutasyonlar ise başka
bir insanda görülmeyebiliyor.
Bu nedenle belirli bir ilaç, bir aşı geliştirmek
bu zamana kadar mümkün olmadı.
Ancak Human Genome Project yani İnsan Gen
Projesi tamamlandıktan 5 yıl sonra 2008’de
araştırmacılar bu konuda ilk adımı attılar.
Kanser hastalarından alınan kanserli hücrelerden
geliştirilen aşı ile insanın bağışıklık
sistemi hücrelerde gerçekleşebilecek kanser
mutasyonlara karşı harekete geçiriliyor.
Bu bilgiyi alan bağışıklık sistemi kanserli
bir hücre ortaya çıktığında ürettiği
T hücreleri ile bu sorunlu hücreleri buluyor
ve onları yok ediyor.
Kemoterapi tedavisinde sağlıklı hücrelerin
de zarar görmesi büyük sorunlar yaratabiliyor.
Kaldı ki kanserin yayılmasını da önleyemiyor.
İşte bu aşı sayesinde yayılan kanser
hücreleri de tespit edilebiliyor ve bağışıklık
sistemimiz bununla başa çıkmayı artık
biliyor.
Umarım en kısa zamanda başarıyla tamamlanır
bu çalışma ve dünyada bu hastalıktan
kurtulmaya çalışan herkese bir umut olur!
Hayvan eti Kullanılmayan Burger
Birleşmiş Milletler’in (BM) beklentisine
göre 2050’de dünya üzerinde 9,8 milyar
insan olacak.
İnsanların alım güçlerinin de artacağını
düşünen BM, 2050’de et tüketiminin 2005’e
göre %70 artacağını tahmin ediyor.
Bunun önüne geçmek için, bilim insanları
laboratuvarda yetiştirilebilen et üzerinde
çalışmalarını sürdürüyor; Beyond Meat
ve Impossible Foods gibi şirketler ise, burger
köftesine tat ve besin değeri olarak çok
yakın bitkisel köfteleri hali hazırda satışa
sunmuş durumda.
Görünüşe göre vejetaryen olmadan da vejetaryen
olabilecek gibiyiz.
EKG Bilekliği
Giyilebilir cihazlardaki teknolojik gelişmeler
insanların kalp hareketlerini sürekli kontrol
etmesini kolaylaştırıyor.
Ancak kalp krizine sebep olan kalp anormallikleri
ancak doktorlar tarafından Elektrokardiyografi
(EKG) ölçümü ile tespit edilebiliyor.
EKG sistemlerinin 12 sensörü bulunurken;
giyilebilir kalp ritmini ölçen teknolojiler
ise sadece tek sensör ile çalışıyor,
bu da bir kalp krizini saptamak için yeterli
değil.
Fakat durum yakında değişebilir: AliveCor
şirketi iki sensörlü bir giyilebilir cihaz
ile kalp krizini tespit edebildiğini Amerikan
Kalp Derneği’ne bildirdi.
Apple da bu şirketle birlikte çalışıyor
ve AppleWatch’a da bu özellik yakın zamanda
gelecek.
Sohbet Edebilen Yapay Zekâ Asistanlar
Amazon’un Alexa’sı, Apple’ın Siri’sini
hepimiz biliyoruz; hepimizin telefonunda bulunan,
söylediklerimizi anlayan, komutları ses
ile anlayıp yerine getiren yapay zekâ (AI)
uygulamaları…
Bu uygulamaların iletişim yetenekleri sınırlı
olduğu için onlarla anlamlı bir konuşma
yapmak mümkün değil.
Bunun nedeni de bahsettiğim gibi kısıtlı
komutlarla çalışması bu asistanların.
Ancak başta Google olmak üzere artık bu
asistanlar da öğrenmeye başladı.
Örneğin Google’ın geliştirdiği BERT
isimli bir proje cümlelerde boşlukları
tahmin ederek doldurabilmeye başladı.
Hatta çoktan seçmeli sınavlarda insanlardan
daha başarılı oldu.
Bunun yanında Google Asistan’ı biliyorsunuz.
İşte bunun gelişmiş hali olan Google Duplex
projesi telefonlarınıza cevap verebiliyor.
Banka arıyorsa reddedebiliyor ya da restoranı
arayıp sizin yerinize konuşup rezervasyon
dahi yapabiliyor.
Mevcut bazı sorunlar ortadan kalktığında
artık bu asistanlar belki de çocuğunuza
bakabilecek, öğretmenlik yapabilecek ve
hatta belki de en yakın arkadaşınız ya
da sevgiliniz bile olabilecek.
Ne dersiniz?
Hatta bu konuyu ele almış bir film bile
mevcut.
İzleyenler hemen hatırlamıştır.
Bahsettiğimiz bu teknolojilerin dışında
kanalizasyonsuz tuvaletler, karbondioksit
yakalayıcılar gibi teknolojiler de mevcut.
Bill Gates’e göre özellikle sağlık alanında
göreceğimiz ilerlemeler çok ama çok büyük
bir devrim yaratacak gibi görünüyor.
Bana kalırsa da insan hayatını kolaylaştırmadan
önce hayat kurtaracak teknolojilerin ve gelişmelerin
çok büyük bir hızla hayatımıza girmesi
çok ama çok önemli.
Bir sonraki videoya kadar…
Kendinize çok iyi bakın.
Sevgiler!
