Binlerce insana dostluk ve barış öğütleyen
bir hayalinizden bahsettiniz mi hiç?
Giderek küstahlaşan haksızlıkları
şiddet kullanmadan ortadan kaldırabilir miydiniz?
Kim O'da bu hafta:
Bir Hayalim Var
Martin Luther King Jr.
Martin Luther King Jr.
15 Ocak 1929'da
Atlanta'nın Sweet Auburn mahallesinde
Martin Luther King
ve Alberta Williams King'in çocuğu olarak
dünyaya geldi.
Yıllar sonra meslektaşı olacağı babası
Martin Luther King'de bir vaizdi.
Eğitim hayatında
oldukça başarılı olan King Jr.
liseden sonra
Marehouse kolejine girdi.
Ardından 1948 yılında
sosyoloji bölümünden mezun oldu.
1951 yılında
Pennsylvania Chester'daki
Crozer Teoloji Fakültesinden
birinci olarak mezun oldu.
1955 yılında
Boston Üniversitesinde
sistematik teoloji doktorası yaptı.
1953 yılındaysa
Alabama Montgomery'de
Dexter sokağı kilisesinde vaiz oldu.
Ve böylelikle
onu ülke çapında bir kahraman haline
getirecek olan olayların başlayacağı yere varmış oldu.
53 yılında
Coretta Scott ile evlenen King Jr.
Yolanda Denise, Martin Luther III,
Dexter Scott ve Bernice Albertine adında
4 çocuk babası oldu.
Ve hayatı 1955 yılının
1 Aralık günü, saat 6'da işten çıkan
Rosa Parks adlı bir kadın sayesinde değişti.
Ünlü Montgomery otobüs eylemlerini
başlatan Rosa Parks ve bir grup aktivistin
Mt. Zion kilisesinde
yaptığı toplantıda
kurulmakta olan
Montgomery Improvement Association
adlı birliğin başına getirildiğinde
henüz 26 yaşındaydı.
382 günlük direniş sürecinde
tanınmaya başlayan Martin Luther King Jr.
ünlü Hintli lider
Mahathma Gandhi'den aldığı ilhamla
sivil itaatsizlik eylemleri gerçekleştirmeye başladı.
Eylemler kısa sürede tüm ülkeye yayıldı.
Eylemlerin henüz başında 7 Aralık günü
Edgar Hoover'ın FBI'ı
Montgomery'de
provokatörlerini huzuru bozmak için
faaileyete geçirdi
ve Hoover'ın Martin Luther King takıntısı başladı.
King Jr. Montgomery otobüs eylemlerindeki
olayların büyümesi sebebiyle
hedef haline geldi ve evi bombalandı.
King ise evinin önünde toplanan
siyahi kalabalığı
'Şiddete şiddetsizlikle karşılık vereceğiz.
Beni durdursalar bile bu hareket durmayacak.'
diyerek sakinleştirdi.
Bu boykot süresince
defalarca tutuklanan King
her söylediği sözle kitlesini genişletti.
Bunlardan biriyse
gazetecilerin de olduğu bir tutuklama anında
'Suçumla gurur duyuyorum.' sözleriydi.
Yıllar sonra halka açılan kayıtlara göre
1961 yılından ölümüne kadar
bütün konuşmaları, FBI tarafından
dinlendi ve her yerde takip edildi.
Yıllarca öncülük ettiği sivil haklar hareketinin
eylemleri meyvesini verdi
ve 1964 yılında
sivil haklar yasasını, 1965 yılındaysa
siyahlara oy hakkı tanıyan yasayı
kabul ettirdi.
Adını dünya tarihine geçirecek olan
o meşhur konuşmayı ise
28 Ağustos 1963 günü yaptı.
İş ve özgürlük için Washington'a yürüyüş olarak
bilinen ve kongre önünde
yaklaşık yarım milyon kişinin toplanarak izlediği
Amerikayı sarsan konuşması
ülke tarihine, o güne kadar yapılmış
en büyük kitlesel gösteri olarak geçti.
Marlon Brando,
Charlton Heston,
Joan Baez ve
Bob Dylan gibi bir çok ünlünün de
katıldığı gösteride
King Jr.'ın yaptığı konuşma
başkan Abraham Lincoln'ün
Gettysburg konuşmasından sonra gelen
en meşhur hitabet olarak kabul ediliyor.
'Bir rüyam var;
Gün gelecek
eski kölelerin evlatlarıyla
eski köle sahiplerinin evlatları
Georgia'nın kızıl tepelerinde
kardeşlik sofrasında birlikte oturacaklar.
Gün gelecek dört küçük çocuğum
derilerinin rengine göre değil,
karakterlerine göre değerlendirildikleri
bir ülkede yaşayacaklar.'
sözleriyle başladığı konuşmasını
'Özgürlüğün yankılanmasını sağladığımızda
her kasabadan ve köyden
her eyaletten ve kentten
özgürlüğün yankısını duyduğumuzda
o gün yakın demektir.
Ve o gün tanrının bütün kulları;
siyahlar ve beyazlar,
Yahudiler,
Hristiyanlar,
Müslümanlar,
Budistler
herkes el ele tutuşup
eski bir zenci ilahisini söyleyecekler.
'Sonunda özgürüz...
Sonunda özgürüz...
Şükürler olsun tanrım...
Sonunda hepimiz özgürüz...' '
sözleriyle bitirdi.
Bu konuşmanın ardından yıl içerisinde
Birmingham hapishanesinden
kendisini eleştiren din adamlarına yazdığı
ve davasını anlattığı
'The letter form Birmingham jail'
başlıklı mektup da
sivil haklar hareketinin ana metinlerinden
birine dönüştü.
Yaptığı konuşma ve yazdığı bu mektupla,
King'in şöhreti dünyaya yayıldı.
Ve 14 Ekim 1964'te
henüz 35 yaşındayken
Nobel barış ödülünü alan
en genç isim olmayı başardı.
Fakat bir sonraki yıl 1965'te
oy hakkı için yapılan yürüyüşlerde
King Jr.'ın şiddetsiz direniş stratejisi
yaralandı.
Alabama'nın Selma şehrinden
başkent Montgomery'e yürüyen gruplarla
polis arasında çatışma yaşandı.
Fakat ölen polis değil bir göstericiydi.
Bu yürüyüş ancak üçüncü denemede
tamamlanabildi.
King Jr., işte bu olay sonrası
medyanın büyük eleştirilerine maruz kaldı.
Vietnam Savaşına olan karşıtlığını
4 Nisan 1967'de yaptığı
sert konuşmayla ifade eden King
başta Time ve Washington Post gibi
büyük basın organları olmak üzere
herkes tarafından vatana ihanetle suçlandı.
3 Nisan 1968
tarihine gelindiğindeyse
King artık olacakları tahmin edebilecek
birikime sahip bir adamdı.
Memphis'te bir kilisede toplanılan bu gecede
iki bin kişilik topluluğa
coşkulu ama bir o kadar da
dramatik konuşmasını yaptı..
Dinleyenlere;
'Bundan sonra bana ne olacağı önemli değil.
Herkes gibi ben de uzun yaşamak isterim.
Ancak şu anda bununla ilgilenmiyorum.
Sadece tanrının isteğine uymak istiyorum.
Bu gece çok huzurluyum
ve hiç bir şeyden endişe etmiyorum.
Hiç bir insandan korkmuyorum.'
sözleriyle seslendi.
Ve ertesi gün akşam saatlerinde
Memphis'te kaldığı
Lorraine motelin balkonuna
hava almak için çıktığı sırada
dürbünlü bir tüfekle atılan
tek kurşunla yere yığıldı.
Yardımcısı vaiz Jesse Jackson'ın
dizlerinde geçen 50 dakikanın ardından
sivil itaatsizliği, özgürlüğü,
eşitliği ülkesine ve ırkına sunan adam olarak
hayatını kaybetti.
Bu ölüm ülke çapında
büyük şiddet olaylarına yol açtı.
60 şehirde çıkan isyanlarda
46 kişi öldü.
Adalet bakanlığı süresince
Martin Luther King Jr.
ve dostlarına büyük destek sağlayan
eski adalet bakanı
ve seçim çalışmalarını yürüten başkan adayı
Robert Kennedy
şehrin zenci mahallesine giderek
halkı yatıştırmaya çalıştı.
'Size çok acıklı bir haberim var
Martin Luther King bu akşam öldürüldü.
Eğer böyle bir insafsızlık karşısında
içinizde doğan nefret ve kızgınlıkla
bütün beyazları suçlamaya kalkışırsanız
hatırlayın ki
ben de aynı tür duygularla doluyum.
Benim de ağabeyim öldürüldü.
Hem de bir beyaz tarafından
diyen Robert Keneddy
King'den dört ay sonra
5 Haziran 1968'de
King'in kaderini paylaştı
ve Los Angeles'ta öldürüldü.
70 metreden tek kurşunla
King'i öldürdüğü ileri sürülen
ve basit bir hırsız olduğu açıklanan
James Earl Ray
2 ay sonra İngiltere'ye girerken yakalandı
ve 99 yıl hapse mahkum edildi.
İlk başta suçunu kabul eden Ray
1998'de
ölünceye kadar cinayeti işlemediğini iddia etti.
Ateş edilen motel odasında
Ray'e ait hiç bir iz bulunamadı.
Amerikan tarihine geçen büyük suikast
hiç bir zaman aydınlatılamadı.
