
Armenian: 
Translator: Emma Dovlatyan
Reviewer: Kristine Sargsyan
>:
Շատ ազգագրագետներ այսպես են արտահայտվում
մեր ազգի մասին:
>:
Սա արդեն թամադաների ու քավորների
հայտնի կենացների շարքից է:
Երկուսում էլ արտահայտված է երեխաների
ապագայով մտահոգվածությունը:
Իսկ մեզանից քանի՞սն են նրանց վերաբերում
որպես անհատների:
Երբ սովորում էի 6-րդ դասարանում
ռուսաց լեզվի գրքում հարց էր տրված.
<<Ծնողներդ հաշվի առնու՞մ են կարծիքդ
տանն ինչ-որ բան փոխելիս,
օրինակ, խոհանոցի կահույք ընտրելիս>>:
Ես պատասխանեցի՝ այո:
Պատասխանը չզարմացրեց ուսուցչիս,
ոչ միայն այն պատճառով, որ ես դասարանում
միակ > պատասխանողն էի,
ոչ էլ նա համոզված էր, որ մեր ընտանիքն այդպիսին է:
Այլ ուղղակի նա չհավատաց ինձ:
Երբ վերադարձա տուն փորձեցի հասկանալ,
թե որն է պատճառը:
Գտա շատ դեպքեր, երբ բաժակի գույներն ընտրելիս

English: 
Translator: Emma Dovlatyan
Reviewer: Ellen Maloney
We are a family-centered nation.
Many ethnographers reflect on our nation:
"The most important thing
is that the children are healthy."
This is one of the most popular toasts
among toast-masters and godfathers.
This shows the concern
about the future of children.
But how many of us
treat children as individuals?
When I was studying in the sixth grade,
there was a question
in my Russian language book.
"Do your parents take 
into consideration your opinion 
while making changes at home,
for instance, while choosing 
furniture for the kitchen?"
I answered, "Yes."
My answer didn’t surprise my teacher,
not only because I was the only one
in my class who answered "Yes,"
but also because she didn’t believe me.
When I came home I tried 
to understand the reason.
I found many examples:
like when I chose blue glasses,
but we actually bought red ones.

Armenian: 
նշել եմ կապույտը, բայց գնել ենք կարմիրը,
նշել եմ փոքրը, բայց գնել ենք ավելի մեծը:
Բայց գրեթե երբեք չեմ զգացել,
որ իմ կարծիքը հաշվի չի առնվել:
Արդյո՞ք կարելի է դրական խտրություն անվանել
վարքային այն առանձնահատկությունը,
որը ծնողներից շատերը ցուցաբերում են երեխաների նկատմամբ,
նրանց հետ են պահում կյանքի իրենց սեփական
փորձը ձեռք բերելուց,
ընտրում են առավել ճիշտ ուղին՝ իրենց տեսանկյունից:
Այս կապակցությամբ ամերիկացի մանկագիր
Ռոբերտ Հայթլայնը նշել է.
<<Նրանց կյանքն ավելի հեշտացնելով՝
մի հաշմանդամեցրեք ձեր երեխաներին>>:
>, >, >, >:
Հիշում եմ դպրոցում միշտ լինում էին հեղափոխականներ,
ում համար >-ն կախարդական էր,
ոչ թե չէին անում, այլ >-ն հատուկ էին խախտում,
իսկ հենց կպնում էին արժանապատվությանը, վերջ:
Աթոռին կոճգամ դնելուց մինչև դպրոց մկներ բերելը
կարող էին վրեժ լուծել:
>, >, >, ոչ թե խրախուսում,
այլ պատժում են երեխային:

English: 
Or I chose the small ones,
but we bought the large ones.
But I have never felt that my opinion
was not taken into consideration.
Now, can we say that this kind 
of discrimination
is typical of a parents' behavior?
They keep kids from having
personal life experiences;
they choose the right path 
according to their point of view.
Robert Heinlein,
a children's writer, said,
"Don’t make your children disabled 
by making their lives easier."
"Don't do that, it’s forbidden,
it’s shameful."
I remember in school,
there were always rebels
for whom "it's forbidden"
was a magical phrase:
they purposely violated
the forbidden.
And when their reputation was damaged,
they would seek revenge
by putting pins on chairs,
or bringing mice to the school.
"No" doesn't encourage,
but punishes a child.

English: 
The idea of a "shame principle"
is perceived as a kind of punishment,
even among diplomats.
Recently, I asked
my three-year-old niece,
"Tatev, do you go a kindergarten?"
"No."
"Why?"
"I decided not to."
To examine the brain mechanisms
of these little people,
it is necessary to get acquainted
with them by talking to them.
"Children must be taught
how to think, not what to think."
This is a quote by Margaret Mead
a famous American anthropologist.
Another expression with which one
cannot help but agree
is by an Afghani-born Khaled Hosseini:
"Children aren't coloring books.
You don't get to fill them
with your favorite colors."
It is also necessary to teach children
to be responsible for their actions.
The expression "Don’t scatter 
your toys" can be replaced with:
"If you scattered
your toys, collect them."
Or if your child offended a friend,
dear mothers and fathers,
don't apologize on their behalf
to the parents."

Armenian: 
> արտահայտությունը նույնիսկ
դիվանագետների շրջանում ընկալվում է իբրև
պատժի տեսակ:
Հենց վերջերս քրոջս 3 տարեկան աղջկան հարցրի.
-Տաթև, մանկապարտեզ գնու՞մ ես:
-Ոչ: -Իսկ ինչու՞:
-Ես այդպես եմ որոշել:
Այս փոքրիկ մարդկանց ուղեղի մեխանիզմն
ուսումնասիրելու համար դրան ծանոթանալ է պետք,
իրենց իսկ խոսելու շնորհիվ:
<<Սովորեցրեք երեխային ոչ թե ինչ մտածել,
այլ ինչպես մտածել>>:
Հայտնի ամերիկացի Մարգարետ Մեդի խոսքերն են:
Եվս մեկ այլ արտահայտություն,
որի հետ չի կարելի չհամաձայնվել:
Ծնունդով աղվանցի Խալեթի Հուսեյնի խոսքերն են.
<<Երեխաները ներկելու գրքեր չեն,
որ գունավորենք մեր սիրած գույներով>>:
Երեխաներիկն պետք է սովորեցնել նաև
պատասխանատու լինել իրենց արարքների համար:
> արտահայտությունը
կարելի է փոխարինել >:
Եթե նեղացրել է բակի ընկերոջը, հայրիկներ,
մայրիկներ, նրանց փոխարեն տուժածի ծնողներին
ներողություն մի խնդրեք:

English: 
Saying sorry tempers your child.
But how should we treat the children?
Do we take them into consideration?
Often I saw situations
when the treatment of children changes
in the presence of adults.
Once it was a very funny situation 
when my friend was approached
by one of her acquaintances,
who held a second grade child
in one of her hands,
and a dog collar in the other.
She said, "What a nice puppy!
How old is it? How old is your daughter?"
Teach people to personally 
address your kid,
not in the way they treat the dogs.
Make your child the best companion.
No parent likes to hear the,
"You don't understand me!" expression.
As a future mother, this will be present
in my "mom convention."
My kid's dignity and respect.
This will be the most important principle
for me when I bring up my kids.
Dostoevsky once said, "The soul
is healed by being with children."

Armenian: 
> բառն ասելը կոփում է ձեր երեխային:
Իսկ ինչպե՞ս ենք դիմում մենք նրանց:
Հաշվի նստու՞մ ենք նրանց հետ:
Հաճախ եմ դիտարկում դեպքեր,
երբ մեծերի ներկայությամբ փոքրերին նույնիսկ
դիմելու ձևն է փոխվում:
Մի անգամ շատ ծիծաղելի էր,
երբ ընկերուհուս մոտեցավ իր ծանոթներից մեկը ու,
տեսնելով մի ձեռքին երկրորդ դասարանի երեխային բռնած,
և մյուս ձեռքին՝ շան վզկապը, հարցրեց.
-Օ, ինչ լավն է շունիկդ, քանի՞ տարեկան է:
Իսկ աղջիկդ քանի՞:
Սովորեցրեք ուրիշներին անձամբ դիմել
ձեր երեխային, ոչ թե այնպես, ինչպես կդիմեին
օրինակ, շներին:
Դարձրեք երեխային ձեր լավագույն զրուցակիցը:
Որևիցե ծնող չի ուզենա իր հասցեին լսել
> արտահայտությունը:
Որպես ապագա մայր՝ հենց այս եմ ունենալու
իմ մայրական կոնվենցիայում,
երեխաներիս արժանապատվության հարգման խարտիայում,
կամ, ինչպես ուզում եք անվանեք այն:
Դոստոևսկին ասել է. <<Հոգիդ բուժվում է,
երբ շփվում ես երեխայի հետ>>:
Այնպես որ, դուք գիտեք ձեր դարմանը:

English: 
So now you know how to be healed.
