
Polish: 
(Rozmowa pomiędzy dr Beth Harris a dr Stevenem Zuckerem)
[Dr Zucker] Przeszliśmy właśnie przez Katakumby Pryscylli w Rzymie,
A teraz stoimy w parku, tuż nad katakumbami.
[Dr Harris] W Rzymie jest wiele katakumb.
Są to miejsca, w których zostali pochowani pierwsi chrześcijanie.
Poza tym są tu także żydowskie katakumby.
[Dr Zucker] Które są nawet starsze.
[Dr Harris] Katakumby Pryscylli ciągną się na długości około 10 kilometrów (albo 5 mil) nagrobków.
[Dr Zucker] Jest to labirynt wąskich przejść.
Dokładnie pod parkiem, w którym się znajdujemy.
Gdybyśmy zaczęli teraz tu kopać, dokopalibyśmy się do naturalnego tufu, rzymskiego kamienia,
który jest miękkim materiałem, dlatego właśnie był idealny do tego rodzaju wykopów.
Niesamowitym jest, że korytarze są ułożone jeden na drugim,
a katakumby w niektórych miejscach są głębokie na trzy piętra.
[Dr Harris] Jesteśmy na północy Rzymu.
A powodem, dla którego katakumby są zlokalizowane tutaj jest taki,
że znajdowała się tu willa zamożnej Rzymianki, zwanej Pryscyllą.

Portuguese: 
Acabamos de entrar
nas Catacumbas de Priscila, em Roma.
E agora estamos em um parque
bem acima das catacumbas.
Existem muitas catacumbas em Roma.
Foram nestas catacumbas que os primeiros
cristãos foram enterrados.
Haviam também catacumbas judias em Roma.
Que eram mais antigas.
As Catacumbas de Priscila ocupam
cerca de dez km,
ou seja, mais de cinco milhas
de sepulturas.
É um labirinto de passagens estreitas
diretamente abaixo do parque
em que estamos.
Assim, se escavássemos,
chegaríamos à tufa, a pedra de Roma,
que é um material macio, e assim, ideal
para este tipo de escavação.
O que é impressionante é que as passagens
estão empilhadas uma sob a outra.
E a catacumba, em certos lugares,
está três andares abaixo do solo.
Então aqui estamos ao norte de Roma.
E a catacumba se encontra aqui
porque esta foi a villa
de uma mulher romana rica
chamada Priscila.

Dutch: 
We wandelden net door
de catacomben van Priscilla te Rome.
En nu staan we in een park
juist boven de catacomben.
Er zijn veel catacomben te Rome.
en dit waren de plekken waar de eerste
Christenen begraven werden.
Er zijn ook Joodse catacomben te Rome.
En die zijn zelfs nog ouder.
De catacomben van Priscilla zijn
ongeveer 10 km² groot. (meer dan 5 mijlen vol graven)
Het is een labirint van nauwe doorgangen
onder het park waar we nu in staan.
Dus als we hier zouden graven
stoten we op de puimsteen, de typische steen uit Rome.
Het is eerder zacht materiaal wat het
ideaal maakt om in uit te graven.
En het is bijzonder dat de doorgangen
zelfs boven op elkaar geplaatst zijn.
De catacomben zijn om sommige plaatsen
wel 3 verdiepingen hoog.
We bevinden ons hier in het noorden van Rome.
En de reden waarom deze catacomben zich hier bevinden
is omdat hier de villa van een rijke Romeinse dame
met de naam Priscilla staat.

English: 
- [Dr. Zucker] We just walked through
the Catacombs of Priscilla in Rome.
And we're now standing in a park
just over the catacombs.
- [Dr. Harris] There are
many catacombs in Rome.
And these were places where the earliest
Christians were buried.
There are also Jewish
catacombs here in Rome.
- [Dr. Zucker] Which were even older.
- [Dr. Harris] The Catacombs
of Priscilla occupy
about 10 kilometers or more
than five miles of burials.
- [Dr. Zucker] This is a
labyrinth of narrow passageways
directly below the park that we're in.
So if we were to dig down,
we would hit the natural
tufa, the stone of Rome,
which is a soft material, which is why
it was ideal for this kind of excavation.
And what's amazing is that the passageways
are stacked on top of each other.
And the catacomb is in certain places
three stories deep.
- [Dr. Harris] So here we
are in the north of Rome.
And the reason that the
catacomb is located here
is that this was the villa
of a wealthy Roman woman named Priscilla.

Portuguese: 
Parece que ela doou a terra
como um lugar onde sua família
seria enterrada
e por fim, a comunidade cristã
como um todo.
No século V muitas pessoas
foram enterradas aqui,
umas 40,000 tumbas foram localizadas.
Imagine caminhar por uma passagem
bem escura,
com teto baixo, e chão e terreno ásperos.
E a cada lado do corredor estreito,
nichos horizontais com o comprimento
exato para acomodar um corpo.
Alguns são bem pequenos
e continham crianças.
Os mais longos eram
para os adultos.
E muitos estão empilhados
um sobre o outro.
As pessoas mais ricas teriam escavado
um espaço grande o bastante
para colocar um sarcófago.
Mas a maioria das tumbas é para os pobres.
E seus corpos eram apenas enfaixados
em uma mortalha
e colocados em fendas como estas,
parecidas com prateleiras,
que depois eram cobertas com uma laje
de mármore
ou, para os pobres, apenas uns azulejos
de terracota.
Tudo isso era então coberto com uma camada
de argamassa,
que geralmente era pintada.
Os quartos maiores são chamados cubículos.

Dutch: 
Het lijkt er op dat zij de gronden geschonken heeft
om in de eerste plaats zichzelf en haar familie te begraven.
en eventueel nog mensen van de Christen gemeenschap.
Tegen de 5de eeuw werden hier
veel mensen begraven.
Er zijn ongeveer 40.000 graven gevonden.
Dus stel je voor dat je door zo'n donkere doorgang wandelt
een laag plafond en een ruwe, aarden vloer.
En aan de ene kant een smalle kamer
horizontale uitkappingen die net groot genoeg
zijn om een lichaam in te plaatsen.
Sommige zijn korter en voor kinderen bedoeld
Sommigen zijn langer en waren bedoeld voor volwassenen.
En velen zijn boven elkaar geplaatst
Rijkere mensen konden een grotere plek uitgraven
om zo een sarcofaag te kunnen plaatsen.
Maar de meeste grafplekken zijn voor gewone mensen.
Dat waren dan lichamen gezwachteld in doek
werden ze geplaatst in zulke sleuven
die dan een marmeren sluitplaat kregen.
Of, voor de armen, enkel met terracotta tegels.
Hierover werd dan nadien een laag
plaaster gesmeerd die beschilderd werd.
De grotere ruimten noemnden we cubiculum

English: 
And it seems she donated the land
as a place where at first
her family would be buried
and then eventually the
Christian community.
- [Dr. Zucker] By the 5th century
a lot of people were buried here,
some 40,000 tombs have been located.
So imagine walking through
a very dark passageway,
a low ceiling, a rough earth and floor.
And on either side of the narrow hall,
horizontal niches that are just
long enough to accommodate a body.
Some are quite short
and held the children.
And some are longer and
would have held adults.
And many of them are
stacked one atop the other.
Wealthier people would have excavated
a space large enough to
place a sarcophagus in.
But most of the tombs are for the poor.
And these are simply bodies
that were swaddled in a shroud
and placed into these shelf-like slots
which were then covered
over with a slab of marble
or, for the poor, just
simply tiles of terracotta.
All of that would then be covered over
with a layer of plaster,
which were often painted.
- [Dr. Harris] The larger
rooms have the name cubiculum.

Polish: 
Pryscylla najpierw poświęciła te tereny na miejsce pochówku swojej rodziny,
a z czasem całej chrześcijańskiej społeczności.
[Dr Zucker] Do V wieku pochowano tu wielu ludzi.
Zlokalizowano 40.000 nagrobków.
Wyobraźcie sobie bardzo ciemny korytarz,
niski sufit, szorstka ziemia i podłoga
i po obu stronach wąskiego korytarza
poziome wnęki, które są na tyle długie, aby pomieścić ciało.
Niektóre były krótsze i umieszczano w nich dzieci,
a w dłuższych kładziono dorosłych.
Wnęki są często ułożone jedna nad drugą.
Zamożniejsi ludzie wydrążali przestrzeń wystarczająco dużą, aby umieścić w niej sarkofag,
ale w większości są tu groby biedniejszych.
A to są po prostu ciała zawinięte w całun
i ułożone w szczelinach przypominające półki.
Zasłaniano je potem marmurową płytą
albo - w wersji dla ubogich - po prostu płytkami z terakoty
To wszystko było później przykrywane warstwą gipsu, która była często malowana.
[Dr Harris] Większe pomieszczenia noszą nazwę cubiculum.

Polish: 
Poziome półki do pochówku zwane są loculi.
A teraz, podczas naszych odwiedzin, wszystkie groby są puste i odkryte.
[Dr Zucker] Uważamy, że to przez hieny cmentarne i polowanie na relikwie,
co ma sens, ponieważ niektórzy z pochowanych tutaj ludzi byli męczennikami.
[Dr Harris] Tak, zostali zabici za bycie chrześcijanami.
[Dr Zucker] Ich pozostałości miały wtedy duchową wartość i moc.
[Dr Harris] Krąży pewien mit lub legenda wokół katakumb, że są sekretnym miejscem,
gdzie chrześcijanie praktykowali swoją wiarę za czasów prześladowań.
Ale katakumby są miejscami pochówku.
Były one powszechnie znane wśród społeczności chrześcijańskiej
Należy pamiętać że były okresy prześladowań chrześcijan, ale były także czasy,
w których chrześcijaństwo było bardziej tolerowane.
Było tak aż do 313 roku, w którym cesarz Konstantyn Wielki wydał edykt mediolański,
dzięki któremu chrześcijaństwo zaczęło być tolerowane w Imperium Rzymskim.
[Dr Zucker] Katakumby same w sobie wydają się ciągnąć w nieskończoność z ich rozgałęziającymi się przejściami,
z grobami tak daleko, jak sięga oko.

Dutch: 
Horizontale grafsleuven noemde men loculi
Als we ze nu bezoeken zijn alle
graven leeg en onbedekt.
We vermoeden dat dit komt
door grafroven
en door mensen die relieken zochten.
Dit zou best kunnen omdat sommige mensen die
hier begraven liggen martelaren waren.
Juist, ze werden vermoord omdat ze christenen waren.
En hun lichaamsresten kregen dan
speciale betekenis en kracht.
Er bestaat een mythe of legende
over de catacomben als zouden ze een geheime
plek zijn voor christenen waar ze hun geloof
beleden ten tijde van de vervolgingen.
Maar de catacomben zijn enkel maar begraafplaatsen.
Ze waren gekend door de Christenen toen.
En het is belangrijk om weten
dat er soms periodes waren van vervolgingen
maar ook tijden waarbij de Christelijke
religie getolereerd werd.
Het is pas in 313 wanneer Constantijn
het Edict van Milaan uitvaardigt
dat het christen geloof getolereerd werd
binnen het Romeinse Rijk.
De catacomben zelf
lijken maar door te gaan, gang na gang
met graven zover je kan zien
maar wat toch wel erg speciaal is
is dat we op deze plekken de oudste

English: 
Horizontal shelves for burial
are referred to as loculi.
And now when we visit,
the tombs are all empty and uncovered.
- [Dr. Zucker] And we think this is
because there was grave robbing
and people were hunting for relics,
which makes sense because
some of the people
that were buried here were martyrs.
- [Dr. Harris] Right, they were
killed for being Christians.
- [Dr. Zucker] And their remains then
had a spiritual importance and power.
- [Dr. Harris] Now, there
is a kind of myth or legend
around catacombs that
they're a secret place
where Christians practiced
their Christianity
during times of persecution.
But the catacombs are burial places.
They were well known to the
Christians in the community.
And it's also important to remember
that there were episodes of persecution
against Christians but also times
when Christianity was somewhat tolerated.
It's not until 313 when Constantine
issues the Edict of Milan
that Christianity becomes tolerated
within the Roman Empire.
- [Dr. Zucker] The catacombs themselves
seem to go on endlessly,
passages branching off
with tombs as far as the eye can see.
But what's especially important
is that these are the locations

Portuguese: 
As prateleiras horizontais de enterro
são chamados lóculos.
E agora, quando visitamos,
as tumbas estão vazias e descobertas.
Achamos que isso se deve
ao roubo de túmulos
e às pessoas em busca
de relíquias,
o que faz sentido pois algumas das pessoas
enterradas aqui foram mártires.
Isso, foram mortos por serem cristãos.
E os seus restos mortais tinham poder
e importância espiritual.
Há uma espécie de mito ou lenda
de que as catacumbas eram
um lugar secreto
onde os cristãos praticavam
o Cristianismo
durante as épocas de perseguição.
Mas as catacumbas são lugares
de sepultamento.
E eram bem conhecidas pelos
cristãos da comunidade.
É importante lembrar que houve episódios
de perseguição
dos cristãos mas também momentos
em que o Cristianismo era um tanto aceito.
Só foi em 313, quando Constantino
decretou o Édito de Milão,
que o Cristianismo passou a ser aceito
no Império Romano.
As catacumbas em si parecem não ter fim,
as passagens se ramificam
com tumbas a perder de vista.
Um fato extremamente importante
é que estes são os locais

English: 
where we find the earliest Christian art.
- [Dr. Harris] And art
historians have wondered
why is it that Christianity
exists for almost two centuries
and we don't have Christian art.
Is it because it didn't survive?
- [Dr. Zucker] Is it because there wasn't
a Christian vocabulary that
had been developed yet?
- [Dr. Harris] Is it
because of prohibition
against the making of images
because of the Second Commandment?
It is also true that image making,
images of individuals and of gods,
was very common in the Roman Empire
and Christians may have had a desire
to separate themselves from Paganism.
And perhaps not making images
was one way of doing that.
- [Dr. Zucker] What we do
know is that the first images
that we found date from the
3rd century from the 200s.
And some of the earliest
art is, in fact, here
at the Catacombs of Priscilla.
- [Dr. Harris] In fact, what we think
is the earliest known representation
of the Madonna and Child,
we see an image of a woman nursing
and another that points
to the mother and child.
- [Dr. Zucker] And seems
to be holding a book.
- [Dr. Harris] If so, that's
a remarkably early image

Polish: 
Szczególnie ważne jest to, że w tym miejscu znaleziono najwcześniejszą sztukę chrześcijańską.
[Dr Harris] Historycy sztuki zastanawiali się, jak to jest, że chrześcijaństwo istniało od prawie dwóch wieków,
a nie ma sztuki chrześcijańskiej z tego okresu.
Czy to dlatego, że nie przetrwała?
[Dr Zucker] Czy to dlatego, że nie rozwinęło się jeszcze słownictwo chrześcijańskie?
[Dr Harris] Czy to dlatego, że panował zakaz tworzenia obrazów, wynikający z drugiego przykazania?
Prawdą jest też, że malowanie obrazów jednostek oraz bogów było powszechne w Imperium Rzymskim.
Chrześcijanie mogli pragnąć odseparować się od pogaństwa
i być może nietworzenie obrazów było jednym ze sposobów na to.
[Dr Zucker] Wiemy na pewno, że pierwsze obrazy, które znaleźliśmy, pochodzą z III wieku, z lat dwusetnych
I część najwcześniejszej sztuki jest tak naprawdę tutaj,
w katakumbach Pryscylli.
[Dr Harris] Tym, co jest uważane za najwcześniejsze znane przedstawienie Madonny z Dzieciątkiem,
jest ten obraz kobiety karmiącej oraz innej postaci, która wskazuje na kobietę i dziecko.
[Dr Zucker] Wydaje się też trzymać książkę.
[Dr Harris] Jeśli tak, to jest to niezwykle wczesny obraz przedstawiający motyw,

Portuguese: 
em que encontramos as primeiras
artes cristãs.
Os historiadores de arte
se perguntam
porque o Cristianismo existe
há dois séculos
e não temos arte cristã.
Será que ela não sobreviveu?
Será que não havia um léxico
cristão desenvolvido?
Será que foi por causa da proibição
da criação de imagens
graças ao Segundo Mandamento?
É verdade que a criação de imagens,
imagens de indivíduos e de deuses,
era bem comum no Império Romano
e os cristãos podem ter desejado
se separar do Paganismo.
E não criar imagens pode ter sido
uma maneira de fazer isso.
O que sabemos é que as primeiras
imagens encontradas
datam do século III, dos anos 200.
E parte desta arte antiga está aqui,
nas Catacumbas de Priscila.
Na verdade, o que achamos ser
a representação mais antiga
de Madonna e Criança,
vemos a imagem de uma mulher amamentando
e outra imagem que aponta
para a mãe e a criança;
E que parece segurar um livro.
Se segurar, esta é uma imagem
notavelmente prematura

Dutch: 
voorbeelden van Christelijke kunst terug vinden.
Kunsthistorici vroegen zich af
waarom er bijna 2 eeuwen geen
Christelijke kunst bestond.
Is het omdat ze niet heeft kunnen overleven?
Is het omdat er nog geen Christelijke
beeldtaal was ontwikkeld?
Is het omdat het maken van beelden
verboden was vanwege
het tweede gebod?
Het is ook waar dat het afbeelden
van Goden of mensen heel gewoon
was tijdens het Romeinse rijk.
En misschien wilden de Christenen
zich onderscheiden van dat heidendom.
En misschien was het niet maken van beelden een manier om dat duidelijk te maken.
We weten dat de eerste afbeeldingen die we
vinden uit de 3de eeuw (de jaren 200) stammen
en sommige van die oudste kunst is hier te vinden.
in de Catacomben van Priscilla.
In feite denken we dat dit hier
de oudste afbeelding
van Maria met kind is.
We zien een afbeelding van een vrouw die haar kind voedt
en een andere vrouw die naar hen wijst.
En het lijkt alsof ze een boek vasthoudt.
Als dat zo is, is het een bijzondere oude afbeelding.

Dutch: 
Een onderwerp dat zo gewoon zou worden
gedurende meer dan 1000 jaren in de Westerse kunstgeschiedenis.
En zo zien we hier vaak
de oudste afbeeldingen van wat de
typische Christelijke iconografie zou worden.
We vinden ze zowel geschilderd
en we vinden ze gekerfd.
in de catacomben vinden we veel inscripties.
die over de mensen vertellen die er begraven liggen.
En er zijn ook veel typisch Christelijke symbolen
We vinden het anker dat de veilige haven aangeeft.
Dat verwijst naar de 'redding'.
We zien vaak afbeeldingen van een vis.
wat verwijst naar Christus.
Maar we zien ook heel specifieke
onderwerpen die verwijzen naar
de Christelijke thema's van redding.
Onderwerpen uit hte Oude en Nieuwe Testament
En dit geldt zeker voor
een klein cubiculum die we de Griekse kapel noemen.
Nu, dit was geen kapel,
en het heeft ook niets te zien met de Grieken.
Ze heet zo omdat we hier
enkele Griekse letters vinden.
Eigenlijk, doorheen de catacomben
vinden we overal Griekse en Latijnse teksten.
Ze is versierd met wat kunsthistorici de
eerste Romeinse muurfresco stijl noemen.
Dit is plaaster dat beschilderd werd

Portuguese: 
de um tema que se tornaria bem comum
por mais de um milênio na história
da arte ocidental.
Achamos que o desenho mostra
várias cenas que representam
uma das primeiras invenções
da iconografia cristã,
do simbolismo cristão.
Podemos ver cenas pintadas
ou também entalhadas.
Dentro das catacumbas, vemos
muitas inscrições
que falam das pessoas enterradas.
E tem também símbolos
cristãos inscritos.
Vemos a âncora que se refere
a um porto seguro.
O que é uma referência à salvação.
Há representações de um peixe,
que é uma referência a Cristo.
Também começamos a ver temas bem
específicos que relatam
sobre os temas de salvação cristã,
temas de ambos o Antigo
e o Novo Testamento.
Isso se aplica sobretudo
em um pequeno cubículo
chamado Capela Grega.
Que não foi uma capela e não tinha
relação com os gregos.
Ela tem este nome simplesmente porque
encontraram umas cartas gregas ali.
Na verdade, por toda a catacumba
tem inscrições gregas e latinas.
Ela foi decorada com o chamado
Primeiro Estilo romano,
que é uma argamassa aplicada e pintada

Polish: 
który był tak powszechny przez następne tysiąc lat historii sztuki zachodniej.
[Dr Zucker] Są tu liczne scenki, które uważane są za jedne z najwcześniejszych prototypów chrześcijańskiej ikonografii, chrześcijańskiego symbolizmu
Są zarówno malowane, jak i rzeźbione.
W katakumbach znaleźć można wiele inskrypcji skierowanych do pochowanych.
Wyryte są też chrześcijańskie symbole.
Znajdujemy kotwicę, która oznacza bezpieczną przystań.
Jest to nawiązanie do zbawienia.
Są tu też przedstawienia ryb, które są odwołaniem do Chrystusa...
[Dr Harris] Zaczynamy też zauważać szczególną tematykę, która odnosi się do chrześcijańskich motywów zbawienia,
tematów zarówno z Nowego jak i Starego Testamentu
[Dr Zucker] Dotyczy to szczególnie pewnego małego cubiculum, które nazywamy "Grecką Kaplicą".
Nie była to tak naprawdę kaplica i nie miała nic wspólnego z Grekami.
Ma taką nazwę tylko dlatego, że znaleziono tu greckie litery.
Zasadniczo w katakumbach można znaleźć zarówno grekę, jak i łacinę.
[Dr Harris] "Grecka Kaplica" została udekorowana czymś, co historycy architektury nazywają stylem rzymskim pierwszym w malarstwie ściennym.

English: 
of a subject that would become so common
for more than a millennium
in western art history.
- [Dr. Zucker] And so
what we think we see here
are numerous scenes that are
among the earliest inventions
of Christian iconography,
of Christian symbolism.
We find them both painted,
and we find them carved.
Within the catacombs we
see lots of inscriptions
that speak to the people that were buried.
And there were also
inscribed Christian symbols.
We find the anchor which
speaks to safe harbor.
That is a reference to salvation.
There are representations of a fish,
which is a reference to Christ.
- [Dr. Harris] But we also begin to see
very specific subject matter that relates
to Christian themes of salvation,
subjects from both the
Old and New Testament.
- [Dr. Zucker] And this especially true
in one small cubiculum that
we call the Greek Chapel.
Now, this was not a chapel,
and it had nothing to do with the Greeks.
It has this name simply because we found
some Greek letters there.
In fact, throughout the catacombs
there's both Greek and Latin.
- [Dr. Harris] It was decorated
with what arch historians
call Roman first style wall painting,
that is plaster built up and then painted

Polish: 
Jest to podłoże gipsowe pomalowane tak, żeby imitowało marmurowe panele.
Jest to próba ubogacenia tej przestrzeni.
[Dr Zucker] To musiała być jedna z najstarszych części katakumb,
ponieważ sąsiaduje z piwnicą pierwotnego domu, który był własnością Pryscylli.
Jest ekstrawagancka, ale również mała.
[Dr Harris] Mogła pomieścić kilka sarkofagów członków tej rodziny.
W tych przestrzeniach były także spożywane tutaj posiłki,
jako część memoriału dla zmarłych.
[Dr Zucker] Jest tutaj tak wiele scenek.
Są scenki ze Starego Testamentu, są scenki z Nowego Testamentu...
[Dr Harris] Odnoszą się do boskiej interwencji, do postaci, które cierpiały ze względu na swoją wiarę,
włącznie z historią z Księgi Daniela o trzech młodzieńcach w piecu ognistym.
Historia ze Starego Testamentu jest taka, że tym trzem młodzieńcom kazano
złożyć modlitwę do złotego, pogańskiego bożka i oni odmówili.
Zostali skazani na spalenie żywcem, lecz zostali ocaleni.
Dlatego ten temat tak bardzo przemawiał do wczesnych Chrześcijan,
którzy w różnych czasach byli prześladowani za swoją wiarę.
[Dr Zucker] Są tu także sceny z Nowego Testamentu.

Dutch: 
om marmeren panelen te imiteren.
Men probeert dus de ruimte rijkelijk te tonen.
Dit is waarschijnlijk een van de
oudste plekken van de catacomben.
omdat ze grenst aan het oorspronkelijke huis.
dat eigendom was van Priscilla.
Het is weelderig maar ook klein.
Er stonden waarschijnlijk een paar sarcofagen
voor familieleden.
en vermoedelijk heeft men hier ook gegeten.
als onderdeel van herdenking.
Er zijn hier ook veel scenes afgebeeld.
Scenes uit het oude Testament
Scenes uit het Nieuwe Testament
Ze verwijzen naar de Goddelijke tussenkomst
bij mensen die leden ten gevolge van hun geloof.
zo ook bv. het verhaal uit het Boek Daniël.
over 3 jongelingen in de brandende overn.
Dit verhaal uit het Oude Testament
verteld over 3 jonge mannen die aan een gouden
heidens beeld moesten offeren en die dat weigerden
Als straf werden ze levend verbrand maar ze werden gered
Je begrijpt wel waarom dit onderwerp de eerste
Christenen zo aansprak.
Ze werden op verschillende tijdstippen voor hun geloof vervolgd.
Hier zien we ook enkele scènes uit het Nieuwe Testament.

Portuguese: 
para imitar painéis de mármore.
Há uma tentativa de tornar este local
em um espaço bem rico.
Esta deve ter sido uma das partes
mais antigas das catacumbas
porque está adjacente ao porão
da casa original,
que pertencia a Priscila.
Ela é extravagante, mas bem pequena.
E teria armazenado vários sarcófagos
para membros da família.
E várias refeições eram feitas
nestes espaços
como parte da celebração
aos mortos.
Há tantas cenas aqui.
Há cenas do Antigo Testamento.
Há cenas do Novo Testamento.
Elas se referem à intervenção divina,
a figuras que sofreram 
por causa de sua fé,
inclusive a história do Livro de Daniel
dos três jovens na fornalha
de fogo ardente.
Na história, pediram aos três jovens
para venerar um ídolo dourado pagão
e eles se recusaram
e foram condenados a serem queimados vivos
mas foram salvos.
Dá pra entender porque este tema
atraia os antigos cristãos
que por várias vezes foram perseguidos
por causa de sua fé.
Tem cenas do Novo Testamento.

English: 
to imitate marble panels.
So there's an attempt to
make this a very rich space.
- [Dr. Zucker] This must have been
one of the oldest parts of the catacombs
because it is adjacent to the
basement of the original house
that had been owned by Priscilla.
It is lavish, but it is also small.
- [Dr. Harris] It would
have held several sarcophagi
for members of this family.
And there were meals that
we taken in these spaces
as part of a memorial to the dead.
- [Dr. Zucker] There
are so many scenes here.
There are scenes from the Old Testament.
There are scenes from the New Testament.
- [Dr. Harris] They refer
to divine intervention,
to figures who suffered
on account of their faith,
including the story
from the Book of Daniel
of three youths in the fiery furnace.
The story from the Old Testament
is that these three youths were asked
to worship a Pagan golden
idol and they refused
and were sentenced to be
burned alive but were saved.
You can see why this was a subject
that really appealed to early Christians
who at various times were
persecuted for their faith.
- [Dr. Zucker] There are
also New Testament scenes.

English: 
There's the Adoration of the Magi.
There's the Resurrection of Lazarus.
- [Dr. Harris] These are scenes that refer
to the miracles that Christ
performed during his life.
And very often in early Christian imagery
we have an emphasis on
the teaching of Christ,
on the miracles that he performed.
And it's really only later
that we get the subjects that
we are more familiar with
of the crucifixion or the resurrection.
- [Dr. Zucker] A good example of the way
that the portrayal of a scene has changed
is the Sacrifice of Isaac.
This is an Old Testament scene.
And in this case we only
have a partial view.
The bottom portion has been destroyed.
But what remains shows
Abraham in the center
and Isaac off to the right carrying wood.
This is different from
what is normally depicted
in later Christian art,
where we generally see
Isaac about to be killed by Abraham.
Abraham's wrists stayed by an angel.
- [Dr. Harris] And you could ask why
would the first Christians be painting
this Old Testament subject
of Abraham and Isaac?
The first Christians looked back
to the story of Abraham and
Isaac as a type of Christ,

Portuguese: 
Tem a Adoração dos Reis Magos.
Tem a Ressurreição de Lázaro.
Há cenas que se referem aos milagres
que Cristo fez durante sua vida.
E frequentemente em imagens
cristãs antigas,
há uma ênfase nos ensinamentos
de Cristo,
nos milagres que ele fez.
E é só mais tarde
que os temas com que estamos
acostumados aparecem,
temas da crucificação ou da ressurreição.
Um bom exemplo para mostrar
como a representação
de uma cena mudou
é o Sacrifício de Isaac.
Que é do Antigo Testamento.
E neste caso, só temos
uma visão parcial.
A parte de baixo foi estruída.
Mas o que sobrou mostra Abraão
no centro,
e Isaac à direita carregando madeira.
Isto é diferente do que é
geralmente retratado
em artes cristãs posteriores,
em que vemos
Isaac prestes a ser morto por Abraão.
E o pulso de Abraão imobilizado
por um anjo.
Podemos nos perguntar porque
os primeiros cristãos pintariam
este tema do Antigo Testamento,
sobre Abraão e Isaac?
Os primeiros cristãos vêem
a história de Abraão e Isaac
como um exemplo de Cristo,

Dutch: 
Er is de aanbidding door de 3 Wijzen uit het Oosten
Er is de heropstanding van Lazarus.
Deze scènes verwijzen naar de mirakels
van Jezus tijdens zijn leven.
En heel vaak in de vroeg Christelijke verbeelding
zien we verwijzingen naar de leer van Christus.
en naar de mirakels die hij deed.
En het is pas later dat we de onderwerpen
die ons bekender zijn zullen terugvinden
zoals de kruisiging en de verrijzenis.
Een mooi voorbeeld van dit veranderende
uitbeelding kan je zien in de afbeelding
van het offer van Isaak.
Dat is een scène uit het Oude Testament
En in dit geval zien we het slechts deels afgebeeld.
Het onderste deel is verwoest.
Maar wat overblijft toont Abraham in het midden
en Isaak rechts in de hoek, hout dragend
Dat is anders dan het normaal wordt afgebeeld
in latere Christelijke beeldtaal die we zoveel vaker zien.
Isaak die net zal geofferd worden door Abraham.
en de vuist van Abraham die door een engel wordt tegengehouden.
En je zou je kunnen afvragen waarom
de 1ste Christenen dit Oud Testamentische
onderwerp van Abraham en Isaak afbeeldden?
De 1ste Christenen keken terug in de tijd
naar het verhaal van Abraham en Isaak als een soor Christusfiguur

Polish: 
Jest Pokłon Trzech Króli,
Jest wskrzeszenie Łazarza.
[Dr Harris] Są to sceny, które odwołują się do cudów, których dokonał Chrystus za swojego życia.
Bardzo często we wczesnym malarstwie chrześcijańskim kładziony był nacisk na nauki Chrystusa, na cuda, które uczynił,
I dopiero później pojawiają się motywy, z którymi jesteśmy bardziej zaznajomieni:
ukrzyżowania czy zmartwychwstania.
[Dr Zucker] Dobrym przykładem tego, w jaki sposób zmieniło się przedstawianie scen,
jest ofiarowanie Izaaka.
Jest to scena ze Starego Testamentu.
W tym przypadku mamy tylko częściowy obraz.
Dolna część została zniszczona.
Ale to, co zostało, ukazuje Abrahama w centrum, a Izaaka po prawej, niosącego drewno
Różni się to od sposobu, w jaki zwykle jest to przedstawiane w późniejszej sztuce chrześcijańskiej,
gdzie zwykle widzimy Izaaka mającego być właśnie zabitym przez Abrahama.
i nadgarstki Abrahama zatrzymane przez anioła.
[Dr Harris] I tu możecie zapytać: dlaczego pierwsi chrześcijanie mieliby malować
to starotestamentowe przedstawienie Abrahama i Izaaka?
Pierwsi chrześcijanie widzieli w historii Abrahama i Izaaka historię Chrystusa,

Dutch: 
Abraham die aanvaardt om zijn zoon Isaak te offeren
als een voorspelling, een voorbode van Gods wil
om het leven van zijn enige zoon Christus te offeren.
om de mensheid te redden.
maar een van de meest intrigerende scenes
is de scene van de brood maaltijd.
Op het eerste zicht lijkt het sterk
op het laatste Avondmaal.
We zien een stilleven, een lange tafel
en 7 mensen die achter de tafel zitten.
Dus het zijn niet de 12 apostelen en Christus.
Tevens zijn er 7 broodkorven
3 aan de ene kant en 4 aan de andere kant.
en er ligt vis op de tafel.
en dus lijkt dit te verwijzen naar
zowel de eucharistie als naar het
verhaal van de vermenigvuldiging van brood en vis.
Beiden verwijzen naar mirakels
van Jezus
Dit is typisch voor vroeg Christelijke beeldtaal.
maar ook een verwijzing naar de Christelijke Liiturgie
de praktijk van de Eucharistie dus.
waarbij het brood en de wijn symbool
zijn van het lichaam en bloed van Christus.
Wat we hier dus zien is de uitvinding
de Christelijke iconografie (beeldtaal).

Portuguese: 
ou seja, a disposição de Abraão
para sacrificar seu filho
anuncia, prevê a disposição de Deus
para sacrificar seu único filho,
Cristo,
para a salvação da humanidade.
Mas uma das cenas
mais interessantes
é uma cena chamada Comunhão.
À primeira vista ela pode até
parecer com a Última Ceia.
Vemos uma natureza morta,
uma mesa longa,
e sete homens sentados atrás dela.
E não 12 apóstolos e Cristo.
Ao mesmo tempo, vemos sete cestas,
três de um lado e quatro no outro,
cheias de pão.
Vemos peixe na mesa.
E por isso, parece haver uma referência
não só à comunhão
mas também à história da multiplicação
de pães e peixes.
Ambos são uma referência ao milagre
que Cristo fez durante sua vida,
o que é típico no início
da iconografia cristã,
mas talvez também seja
uma referência à liturgia
ou seja, à prática da Comunhão,
do pão e do vinho que são tomados
como o corpo e o sangue de Cristo.
O que estamos vendo é a invenção
da iconografia cristã.

Polish: 
gdzie gotowość Abrahama do poświęcenia swojego syna
była przepowiednią gotowości Boga do poświęcenia jego jedynego syna, Chrystusa
dla zbawienia ludzkości.
[Dr Zucker] Jedną z najbardziej interesujących scen jest scena o nazwie "Łamanie Chleba"
Na pierwszy rzut oka może to wyglądać trochę jak Ostatnia Wieczerza
Widzimy martwą naturę, długi stół
i siedmiu ludzi siedzących za nim.
Więc nie mamy tu 12 apostołów i Chrystusa.
Równocześnie, jest tu siedem koszy:
trzy po jednej stronie i cztery po drugiej, są napełnione chlebem.
Na stole są ryby.
Więc wygląda na to, że jest to odniesienie nie tylko do Eucharystii,
ale również do historii cudownego rozmnożenia chleba i ryb.
[Dr Harris] Jedno i drugie to cuda dokonane przez Chrystusa za jego życia,
co jest typowe dla wczesnej chrześcijańskiej ikonografii,
ale może to być także odniesieniem do liturgii, do praktyki eucharystycznej
brania chleba i wina jako ciało i krew Chrystusa.
[Dr Zucker] To, co tu widzimy to początki chrześcijańskiej ikonografii.

English: 
that is, Abraham's willingness
to sacrifice his son
foretold, foreshadowed God's willingness
to sacrifice his only son, Christ,
for the salvation of mankind.
- [Dr. Zucker] But one of
the most interesting scenes
is a scene that is called
the Breaking of the Bread.
And this might at first glance
look a bit like a Last Supper.
We see a still life, a long table,
and seven men seated behind it.
So we don't have the
12 apostles and Christ.
Simultaneously, there are seven baskets,
three on one side and four on
the other, filled with bread.
There are fish on the table.
And so there seems to be a reference here
not only to the Eucharist
but also to the story
of the multiplication
of loaves and fishes.
- [Dr. Harris] Both are
reference to a miracle
that Christ performed during his life,
which is typical in early
Christian iconography,
but also perhaps a
reference to the liturgy,
that is, to the practice of the Eucharist,
of the bread and wine being taken
as the body and blood of Christ.
- [Dr. Zucker] What we're seeing here
is the invention of Christian iconography.

English: 
These are scenes that
have not yet been set,
that have not yet been clarified.
But looking at that particular image
is really quite marvelous,
to see the foreshortening of the dishes
on the table seen in space.
And it reminds us that these are people
that would have had access
to various sophisticated Roman painting.
- [Dr. Harris] The other cubiculum
that we wanted to talk about
is known as the Cubiculum of the Veil.
And this is because there is a depiction
of a woman in a veil in this chapel.
It's actually the same woman
being depicted three times,
in reference to the woman who is deceased,
who was buried in this space.
On the left we see her being married
with a seeded bishop officiating.
On the right we see her
seated in a chair nursing.
- [Dr. Zucker] And we think that the chair
is actually the chair that was
used for childbirth as well.
- [Dr. Harris] So we have a
reference to her marriage,
to her motherhood, and then we
see her again in the center,
this time larger in a pose that
arch historians call arrant.
- [Dr. Zucker] This is a pose of prayer
meant to represent the
woman in the afterlife,
the woman resurrected.
This is all enclosed within a lunette
at the back of the cubiculum.

Portuguese: 
Estas são cenas que ainda
não foram criadas,
que ainda não foram explicadas.
Mas olhar para esta imagem específica
é impressionante,
ver a diminuição dos pratos sobre a mesa
em relação ao espaço.
Isso nos lembra de que estas
seriam as pessoas
que teriam acesso a várias pinturas
romanas sofisticadas.
O outro cubículo que queríamos discutir
é conhecido como Cubículo do Véu.
Chamado assim pela representação
de uma mulher com um véu na capela.
Na verdade, é uma única mulher
que é representada três vezes,
em referência à mulher que faleceu,
que foi enterrada neste espaço.
À esquerda, a vemos se casando
com um bispo sentado
oficializando a união.
À direita a vemos amamentando sentada
em uma cadeira.
Acreditamos que a cadeira é a mesma
que foi usada para o parto.
Então há uma referência ao seu casamento,
à sua maternidade,
e depois a vemos de novo no centro,
desta vez maior,
em uma pose que os historiadores
consideram notória.
Esta é uma pose de prece
que representa a mulher na vida pós-morte,
a mulher ressuscitada.
Isto tudo é cercado por uma luneta
no fundo do cubículo.

Polish: 
Są to sceny które nie zostały jeszcze ustawione,
które nie zostały jeszcze wyjaśnione.
Ale patrząc na ten konkretny obraz,
niesamowicie jest widzieć skróty perspektywiczne naczyń na stole,
widzianych w przestrzeni.
To przypomina nam, że ci ludzie mieli dostęp do wielu wyrafinowanych rzymskich obrazów.
[Dr Harris] Inne cubiculum, o którym chcieliśmy opowiedzieć,
jest znane jako cubiculum Velatio,
I jest tak, ponieważ w tej kaplicy znajduje się przedstawienie kobiety w welonie.
Jest to w rzeczywistości ta sama kobieta, przedstawiona trzy razy,
odnosi się to do kobiety, która zmarła i została pochowana w tym pomieszczeniu.
Po lewej widzimy ją podczas ślubu, którego udziela biskup,
Po prawej widzimy ją siedzącą na krześle, karmiącą dziecko.
[Dr Zucker] Wydaje nam się że krzesło jest tak naprawdę krzesłem używanym do odbierania porodów.
[Dr Harris] Więc mamy odniesienie do jej małżeństwa, do jej macierzyństwa
i znów widzimy ją pośrodku,
tym razem większą, przedstawiona jako postać, którą historycy sztuki nazywają "orantką".
[Dr Zucker] Stoi w pozycji modlitewnej, ma to reprezentować kobietę w życiu pośmiertnym, kobietę zmartwychwstałą.
Wszystko to znajduje się w lunecie z tyłu cubiculum.

Dutch: 
Deze scènes of beelden waren nog niet vastgezet
waren nog niet eenduidig en helder.
maar het kijken naar dit specifieke beeld
is echt buitengewoon.
Het perspectief van de tafels
en de tafel in de ruimte geplaatst.
En het doet ons begrijpen dat deze mensen
toegang hadden tot de verschillende
kunstige Romeinse schildertechnieken.
Het andere cubiculum
waarover we wilden praten
is gekend als het Cubiculum van het hoofddoek.
en dat omdat er een afbeelding is
van een vrouw met een hoofdoek.
Eigenlijk wordt deze vrouw zelfs 3x afgebeeld.
verwijzend naar de overleden vrouw.
die in deze kamer begraven werd.
Links zien we haar tijdens haar huwelijk
met een zittende bisschop die het voltrekt.
Rechts zien we haar gezeten terwijl ze haar kind zoogt.
en we denken dat het ook dit soort stoel is dat
ook gebruikt werd tijdens de bevalling.
Dus er is een verwijzing naar het huwelijk.
naar het moederschap en we zien haar terug in het midden van de kamer
Deze keer groter en in de pose die kunsthistorici de orante noemen.
Dit is een houding van gebed.
die de vrouw in het hiernamaals afbeeldt
de vrouw die herrezen is.
Dit alles is getekend in een lunette
aan de achterkant van dit cubiculum.

English: 
She is representing the hope of the family
that she would enjoy a blessed afterlife.
- [Dr. Harris] Her eyes
look upward toward heaven.
This is clearly an image
that refers to her salvation
and her place in heaven.
- [Dr. Zucker] The painting is not
in particularly good condition.
But we can make out some of the careful
articulation of the features of the face.
And there's shadow placed under her chin
to create a sense of illusionism.
- [Dr. Harris] And so even
though her hands are too large
for the proportions of her body,
her face is represented naturalistically.
- [Dr. Zucker] It's important to remember
that we are now looking at this painting
under electric lights.
But it would certainly have been painted
in the dim light of oil lanterns.
- [Dr. Harris] And in
fact, there are spaces,
there are small holes
throughout the catacombs
where oil lamps would have been placed.
- [Dr. Zucker] But the
largest painting in this room
is in this shallow dome of the ceiling.
And here in the center we see Christ
represented as the Good Shepherd.
He's surrounded by three
goats, one over his shoulders.
And he's in a stance that is
reminiscent of contrapposto.
Clearly, the artist was somebody

Portuguese: 
E representa a esperança da família
de que ela teria uma vida
pós-morte abençoada.
Seus olhos olham para cima,
em direção ao céu.
Esta é claramente uma imagem que se refere
à sua salvação
e ao seu lugar no paraíso.
A pintura não está em uma condição
muito boa.
Mas podemos distinguir um pouco
da articulação dos traços do rosto.
E há uma sombra abaixo do seu queixo
para criar uma ideia de ilusionismo.
E apesar de suas mãos serem grandes demais
para a proporção de seu corpo,
seu rosto é representado de modo natural.
É importante lembrar que estamos vendo
esta pintura sob luz elétrica.
Mas ela teria sido pintada sob a luz fraca
de uma lâmpada a óleo.
E na verdade, há espaços, pequenos buracos
ao longo das catacumbas
onde as lâmpadas a óleo
teriam sido colocadas.
Mas a maior pintura do quarto está
nesta abóboda baixa do teto.
E aqui no centro vemos Cristo
representado como o Bom Pastor.
Ele está rodeado por três cabras,
uma sobre o seu ombro.
Ele está em uma postura
que evoca o contrapposto.

Dutch: 
Ze stelt de hoop van de familie voor
dat ze een gezegend leven in het hiernamaals zou krijgen.
Haar ogen kijken opgericht naar de hemel.
duidelijk een beeld dat verwijst naar de redding
en haar plaats in de hemel.
Het fresco is niet echt
goed bewaard
maar we kunnen toch het verzorgde schilderen
van de gelaatstrekken nog herkennen.
En er is schaduw onder haar kin
wat de illusie creëert van diepte.
En ook al zijn haar handen te groot
in verhouding met haar lichaam
haar gelaat is natuurlijk afgebeeld
't is belangrijk te weten dat we nu kijken
naar een schilderij
met electrische belichting
maar het is hoogstwaarschijnlijk gemaakt
met het gedimde licht van olielampen
Inderdaad, er zijn plekken,
kleine nissen overal in de catacomben
waar olielampen konden geplaatst worden.
Maar het grootste fresco in deze kamer
is in de kleine koepel van dit plafond.
en in het midden zien we Christus
die als de goede Herder wordt voorgesteld.
Hij is omringd door 3 geiten en 1 over zijn schouders.
en hij staat in een soort van contraposto houding.
De kunstenaar was zonder twijfel iemand

Polish: 
Reprezentuje ona nadzieję rodziny,
że nieboszczka będzie cieszyć się błogosławionym życiem pośmiertnym.
[Dr Harris] Jej oczy spoglądają w kierunku nieba.
Jest to oczywiście obraz, który odwołuje się do jej zbawienia oraz jej miejsca w niebie.
[Dr Zucker] Obraz nie jest w zbyt dobrym stanie,
ale możemy dostrzec ostrożną artykulację cech twarzy,
a także cień umieszczony pod jej podbródkiem, aby stworzyć poczucie iluzjonizmu.
[Dr Harris] Więc mimo to, że ręce są zbyt duże względem proporcji jej ciała,
jej twarz jest przedstawiona bardziej realistycznie.
[Dr Zucker] Pamiętajmy, że patrzymy teraz na ten obraz pod światłem elektrycznym.
Lecz zapewne był on malowany w słabym świetle latarnii olejowych.
[Dr Harris] Są tu nawet małe dziury przechodzące przez katakumby, gdzie były umieszczane lampy olejowe.
[Dr Zucker] Ale największe malowidło w tym pomieszczeniu znajduje się w tej płytkiej kopule sufitu.
Tutaj w środku widzimy Chrystusa, przedstawionego jako Dobry Pasterz.
Jest otoczony przez 3 kozy, jedną z nich ma na ramionach.
Stoi w pozie, która przypomina kontrapost.

Polish: 
Artysta wyraźnie był kimś, kto był zaznajomiony z rzymską rzeźbą
i być może z rzymskim malarstwem.
Chrystus jest przedstawiony młodo.
Nie ma brody.
Obok niego znajdują się dwa drzewa z gołębiami na szczycie.
Więc idea jest taka, że Chrystus będzie opiekował się swoimi wyznawcami,
tak jak dobry pasterz opiekuje się swoim stadem owiec.
[Dr Harris] Pomimo że Chrystus stoi naturalnie,
jest przedstawiony na środkowym przedzie z kozami po obu stronach, z roślinami, z gołębiami.
Więc mamy obraz który jest bardzo symetryczny.
I myślę że w ten sposób ukazuje coś niedoścignionego, coś niebiańskiego.
[Dr Zucker] Mamy tu więcej symboli, które otaczają środkowe koło.
[Dr Harris] Widzimy pawie,
które są symbolem życia wiecznego.
[Dr Zucker] I inne ptaki, prawdopodobnie przepiórki
symbole ziemi, które chodzą po ziemi.
[Dr Harris] Zatem Chrystus jako pośrednik tym co ziemskie a tym co niebiańskie.
[Dr Zucker] W czterech żaglach są malowidła gołębi z gałązkami oliwnymi.
Więc to, co tu widzimy to pierwsze, wstępne kroki
do tego, co stanie się wielką tradycją chrześcijańskiej sztuki.

English: 
who had been familiar with Roman sculpture
and perhaps Roman painting.
Christ is represented young.
He has no beard.
And beside him are two
trees with doves at the top.
So the notion here is that Christ
will care for his followers
the way that a good shepherd
cares for his flock.
- [Dr. Harris] And although
Christ stands naturalistically,
he is represented in the center frontal
with goats on either side and bushes
with the doves on either side.
So we have an image
that's very symmetrical.
And I think in that way speaks
to something transcendent,
something heavenly.
- [Dr. Zucker] And we have more symbols
that surround the central roundel.
- [Dr. Harris] We see peacocks,
which are a symbol of eternal life.
- [Dr. Zucker] And other
birds that we think are quail,
symbols of the earth,
that walk on the earth.
- [Dr. Harris] So Christ as in between
the earthly and the heavenly.
- [Dr. Zucker] And then
in the four pendentives,
there are images of doves
with olive branches.
So what we're seeing here is
the very first tentative steps
in what will become
into the great tradition
of Christian art.

Dutch: 
die de Romeinse beeldhouwkunst goed kende.
en misschien ook de Romeinse schilderkunst.
Christus wordt voorgesteld als een jongeman.
Zonder baard.
En naast hem staan er 2 bomen met duiven bovenaan
Dus is de boodschap hier dat Christus
voor zijn volgelingen zal zorgen.
net zoals een goede herder voor zijn kudde zorgt.
En hoewel Christus in een natuurlijke houding staat
Hij wordt centraal en frontaal voorgesteld
met geiten aan elke kant en struiken
met duiven aan elke kant
dus dit is een heel symmetrisch beeld
en in die zin is het vooral
ook transcendent, hemels
en we zien hier alle symbolen
diet het centrale punt omgeven.
We zien pauwen
als symbool van het eeuwige leven
en ander vogels die we als kwartels herkennen.
symbolen voor het aardse leven, vogels die over de aarde wandelen.
Christus dus als tussenpersoon
tussen het hemelse en het aardse
En in de 4 pendentieven
zien we afbeeldingen van duiven en olijftakken.
Dus we zien hier de eerste stappen
van wat later de grote traditie zal worden
de Christelijk geïnspireerde kunst.

Portuguese: 
Fica claro que o artista era familiarizado
com a escultura romana
e talvez a pintura romana.
Cristo aparece jovem.
Ele não tem barba.
E ao seu lado há duas árvores
com pombas no topo.
A ideia é de que Cristo cuidará
de seus seguidores
assim como um bom pastor cuida
do seu rebanho.
E apesar de Cristo estar de pé
de forma natural,
ele é representado no centro,
na parte principal,
com cabras em cada lado e arbustos
com pombas a cada lado.
É uma imagem bem simétrica.
E assim, ela se refere a um aspecto
transcendente e divino.
Há mais símbolos que cercam
o círculo central.
Vemos pavões, que são um símbolo
da vida eterna.
E outras aves que parecem codornas,
símbolos da terra, que andam
sobre a terra.
Cristo está entre o terrestre
e o celestial.
E nos quatro pendículos, há imagens
de pombos com ramos de oliva.
O que vemos aqui são os primeiros passos
para o que será a grande tradição
da arte cristã.
[Legendado por Sophia Bento]

Polish: 
Napisy/tłumaczenie
WYTFURNIA.PL [MJ & IW]
odwiedź: WYTFURNIA.PL/services
