
Galician: 
Esta noite quixera falarvos sobre unha
das meirandes interrogantes da Ciencia.
É unha cuestión que vén dende fai dous mil
cincocentos anos; dende a Grecia antiga,
e é unha cuestión que ten sido discutida nesta sala
moitas, moitas veces nos derradeiros 200 anos.
Pero é un asunto importante.
E coido que é importante que o revisitemos.
E a cuestión é simplemente esta:
De que estamos feitos?
Cales son os bloques fundamentais que usou a Natureza
dos que ti e máis eu, e todo o demais no Universo,
fomos feitos?
Esa é a historia que me gustaría contarvos.
Así, o que me gustaría facer é
darvos un repaso
sobre o que coñecemos na actualidade.
Tamén quixera tratar de darvos
unha panorámica do que esperamos no futuro, do
progreso que esperamos facer nos próximos poucos anos

Slovenian: 
Danes bi vam rad povedal o enem
od velikih vprašanj v znanosti.
Je vprašanje staro že vsaj
2500 let iz antične Grčije.
O tem vprašanju so že razpravljali v tej sobi
mnogokrat v zadnjih 200 letih,
in je pomembno vprašanje.
Mislim, da se moramo vrniti k njemu.
Vprašanje je enostavno tole.
Iz česa smo narejeni?
Kateri so temeljni sestavni deli narave
iz katerih smo narejeni jaz, vi in
vse ostalo v vesolju?
 
To je zgodba, ki bi vam jo rad povedal.
Najprej bi vam rad dal pregled
našega trenutnega razumevanja.
Rad bi vam tudi povedal
naše želje za nadaljni napredek,
ki ga želimo doseči v naslednjih
nekaj letih

Spanish: 
Esta noche quisiera hablarles sobre una
de las más grandes interrogantes de la Ciencia.
Es una cuestión que viene desde hace dos mil
quinientos años; desde los antiguos griegos
Y es una cuestión que ya ha sido discutida en esta sala
muchas, muchas veces en los últimos 200 años.
Pero es un asunto importante.
Y creo que es importante que lo revisemos.
Y la cuestión es simplemente ésta.
¿De qué estamos hechos?
¿Cuales son los bloques fundamentales que usó la naturaleza
De los que tu y yo y todo lo demás en el Universo
hemos sido hechos?
Esa es la historia que me gustaría contarte.
Así es que lo que quisiera hacer es darte un repaso
de lo que entendemos en la actualidad.
También quisiera tratar de darte
Un repaso de lo que esperamos del futuro, del
progreso que esperamos hacer en los próximos pocos años

Japanese: 
今夜お話しするのは、
科学にまつわる大問題についてです。
その問題の歴史は、
少なくとも2500年前
古代ギリシャの時代まで
遡ります。
そしてその問題は、
過去200年間、この部屋で
何度も何度も
議論されてきました。
なにしろ
重要な問題だからね。
重要なので、
今夜再び議論しましょう。
その問題は、単純です。
我々は、何でできているのか？
皆さんや、僕、
その他の宇宙の万物を
構成している基本的な
要素は一体何なのか？
これが今日お話しする物語です。
さてこれから、現在物理学者が
理解している事の概要を皆さんにお伝えしたい。
物理学者が将来目指している事、
向こう数年、数十年で

Finnish: 
Tänään haluan kertoa teille eräästä
tieteen suurimmista arvoituksista
Tämä keskustelu on ainakin
2500 vuotta vanha ja se alkoi muinaisessa Kreikassa
ja tästä kysymyksestä on keskusteltu juuri tässä huoneessa
todella useasti viimeisen 200 vuoden aikana.
Kysymys on hyvin merkittävä.
Mielestäni on tärkeää palata siihen keskusteluun
Tämä aihe on yksinkertaisesti:
Mistä meidät on tehty?
Mitkä ovat luonnon perimmäiset rakennusaineet,
joista sinä ja minä ja kaikki maailmankaikkeudessa
on tehty
Tämän tarinan haluan teille kertoa
Haluan siis esittää teille kokonaiskuvan
tämän hetkisestä käsityksestämme.
Haluan myös kertoa teille
mihin me toivomme tämän näkemyksen kehittyvän jatkossa
ja kehitystä jota toivomme tapahtuvan muutaman vuoden

English: 
Tonight, I'd like to
tell you about one
of the big questions in science.
It's a question that
goes back at least two
and a half thousand years,
to the ancient Greeks.
And it's a question that has
been discussed in this room
many, many times over
the past 200 years,
but it's an important question.
And I think it's important
that we revisit it.
And the question is simply this.
It's, what are we made of?
What are the fundamental
building blocks of nature
that you and me and everything
else in the universe
are constructed from?
That's the story I'd
like to tell you.
So what I'd like to do is
try and give you an overview
of our current understanding.
I'd also like to
try and give you
an overview of where we hope
to go in the future, of what
progress we can we can hope
to make in the next few years

German: 
Heute Abend möchte ich ihnen von einer
der größten Frage in der Wissenschaft erzählen.
Es ist eine Frage, die mindestens
zweieinhalb Tausend Jahre zurückgeht, bis zu den alten Griechen.
Und es ist eine Frage, die in diesem Raum diskutiert wurde,
viele, viele Male während der vergangenen 200 Jahre,
und es ist eine wichtige Frage.
Und ich denke, es ist wichtig, dass wir sie erneut stellen.
Und die Frage ist folgende,
sie lautet: Woraus sind wir gemacht?
Was sind die Grundbausteine der Natur,
aus denen sie und ich und alles andere im Universum
geschaffen sind?
Das ist die Geschichte, die ich ihnen erzählen möchte.
Ich möchte es versuchen und ihnen einen Überblick verschaffen,
über unser derzeitiges Verständnis.
Ich möchte ebenfalls versuchen, ihnen
einen Überblick zu geben, wohin wir hoffen, in der Zukunft zu kommen, welchen

German: 
Fortschritt wir hoffen dürfen, in den nächsten paar Jahren und Jahrzehnten machen zu können.
Wir werden in diesem Vortrag durchaus ein großes Feld abdecken.
Ich sollte sie jetzt warnen, nicht nur weil ich
buchstäblich jedes einzelne Ding in diesem Universum erörtern werde.
Wir werden über andere Dinge reden,
darüber was am weltstärksten Teilchenbeschleuniger geschieht.
Das ist eine Maschine, die "Large Hadron Collider" genannt wird,
oder abgekürzt "LHC"
Sie wird in diesem Vortrag immer wieder vorkommen.
Es ist eine unterirdische Maschine
an einem Ort, der CERN genannt wird, was außerhalb von Genf gelegen ist.
Wir reden auch über Experimente
in den letzten paar Jahren, die in der Zeit zurückblicken
Richtung Urknall, die uns
Erkenntnisse darüber geben, was während
der ersten Bruchteile einer Sekunde geschah,
nachdem die Zeit ansich zu existieren begann.
Und vor allem, möchte ich ihnen auch
eine Vorstellung von die theoretischen abstrakten Ideen
und sogar eine kleinen Eindruck von der Mathematik geben, denen
unser derzeitiges Verständnis des Universums unterliegt.
Denn ich bin ein theoretischer Physiker.

Finnish: 
ja muutaman vuosikymmenen aikana.
Käsittelemme varsin laajan kokonaisuuden.
Varoitan teitä koska aion käsitellä
kaikki mahdollisia universumin asioita.
aivan kirjaimellisesti.
Puhun mm. siitä
mitä tapahtuu maailman tehokkaimmassa
hiukkaskiihdyttimessä.
Tämän laitteen nimi on Large Hardon Collider
tai lyhyesti LHC
Käsittelen aihetta paljon.
Tämä laite on rakennettu maan alle Ranskaan
Cerniin lähelle Geneveä.
Kerron myös kokeista, joita on tehty
muutaman viime vuoden kuluessa ja jotka selvittävät aikaa
Lähelle alkuräjähdystä ( Big Bang)
Tämä avaa käsitystämme siitä, mitä tapahtui
muutaman sekunnin murto-osan kuluttua
alkuräjähdyksestä, jollain maailma alkoi.
Tämän lisäksi haluan avata
niitä abstrakteja teoreettisia ajatuksi
ja jopa hieman tähän liittyvää matematiikkaa,
joka on tämänhetkisen universumi käsityksen perusta.
Koska olen teoreettisen fysiikan edustaja

Galician: 
e poucas décadas.
E vamos a cubrir bastante 
terreo nesta charla.
Debo advertirvos agora, imos
a discutir sobre cada cousa no universo,
bastante literalmente.
Imos a falar, entre outras cousas,
sobre o que está a acontecer no máis
poderoso dos colisionadores de partículas
do mundo.
Esta é unha máquina que se chama
Gran Colisionador de Hadróns
ou LHC polas súas siglas en inglés.
Vai agromar bastante nesta charla.
E é unha máquina que está baixo terra
nun lugar chamado CERN,
nas aforas de Xenebra (Suíza).
Tamén falaremos sobre experimentos
nos últimos anos, os cales miran atrás no tempo
cara o Big Bang, os cales dannos
certo entendemento sobre o que estaba a acontecer
nas primeiras fraccións do primeiro segundo
despois de que o tempo en si mesmo comezase a existir.
E porriba de todo, tamén quero
darvos algunhas pinceladas sobre as ideas teóricas abstractas,
e incluso un chisco sobre as matemáticas,
que subxacen baixo o noso actual entendemento do universo.
Porque son un físico teórico.

English: 
and few decades.
And we're going to cover quite
a lot of ground in this talk.
I should warn you now,
not least because I'm
going to discuss every
single thing in the universe,
quite literally.
We're going to talk,
amongst other things,
about what's happening at the
world's most powerful particle
collider.
This is a machine that's called
the Large Hadron Collider,
or the LHC for short.
It'll come up a
lot in this talk.
And it's a machine which
is based underground
in a place called CERN which
is just outside Geneva.
We'll also talk
about experiments
in the last few years that
look backwards in time
towards the Big
Bang, that give us
some understanding
about what was happening
in the first few
fractions of a second
after time itself
started to exist.
And on top of all
this, I also want
to give you some idea about
the theoretical abstract ideas,
and even a little bit of an
idea about the mathematics that
underlies our current
understanding of the universe.
Because I'm a
theoretical physicist.

Slovenian: 
in desetletjih.
Pokrili bomo precej
široko področje.
Moram vas opozoriti,
ne samo zato,
ker bomo govorili o vseh
stvareh v vesolju
dobesedno.
Med drugim bomo govorili tudi o tem,
kaj se dogaja v najmočnejšem
pospeševalniku
delcev.
To je stroj imenovan
Veliki hadronski trkalnik
oz. LHC na kratko.
Veliko ga bomo omenjali.
To je podzemna naprava
v CERN-u, ki je blizu Ženeve.
Govorili bomo tudi o poskusih
zadnjih let in se ozrli nazaj v času
proti velikem poku, da bomo
lažje razumeli, kaj se je dogajalo
prvih nekaj delcev sekunde
po začetku obstoja časa.
Povrhu vsega, bi vam rad
razložil nekaj teoretičnih in
abstraktnih misli
in vam pokazal nekaj
matematike, ki
določa naše trenutno
razumevanje vesolja.
Ker sem teoretični fizik,

Japanese: 
成し遂げたい
進歩の概要についてもお伝えします。
今日のお話では非常にたくさんの
物事を説明する予定です。
予め警告しておきますね。
なにしろこれから
宇宙に存在するものを
一つ残らず議論しますから、文字通りね。
話題の合間に、
世界最強の粒子加速器で
何が起こっているかについても
お話しましょう。
その装置は、ラージハドロンコライダー、
略してLHCと呼ばれています。
今日のお話にも何度も
登場します。
この装置は
ジュネーブ郊外の
CERNと呼ばれる場所の
地下にあります。
ここ数年の実験成果についても
触れるつもりです。
ビッグバンまで
時を遡って
時間というものが
生まれた直後、
ほんの一瞬のうちに
一体何があったのか。
実験成果はその時のことを
教えてくれるのです。
以上の話題に加えて、
今夜お伝えしたいのは、
宇宙に関する最新の知見の
土台となっている
理論的で抽象的な考え方、
そして
少々数学的なアイデアです。
僕は理論物学者なのでね。

Spanish: 
y pocas décadas.
Y vamos a cubrir bastante campo en esta charla.
Debo advertirte ahora, no porque voy
a discutir cada pequeña cosa en el universo,
bastante literalmente.
Vamos a hablar, entre otras cosas,
sobre lo que está sucediendo en el más poderoso del los colisionadores
de partículas
Ésta es una máquina que es llamada Gran  Colisionador de Hadrones
o LHC por sus siglas en Inglés.
Va a surgir bastante en esta charla.
Y es una máquina que está bajo tierra
en un lugar llamado CERN, en las afueras de Ginebra.
También hablaremos sobre experimentos
en los últimos años que se refieren al pasado en el tiempo
hacia el Big Bang, que nos da
cierto entendimiento de lo que estaba sucediendo
en las primeras fracciones de un segundo
después de que el tiempo en sí empezara a existir
Y por sobre todo, también quiero
darles una idea sobre las ideas abstractas teoréticas,
y aún una pequeña idea sobre las matemáticas que
explican nuestro entendimiento actual del universo.
Porque soy un físico teorico.

English: 
What I do is study the
equations, try to understand
the equations, that govern
the world we live in.
And so, I'd just like to
give you a flavour of what
that's about.
At some point-- I
should warn you now.
At some point, I'm even going
to show you an equation.
You know, you can get
sent on training courses
for this kind of thing.
There's a number one rule.
The number one rule is never
show them any equations.
If you show them equations,
you'll just terrify them.
At some point in
this lecture, you're
all going to be terrified,
so just prepare yourselves.
OK?
OK.
You know, there's a traditional
way to start talks like this.
The traditional way
is to be very cultured
and talk about what
Democritus and Lucretius said
two and a half thousand
years ago and the ideas
that the ancient
Greeks had about atoms.
But you know, I don't
want to start like this.
We've made a lot of progress in
two and a half thousand years,
and you know, there's
just better places
to kick off a science talk.
So the first modern
picture that we

Japanese: 
僕のやる事といえば、
数式を研究して、理解する事。
数式は僕達の生きる
この世界を支配しているんです。
そして、そういう事の感触を
皆さんにお伝えしたい。
予め警告しておきましょう。
どこかのタイミングで、
数式が出てきちゃいます。
例えば皆さん、今までにこんな感じの
講習を受けたことは無かったかな？
その講習には、鉄則があって、
絶対に数式を出してはならない、っていう鉄則。
数式を出すと、
みんな恐がるから。
どこかのタイミングで、
この講演では、
皆さん全員に怖がって貰いましょう。
覚悟はいいかな？
OK。
このような講演を始めるときは、
ある伝統的な方法があります。
伝統的には方法では、
教養豊かに人物になりきって
2500年前にデモクリトスと
ルクレティウスが語った、
古代ギリシア人の原子についての
考え方を紹介するのです。
でもね、
僕はこの方法はやりたくない。
2500年間、僕らは数多くの
進歩を成し遂げてきたんです。
科学の講演として、もっと良い
スタート地点があるんです。
そんなわけで、宇宙や我々、
全ての物が

Galician: 
Ao que me adico é a estudar as ecuacións,
trato de entender
as ecuacións que gobernan o mundo no que vivimos.
E tamén, quixera darvos un grolo do
que isto representa.
Nun momento dado, debo advertirvos.
Nun momento dado, ata vou amosarvos unha ecuación.
Xa sabedes, podedes ser enviados a cursos de adestramento
para este tipo de cousas.
Hai unha regra número 1:
a regra número 1 é que nunca se amose ecuación algunha.
Se amosas ecuacións, só vas causar terror.
Nalgún momento desta clase, todos vós
vades ser aterrados, así que preparádevos.
OK?
OK.
Xa sabedes, hay un xeito tradicional de comezar charlas coma esta.
O xeito tradicional é ser moi culto
e falar sobre o que Demócrito e Lucrecio dixeron
2.500 anos atrás e mailas ideas
que os antigos gregos tiñan sobre os átomos.
Pero, sabedes que? 
Eu non quero comezar así.
Fixemos progreso a moreas en 2.500 anos,
e xa sabedes, hai formas mellores
de comezar unha charla sobre ciencia.
Así que a primeira imaxe moderna que

Slovenian: 
se ukvarjam z razumevanjem enačb,
ki določajo svet v katerem živimo.
Zato bi vam rad razložil
o čem se gre.
Moram vas opozoriti,
na neki točki vam bom pokazal enačbo.
Zaradi takih reči vas lahko pošlljejo
na "izobraževanje".
Obstaja glavno pravilo.
Glavno pravilo je - "nikoli jim ne
pokaži enačb".
Če jim pokažeš enačbe,
jih boš prestrašil.
Na neki točki v tem predavanju
boste vsi prestrašeni, tako
da se pripravite.
OK?
OK.
Obstaja običajen način začetka
takih predavanj
Običajen način je, da
smo zelo kulturni
in govorimo o mislih Demokrita in
Lukrecija
2500 let nazaj in o predstavi
ki so jih imeli stari grki o atomih.
Ampak nočem tako začeti.
Veliko smo napredovali v 2500 letih
in obstajajo boljši načini
za začeti znanstveno predavanje.
Prva sodobna slika, ki smo

Finnish: 
niin työni on tutkia ja yrittää ymmärtää yhtälöitä,
jotka kuvaavat maailmaa ympärillämme.
Näin ollen haluan antaa teille aavistuksen
siitä mitä nämä ovat.
Haluan varoittaa teitä edeltä, että jossain esityksessäni
aion jopa näyttää teille näitä yhtälöitä.
Näitä asioita voi toki opiskella
aiheeseen liittyvissä koulutuksissa
Puhujia opastetaan:
" Älkää koskaan näyttäkö näitä yhtälöitä"
" Jos teet niin, te pelkästään kauhistutatte kuulijakuntanne.
Joten jossain vaihessa luentoa te tulette kauhistumaan
joten pitäkää varanne.
 
 
On perinteinen tapa aloittaa tämänkaltaiset luennot.
Tässä puhujan tulee olla kultturelli
ja kertoa mitä Demokritos ja Lucrtius  ovat asiasta sanoneet.
kaksi ja puoli tuhatta vuotta sitten ja
että jo muinaiset kreikkalaiset puhuivat atomeista.
En kuitenkaan halua aloittaa näin.
Olemme edistyneet paljon noiden 2500 vuoden aikana
ja niin on paljon parempia tapoja
aloittaa tieteellinen luento.
Niinpä ensimmäinen moderni käsitys siitä,

Spanish: 
A lo que me dedico es a estudiar ecuaciones, trato de entender
las ecuaciones, que gobiernan el mundo en que vivimos.
Y también, quisiera darles un sabor de
lo que esto representa
En un momento dado - Debo advertirles.
En un momento dado, hasta voy a mostrarles una ecuación.
Ya saben, pueden ser enviados a cursos e entrenamiento
por esta clase de cosas.
Hay una regla principal.
La regla principal es nunca les muestres ecuación alguna.
Si les muestras ecuaciones, solo los vas a aterrorizar
En algún momento en esta exposición, van
a estar todos aterrorizados, así es que prepárense.
OK?
OK.
Ya saben, hay una forma tradicional de empezar platicas como ésta.
La forma tradicional es ser muy culto
y hablar sobre lo que Demócrito y Lucrecio dijeron.
dos mil quinientos años atrás y las ideas
que los antiguos griegos tenían sobre los átomos.
Pero ¿saben qué? Yo no quiero empezar así
Hemos tenido mucho progreso en dos mil quinientos años,
y ya saben, hay mejores formas
de empezar una plática sobre ciencia.
Así es que la primera imagen moderna que

German: 
Was ich mache, ist, die Gleichungen zu studieren,
versuchen, die Gleichungen zu verstehen, die die Welt regieren, in der wir leben.
Und so möchte ich ihnen eine Eindruck vermitteln, worum es geht.
Irgendwann -- ich sollte sie warnen --
irgendwann zeige ich ihnen sogar eine Gleichung.
Es gibt Lehrgänge darüber, wie man
solche Vorträge hält.
Es gibt eine Nummer-Eins-Regel.
Die Nummer-Eins-Regel ist: Zeig ihnen niemals irgendeine Gleichung,
wenn du ihnen eine Gleichung zeigst, erschreckst du sie nur.
Irgendwann in dieser Lektion,
werden sie alle erschreckt werden, also bereiten sie sich vor.
OK?
OK
Wissen sie, es gibt eine traditionelle Art, Vorträge wie diesen, zu beginnen.
Die traditionelle Art ist, sehr kultiviert zu sein
und darüber zu reden, was Demokrit und Lukrez sagten
vor zweieinhalb Tausen Jahren, und die Vorstellung,
die die alten Griechen von den Atomen hatten.
Aber wissen sie, so möchte ich nicht anfangen.
Wir haben in zweieinhalb Tausend Jahren viele Fortschritte gemacht,
und wissen sie, es gibt einfach bessere Startpunkte,
einen Wissenschaftsvortrag zu beginnen.
Demnach ist das erste moderne Bild, das wir davon

Slovenian: 
jo imeli o sestavnih delih vesolja,
iz česa smo narejeni,
je tole.
Upam, da to pozna večina ljudi tukaj.
To je periodni sistem elementov.
OK?
Je ena najprepoznavnejših slik
v znanosti.
Tukaj imamo okoli 120
različnih elementov.
Moram omeniti, da so jih 10
odkrili v tej stavbi in tvorijo
oziroma so v 19. stoletju mislili,
da tvorijo vse kar obstaja v naravi.
Če vzamemo katerikoli material,
ga lahko razstavimo na
sestavne dele
in ugotovimo, da so ti
sestavni deli
narejeni iz enega od
teh 120 elementov.
To je velik trenutek znanosti.
Resnično ena od zmag znanosti.
Je pa tudi razlog, zaradi
katerega sem prenehal
s kemijo v šoli.

Japanese: 
何でできているのか、という事を示す
最初の近代的な一枚は
これにしました。
皆さんの大半は見覚えがあると
期待しています。
元素の周期表です。
OK?
これは科学全分野の中でも
最も記号的な図表です。
約120の異なる元素が
これで表現されています。
是非指摘しておきたいのですが、
この内10個もの元素が
まさにこの建物で発見されました。
そして少なくとも
1800年代には自然界に
存在する全てのものが
これら元素で構成されていると
考えられていました。
だから、どんな物体も
分解することで、
確実にその構成要素を
取り出す事ができますが、
その構成要素は
全てこの120の
元素の内のどれかなのです。
これぞ科学の真骨頂。
これぞまさに科学の勝利。
更に言うと、
これぞ僕が学生の時
化学をやめた理由です。

English: 
had of what the universe is made
of, everything we're made of,
is this.
So I hope this is familiar
to most people here.
This is the periodic
table of elements.
OK?
It's one of the most iconic
images in all of science.
What we have here are
120-ish different elements.
I should point out, no
less than 10 of which
were discovered in this very
building, and which constitute,
or at least in the
1800s were thought
to constitute everything
that existed in nature.
So it's certainly true
that any material you get,
you can distill it down
into its component parts,
and you'll find that all
of those component parts
are made of one of
these 120 elements.
So it's a great
moment in science.
It's really one of the
triumphs of science.
It's also, I should add,
the reason that I stopped
doing chemistry in school.

Spanish: 
tuvimos respecto al material del que el universo está hecho, de lo que todos estamos hechos,
es ésta.
Espero que esto sea familiar para la mayoría de la gente aquí.
Esta es la tabla periódica de los elementos.
OK?
Es una de las imágenes más icónicas de la ciencia.
Lo que tenemos aqui es como 120 diferentes elementos.
Debo señalar, no menos de 10 de éstos
fuero descubiertos en este mismo edificio, y constituyen
o al menos en los 1800s se pensó
que constituían todo lo existe en la naturaleza
Así es que es ciertamente verdadero que cualquier material que tengas,
puedes desglosarlo hasta sus componentes elementales
y encontrarás que todas esos componentes
están hechos de uno de estos 120 elementos.
Así que es un gran momento para la ciencia.
Es uno de esos triunfos de la ciencia.
Es también, debo agregar, la razón por la que ya no hice
más química en la escuela.

Galician: 
tivemos respecto do material do que está feito o Universo,
do que todos estamos feitos,
é esta.
Espero que isto sexa familiar para a maioría da xente aquí.
Esta é a Táboa Periódica dos Elementos.
OK?
É unha das imaxes máis icónicas da ciencia.
O que temos aquí é como 120 elementos diferentes.
Debo sinalar que non menos de 10 dos mesmos
foron descubertos neste mesmo edificio,
e que constitúen,
ou cando menos nos 1800's (século XIX) pensábase
que constituían, todo o que existe na natureza.
Así é certamente verdadeiro que calquera material que teñas
podes descompoñelo ata os seus compoñentes elementais
e atoparás que todos eses compoñentes
están feitos dun dos 120 elementos.
Este é un gran fito na ciencia.
É un dos triunfos da ciencia.
É tamén, debo engadir, a razón pola que parei de facer
química no colexio.

Finnish: 
mistä maailmankaikkeus  on
rakentunut on seuraava:
Toivon, että suurin osa yleisöstä tuntee
Alkuaineiden jaksollisen järjestelmän.
 
Tämä on eräs kaikkein ikonisimmista tieteen kuvauksista.
Tässä on siis luettelo 120:stä alkuaineesta
Näistä  ainakin 10 löydettiin juuri tässä rakennuksessa
ja joista maailmankaikkeus koostuu
- tai ainakin 1800 ajateltiin niin,
että kaikki mitä universumissa on koostuu näistä
On toki niin että kaikki aine mitä on olemassa
koostuu näistä komponenteista.
 
 
Tämä on suuri hetki tieteen historiassa.
Tämä on yksi tieteen suurista voitoista.
Minun pitää kertoa syy siihen, miksi keskeytin
kemian opinnot  koulussa

German: 
haben, woraus das Universum gemacht ist, woraus wir alle gemacht sind,
dieses.
Ich hoffe, das ist den meisten Leuten hier vertraut.
Das ist das Periodensystem der Elemente.
OK?
Es ist eines der anschaulichsten Bilder in der gesamten Wissenschaft.
Was wir hier haben, sind 120 unterschiedliche Elemente.
Ich sollte hervorheben, nicht weniger als 10 von ihnen
sind in genau diesem Gebäude entdeckt worden, und machen --
oder zumindest dachte man das im 19. Jahrhundert --
machen alles aus, das in der Natur existiert.
Natürlich ist es wahr, dass jedes Material, das man vorfindet,
in seine Bestandteile zerlegt werden kann,
und man wird festellen, dass alle seine Bestandteile
aus einem der 120 Elemente gemacht sind.
Es ist von großer Bedeutung für die Wissenschaft.
Es ist wirklich ein Triumph der Wissenschaft.
Und ich sollte hinzufügen, das ist auch der Grund, warum ich aufhörte,
in der Schule Chemie zu machen.

German: 
Wenn man ein Chemiker ist, ist das im Grunde so gut,
wie es halt sein kann.
Wissen sie, wenn wir ehrlich sind, ist es ein Schlamassel.
Alles im Universum wird eingeteilt
in Dinge auf der linken Seite, die knallen,
wenn man sie in Wasser taucht, bis zu Dingen auf der rechten Seite, die,
wenn wir ehrlich sind, überhaupt nicht sehr viel machen.
Man organisiert alles nach diesem törichten Muster.
Und es sieht ein wenig wie Australien aus.
Es gibt oben eine große Vertiefung, und dann gibt es
diese beiden Streifen von Elementen, die
an der unteren Seite platziert werden müssen, weil es
keinen Platz in der Mitte gibt, wo sie hingehören.
Wissen sie, ich weiß nicht, wie es bei ihnen ist,
wenn man mich fragen nach einer fundamentalen Einteilung fragen würde,
von allem im Universum,
das ist nicht das, was ich gut finden würde.
Gibt es Chemiker im Publikum?
[GELÄCHTER]
Tut mir leid für euch.
OK.
Aber wissen sie, damit bin ich nicht allein.
Nicht nur ich bin es, der denkt, es ist eine alberne Art,
Natur zu organisieren.
Die Natur selbst denkt, es ist eine alberne Art, Natur zu organisieren.
Natürlich wissen wir, das ist nicht nicht das Grundlegende -- das
ist nicht das Ende der Geschichte.

Japanese: 
あなたが化学者なら、基本的には
こんなに最高なものって無いでしょうね。
でもさ、正直言って、
これグチャグチャだよね。
宇宙の万物を分類する表の左にあるものは
水に入れると破裂して、
右にあるものは本当に全く
率直に言って何もしやしない。
皆さんならこんな馬鹿げた形の図形で
万物を構成しますか？
オーストラリアみたいじゃん。
上の方にデカいくぼみがあって、またさらに
下の方に元素が２本の帯に押し込まれてて、
その理由は、本来置くべき所の
スペースが足りないからだって。
いや、皆さんならどうするかは知らないけど、
宇宙の万物を分類してみろと
言われたとしたら、
僕ならこんな風にはしないね。
皆さんの中に
化学者はいらっしゃいますか？
（笑）
ごめんね。
OK。
でもね、この件に関して
僕はひとりぼっちじゃない。
こんな風に自然を構成するのは
馬鹿げてると思ってるのは
僕だけじゃないんです。
自然自身も、こんな風に
自然を構成するのは馬鹿げてると思ってる。
もちろん、これが根源的なものでないことは
皆知っている。
これがゴールではないんです。

Galician: 
Porque se es un químico, esto é basicamente o mellor
ao que podes aspirar.
Sabedes que? Se vamos ser honestos, é un pequeno desastre.
Todo no universo está clasificado
dentro de cousas na esquerda que explotan
se as metes en auga, 
e cousas na dereita que
realmente se vamos ser honrados non é que fagan moito.
O que fas é organizar todo dentro destas formas estúpidas.
E vese un pouco como Australia.
Hay unha gran depresión na parte de arriba,
e logo están
estas dúas tiras de elementos que tes
que poñer na parte de abaixo,
porque non hai
espazo para elas no medio,
que é a onde realmente pertencen.
Sabedes que? Non sei vós,
pero se me pedisen establecer unha clasificación fundamental
de todo no universo, isto
non é o que eu faría.
Hai algún químico na audiencia?
(RISAS)
Síntoo por vós.
OK.
Pero, sabedes? 
Non estou só nisto.
Non só son eu o que pensa
que é unha forma tonta
de organizar a natureza.
A propia natureza pensa que este é
un xeito tonto de organizar a natureza.
Por suposto, sabemos que isto non é fundamental,
Isto non é o final da historia.

Finnish: 
Tämä taulukko on periaatteessa parasta mitä on tarjolla
 
Jos olemme rehellisiä, niin on tavallaan sotkuista, että
luokittelemme kaikki sellaiset alkuaineet, jotka
räjähtävät kun ne pannaan veteen, kun taas alkuaineet oikealla
 
eivät oikeastaan tee mitään.
Tässä kaikki siis järjestetään tähän typerään järjestykseen.
Tämä näyttää vähän kuin Austraalialta
Keskellä on suuri tyhjä kuoppa
ja sitten nämä kaksi nauhaa, jotka on
pakko sijoittaa alas, koska
niille ei ole mitään tilaa keskustassa, jossa niiden pitäisi olla.
En tiedä teistä, mutta
jos minua olisi pyydetty luokittelemaan
kaikki maailmankaikkeudessa
en olisi päätynyt tähän.
Onko yleisössä muuten kemistejä?
[ nauraa ]
Otan osaa
 
Mutta en ole yksin sitä mieltä,
että tämä on hölmö tapa
järjestää luonto.
Luonto itsekin on tätä mieltä!
Toki tiedämme että tarina ei pääty tähän
 

Spanish: 
Porque si eres un químico, esto es básicamente lo más grande
a lo que puedes aspirar.
¿Saben que? Si vamos a ser honestos, es un desastre.
Todo en el universo está clasificado
dentro de cosas en la izquierda que explosionan
si las pones en agua hasta cosas en la derecha que,
realmente si vamos a ser honestos, no hacen mucho, si acaso algo.
Así que organizas todo dentro de éstas formas estúpidas.
Y se ve un poco como Australia.
Hay una gran depresión en la parte de arriba y luego están
estas dos tiras de elementos que tienes
que poner en la parte de abajo, porque no hay
lugar para ellos en el medio, que es a donde realmente pertenecen.
¿Saben qué? No sé Uds,
pero si me pidieran salir con una clasificación fundamental
de todo en el universo, esto
no es lo que yo hubiera hecho.
¿Hay algún Químico en la audiencia?
(RISAS)
Lo siento por Uds.
OK.
Pero ¿saben? No estoy solo en esto
No solo soy yo el que piensa que es una forma tonta
de organizar la naturaleza
La Naturaleza en sí piensa que ésta es una manera tontita de organizar la naturaleza
Claro, sabemos que esto no es lo fundamental
Esto no es el final de la historia.

English: 
Because if you're a chemist,
this is basically as good
as it gets.
You know, if we're honest,
it's kind of a mess.
Everything in the
universe is classified
into things on the
left that go bang
if you put them in water through
things on the right which,
really if we're honest,
don't do very much at all.
You kind of organise everything
into these stupid shapes.
And it looks a little
bit like Australia.
There's a big dip in the
top, and then there's
these two strips of
elements that you
have to put along the
bottom, because there's
no room for them in the
middle where they belong.
You know, I don't
know about you,
if I was asked to come up with
a fundamental classification
of everything in
the universe, this
isn't what I would
have gone for.
Are there any chemists
in the audience?
[LAUGHING]
I'm sorry for you.
OK.
But you know, I'm
not alone in this.
It's not just me that
thinks this is a silly way
to organise nature.
Nature itself thinks this is a
silly way to organise nature.
Of course, we know this
isn't the fundamental-- this
isn't the end of the story.

Slovenian: 
Ker če si kemik, je to
takorekoč najboljše
kar je lahko.
Čisto iskreno, je precej neurejeno.
Vse v vesolju je urejeno v stvari
na levi strani, ki naredijo "bum",
če jih damo v vodo in v stvari
na desni strani,
ki čisto iskreno ne počnejo
prav veliko.
To nekako organiziraš v te
neumne oblike,
ki nekako izgledajo kot Avstralija.
Na vrhu je nekakšna vdrtina in
dve vrstici elementov, ki ju
moraš dati na dno, ker ni prostora
za njih nikjer na sredini,
kamor spadajo.
Ne vem za vas ampak,
če bi mi rekli naj uvrstim temeljne
sestavne dele
vsega v vesolju,
se ne bi odločil za tole.
Je kaj kemikov v občinstvu?
[SMEH]
Smilite se mi.
OK.
In nisem sam v tem.
Ne mislim samo jaz, da je to trapast
način organiziranja narave.
Narava sama misli, da je to
trapast način.
Seveda vemo, da to ni
konec zgodbe.

Japanese: 
これは万物の基本的な
要素ではないんです。
もっと奥深い何かがあると
最初に気づいたのは
ケンブリッジの物理学者、
JJトムソンでした。
1800年代が終わる頃、
JJトムソンは
原子よりも小さい粒子を
発見しました。
現在電子と呼ばれている
粒子です。
そして1897年、彼はこの部屋で、
実はまさにこの講演シリーズで、
聴衆を驚愕させたんです。
驚愕のあまり
聴衆の少なくとも半分は
彼の言う事を
信じられなかった。
こんなの全部ホラだろ、
JJトムソンは人をからかってるんだ、と
当時のとある非常に有名な科学者は、
そんな風に考えていた、と、
後になってJJトムソンに
話したそうです。
しかしもちろん、
これはホラじゃない。
これは万物の基本的な
構成要素ではないんです。
JJトムソンの発見から
15年のうちに、
彼のケンブリッジでの後継者、
アーネスト・ラザフォードという名の男が、
これら原子の構造を
正しく解明しました。
これがラザフォードが
見出した描像です。

English: 
This isn't the fundamental
building blocks.
And the first person to realise
there's that there's something
deeper than this was a Cambridge
physicist called JJ Thomson.
So at the end of the
1800s, JJ Thomson
discovered a particle that
was smaller than an atom
that we now call the electron.
And in 1897, he announced
this in this room-- in fact,
in this very lecture series--
to a stunned
audience, an audience
that was so stunned
at least half of them
didn't believe
what he was saying.
There was one very
distinguished scientist
who afterwards told JJ Thomson
he thought the whole thing was
a hoax, that JJ Thomson had
just been pulling their leg.
But of course, it's not a hoax.
This isn't the fundamental
elements of nature.
And within 15 years of
JJ Thomson's discovery,
his successor in Cambridge, a
man called Ernest Rutherford,
had figured out exactly what
these atoms are made of.
And this is the picture that
Rutherford came up with.

German: 
Das sind nicht die Grundbausteine.
Und die erste Person, die erkannt hat, dass es etwas
Tieferes als das gibt, war ein Physiker in Cambridge, genannt JJ Thomson.
Am Ende des 19. Jahrhunderts entdeckte JJ Thomson
ein Teilchen, das kleiner war als das Atom,
das wir heute Elektron nennen.
Und 1897 verkündete er dies in diesem Raum -- tatsächlich,
in dieser Vorlesungsreihe --
einem sprachlosen Publikum, einem Publikum,
das so fassungslos war, dass mindestens die Hälfte von ihnen
nicht glaubte, was er sagte.
Es gab einen bedeutenden Wissenschaftler,
der JJ Thomson hinterher erzählte, er dachte, das Ganze sein
ein Scherz, dass JJ Thomson sie nur auf den Arm genommen habe.
Aber natürlich ist das kein Scherz.
Das sind nicht die fundamentalen Elemente der Natur.
Und innerhalb der 15 Jahre nach JJ Thomsons Entdeckung
hat sein Nachfolger in Cambirdge, ein Mann namens Ernest Rutherford,
herausgefunden, woraus diese Atome genau gemacht sind.
Und das ist das Bild, das sich Rutherford ausgedacht hat.

Spanish: 
Estos no son los blockes fundamentales
Y la primera persona en darse cuenta de que hay algo
más profundo que esto fue un físico de Cambridge llamado JJ Thomson
Así es que al final de los 1800s, JJ Thomson
descubrió una partícula que era más pequeña que el átomo
una que ahora llamamos electrón.
Y en 1897, lo anunció en ésta sala-- de hecho,
en esta misma serie de lecturas.
a una audiencia maravillada, una audiencia
que estaba tan maravillada que al menos la mitad de ellos
no creyó lo que él estaba diciendo.
Había un gran distinguido científico
que le dijo luego a JJ Thomson que pensó que todo era
una farsa, que JJ Thomson solo les había estado tomando el pelo.
Pero desde luego, no es una farsa.
Estos no son los elementos fundamentales de la naturaleza
Y en el 15 años después del descubrimiento de JJ Thomson
su sucesor en Cambridge, un hombre llamado Ernest Rutherford
ya se había dado cuenta exactamente de qué están hechos éstos átomos.
Y ésta es la imagen que Rutherford nos mostró

Slovenian: 
To niso temeljni sestavni deli.
Prvi človek, ki je ugotovil, da
obstaja nekaj
globljega je bil fizik s Cambridgea
JJ Thomson.
Na koncu 19. st. je JJ Thomson
odkril delec manjši od atoma,
ki ga zdaj imenujemo elektron.
Leta 1897 je to objavil v tej sobi
v točno tej seriji predavanj
šokiranemu občinstvu,
ki so bili tako začudeni, da jih
vsaj polovica
ni verjela, kar jim je govoril.
Bil je celo nek priznan znanstvenik,
ki je na koncu povedal Thomsonu,
da se mu vse skupaj zdi
potegavščina. Da jih je Thomson
naplahtal.
Ampak seveda, ni potegavščina.
Periodni sistem niso temelji narave.
15 let po Thomsonovem odkritju
je njegov naslednik na Cambridgeu
Ernest Rutherford
odkril iz česa točno so
sestavljeni atomi.
To je slika, ki jo je iznašel Rutherford.

Finnish: 
Nämä eivät ole perustavaa laatua olevat rakenne-elementit
Ensimmäinen henkilö, joka oivalsi sen, että
on jotain syvempää kuin tämä, oli fyysikko JJ Thomson
JJ Thomson havaitsi 1800-luvun lopulla
että on olemassa atomia pienempiä partikkeleita.
joita nykyään kutsumme elektroneiksi.
1877 hän ilmoitti sen tässä huoneessa
ja tässä samassa luentosarjassa
ällistyneelle yleisölle, joka oli
niin ällistynyt, että ainakin yli puolet heistä
eivät uskoneet häntä.
Eräs hyvin arvostettu tiedemies, joka
jälkeenpäin kertoi JJ Thomsonille, että hän ajatteli, että koko juttu
oli pelkkä huiputus, ja hän pelleili heidän kustannuksellaan.
Mutta tietenkään se ei ollut huijaus
Tämä ei kuitenkaan ole luonno peruselementti.
ja 15 vuotta JJ Thosonin keksinnön jälkeen hänen seuraajansa
Cambridgessa Ernest Rutherford
hän selvitti mistä atomi koostuu.
ja tämä on rakenne johon Rutherford päätyi

Galician: 
Estes non son os bloques fundamentais.
E a primeira persoa en caer na conta de que hai algo
máis profundo que isto foi un físico de Cambridge chamado JJ Thomson.
Así que ao final dos 1800's, JJ Thomson
decubriu unha partícula que era máis pequena que o átomo
á que agora chamamos o electrón.
E en 1897, anunciouno nesta sala --de feito,
foi exactamente neste mesmo salón de actos--
a unha audiencia maravillada, 
unha audiencia
que estaba tan maravillada que 
cando menos a metade da mesma
non criu o que el estaba a dicir.
Había un científico moi distinguido
que lle dixo despois a JJ Thomson que pensou que todo era
una farsa, que JJ Thomson só estaba tomándolles o pelo.
Pero dende logo, non é unha farsa.
Estes non son os elementos fundamentais da natureza.
E tras 15 anos despois do descubrimento de JJ Thomson
o seu sucesor en Cambridge, un home chamado Ernest Rutherford,
ya tiña descuberto exactamente de que están feitos istos átomos.
E esta é a imaxe que Rutherford nos amosou.

German: 
Wir wissen, dass jedes dieser Elemente
aus einem Kern besteht, der winzig ist.
Die Metapher, die Rutherford selbst benutzte war, es ist wie
eine Fliege im Mittelpunkt der Kathedrale.
Und dann umkreisen diesen Kern in, was ich hinzufügen sollte,
ziemlich verschwommen Umlaufbahnen, die Elektronen,
welche den Rest des Raums sehr spärlich ausfüllen.
Nun, das ist ein Bild dieser Atome.
Anschließend haben wir gelernt, dass der Kern
seinerseits nicht fundamental ist.
Der Kern beinhaltet kleinere Teilchen.
Es sind Teilchen, die wir heute Protonen und Neutronen nennen.
Und in den 1970er Jahren lernten wir, dass Protonen und Neutronen
auch nicht fundamental sind.
In den 1970er lernten wir, dass es innerhalb jedes Protons und Neutrons
drei kleinere Teilchen gibt, die wir Quarks nennen.
Es gibt zwei unterschiedliche Arten von Quarks.
Ich vermute, in den 1970ern hatten Physiker

Japanese: 
このお陰で現在僕らは、
元素一個一個が
ちっちゃい原子核で構成されてる、
という事を知ってるわけです。
ラザフォード自身が使った
喩えで言うと、原子核は
大聖堂の中心の
蝿のようなものです。
そして原子核の周囲の、
かなりぼやけた
周回軌道を回っているのが
電子です。
電子は、余った空間を
非常に薄く満たしている感じです。
これが、原子の描像です。
その後、原子核自身も
基本的な要素ではない事がわかりました。
原子核はもっと小さな粒子で
構成されています。
陽子、中性子と呼ばれる
粒子です。
1970年代には、陽子と中性子両方とも
基本的な要素ではない事がわかりました。
1970年代、陽子と中性子それぞれの内部には、
3つのより小さい
クォークと呼ばれる粒子が
存在することがわかりました。
クォークには
二種類あります。
1970年代までには、
物理学者は

Slovenian: 
Vemo, da vsakega od teh elementov
tvori jedro, ki je zelo majhno.
Metafora, ki jo je Rutherford
uporabil je bila kot
muha na sredi katedrale.
Okoli jedra pa krožijo, v precej
zabrisanih orbitah elektroni,
ki zapolnijo preostanek prostora.
To je slika atomov.
Nato smo ugotovili da niti jedro
samo ni temeljno.
Jedro je sestavljeno iz
manjših delcev.
Imenujemo jih protoni
in nevtroni.
V 70ih smo spoznali, da tudi
protoni in nevtroni
niso temeljni delci.
V 70ih smo ugotovili, da so v
vsakem protonu in nevtronu
trije manjši delci
imenovani kvarki.
Obstajata dve vrsti kvarkov.
V 70ih fiziki niso imeli

Galician: 
Así que agora sabemos que cada un destes elementos
consisten nun núcleo, o cal é anano.
A metáfora que o mesmo Rutherford empregou era que o núcleo é como
unha mosca no medio dunha catedral.
E orbitando este núcleo, debo engadir que o fan
en órbitas ben borrosas, están os electróns,
os cales enchen moi escasamente o resto do espazo.
Consecuentemente, esta é a imaxe destes átomos.
A continuación, aprendemos que o núcleo non é
fundamental en si mesmo.
O núcleo contén partículas máis pequenas.
A estas partículas chamámolas protóns e neutróns.
E nos 1970's, aprendemos que os protóns e mailos neutróns
tampouco son fundamentais.
Nos 1970's aprendemos que dentro de cada protón e neutrón
hai 3 partículas máis pequenas ás que chamamos Quarks.
Hai dous tipos diferentes de quarks.
Nos 1970's, supoño que os físicos

Finnish: 
ja kuten tiedämme että jokaisessa atomissa
on pieni ydin.
Rutherford itse käytti vertausta, että atomi on kuin
katedraali jonka keskellä on kärpänen.
ja tätä ydintä kiertää joukko elektroneja
joiden epämääräiset radat
täyttävät muuten tyhjää atomia.
Tällainen on kuva atomista.
myöhemmin selvisi, että ydinkään ei ole jakamaton.
 
Ydinkin koostuu pienemmistä osasista.
Ytimen osasia kutsutaan protoniksi ja neutroniksi.
1970-luvulla selvisi, että nämäkään eivät ole jakamattomia.
 
vaan protonit ja neutronit koostuvat
kolmesta pienestä elementistä, joita kutsumme kvarkeiksi.
Kvarkkeja on kahdenlaisia.
Luulen, että 1970-luvulle tultaessa fyysikoilla

English: 
So we now know that
each of these elements
consists of a nucleus,
which is tiny.
The metaphor that Rutherford
himself used was it's like
a fly in the centre
of the cathedral.
And then orbiting this
nucleus in, I should add,
fairly blurry orbits,
are the electrons,
which sort of fill out very
sparsely the rest of the space.
So that's a picture
of these atoms.
Subsequently, we learned
that the nucleus is not
itself fundamental.
The nucleus contains
smaller particles.
They're particles that we
call protons and neutrons.
And in the 1970s, we learned
that the protons and neutrons
aren't fundamental either.
So in the 1970s, we learned that
inside each proton and neutron
are three smaller particles
that we call quarks.
There are two different
kinds of quarks.
By the 1970s, I'm
guessing physicists

Spanish: 
Así es que ahora sabemos que cada uno de estos elementos
consisten de un nucleo, el cual es pequeño.
La metáfora que el mismo Rutherford usó era que es como
una mosca en el centro de una catedral
y luego orbitando éste núcleo, debo añadir,
orbitas más bien borrosas, hay electrones,
las cuales llenan muy escasamente el resto del espacio.
Aí es que ésta es la imagen de éstos átomos
Subsecuentemente, aprendimos que el núcleo no es
en sí fundamental.
El núcleo contiene partículas más pequeñas.
A éstas partículas las llamamos protones y neutrones.
Y en los 1970s, aprendimos que los protones y neutrones
no son fundamentales tampoco.
En los 1970's aprendimos que dentro de cada protón y neutrón
hay tres partículas mas pequeñas que llamamos quarks
Hay dos tipos diferentes de quarks.
Por los 1970's, supongo que los físicos

Japanese: 
古代ギリシャ語の教育を
受けなくなってたんでしょうね、
エレクトロン(電子)の様に洗練された名前が
つけられなくなってました。
だからこのクォークの名前は
アップクォークとダウンクォークなんです。
OK?
理由なんかありゃしない。
アップクォークがダウンクォークより
高い場所にあるとかじゃない。
アップだからって
上を向いてるわけじゃない。
全く理由なんか
ありゃしない。
アップクォークと
ダウンクォーク。
ともかく、陽子は2つのアップクォークと
1つのダウンクォーク、
中性子は2つのダウンクォークと
1つのアップクォークでできてます。
僕たちの知る限り、
これが万物の基本的な構成要素です。
電子より小さいものは
何も見つかっていないし、
クォークより小さいものも
見つかっていない。
僕たちが知っているもの全てを
構成しているのはこの三つの粒子です。
ここは強調したいところなんですが、
これ驚愕の事実ですよ。
そうでしょう？
そんなの学校で習ったから知ってるよ、みたいに
当然な事のように思ってませんか？
深く考えて見ましょう。
この世で目に見えるもの全て、
自然界のあらゆる多様性、皆さん、僕、
身の回りの万物全てが、

Galician: 
non tiñan unha grande educación clásica en Grego
e ademais remataran a lista de nomes con clase.
Así que chamáronlle a estes quarks "arriba" e "abaixo".
OK?
Sen ningunha boa razón.
Non é que o quark "arriba" sexa maior que o quark "abaixo".
Non é que apunte cara arriba.
Simplemente non hai unha boa razón para chamarlles así.
O quark "arriba" e o quark "abaixo".
Deste xeito o protón consiste en dous quarks "arriba" e un quark "abaixo".
E o neutrón consiste en dous quarks "abaixo" e un quark "arriba".
Estes, dacordo ao que sabemos ata agora, son os bloques fundamentais de construción de todo
na natureza.
Non temos descuberto nada máis pequeno que o electrón,
e non temos descuberto nada máis pequeno
que os quarks.
Así é que temos tres partículas das cales todo o que coñecemos
está feito.
E vale a pena subliñalo, é algo asombroso.
Sabedes?
É algo que damos por asumido.
Aprendémolo na escola.
E realmente non pensamos nelo de xeito profundo.
Todo o que vemos no mundo, toda a diversidade
no mundo natural, ti, eu, todo ao noso arredor,

Slovenian: 
klasične grške izobrazbe
in jim je zmanjkalo elegantnih imen.
Zato tem kvarkom pravimo "kvark gor"
in "kvark dol".
OK?
Brez razloga.
Kvark gor ni višji od
kvarka dol.
Ne kaže gor.
Enostavno ni dobrega razloga.
Kvark gor in kvark dol.
Proton je setavljen iz dveh
kvarkov gor in enega kvarka dol.
Nevtron je sestavljen iz dveh
kvarkov dol in enega kvarka gor.
To so, kolikor vemo,
temeljni sestavni deli
narave.
Nikoli nismo odkrili nič
manjšega od elektrona
in nikoli nismo odkrili nič manjšega
od kvarkov.
Imamo 3 delce, iz katerih je
sestavljeno vse
kar poznamo.
In to je precej osupljivo.
Veste?
To imamo za samoumevno.
To nas učijo v šoli.
Ne razmišljamo globoko o tem.
Vse kar vidimo v svetu,
vsa raznolikost
naravnega sveta, mene, vas
in vsega okoli nas

Spanish: 
no tenían una gran educación en Griegao clásica
y como que se les había acabado la lista de nombres con clase.
Aí ses que llamaron a éstos quarks los quarks "arriba" y "abajo"
OK?
Sin una buena razón.
No es que el quark "arriba" sea mayor que el quark "abajo"
No es que apunte hacia arriba.
Simplemente no hay una buena razón para llamarles así
El quark "arriba" y el quark "abajo".
Así es que el protón consiste de dos quarks "arriba" y un quark "abajo"
Y el neutrón consiste de dos quarks "abajo" y un quark "arriba"
Estos, de acuerdo a lo que sabemos hasta ahora, son los bloques fundamentales de construcción de todo
en la naturaleza.
No hemos descubierto nada más pequeño que el electrón,
y no hemos descubierto nada más pequeño
que los quarks.
Así es que tenemos tres partículas de las cuales todo lo que conocemos
está hecho.
Y vale la pena subrayar, eso es algo asombroso.
¿Saben?
Como que es algo que tomamos por hecho.
Aprendemos esto en la escuela
Y realmente no pensamos en ello de manera profunda.
Todo lo que vemos en el mundo, toda la diversidad.
en el mundo natural, tú, yo, todo a nuestro alrededor,

German: 
keine klassische griechische Ausbildung,
und ihnen sind irgendwie die klassischen Namen ausgegangen.
Deshalb nennen wir diese Quarks das Up-Quark und das Down-Quark.
OK?
Ohne guten Grund.
Es ist nicht so, dass das Up-Quark höher ist als das Down-Quark.
Es ist nicht so, dass es nach oben zeigt.
Ohne guten Grund.
Das Up-Quark und das Down-Quark.
Demnach besteht das Proton aus zwei Up-Quarks und einem Down-Quark.
Und das Neutron besteht aus zwei Down-Quarks und einem Up-Quark.
Das sind, soweit wir heute wissen, die fundamentalen Bausteine
der Natur.
Wir haben niemals irgendetwas Kleineres als das Elektron entdeckt,
und wir haben niemals etwas Kleineres entdeckt
als die Quarks.
Also haben wir drei Teilchen, aus denen alles, was wir kennen
gemacht ist.
Und das ist betonenswert, das ist irgendwie erstaunlich.
Wissen sie?
Wir halten es für selbstverständlich.
Wir lernen das in der Schule.
Wir denken wirklich nicht tiefer darüber nach.
Alles, was wir in der Welt sehen, die ganze Vielfalt
in der natürlichen Welt, sie, ich, alles um uns herum,

Finnish: 
ei enää ollut klassisen kreikan opintoja ja
näin nimiä ei enää johdettu kreikasta kuten aiemmin.
Näin  kutsumme kvarkkeja  ylös-kvarkiksi (u-kvark)ja alas-kvarkiksi  (d-kvark)
 
tähän nimeämiseen ei ole mitään loogista perustetta
Nimet eivät siis viittaa mihinkään ominaisuuteen
 
 
 
Protoni koostuu kahdesta u-kvarkista ja yhdestä d-kvarkista.
Neutroni taas koostuu kahdesta d-kvarkista ja yhdestä u-kvarkista.
Nämä ovat sitten nykykäsityksen mukaan jakamattomia.
 
Emme kuitenkaan ole löytäneet mitään neutronia pienempää.
Kvarkkien osia ei enää siis ole löytynyt
 
Näin ollen kaikki aine koostuu noista kolmesta hiukkasesta.
 
Voin sanoa, että tämä on yllättävää
 
Suhtaudumme asiaan itsestäänselvyytenä
Tämä opetetaan meille koulussa
emmekä ajattele tätä syvällisesti.
Kaikki maailman moninaisuus, jonka
näemme ympärillämme

English: 
didn't have a classical
Greek education,
and had kind of run
out of classy names.
So we call these quarks the
up quark and the down quark.
OK?
For no good reason.
It's not like the up quark is
higher than the down quark.
It's not like it points up.
Just no good reason at all.
The up quark and the down quark.
So the proton consists of two
up quarks and a down quark.
And the neutron consists of two
down quarks and an up quark.
This, as far as we know, are
the fundamental building blocks
of nature.
We've never discovered anything
smaller than the electron,
and we've never discovered
anything smaller
than the quarks.
So we have three particles
of which everything we know
is made.
And it's worth stressing,
that's kind of astonishing.
You know?
We sort of take it for granted.
We learn this in school.
We don't really think
about it deeply.
Everything we see in the
world, all the diversity
in the natural world, you,
me, everything around us,

Slovenian: 
so samo isti trije delci v rahlo
drugačnih ureditvah,
ponovljenih znova
in znova.
Čudovita lekcija o tem, kako
je svet sestavljen.
To torej imamo.
Elektron in dva kvarka.
To niso temeljni sestavni deli,
kot so jih poznali stari grki,
in vsekakor niso sestavni deli,
kot so jih poznali viktorijanci.
Ampak duh vprašanja
se ni spremenil.
Duh ostaja enak, kot
pri Demokritu 2500 leti nazaj,
 je kot LEGO
kocke, iz katerih je sestavljeno
vse na svetu.
Te LEGO kocke so delci
in ti delci so elektron in dva kvarka.
To je zelo lepa slika.
Zelo tolažilna silka.
Slika, ki jo učimo otrokom v šoli.
Je tudi slika, ki jo učimo študentom
na dodiplomskem študiju.

Japanese: 
全く同じ3種類の粒子の
微妙に異なった
組み合わせ方が
何度も何度も何度も繰り返される事で
構成されているんです。
この世界の
組み立て方についての
驚異的な教訓が
得られたわけです。
これが成果です。
電子と
二種類のクォークです。
基本的な構成要素としては、
古代ギリシャ人が考えたもの
そのものではありませんが、
ビクトリア朝の人々が考えたもの
そのものではないことは
確かですが、
しかしね、考え方の本質は
全く変わっていませんよ。
本質は2500年前に
デモクリトスが言った事そのまま。
構成要素は
レゴブロックの様なもので、
その組み合わせで
世界の万物が構成されてる。
このレゴブロックが粒子で、
粒子は電子か
2種類のクォークなんです。
素晴らしい世界観ですよ。
非常に満足のいく世界観です。
学校で子ども達が
学習する世界観です。
大学でも学生がこの世界観を
学習しています。

Galician: 
son só as mesmas 3 partículas, reordenadas de
xeitos lixeiramente distintos, unha, outra
e outra vez.
É unha lección asombrosa bosquexar
como o mundo se nos presenta.
Así que isto é o que temos.
Temos 1 electrón e 2 quarks.
E sabedes que? Estes non son os bloques 
fundamentais dos que todo está feito
sobre os que os Gregos pensaron,
e certamente non son os bloques fundamentais
nos que os Victorianos tiñan pensado.
Pero, sabedes que? O espírito do asunto realmente non cambiou.
O espírito é exactamente o que Demócrito
dixo 2.500 anos atrás, que son como os ladrillos LEGO
dos cales todo no mundo está construído.
Estes ladrillos LEGO son partículas, e as partículas
son o electrón e os 2 quarks.
É unha imaxe moi bonita.
É unha imaxe moi reconfortante.
É a imaxe que lle ensinamos
aos nenos e nenas na escola.
Incluso é a imaxe que lle ensinamos aos estudantes
ao comezo da universidade.

English: 
just the same three
particles with slightly
different rearrangements
repeated over and over
and over again.
It's an amazing lesson
to draw about how
the world is put together.
So that's what we have.
We have an electron
and two quarks.
And you know, these aren't the
fundamental building blocks
that the Greeks
had thought about,
and they're certainly not the
fundamental building blocks
that the Victorians
had thought about.
But you know, the spirit of the
issue really hasn't changed.
The spirit is exactly
what Democritus
said 2,500 years ago, that
they're like LEGO bricks
from which everything in
the world is constructed.
These LEGO bricks are
particles, and the particles
are the electron and two quarks.
It's a very nice picture.
It's a very comforting picture.
It's the picture we
teach kids at school.
It's the picture we
even teach students
in undergraduate university.

Finnish: 
rakentuu näistä kolmesta elementistä.
Tämä kokonpano toistuu uudestaan ja uudestaan.
 
Tämä on hämmästyttävä oppi
todellisuuden rakenteesta.
 
Meillä siis on electroni ja kaksi kvarkkia.
Nämä eivät ole ne rakennusaineet
joita kreikkalaiset ajattelivat
ja ne eivät varmasti ole perimmäiset rakenneosaset.
joita Viktoriaaninen aika ajatteli
Mutta ajatuksen ydin ei silti ole muuttunut
Tämä ydin on sama kuin Democritoksella
noin 2500 vuotta sitten, se että nämä ovat Lego-palikoita
joista kaikki maailmassa koostuu.
Nämä Lego-palikat ovat ne partikkelit,
ja ne ovat elektroni ja kaksi kvarkkia.
Se on hyvin kaunis kuva.
ja se on hyvin rauhoittava kuva
Tätä me opetamme kouluissa
ja opetamme tätä myös opiskelijoilla
yliopistoissa, mutta

German: 
nur die drei Teilchen in etwas
unterschiedlichen Anordnungen, immer weiter wiederholt
und immer weiter.
Man kann daraus eine eine erstaunliche Lehre ziehen, wie
die Welt zusammengesetzt ist.
Das ist es, was wir haben.
Wir haben ein Elektron und zwei Quarks.
Und wissen sie, das sind nicht die Grundbausteine,
über die die alten Griechen nachgedacht haben,
und es sind natürlich nicht die Grundbausteine,
über die die Viktorianer nachgedacht haben.
Aber wissen sie, der Geist des Problems hat sich nicht wirklich geändert.
Der Geist ist genau, was Demokrit
vor 2.500 Jahren sagte, dass sie wie LEGO-Steine sind,
aus denen alles in der Welt gemacht ist.
Diese LEGO-Steine sind Teilchen, und die Teilchen
sind Elektron und zwei Quarks.
Es ist ein sehr nettes Bild.
Es ist ein sehr bequemes Bild.
Es ist das Bild, das wir Kindern in der Schule lehren.
Es ist das Bild, das wir sogar Studenten beibringen
in den Unterkursen der Universitäten.

Spanish: 
solo las mismas tres partículas, en ligeramente
diferentes arreglos repetidos una, otra
y otra vez
Es una lección asombrosa dibujar como
el mundo se nos presenta.
Aí es que esto es lo que tenemos.
Tenemos un electron y dos quarks
Y saben que? estos no son los bloques fundamentales de lo que todo está hecho
lo que los Griegos pensaron,
y ciertamente no son los bloques fundamentales
en que los Victorianos habían pensado.
Pero, saben qué? el espíritu del asunto realmente no ha cambiado
El espíritu es exactamente lo que Democrito
dijo 2,500 años atras, que son los ladrillos LEGO
de lo cual todo en el mundo está construído.
Estos ladrillos LEGO son partículas, y las partículas
son los electrones y dos quarks.
Es una imagen muy bonita.
Es una imagen muy reconfortante.
Es la imagen que le enseñamos a los niños en la escuela
Hasta es la imagen que les enseñamos a los estudiantes
en la universidad.

Galician: 
E hai un problema con ela.
O problema está en que é unha mentira.
É unha mentira piadosa.
É unha mentira piadosa 
que lles contamos aos nosos nenos e nenas
porque non queremos expoñelos
á horrible e difícil verdade demasiado pronto.
Faise máis sinxelo aprender se creen
que estas partículas son os bloques fundamentais
de construción do universo.
Pero simplemente non é verdade.
As mellores teorías que temos da física
non teñen como trasfondo a partícula quark e as partículas quark
--perdón, a partícula electrón e as 2 partículas
quark--.
De feito, as mellores teorías que temos na física
non se basean para nada en partículas.
As mellores teorías que temos dinnos
que os bloques fundamentais dos que está feita a natureza
non son partículas, senón algo moito máis
nebuloso e abstracto.
Os bloques fundamentais da natureza
son substancias semellantes a fluídos, 
as cales están

Spanish: 
Y hay un problema con ella.
El problema es que es una mentira.
Es una mentira blanca.
Es una mentira blanca que le decimos a nuestros niños
porque no queremos exponerlos
a la horrible y difícil verdad demasiado temprano
Se hace más fácil aprender si creen
que estas partículas son los bloques fundamentales
de construcción del universo
Pero simplemente no es verdad.
Las mejores teorias que tenemos de la física
no tienen como trasfondo la partícula quark y las partículas quark---
perdón, la partícula electron y las dos partículas
quark
De hecho, las mejores teorías que tenemos en la física
no se basan para nada en partículas.
Las mejores teorías que tenemos nos dicen
que los bloques fundamentales de los que está hecha la naturaleza
no son partículas, sino algo mucho más
nebuloso y abstracto.
Los bloques fundamentales de la naturaleza
son substancias como fluído, las cuales están

English: 
And there's a problem with it.
The problem is it's a lie.
It's a white lie.
It's a white lie that
we tell our children
because we don't
want to expose them
to the difficult and horrible
truth too early on it.
It makes it easier to
learn if you believe
that these particles are
the fundamental building
blocks of the universe.
But it's simply not true.
The best theories that
we have of physics
do not have underlying them
the quark particle and the two
quark particle-- sorry, the
electron particle and the two
quark particles.
In fact, the very best
theories we have of physics
don't rely on particles at all.
The best theories
we have tell us
that the fundamental
building blocks of nature
are not particles, but
something much more
nebulous and abstract.
The fundamental building
blocks of nature
are fluid-like
substances which are

Slovenian: 
In obstaja težava z njo.
Težava je, da je to laž.
Nedolžna laž.
Laž, ki jo govorimo
našim otrokom,
ker jih nočemo izpostaviti
težki in kruti resnici
preveč zgodaj.
Lažje se je naučiti, če
verjameš
da so ti delci temeljni sestavni
deli vesolja.
Ampak to enostavno ni res.
Najboljše teorije, ki jih
imamo v fiziki
ne temeljijo na kvarku in dveh
oprostite, na elektronu
in dveh
kvarkih.
Najboljše fizikalne teorije
se sploh ne zanašajo na delce.
Najboljše teorije pravijo,
da temeljni sestavni
deli narave
niso delci ampak nekaj
veliko bolj
nebuloznega in abstraktnega.
Temeljni sestavni deli narave
so tekočini podobne snovi,

Finnish: 
siihen liittyy ongelma
Tämä ongelma on se, että tämä on valetta!
Tämä on valkoinen valhe
Se on valkoinen valhe, jota opetamme lapsillemme
koska emme halua heidän kohtaavan
vaikeaa ja kammottavaa totuutta liian aikaisin.
Tämä on helpompi
omaksua, mutta
nämä eivät ole maailmankaikkeuden perimmäiset rakenneosat.
 
Meidän paras tietämys ei tue tätä käsitystä
 
 
 
Itse asiassa paras fysiikan teoria ei
nojaa partikkeleihin ollenkaan.
Meidän paras teoriamme kertoo että
luonnon perimmäiset raenneosat
eivät ole partikkeleita vaan jotakin paljon
epämääräisempää ja abstraktimpaa.
Nämä perimmäiset rakennuselementit
ovat nesteen tai kaasun kaltaista ainetta

German: 
Und es gibt ein Problem damit.
Das Problem ist, es ist eine Lüge.
Es ist eine Notlüge.
Es ist eine Notlüge, die wir unseren Kindern erzählen,
weil wir sie nicht so früh mit der schwierigen und angsteinflößenden Wahrheit konfrontieren möchten.
Es macht es leichter lernbar, wenn man glaubt,
dass diese drei Teilchen die Grundbausteine
des Universums sind.
Aber es ist einfach nicht wahr.
Die besten Theorien, die wir in der Physik haben,
legen nicht das Quark-Teilchen und die zwei
Quark-Teilchen -- entschuldigung, das Elektron-Teilchen und die zwei
Quark-Teilchen zugrunde.
Tatsächlich bauen unsere besten Theorien der Physik
überhaupt nicht auf Teilchen auf.
Die besten Theorien, die wir haben, sagen uns,
dass die Grundbausteine der Natur
keine Teilchen sind, sondern etwas viel
Unklareres und Abstrakteres.
Die Grundbausteine der Natur
sind flüssigkeitsähnliche Substanzen, die

Japanese: 
ただし、
一つ問題がありまして。
問題は、
これが嘘だということです。
悪意の無い嘘。
子ども達に早すぎる段階で
難解でおぞましい真理に
晒したくないから
悪意の無い嘘を
語るんです。
これらの粒子が
宇宙の基本的な構成要素だと
信じてもらった方が
理解し易いんです。
でも、全く正しくない。
現時点での
物理学最良の理論では
クォーク粒子と
2種類のクォーク粒子、…失礼、もとい
電子の粒子と2種類のクォークの粒子は
基本的な構成要素ではないのです。
実はですね、
真に物理学最良の理論の根源は
粒子という概念に
依存していないのです。
現時点で最良の理論での
万物の基本的な構成要素は
粒子ではなく、
もっとぼんやりとして
抽象的な何かなんです。
万物の基本的な構成要素は
流体のような物体で、

Slovenian: 
razporejene po celotnem vesolju,
ki valovijo na čudne
in zanimive načine.
To je temeljna realnost
v kateri živimo.
Za te tekočinam podobne
snovi imamo ime.
Pravimo jim polja.
To je slika polja.
To ni polje kot si ga
predstavljajo fiziki.
Na tako polje pomisliš,
če si kmet
oz. če si normalna oseba.
Če si fizik, imaš v glavi
zelo drugačno sliko
ko pomisliš na polja.
Povedal vam bom splošno
definicijo polja
nato pa bomo pokazali
nekaj primerov,
da se boste seznanili s tem.
Fiziki definirajo polje kot
nekaj, kar je razporejeno povsod
okoli v vesolju.
Je nekaj, kar ima določeno vrednost
na vsaki točki v prostoru.
In ta vrednost se lahko
spreminja skozi čas.

English: 
spread throughout
the entire universe
and ripple in strange
and interesting ways.
That's the fundamental
reality in which we live.
These fluid-like substances
we have a name for.
We call them fields.
So this is a picture of a field.
This isn't the kind of field
that physicists have in mind.
You know, this is what you think
a field is if you're a farmer
or if you're a normal person.
If you're a physicist, you
have a very different picture
in your mind when you
think about fields.
And I'll tell you the general
definition of a field,
and then we'll go
through some examples
so that you get
familiar with this.
The physicist's definition
of a field is the following.
It's something that, as I
said, is spread everywhere
throughout the universe.
It's something that
takes a particular value
at every point in space.
And what's more, that
value can change in time.

Finnish: 
joka on levittäytynyt kaikkialle maailmankaikkeuteen.
ja joka väreilee oudolla ja mielenkiintoisella tavalla.
Tällainen on perimmäinen todellisuus, jossa elämme
Tällä aineella on nimi
Kutsumme sitä kentäksi
[kenttä = field = pelto] kään. huom.
 
 
 
Fysiikan kenttä on toisenlainen
 
Kerron kentän yleisistä ominaisuuksista ja
sen jälkeen esitän muutaman esimerkin.
 
Fyysikon määritelmä kentälle on seuraava:
Se on jotakin, joka on läsnä kaikkialla
läpi maailmankaikkeuden.
ja sillä on jokin arvo
avaruuden jokaisessa pisteessä.
Tämä arvo voi muuttua ajan mukana.

Galician: 
dispersas a través do universo enteiro
e emiten olas ou ondas en estrañas pero interesantes maneiras.
Esa é a realidade fundamental na que vivimos.
Estas substancias semellantes a fluídos teñen un nome.
Chamámolas "campos".
Esta é a imaxe dun campo.
Esta non é a clase de campo 
que os físicos teñen en mente.
Sabedes? Isto é o que imaxinaríamos como un campo
se fosemos unha labrega.
Ou se fosemos xente normal.
Se es un físico, tes unha imaxe moi diferente
na túa mente cando pensas en campos.
E vou a dicirvos a definición xeral dun campo,
e despois veremos algúns exemplos,
para que vos familiaricedes cos mesmos.
A definición dun campo que ten 
un físico é a que segue:
é algo que, como dixen, exténdese por todos lados
a través do universo.
É algo que ten un valor particular
en cada punto no espazo.
E o que é máis, ese valor pode cambiar co tempo.

Spanish: 
dispersas a través del universo entero.
y emiten olas u ondas en interesante y extrañas maneras.
Esa es la realidad fundamental en la que vivimos.
Éstas substancias fluidas tienen un nombre.
Las llamamos campos
Entonces ésta es la imagen de un campo
Esta no es la clase de campo que los físicos tienen en mente.
Saben? esto es lo que imaginarían como un campo si son un granjero.
O si son una gente normal.
Si son físicos, tienen una imagen muy diferente
en su mente cuando piensan en campos.
Y voy a decirles la definición general de un campo,
y después veremos algunos ejemplos.
para que se familiaricen con ésto.
La definición de un campo que tiene un físico es la que sigue.
Es algo que, como dije, se extiende por dondequiera
a través del universo.
Es algo que tiene un valor particular
en cada punto en el espacio.
Y lo que es más, ese valor puede cambiar con el tiempo.

German: 
über das ganze Universum verbreitet sind
und sich auf komische und interessante Weise kräuseln.
Das ist die gundlegende Wirklichkeit, in der wir leben.
Für diese flüssigkeitsähnlichen Substanzen haben wir einen Namen.
Wir nennen sie Felder.
Das ist ein Bild eines Feldes.
Das ist nicht die Art von Feld, die Physiker im Sinn haben.
Wenn sie ein Landwirt sind, denken si, das sit ein Feld,
oder wenn sie ein normaler Mensch sind.
Wenn sie ein Physiker sind, haben sie ein ganz unterschiedliches Bild
in ihrem Kopf, wenn sie an Felder denken.
Und ich werde ihnen die allgemeine Definition eines Feldes nennen,
und dann werden wir ein paar Beispiele durchgehen,
damit sie damit vertraut werden.
Die Definition eines Feldes für einen Physiker ist folgende:
Es ist etwas, das überall verbreitet ist
im gesamten Universum.
Es ist etwas, das einen bestimmten Wert hat,
an jedem Punkt im Raum.
Und noch mehr, der Wert kann sich mit der Zeit ändern.

Japanese: 
宇宙全体に隙間無く広がっていて、
小さく波打っているのです。
その波が奇妙で興味深い。
これが僕らの生きる世界の
根源にある物体です。
この流体のような物体には名前がついていまして、
場（フィールド）と呼ばれています。
これは場(フィールド)の写真です。
(※フィールドの原義は畑)
物理学者にとっての場は
こういうのじゃないけど。
農家や、あるいは
普通の人にとっては、
場といえば
こういうものなのですが。
物理学者なら、場といわれたら、
全く異なった光景が
頭に浮かぶんです。
まず場の一般的な定義についてお話して、
次にいくつかの例を通して
場という概念に
慣れて貰いましょう。
物理学者にとって場とは
さっきも言ったように、
宇宙全体に隙間無く広がっています。
空間の一点一点で
特定の数値をとる、という性質を持つものです。
更に、その数値は時間と共に
変化していくのです。

German: 
Ein gutes Bild in der Vorstellung
ist eine Flüssigkeit, die sich kräuselt und schaukelt im gesamten Universum.
Nun, es ist keine neue Vorstellung.
Es ist keine Vorstellung, die wir uns überlegt haben.
Es ist eine Vorstellung, die beinahe 200 Jahre zurückliegt.
Und wie so viele andere Sachen in der Wissenschaft,
ist es eine Vorstellung, die in genau diesem Raum erschaffen wurde.
Ich bin sicher, dass es vielen von ihnen bewusst ist,
das ist die Heimat von Michael Faraday.
Und Michael Faraday eröffnete diese Vorlesungsreihe 1825.
Er gab über einhundert dieser Freitagabend-Diskurse
und die große Mehrheit von ihnen handelte von seinen eigenen Entdeckungen
durch die Experimente, die er durchführte über Elektrizität und Magnetismus.
Und er machte viele Dinge mit Elektrizität und Magnetismus
über viele Jahrzehnte.
Und mit der Durchführung entwickelte er eine Intuition

Japanese: 
その光景を思い描くとすれば、流体に近いです。
宇宙に隙間無く広がって、小刻みに振動する流体。
目新しい考え方ではありません。
僕らが最近思いついた考え方
というわけではないんです。
この考え方の起源は
ほぼ200年前まで遡ります。
そして非常にたくさんの科学的知見と同様、
その考え方はまさにこの部屋で生まれたんです。
というのも、皆さん
ご存知の方が多いはずですが、
ここにはマイケル・ファラデーが
住んでいたんです。
ファラデーは1825年、
この講演シリーズを立ち上げたのです。
彼は100回以上、この金曜夕方の
講演をこなしました。
その内容の大多数は、
電気と磁気の彼自身の実験によって得られた
彼自身の発見に関するものでした。
彼は何十年にもわたって、
電気と磁気に関してたくさんのことをやりました。
その過程で、電気と磁気の

Galician: 
Así que unha boa imaxe para ter na mente
é un fluído, que fai olas e que se balancea a través do universo.
Ollo, esta non é unha idea nova.
Non é unha idea que simplemente inventasemos.
É unha idea que xa ten uns 200 anos.
E como moitas outras cousas na ciencia,
é unha idea que se orixinou neste mesmo salón.
Porque, como estou seguro que moitos de vós sabedes,
este é o fogar de Michael Faraday.
E Michael Faraday iniciou esta serie de clases divulgativas en 1825.
El impartiu máis dun cento destes 
discursos do venres á noite,
e a vasta maioría dos mesmos versaron sobre os seus propios descubrimentos
sobre os experimentos que fixo coa electricidade e mailo magnetismo.
El fixo moitas, moitas cousas coa electricidade e mailo magnetismo
a través de varias décadas.
E ao facelas, foi construíndo unha intuición

Spanish: 
Así es que una buena imagen para tener en la mente
es un fluido, que hace olas y se balancea a través del universo
Ahora, esto no es una idea nueva.
No es una idea que simplemente hayamos inventado.
Es una idea que ya tiene unos 200 años
Y como muchas otras cosas en la ciencia,
es una idea que se originó en éste mismo cuarto
Porque como estoy seguro Uds saben,
este es el hogar de Michael Faraday
Y Michael Faraday inició esta serie de lecturas en 1825
El dio alrededor de un ciento de éstos discursos de viernes en la noche,
y la vasta mayoría de éstas fueron sobre sus propios descubrimientos
sobre los experimentos que el hizo con la electricidad y el magnetismo
Así es que el hizo muchas, muchas cosas sobre la electricidad y el magnetismo
a través de varias décadas.
Y al hacer esto, fue ganando intuición

English: 
So a good picture
to have your mind
is fluid, which ripples and
sways throughout the universe.
Now, it's not a new idea.
It's not an idea that
we've just come up with.
It's an idea which dates
back almost 200 years.
And like so many other
things in science,
it's an idea which
originated in this very room.
Because as I'm sure
many of you are aware,
this is the home
of Michael Faraday.
And Michael Faraday initiated
this lecture series in 1825.
He gave over a hundred of these
Friday evening discourses,
and the vast majority of these
were on his own discoveries
on the experiments he did on
electricity and magnetism.
So he did many, many things
in electricity and magnetism
over many decades.
And in doing, so he
built up an intuition

Finnish: 
Tätä voi kuvitella vaikka vedessä olevan kalastusverkon kaltaiseksi
joka keinuu ja värähtelee läpi universumin.
Tämä ei ole uusi idea
Se ei ole jotakin, joka on keksitty vastikään.
Tämä idea on esitetty jo 200 vuotta sittten.
Kuten monet asiat tieteessä,
tämä ajatus on esitetty juuri tässä huoneessa.
Teistä varmaan moni tietääkin tämän
Tämä on Michael Faradayn koti luentosali
HÄn aloitti tämän luentosarjan 1825
Hän piti yli sata tällaista perjantai illan esitelmää
ja suurin osa ajatuksista oli hänen keksintöjään
jotka hän oli saanut tehdessään kokeita sähköllä ja magnetismilla.
Hän tutki sähköä ja magnetismia
monen vuosikymmenen ajan.
Näiden perusteella hän loi teoria miten

Slovenian: 
Dobra predstava o tem bi bila
tekočina, ki valovi in niha
po vesolju.
To ni nova misel.
Ni misel, ki smo jo
ravnokar odkrili.
Je misel stara že skoraj 200 let.
In kot veliko drugih
stvari v znanosti,
je misel, ki izvira iz te sobe.
Kot že mnogi izmed vas veste,
je tukaj dom Michaela Faradaya.
Michael Faraday je začel s to
serijo predavanj leta 1825.
Imel je več kot 100 teh petkovih
večernih predstavitev
in velika večina izmed njih je bila
o njegovih lastnih odkritjih
pri poskusih, ki jih je izvajal
o elektriki in magnetizmu.
Opravil je mnogo poskusov z
elektriko in magnetizmom
skozi desetletja.
Pri tem je razvil intuicijo

Slovenian: 
za obnašanje električnih in
magnetnih pojavov.
To intuicijo zdaj imenujemo
električno in magnetno polje.
To, kar si je predstavljal
in je prevevalo
celotno vesolje so bile
nevidne stvari imenovane
električna in magnetna polja.
To smo se učili v šoli.
To je spet nekaj, kar imamo
za samoumevno,
ker smo se zgodaj učili
in ne znamo ceniti kako
radikalen korak
je bila ta Faradayeva ideja.
Želim poudarit, to je ena
izmed najrevolucionarnejših
abstraktnih idej v
zgodovini znanosti,
da obstajajo ta električna
in magnetna polja.
Naj samo--
tukaj bi morale biti tudi demonstracije.
Nisem samo teoretični fizik.
Sem zelo teoretični fizik.
Zelo težko opravim
kakršenkoli poskus,
ki bi deloval.
Pokazal vam bom nekaj,
kar ste že vsi videli.
To so magneti.
OK?
Z njimi smo se igrali,
ko smo bili otroci.
Ali, ko smo bili v šoli.
Vzameš magnete in
jih premakneš skupaj.

Finnish: 
sähkö ja magneettisuus toimivat
Kutsumme näitä ilmiötä sähkö- ja magneettikentässä.
 
Hän kuvitteli verkon
läpi avaruuden, jossa nämä näkymättömät
sähkö- ja magneettikentät  sijaitsevat
Nykyään tämä opetetaan kouluissa.
Olemme näin oppineet pitämään tätä itsestään selvänä.
 
Näin emme osaa arvostaa sitä, miten radikaali ja iso harppaus tämä oli.
 
Väitän, että se on erä vallankumouksellisesta
abstratioista luonnontieteiden historiassa.
- siis se että nämä kentät ovat olemassa.
Minun pitäisi demonstroida teille tällainen kenttä
 
Mutta kun ole pelkästään teoreettinen fyysikko
vaan ole erityis teoreettinen fyysikko
Näin olle minulle on erityisen vaikeaa tehdä mitään kokeita.
joka toimii
Näytän kuitenkin, jotain jonka olette kaikki nähneet.
Nämä ovat tavalliset magneetit
 
Olemme kaikki leikkineet näillä lapsena tai koulussa
 
Kun otatte magneetit ja ja asetatte ne vastakkain

Galician: 
sobre como o fenómeno da electricidade e do magnetismo funcionan.
E esa intuición é o que agora chamamos
o campo eléctrico e magnético.
Así é que o que el puido prever 
foi que ensarillados por todos lados
a través do espazo, estaban estes obxectos invisibles chamados
campos eléctrico e magnético.
Novamente, aprendemos esto na escola.
Coma antes, é algo que damos por feito
porque aprendémolo a unha idade temperá,
e non conseguimos apreciar o grande e radical
que esta idea de Faraday é.
Quero sinalar que é unha das máis revolucionarias
e abstractas das ideas na historia da ciencia,
que estes campos eléctrico e magnético existen.
Así que simplemente deixádeme
--suponse que ten que haber probas empíricas disto--.
Eu non son tan só un físico teórico.
Eu son un físico sumamente teórico.
É moi difícil para min facer calquera tipo de experimento
que vaia a funcionar.
Pero agora mesmo vouvos amosar algo que xa todos vos tedes visto.
Estes son imáns.
OK?
E todos xogamos con eles cando eramos nenos,
ou cando estabamos na escola.
Se colles estes imáns e tratas de xuntalos,

German: 
dafür, wie elektrische und magnetische Phänomene funktionieren.
Und diese Intuition ist das, was wir jetzt
das elektromagnetische Feld nennen.
In seiner Betrachtung waren überall
im gesamten Raum diese unsichtbaren Objekte, genannt
das elektrische und magnetische Feld.
Nun, das lernten wir in der Schule.
Nochmal, es ist etwas, das wir als
gegeben hinnehmen, weil wir es im frühen Alter gelernt haben,
und wir können gar nicht abschätzen, wie groß und radikal der Schritt
in Faradays Vorstellung ist.
Ich möchte betonen, es ist eine der revolutionärsten,
abstrakten Ideen in der Geschichte der Wissenschaft,
dass diese elektrischen und magentischen Felder existieren.
Lassen sie mich --
ich möchte eine Vorführung machen.
Ich bin nicht nur ein theoretischer Physiker.
Ich bin ein sehr theoretischer Physiker
Es ist sehr schwer für mich, irgendeine Art Experiment zu machen,
das funktioniert.
Aber ich werde ihnen etwas zeigen, was sie alle schon gesehen haben.
Das sind Magnete.
OK?
Und wir haben alle diese Spiele gespielt, als wir Kinder waren
oder als wir in der Schule waren.
Man nimmt diese Magnete und bewegt sie aufenander zu.

Spanish: 
sobre como el fenomeno de la electricidad y el magnetismo trabajan
Y la intuición es lo que llamamos ahora
el campo eléctrico y magnético.
Así es que lo que el previó fue que enredados por todos lados
a traves del espacio, estaban éstos objetos invisibles llamados
campos eléctricos y magnéticos
Ahora, aprendimos esto en la escuela.
Otra vez, es algo que tomamos por hecho
porque lo aprendimos a una edad temprana
Y como que no apreciamos lo grande y radical
que esta idea de Faraday es.
Quiero subrayar que es una de las más revolucionarias
y abstractas ideas en la historia de la ciencia,
que estos campos eléctricos existen.
Así es que déjenme solo-
se supone que haya pruebas de esto.
Yo no soy solo un físico teórico
su un fisico sumamente teorico.
Es mu difícil para mi hacer algún tipo de experimento que
vaya a funcionar.
Pero ahora mismo voy a demostrarles algo que ya todos han visto.
Estos son los imánes.
OK?
Y todos hemos jugado estos juegos cuando éramos niños
o cuando estábamos en la escuela.
Toman estos imánes y tratan de juntarlos.

English: 
for how electric and
magnetic phenomena work.
And the intuition
is what we now call
the electric and magnetic field.
So what he envisaged was
that threaded everywhere
throughout space were these
invisible objects called
the electric and
magnetic fields.
Now, we learned this in school.
Again, it's something
that we sort of take
for granted because we
learned it at an early age,
and we don't sort of appreciate
just how big of a radical step
this idea of Faraday's is.
I want to stress, it's one
of the most revolutionary
abstract ideas in the
history of science,
that these electric and
magnetic fields exist.
So let me just--
you're supposed to be
demonstrations in this.
I'm not just a
theoretical physicist.
I'm a very
theoretical physicist.
It's very hard for me to do
any kind of experiment that's
going to work.
But I'm just going to show you
something that you've all seen.
They're magnets.
OK?
And we all played these
games when we were kids
or when we were in school.
You take these magnets,
and you move them together.

Japanese: 
現象に関する直感を
築きあげていたんです。
その直感のことを現在僕たちは
電磁場と呼んでいます。
彼は頭の中で、
目に見えない糸状の物体が
空間を張り巡らせている
光景を思い描いて
それが電磁場と
呼ばれるようになりました。
現在では、
この事は学校で勉強します。
これもまた、若いうちに
勉強するから
当たり前の事のように
受け入れられがちで、
ファラデーの発想による
革新的な一歩がどれほど巨大であったか
見過ごされがちです。
強調したいのは、電磁場が実在する、
という考え方は、
科学史の中で最も革命的で
抽象的なもののうちの一つです。
さて、今から…
実験デモをお見せしたい。
僕は単なる理論物理学者じゃない。
僕は極めて理論に偏った
物理学者なんです。
僕にとって、ちゃんとうまくいく
実験をやるのは超大変です。
でも皆さん全員が見たことあるものを
使えば何とかなるかな。
磁石を使います。
OK?
子どもの頃や学校で、
皆こういうゲームをやりましたよね。
磁石を2つ持って、一緒に動かして、

Japanese: 
近づけば近づくほど増していく
押し合う力を感じられる。
2つの磁石が互いに反発する
圧力が感じられる。
何度やっても
同じ結果になります。
物理学の学位をいくつ持っていようが
同じ結果です。
ちょっとした魔術だね。
そうでしょ？
こんな事は皆知ってる。
磁石同士の間で何か特殊なことが
起こっている
奇妙な感覚がある。
これこそ天才ファラデーが
見抜いた事です。
2つの磁石の間を、どんなに近くで見ても、
何も無いように見えても、
空っぽの空間のように見えても、
それにも関わらず、
彼はそこにリアルな何かが
存在すると言ったんです。
目には見えない、
リアルで物理的な何かを
彼は築き上げて、それこそが
力の原因なのです。
彼はこれを力線と呼びました。
現在僕らは
磁場と呼んでいます。
これは、いうまでも無く、
マイケル・ファラデー写真。

Spanish: 
Mientras más los juntan
hay esta fuerza que pueden como
sentirla oponiéndose, que empuja, una presión que empuja
contra uno y otro de éstos magnetos.
Y no importa cuantas veces lo hagan,
y no importa cuanto conocimientos Uds tengan en Física
Es simplemente un poco como magia.
Ya saben.
Yi  sí, ya lo saben.
Hay algo que es simplemente especial sobre este raro sentimiento.
que se siente entre estos magnetos.
Y este es el genio de Faraday.
El apreciar que cuando no puedes ver nada
entre los imanes, no importa que tan de cerca los mires,
El espacio entre estos magnetos siempre parece estar vacío,
el dijo sin embargo, que hay algo real ahí.
Hay algo real y físico, que permanece invisible,
pero que existe, y que es lo que es
responsable por ésta fuerza.
Así es que el lo llamo lineas de fuerza.
Nosotros ahora les llamamos campo magnético.
Así es que, desde luego, está es la imagen que nos dio Michael Faraday

English: 
And as they get
closer and closer,
there's this force that
you can sort of just
feel building up that pushes,
the pressure that pushes
against these two magnets.
And it doesn't matter
how often you do it,
and it doesn't matter how many
degrees you have in physics.
It's just a little bit magical.
You know?
And you all know this.
There's something just special
about this weird feeling
that you get between magnets.
And this was Faraday's genius.
It was to appreciate that even
though you can't see anything
in between, even though no
matter how closely you look,
the space between these
magnets will seem to be empty,
he said nonetheless, there's
something real there.
There's something real and
physical, which is invisible,
but he's building
up, and that's what's
responsible for the force.
So he called them
lines of force.
We now call it the
magnetic field.
So this, of course, is a
picture of Michael Faraday.

Galician: 
a medida que están máis e máis xuntos
aparece esta forza que podes
sentila opoñéndose, que empurra, unha presión que empurra
en contra destes dous imáns.
E non importa cantas veces o fagas,
e non importa canto coñecemento e títulos teñas en Física.
É simplemente un pouco como maxia.
Sabedes?
Claro que si, claro que o sabedes.
Hai algo que é simplemente especial sobre esta rara sensación
que se sinte entre estes imáns.
E este é o xenio de Faraday.
O ser capaz de apreciar que aínda que non podes ver nada
entre os imáns, sen importar o preto que o mires,
o espazo entre estes imáns sempre parece estar baleiro,
el dixo sen embargo, que hai algo real aí.
Hai algo real e físico, que permanece invisible,
pero que existe, e que é
responsable desta forza.
Así que el chamounas "liñas de forza".
Nós agora chamámoslle campo magnético.
Así que esta, dende logo, é unha imaxe de Michael Faraday.

Slovenian: 
Ko se začnejo približevati,
čutiš silo, ki se nekako
povečuje in odbija,
pritisk, ki deluje
proti tem dvem magnetom.
In ne glede na to,
kolikokrat to narediš
ne glede na vse diplome, ki
jih imaš iz fizike
je občutek malce čaroben.
Veste?
In vsi to veste.
Nekaj posebnega je pri
tem čudnem občutku,
ki ga dobiš med magneti.
In to je bil Faradayev genij.
Razumeti, da tudi če
ne vidiš ničesar
med njima, ne glede na
velikost povečave,
in prostor med njima
vedno izgleda prazen
je rekel, da je vendarle
nekaj tam.
Nekaj resničnega in fizikalnega,
ki je nevidno
ampak se povečuje in kar
je odgovorno za silo.
Imenoval jih je silnice.
Zdaj jim pravimo magnetno polje.
To je slika Michaela Faradaya.

Finnish: 
Kun ne  lähenevät toisiaan
te tunnette voiman jolla ne vastustavat liikettä
 
 
Riippumatta siitä, kuinka usein olet tämän tehnyt
ja mitä tutkintoja teillä on fysiikasta
Tämä tuntuu aina maagilselta
 
 
Tässä tunteessa on jotakin outoa.
joka sijaitsee magneettien välillä.
Tämä oli Faradayn nerokuutta.
Vaikka et voi nähdä mitään niin arvostat havaitoasi.
Vaikka kuinka tarkkaan yrität katsoa et voi nähdä mitään.
 
Tästä havainnosta hän totesi, että tämä on todellista.
Tässä on jotakin todellista ja fysikaalista, joka on näkymätön
mutta tästä hän jatkoi eteenpän ja
tämä kenttä aiheuttaa voiman.
Hän kutsui näitä voimaviivoiksi
Tänää kutsumme tätä magneettikentäksi.
Tämä on tietenkin Michael Faradayn kuva.

German: 
Und sowie sie näher zusammen kommen,
gibt es diese Kraft, die man nicht einordnen kann,
die sich aufbaut und drückt, der Druck, der drückt
gegen diese zwei Magnete.
Und es ist egal wie oft man das macht,
und es ist egal, wie viele Titel in Physik man hat,
es ist einfach ein bisschen magisch.
Kennen sie das?
Und sie alle kennen das.
Es gibt etwas Besonderes an diesem unheimlichen Gefühl,
das man zwischen diesen beiden Magneten bekommt.
Und das war Faradays Genialität.
Es war, zu erkennen, dass obwohl man dazwischen nichts sehen kann
egal, wie nahe man auch schaut,
der Raum zwischen den Magneten leer zu sein scheint,
er sagte, nichtsdestotrotz, es ist etwas Reales dazwischen.
Es gibt etwas Reales und Physikalisches, das unsichtbar ist,
aber es baut sich auf, und das ist es, was
verantwortlich ist für die Kraft.
Er nannte es Kraftlinien.
Wir nennen es jetzt magnetisches Feld.
Das ist ein Bild von Michael Faraday.

Japanese: 
写真でマイケル・ファラデーが
講演している場所が
まさにこの机です。
これはファラデーの
論文にある挿絵です。
さっき教えて貰ったのは、
皆さんここを出るとき、
絨毯がここに敷かれてます。
絨毯にこの挿絵のパターンが
何度も何度も何度も
繰り返し描かれています。
下の絵はマイケル・ファラデーが
ここで実演した最も有名な
デモのうちの一つです。
ファラデーがやったことを
ご紹介しましょう。
右の方で、
手で持ってるのはコイルです。
隣にあるのはバッテリー。
バッテリーはこのコイルに
電流を流します。
そうすると、コイルに磁場が誘起されます。
これはソレノイドと呼ばれています。
ファラデーがやったことを
説明します。
彼は単に、小さいコイルAを
大きいコイルBの中で動かしたんです。
こんな風に。
その時不思議な事が起こります。
こうすると、磁場が変動する。

English: 
This is a picture of
Michael Faraday lecturing
behind this very table.
Here is a drawing from one
of Michael Faraday's papers.
It was pointed
out to me earlier.
When you leave, there's
a carpet just here.
The carpet has this
pattern, this picture
just repeated on it over
and over and over again.
And on the bottom here is one
of Michael Faraday's most famous
demonstrations that he did here.
So I'll just walk you
through what Faraday did.
The thing on the right, there's
a small coil with a hand on it.
This is a battery, and the
battery passes a current
around this coil.
And in doing so,
there's a magnetic field
that's induced in this.
It's what's called a solenoid.
And then Faraday did
the following thing.
He simply moved this small
coil A through this big coil B
like this.
And something
miraculous happened.
When you do that, there's
a moving magnetic field.

Spanish: 
Esta es la imagen que nos dieron las lecturas de Michael Faraday
Justo detrás de éste mismo escritorio.
Aquí tienen un dibujo de uno de los papeles de Michael Faraday.
Me fue señalado antes.
Cuando se vayan, hay una alfombra justo aquí
La alfombra tiene este patrón, esta figura
simplemente repetida una y otra vez.
Y hasta abajo, aquí está una de las mas famosas demostraciones
de Michael  Faraday que hizo aquí.
Así es que voy a guiarlos atreves de lo que Faraday hizo.
La cosa en la derecha, hay una pequeña bobina con una manija en ella.
Esta es una batería y la batería pasa una corriente
alrededor de esta bobina
Y al hacer esto, hay un campo magnético
que es inducido hacia ésto
que es algo llamado un solenoide
Y después Faraday hizo la siguiente cosa.
El simplemente movió esta pequeña bobina A a través de esta gran bobina B
Así.
Y algo milagroso sucedió.
Cuando haces eso, hay un campo magnético en movimiento.

Slovenian: 
To je slika Faradaya, ko predava
za to mizo.
Tukaj je risba iz enega
njegovih člankov.
Prej so mi povedali, da
ko greste ven, je tam preproga.
Na njej je vzorec, ki je samo
ponovitev te slike znova in znova.
Na dnu je ena izmed Faradayevih
najbolj znanih
demonstracij, ki jih je tukaj imel.
Pokazal vam bom, kaj
je Faraday naredil.
Na desni je majhna tuljavica
z ročko.
To je baterija, ki pošilja tok
okrog te tuljave.
Ko to počne, se
ustvarja magnetno polje.
Imenuje se solenoid.
Faraday je naredil sledeče.
Premaknil je manjšo tuljavo A
skozi večjo tuljavo B.
Takole.
In zgodilo se je nekaj čudežnega.
Ko to narediš, se premika
magnetno polje.

Finnish: 
Tässä on kuva Fardayn luennosta
jossa han seisoo juuri tämän pöydän takan.
Tässä on piirros piirros Faradayn paperista.
Minulle näytettiin aiemmin,
kun lähdet tästä, siinä on matto
jossa on tämä kuva.
 
Tässä alaosassa on Faradayn kuulusin demonstraatio,
jonka hän teki täällä
Esittelen teille mitä Faraday teki
Tämä tässä oikealle on pieni käämi
Tässä on patteri, joka syöttää virtaa käämiin
tähän käämmiin.
Tämä  indusoi magneettikentä
 
Tätä toista käämiä kutsutaan solenoidiksi.
Sitten Faraday teki seuraavaa
Hän kuljetti pienen käämin suuremman kämin läpi.
 
ja jotakin merkillistä tapahtu
Tämä aiheutti liikkuvan magneetikentän

German: 
Das ist ein Bild von Michael Faraday, wie er unterrichtet
hinter genau diesem Tisch.
Hier ist eine Abbildung von einem von Michael Faradays Unterlagen.
Ich wurde schon früher einmal darauf hingewiesen.
Wenn sie gehen, sehen sie hier gleich eine Tapete.
Die Tapete hat dieses Muster, dieses Bild
wiederholt sich immer und immer wieder darauf.
Und unten dran ist eine von Michael Faradays berühmtesten
Demonstrationen, die er hier gemacht hat.
Nun werde ich sie hindurchführen durch das, was Michael Faraday gemacht hat.
Das Ding rechts mit der Hand darauf ist eine kleine Spule.
Das ist eine Batterie, und die schickt einen Strom
durch die Spule.
Und dabei entsteht ein magnetisches Feld,
das darin induziert wurde.
Es wurde Solenoid (Zylinderspule) genannt.
Und Faraday tat Folgendes:
Er bewegte einfach diese kleine Spule A durch die große Spule B,
nämlich so.
Und etwas Wundersames geschah.
Wenn man das macht, entsteht ein bewegtes Magnetfeld.

Galician: 
Esta é unha imaxe de Michael Faraday dando unha clase
xusto detrás deste mesmo escritorio.
Aquí temos un debuxo dun dos papeis de Michael Faraday.
Isto foime sinalado fai pouco.
Cuando marchedes, hai unha alfombra xusto aquí.
A alfombra ten este patrón, esta imaxe
simplemente repetida unha e outra vez.
E na parte de abaixo está unha das máis famosas demostracións
que Michael Faraday fixo aquí mesmo.
Agora vou guiarvos a través do que Faraday fixo.
A cousa na dereita, hai unha pequena bobina cunha agulla nela.
Esta é unha batería e a batería pasa unha corrente
arredor desta bobina.
E ao facer isto, agroma un campo magnético
que é inducido nisto.
É o que chamamos un solenoide.
E despois Faraday fixo o seguinte.
El simplemente moveu esta pequena bobina "A" a través desta gran bobina "B"
deste xeito.
E algo milagroso ocorreu.
Cando fas isto, hai un campo magnético en movemento.

Slovenian: 
Faradayevo veliko odkritje
je bila indukcija.
Ustvarja tok v tuljavi B, ki
nato na drugi strani mize,
premika iglo.
Zelo enostavno.
Premakneš magnetno polje,
zaradi česar nastane
tok, ki premakne iglo
na drugi strani mize.
To je osupnilo občinstva
v 19. stoletju.
Ker si naredil nekaj in
vplival na iglo
na drugi strani mize, ampak
se igle nisi dotikal.
Bilo je nevrjetno.
Lahko si premikal stvari,
brez da bi se jim približal
ali se jih dotikal.
Danes smo bolj naveličani vsega.
Lahko naredite isti poskus.
Vzamete svoj telefon,
pritisnete nekaj gumbov
in pokličete nekoga na drugi
strani Zemlje v nekaj sekundah.
Princip je isti.
Ampak tukaj je bilo
prvič prikazano
da je polje resnično.
Lahko komuniciramo
z uporabo polja.
Lahko vplivamo na stvari
daleč stran
brez, da se jih dotaknemo.

German: 
Faradays großartige Entdeckung war die Induktion.
Es gibt einen Anstieg des Stromes in B,
der dann dort am Ende des Tisches
eine Nadel so zucken ließ.
Extrem einfach.
Man bewegt ein Magnetfeld und es entsteht ein
Stromfluss, der eine Nadel wackeln lässt
auf der anderen Seite des Tisches.
Das erstaunte ein Publikum im 19. Jahrhundert.
Denn man macht etwas und beeinflusst die Nadel
auf der anderen Seite des Tisches, dabei hat man
die Nadel nie berührt.
Das war einmalig.
Man kann etwas bewegen, ohne jemals nahe daran gekommen zu sein,
ohne es je zu berühren.
Wir sind etwas abgestumpft heutzutage.
Sie können das gleiche Experiment machen.
Sie können ihr Handy abnehmen,
sie können ein paar Knöpfe drücken,
sie können jemanden anrufen am anderen Ende
der Erde innerhalb von Sekunden.
Aber es ist dasselbe Prinzip.
Aber dies war das erste Mal, dass vorgeführt wurde,
dass das Feld real ist.
Man kann kommunizieren, indem man das Feld nützt,
man kann weit entfernte Dinge beeinflussen, indem man das Feld nützt,
ohne sie jemals zu berühren.

Spanish: 
El gran descubrimiento de Faraday fue la inducción.
Crea una corriente en B, la cual
después al final de esta mesa,
hace que una aguja parpadee así.
Tan extremadamente simple.
Mueves un campo magnético y crea
una corriente, la cual hace parpadear a una aguja.
al otro lado de la mesa.
Esto sorprendió a las audiencias en los 1800's
Porque estabas haciendo algo y afectando la aguja
al otro final de la mesa, y sin embargo
nunca tocaste a la aguja.
Era asombroso.
Podías hacer que algo se moviera sin nunca acercártele.
Sin nunca tocarle.
Ahora estamos como hastiados de esas cosas.
Puedes hacer el mismo experimento.
Puedes tomar tu telefono celular.
Puedes oprimir unos cuantos botones.
Puedes llamar a alguien al otro lado
del planeta en cuestión de segundos.
Y es el mismo principio.
Pero ésta fue la primera vez que se demostraba.
que el campo es real.
Puedes comunicarte usando el campo.
Puedes afectar cosas bien lejanas usando el campo.
sin tocarlas una sola vez.

English: 
Faraday's great
discovery was induction.
It gives rise to a
current in B, which
then over on this
end of the table,
makes a needle
flicker like this.
So extremely simple.
You move a magnetic
field, and it gives rise
to a current, which
makes a needle flicker
on the other side of the table.
This astounded
audiences in the 1800s.
Because you were doing something
and affecting the needle
on the other end of the
table, yet you never
touched the needle.
It was amazing.
You could make something move
without ever going near it,
without ever touching it.
We're kind of jaded these days.
You can do the same experiment.
You can pick up your cell phone.
You can press a few buttons.
You can call somebody
on the other end
of the earth within seconds.
But it's the same principle.
But this was the first
time it was demonstrated
that the field is real.
You can communicate
using the field.
You can affect things
far away using the field
without ever touching it.

Finnish: 
Fasradayn suuri oivallus oli induktio
Tämä aikaansaa virran piirissä B
joka ulottui toiseen päähän pöytää
ja mittalaiteen neula liikkui
Näin äärimmäisen yksinkertaista
Kun liikkutta magneettikenttää
se saa aikaan sähkövirran
 
Tämä hämmästytti kuulijat 1800-luvulla
Kun tämä toimenpide näkyi toisessa virtapiirissä.
 
 
Se oli yllättävää
Voi saada aikaan liikkee vaikka et ole lähellällä kohdetta tai kosketa sitä.
 
Meitä tämä ei häämstytä enää
Voimme aikaansaada samatyyppisen kokeen
Voi ottaa kännykän
ja painaa muutamia nappeja
ja voit soittaa jollekin maapallon toisella puolella
muutamassa sekunnissa
Tässä toimii sama periaate.
Mutta tämä oli ensimmäinen kerta, kun voitiin osoittaa
että kenttä on todellinen.
Voit kommunikoida kentän avulla
Voit vaikuttaa asioihin etäällä kenttää apun käyttäen
 

Japanese: 
ファラデーの偉大な発見は、
電磁誘導です。
電磁誘導によって
コイルBに電流が流れて、
机の端まで届いて、
針がフラフラ、
こんな風に振れたんです。
極めて単純。
磁場が変動すると、
電流が誘起されて
それによって机のもう一方の
端にある針が振れる。
1800年代、
聴衆は度肝を抜かれました。
何故なら、机の端にある針に
何らかの影響を与えたわけですから。
針に触れてすらいないのに。
強烈でした。
近づかなくても、触らなくても、
ものを動かすことができる。
現代の僕らは、鈍感ですよ。
全く同じ実験ができるんです。
スマホを取り出す。
何回かボタンを押す。
地球の端から端まで
数秒以内に電話が繋がる。
全く同じ原理なんです。
ですが場がリアルである事を証明したのは
これが初めてでした。
場はコミュニケーションに
使えます。
場を使えば手で触れなくても
遠く離れたものに
影響を与えられます。

Galician: 
O gran descubrimento de Faraday foi a indución.
Xérase unha corrente en "B", a cal
despois ao final desta mesa,
fai que unha agulla se mova así.
Tan extremadamente simple.
Moves un campo magnético e este mesmo campo crea
unha corrente, a cal fai moverse a unha agulla
no outro lado da mesa.
Isto deixou coa boca aberta ás audiencias nos 1800's
Porque estabas facendo algo e afectando á agulla
ao final da mesa, aínda que
nunca tocaches a agulla.
Era asombroso.
Podías facer que algo se movese sin tan sequera aproximarte,
sen chegar nunca a tocalo.
Nós agora estamos como aburridos destas cousas.
Podes facer o mesmo experimento.
Podes coller o teu teléfono móbil.
Podes premer uns cantos botóns.
Podes chamar a alguén ao outro lado
da Terra en cuestión de segundos.
E é o mesmo principio.
Pero esta foi a primeira vez que se demostraba,
que o campo é real.
Podes comunicarte usando o campo.
Podes afectar a cousas ben lonxanas usando o campo,
sen sequera tocalas.

Japanese: 
これこそマイケル・ファラデーの
遺産です。
世界に存在するのは
粒子だけじゃない。
その他に、場と呼ばれるもっと
微細な構造物が
空間に隙間無く
広がっているんです。
ところで、マイケル・ファラデーの天才性の
真価をお伝えするために、
彼の1846年の講演について
お話しましょう。
彼は1846年にたくさん講演を
やりました。
でも一つ特別な講演があって、
20分早めに終わったんです。
喋る事が無くなってしまったので、
彼は残った20分の時間潰しに、
ある憶測を発表しました。
その時ファラデーは、自身の仮説である
目に見えない電場と磁場こそが、
文字通り、
この世で唯一、目に見えるものではないか、
と提案しました。
彼の提案では、
電磁場の振動こそが、目に見えているもの、
つまり光と呼ばれるものであろう、と。
それから50年後のことですよ。
光の正体がなんなのか、
マクスウェルやヘルツ達が確信したのは。

Spanish: 
Así es que este es el legado de Michael Faraday.
No solo hay partículas en el mundo.
Hay otros objetos que son ligeramente mas sutiles que
son llamados campos y que se expanden a través del espacio.
Por cierto, si alguna vez quieren realmente apreciar
el genio de Michael Faraday, el dio ésta lectura en 1846.
El dio muchas lecturas en 1846.
Pero hubo una en particular donde
el terminó 20 minutos antes de lo previsto.
Se quedo sin cosas qué decir, así es que
se envolvió en una serie de especulaciones por 20 minutos.
Y Faraday sugirió que estos invisibles campos
magnéticos y eléctricos que el postuló
eran literalmente la única cosa que siempre habíamos visto.
Sugirió que eran ondas u olas
de los campos eléctricos y magnéticos, a los cuales llamamos luz
Y le tomaron los próximos 50 años a gente como Maxwell y Hertz
el confirmar que esto es de lo que esta, de hecho, compuesta la luz.

Slovenian: 
To je Faradayeva zapuščina.
Na svetu ne obstajajo samo delci.
Obstajajo tudi druge stvari,
ki so bolj subtilne
imenovane polja, ki so razporejena
po celotnem prostoru.
Mimogrede, če vas zanima kakšen
genij je bil Michael Faraday, to
predavanje je imel leta 1846.
Mnogo predavanj je imel leta 1846.
Ampak enega izmed njih je
končal 20 minut predčasno.
Zmanjkalo mu je stvari
za povedat, zato
se je lotil prostih špekulacij.
Faraday je predlagal, da so
ta nevidna električna
in magnetna polja, ki si jih je zamislil
dobesedno edina stvar, ki
smo jo kdajkoli videli.
Predlagal je, da so valovanja
v električnem in magnetnem polju,
to čemur pravimo svetloba.
Trajalo je 50 let, da sta
Maxwell in Hertz
potrdila, da je to res iz
česar je svetloba narejena,

English: 
So this is Michael
Faraday's legacy.
There's not just
particles in the world.
There's other objects that
are slightly more subtle that
are called fields that are
spread throughout all of space.
By the way, if you ever
want to really appreciate
the genius of Michael Faraday,
he gave this lecture in 1846.
He gave many lectures in 1846.
But there was one
in particular where
he finished 20 minutes early.
He ran out of
things to say, so he
engaged in some idle
speculation for 20 minutes.
And Faraday suggested that
these invisible, electric,
and magnetic fields
that he'd postulated
were quite literally the
only thing we've ever seen.
He suggested that
it's ripples of
the electric and magnetic field,
which is what we call light.
So it took a course 50 years for
people like Maxwell and Hertz
to confirm that this is
indeed what light is made of,

Finnish: 
Tämä siis on Fadadayn perintö
Maailma ei siis koostu ainoastaan hiukkaisita
On siis olemassa asioita, jotka ovat hienovasaisempia ja joita kutsutaan
kentiksi ja jotka levittäytyvät kaikkialle avaruuteen.
Jos arvostatte Michael Faradayn neroutta, hän piti tämän luennon 1846.
 
Hän piti useita luentoja 1846
mutta oli yksi, jonka
hän lopetti 20 minuutia etuajassa.
Häneltä loppu sanottava
ja hän alkoi pohtia ääneen ja
hän totetsi että nämä näkymättömät
sähkö- ja magneettikentät
Olivat lopulta kirjaimellisesti anoita asioita, jotka voimme koskaan nähdä.
Hän esitti että valo on
sähkömagneetisen kentän heijastuksia
Kului 50 vuotta ennekuin henklöt kuten Maxwell ja Herz
vahvistivat että valo tosiaan on sähkömagneettista säleilyä

German: 
Das ist das Vermächtnis von Michael Faraday.
Es gibt nicht nur Teilchen in der Welt.
Es gibt andere Objekte, die etwas subtiler sind,
die Felder genannt werden und sich über das gesamte Universum erstrecken.
Übrigens, man kann das Genie von Michael Faraday wirklich hoch schätzen,
er gab diese Vorlesung 1846.
Er hielt viele Vorlesungen 1846,
aber as gab eine bestimmte,
die er 20 Minuten früher beendete.
Er wusste nichts mehr zu sagen, also
stellte er 20 Minuten lang Vermutungen an.
Und Faraday unterstellte, dass diese unsichtbaren elektischen
und magnetischen Felder, die er postulierte,
buchstäblich das einzige seien, was wir jemals gesehen hätten.
Er unterstellte, das die Kräuselungen
des elektomagnetischen Feldes, das sind, was wir Licht nennen.
Und so dauerte es eine 50jährige Lehrzeit für Leute wie Maxwell und Hertz,
um zu bestätigen, dass dies tatsächlich das ist, woraus Licht besteht,

Galician: 
Este é o legado de Michael Faraday.
Non só hai partículas no mundo.
Hai outros obxectos que son lixeiramente máis sutís, que
son chamados campos e que se expanden a través de todo o espazo.
Por certo, se algunha vez queredes realmente apreciar
o xenio de Michael Faraday, el impartiu esta clase en 1846.
El impartiu moitas clases en 1846.
Pero houbo unha en particular onde
el rematou 20 minutos antes do previsto.
Quedou sen cousas que dicir, así que
involucrouse nunha serie de especulacións durante 20 minutos.
E Faraday suxeriu que estes campos invisibles,
magnético e eléctrico, que el postulara
eran literalmente a única cousa que tiñamos visto dende sempre.
Suxeriu que estas ondas/olas
dos campos eléctrico e magnético, son ao que nós lle chamamos luz.
E foron precisos os seguintes 50 anos para que xente como Maxwell e Hertz
puidesen confirmar que efectivamente isto é do que está, de feito, composta a luz.

Finnish: 
Tämä oli lähtöisin Faradayin nerokkaasta ajatuksesta
että nämä kentät aikaansaivat alltoja
ja eimerkiksi näkyvä valo on noita aaltoja.
 
Tämä on siis Faradayn perintö
Mutta osottautui, että tämä kentän idea oli paljon tärkeämpi kuin
Faraday oli ymmärtänyt
Meiltä kului 150 vuotta
ymmärtää näiden kenttien merkitys
Näinä 150 vuotena tapahtui pieni
luonnontieteiden vallankumous.
1920 tajuttiin, että maailma on todella erilainen kuin mitä
Newtonin maalaijärjen mukainen kuva antaa ymmärtää
ja jonka Galileo on meille antanut vuosisatoja ennen.
1920-luvulla Heisenbergin ja Shrodingerin kaltaiset tutkija
ymmärsivät, että  kaikkien pienimpien mittakaavojen maailma on
paljon mystisempi kuin mitä voisi kuvitella.
 
 
Tämä on tietenkin teoria, jota kutsutaan

Spanish: 
pero fue el genio de Faraday el que apreció esto,
que había ondas en el campo electromagnético,
y esas ondas son la luz que vemos alrededor nuestro.
OK.
Así es que ésta es la herencia de Faraday.
Pero resulta que ésta idea de los campos era mucho más importante
de lo que Faraday ya se había dado cuenta.
Y nos tomó alrededor de 150 años
apreciar la importancia de éstos campos.
Aí es que lo que pasó en estos 150 años
fue que hubo una pequeña revolución en la ciencia.
En los 1920's, nos dimos cuenta de que el mundo es muy
muy diferente a las ideas de sentido común que Newton
y Galileo nos habían dado siglos atrás.
Así es que en los 1920's gente como Heisengert y Schrodinger
se dieron cuenta de que en las escalas más pequeñas,
en las escalas microscópicas, el mundo es mucho más misterioso
y contrario a la intuición, de lo que nunca nos imaginamos
que sería
Esto, claro, es la teoría que ahora

German: 
aber es war Faradays Genialität, die anzuerkennen ist,
dass es Wellen im elektromagnetischen Feld sind,
und diese Wellen sind das Licht, das wir um uns herum sehen.
OK.
Also das ist Faradays Vermächtnis.
Aber es stellte sich heraus, dass diese Vorstellung von Feldern noch viel wichtiger war,
als Faraday erkannt hatte.
Und es dauerte über 150 Jahre für uns,
die Wichtigkeit diese Felder einschätzen zu können.
Das, was in diesen 150 Jahren geschah,
war eine kleine Revolution innerhalb der Wissenschaft.
In den 1920ern erkannten wir, dass sich die Welt
sehr von den allgemein anerkannten Vorstellungen unterscheidet,
die uns Newton und Galileo Jahrhunderte zuvor beschert hatten.
In den 1920 erkannten Leute wie Heisenberg und Schrödinger,
dass in den kleinsten Maßstäben,
in den mikroskopischen Maßstäben, die Welt viel geheimnisvoller
und widersprüchlicher ist, als wir uns jemals vorstellen konnten,
dass sie sein könnte.
Das ist freilich die Theorie, die wir jetzt

Japanese: 
でも電磁場が波打って、
その波が僕たちを取り巻く
光の正体である、
と最初に見抜いたのは
ファラデーの天才性だったのです。
OK。
場はファラデーの遺産です。
しかし、場という概念の重要性は、
ファラデーが自覚したより
はるかに上だった。
場の重要性の真価が
理解されるまで
更に150年以上かかったんです。
この150年の間に
科学に小さな革命が起こったんです。
数世紀前にニュートンやガリレオが
残した遺産を基にした
常識的な世界観と、
この現実世界とは非常に異なっている
という事が1920年代、
わかったんです。
1920年代、ハイゼンベルグや
シュレディンガー達によって
ミクロのスケールの世界では、
僕たちが実際に
想像し得ないほど不思議で、
直感に反する事が起こっている、
ということがわかったんです。

Slovenian: 
ampak Faradayev genij
je razumel, da
so bili valovi v električnem
in magnetnem polju
in ti valovi so svetloba, ki
jo vidimo okoli nas.
OK.
To je torej Faradayeva zapuščina.
Ampak ta ideja o poljih, je bila
veliko pomembnejša,
kot si je Faraday predstavljal.
Trajalo je več kot 150 let, da smo
razumeli pomen teh polj.
V zadnjih 150 letih se je
zgodila majhna revolucija
v znanosti.
V 1920-ih smo spoznali, da
je svet zelo,
zelo drugačen od smiselnih
idej, ki sta nam jih Newton
in Galileo predala
stoletja nazaj.
V 1920-ih sta Heisenberg
in Schrödinger
spoznala, da je pri
najmanjši velikosti
na mikroskopski velikosti, svet
veliko bolj skrivnosten
in nepredstavljiv, kot smo mislili.
 
To je teorija, ki jo zdaj

Galician: 
Pero foi o xenio de Faraday o que apreciou isto,
que había ondas no campo electromagnético,
e esas ondas son a luz que vemos arredor noso.
OK.
Este é o legado de Faraday.
Pero resulta que esta idea dos campos era incluso moito máis importante
do que Faraday xa se tiña dado conta.
E levounos arredor de 150 anos
apreciar a importancia destes campos.
O que pasou neses 150 anos
foi que houbo unha pequena revolución na ciencia.
Nos 1920's, démonos conta de que o mundo é moi
moi diferente das ideas de sentido común que Newton
e Galileo nos achegaran séculos atrás.
Así é que nos 1920's xente como Heisengerg e Schrödinger
déronse conta de que nas escalas máis pequenas,
nas escalas microscópicas, o mundo é moito máis misterioso,
e contrario á intuición, do que nunca nos imaxinamos
que podería ser.
Isto, claro, é a teoría que agora

English: 
but it was Faraday's genius
that appreciated this,
that there were waves in
the electric magnetic field,
and those waves are the
light that we see around us.
OK.
So this is Faraday's legacy.
But it turns out this idea of
fields was much more important
than Faraday had realised.
And it took over
150 years for us
to appreciate the
importance of these fields.
So what happened
in these 150 years
was that there was a small
revolution in science.
In the 1920s, we realised
that the world is very,
very different from the
common sense ideas that Newton
and Galileo had handed down
to us centuries before.
So in the 1920s, people like
Heisenberg and Schrodinger
realised that on
the smallest scales,
on the microscopic scales, the
world is much more mysterious
and counter-intuitive than we
ever really imagined it could
be.
This, of course, is
the theory that we now

Slovenian: 
poznamo kot kvantno mehaniko.
Veliko bi lahko povedal
o kvantni mehaniki.
Naj vam povem eno zanimivost.
Ena od zanimivosti je, da
energija ni neprekinjena.
Energija je vedno razdeljena
v diskretne kepice.
To pomeni beseda kvantno.
Kvantno pomeni diskretno oz. kepica.
Stvari postanejo zabavne,
ko poskušamo
vzeti ideje o kvantni mehaniki, ki
pravijo, da so stvari diskretne
in jih združimo s Faradayevimi
idejami o poljih,
ki so neprekinjena in gladka in ki
valovijo in nihajo v prostoru.
Ideji o združitvi teh dveh teorij
pravimo kvantna teorija polja.
To so posledice kvantne
teorije polja.

Spanish: 
conocemos como mecánica quantica.
Asai es que hay mucho que puedo decir de la mecánica quantica.
Déjenme decirles uno de los chistes de la mecánica quantica.
Una de las claves es que la energía no es continua.
La energía en el mundo siempre está divida
en unos pequeños y separados conglomerados.
Eso es lo que realmente significa la palabra Quantum
Quantum quiere decir diferenciados, específicos bultos
Así es que la verdadera diversión empieza cuando tratas de tomar
las ideas de la mecánica quantica, las cuales
dicen que las cosas deben ser bultos diferenciados
y tratas de combinarlos con las ideas de los campos de Faraday
los cuales son bastante continuos, lisos objetos, que
están ondulando y oscilando en el espacio.
Así es que la idea de tratar de combinar estas dos teorías juntas
es lo que llamamos teoría de campos quanticos.
Y aquí esta la implicación de la teoría de campos cuánticos

German: 
als Quantenmechanik kennen.
Es gibt eine Menge, was ich über Quantenmechanik erzählen könnte.
Lassen sie mich einen der Höhepunkte der Quantenmechanik nennen.
Einer ist, dass Energie nicht kontinuierlich ist.
Energie auf der Welt ist immer gepackt
in kleine Klümpchen.
Das ist es tatsächlich, was das Wort Quantum bedeutet.
Quantum bedeutet einzeln oder Stückchen.
Der wirkliche Spaß beginnt dann, wenn man versucht,
die Vorstellung der Quantenmechanik herzunehmen,
die aussagt, dass die Dinge unterteilt sein sollen,
und man versucht, sie zu kombinieren mit Faradays Vorstellung von Feldern,
die sehr kontinuierliche, sanfte Objekte sind, die
im Raum schwingen und oszillieren.
Die Vorstellung, diese beiden Theorien miteinander zu kombinieren,
ist das, was wir Quantenfeldtheorie nennen.
Und hier sind die Auswirkungen der Quantenfeldtheorie:

Finnish: 
kvanttifysiikaksi.
Voisin sanoa paljonkin kvanttifysiikasta mutta,
Kerron kuitenkin erään kvanttimekaniikan iskulauseen
Yksi tällainen on, että energia ei ole jatkuvaa, vaan
Energia liikku aina erillisissä paketeissa
 
Tätä juuri termi kvantti tarkoittaa - siis
reillistä pientä pakettia.
Todellinen hauskuus alkaa, kun yritämme sovittaa
yhteen kvantin pakettiajatusta
 
ja yhditää se Faradayn kenttiin.
jotka ovat jatkuvia pehmeitä olioita, jotka
aaltoilevat ja värähtelevät avaruudessa.
Juuri tätä asiaa kvanttikenttä teoria yrittää saavuutta.
 
Tässä on yksi seuraus tuosta teoriasta

Galician: 
coñecemos como Mecánica Cuántica.
É moito o que podería dicir da mecánica cuántica.
Deixádeme dicirvos unha das ideas disruptivas da mecánica cuántica.
Unha das claves é que a enerxía non é continua.
A enerxía no mundo sempre está divida/empaquetada
nuns pequenos e discretos paquetes.
Isto é o que realmente significa a palabra "Quantum".
"Quantum" ou "cuántico" quere dicir "discreto", "empaquetado".
Así que a verdadeira diversión comeza cando tratas de coller
as ideas da mecánica cuántica, as cales
din que as cousas deben ser discretas (vir en paquetes finitos cuantificables),
e tratas de combinalas coas ideas dos campos de Faraday,
os cales son fundamentalmente continuos, obxectos lisos, que
están ondulando e oscilando no espazo.
A idea de tratar de combinar estas dúas teorías xuntas
é o que chamamos "Teoría de Campos Cuánticos".
E aquí está a implicación da teoría de campos cuánticos.

English: 
know as quantum mechanics.
So there's a lot I could
say about quantum mechanics.
Let me tell you one of the
punch lines of quantum mechanics
one of the punch lines is
that energy isn't continuous.
Energy in the world
is always parcelled up
into some little discrete lump.
That's actually what
the word quantum means.
Quantum means
discrete or a lump.
So the real fun starts
when you try and take
the ideas of quantum
mechanics, which
say that things
should be discrete,
and you try to combine them
with Faraday's ideas of fields,
which are very much continuous,
smooth objects, which
are waving and
oscillating in space.
So the idea of trying to combine
these two theories together
is what we call
quantum field theory.
And here's the implication
of quantum field theory.

Japanese: 
言うまでも無く、それは
量子力学という名で知られる理論のことです。
量子力学について話し始めると
長くなります。
なので量子力学のおいしい部分を
一つだけお伝えします。
エネルギーは、連続的ではない、
という事。
この世界のエネルギーは常に、飛び飛びの
小さい塊に分割されているんです。
量子という単語は、
実際そういう意味なんです。
量子とは飛び飛び、とか、
塊を意味します。
さて、本当に面白いのは
ここからです。
この量子力学の、
ものは飛び飛びになるという考え方と、
ファラデーの場の考え方とを
合体させてみるんです。
場は、空間を波打って振動する、
非常に連続的で、
滑らかな存在です。
この2つの理論の合体を
試みる考え方は、
場の量子論と
呼ばれているものです。
場の量子論によって
何がわかるのか。

Japanese: 
まず、電磁場に
何が起こるのか、を示しましょう。
ファラデーやマクスウェルが
示したように、
電磁場の波が光の
正体なのです。
ここに量子力学を適用すると、
滑らかで連続的であるかのように見えた光が、
そうでもなくなってきます。
よーく近づいて
光の波を見ると、
光は粒子で
出来ていることがわかる。
その光の小さな粒子は
光子と呼ばれています。
このマジックじみた考え方の
凄いところは、同じ原理が
宇宙のあらゆる粒子一つ一つに
適用できるところです。
そんなわけで、
この部屋に隙間無く広がった
電子場と呼ばれるものが存在するのです。
電子場は流体のように
部屋に充満していて、
実は宇宙全体に
充満しているんです。
そして電子の流体の振動と波が、

Galician: 
A primeira implicación é o que lle sucede
aos campos eléctrico e magnético.
Faraday ensinounos, e despois Maxwell,
que as ondas do campo electromagnético
son o que chamamos luz.
Pero cando aplicas a mecánica cuántica a isto,
atópaste con que estas ondas de luz non son
tan lisas e continuas como aparentan.
Que se observas moi de preto a estas ondas de luz
vas atoparte con que están feitas de partículas.
Son pequenas partículas de luz,
e estas partículas son o que chamamos "fotóns".
A maxia desta idea é que ese mesmo principio
aplica a cada una das outras partículas no universo.
Así é que está esparexido por todas partes neste salón algo
que chamamos o campo de electróns.
É como un fluído que enche este salón e, de feito,
enche o universo enteiro.
E as ondas deste fluído de electróns,
as olas das ondas deste fluído,

German: 
Die erste Auswirkung ist, was mit dem
elektromagnetischen Feld geschieht.
Faraday lehrte uns, und später Maxwell,
dass Wellen des elektromagnetischen Feldes
das sind, was wir Licht nennen.
Aber wenn man die Quantenmechanik darauf anwendet,
findet man heraus, dass diese Lichtwellen durchaus nicht
so glatt und kontinuierlich sind, wie sie erscheinen.
Wenn man Lichtwellen ganz genau anschaut,
wird man feststellen, dass sie aus Teilchen bestehen.
Es sind kleine Teilchen aus Licht,
und dies sind Teilchen, die wir Photonen nennen.
Die Magie dieser Vorstellung ist, dass dasselbe Prinzip
auf jedes einzelne andere Teilchen im Universum zutrifft.
Es gibt, ausgebreitet überall im Raum etwas,
das wir das Elektonfeld nennen.
Es ist wie eine Flüssigkeit, die den Raum füllt und tatsächlich
das gesamte Universum.
Und die Kräuselungen dieser Elektronenflüssigkeit,
die Kräuselungen der Wellen dieser Flüssigkeit

Spanish: 
La primera implicación es lo que sucede
a los campos eléctricos y magnéticos.
Entonces Faraday nos enseñó, y después Maxwell
que las ondas del campo electromagnético
es lo que llamamos luz.
Pero cuando aplicas la mecánica cuántica a ésto,
te encuentras con que éstas ondas de luz no son
tan lisas y continuas como aparentan.
Que si observas muy de cerca a éstas ondas de luz
vas a encontrar que están hechas de partículas.
Son pequeñas partículas de luz,
y estas partículas son lo que llamamos fotones.
La magia de esta idea es que ése mismo principio
aplica a cada una de las otras partículas en el universo
Ai es que está esparcido por todas partes en éste cuarto algo
que llamamos el campo de electrones.
Es como un fluido que llena éste cuarto y, de hecho,
llena el universo entero.
Y las olas de éste fluido de electrones,
las olas de las ondas de éste fluido,

Slovenian: 
Prva posledica je, kaj se zgodi
z električnim in magnetnim poljem.
Faraday in pozneje Maxwell
sta nas naučila,
da valovom elektromagnetnega polja
pravimo svetloba.
Ampak če temu dodamo
kvantno mehaniko,
ugotovimo, da ti valovi svetlobe niso
tako zelo gladki in
neprekinjeni, kot se zdijo.
Če zelo od blizu pogledamo
valove svetlobe,
vidimo, da so sestavljeni iz delcev.
Majhnih delcev svetlobe,
ki jim pravimo fotoni.
Čarovnija te ideje je,
da isti princip lahko
uporabimo za katerekoli
delce v vesolju.
Po celi dvorani je razporejeno nekaj,
čemur pravimo polje elektronov.
Je kot tekočina, ki zapolnjuje
to sobo in
celotno vesolje.
Nihanja v tej tekočini elektronov,
nihanja v valovih te tekočine

English: 
The first implication
is what happens
for the electric
and magnetic field.
So Faraday taught us,
and Maxwell later,
that waves of the
electromagnetic field
are what we call light.
But when you apply
quantum mechanics to this,
you find that these
light waves aren't
quite as smooth and
continuous as they appeared.
So if you look closely
at light waves,
you'll find that they're
made of particles.
They're little
particles of light,
and these are particles
that we call the photon.
The magic of this idea is
that that same principle
applies to every single other
particle in the universe.
So there is spread everywhere
throughout this room something
that we call the electron field.
It's like a fluid that fills
this room and, in fact,
fills the entire universe.
And the ripples of
this electron fluid,
the ripples of the
waves of this fluid,

Finnish: 
mitä elekromagneetisessa kentässä tapahtuu
 
Faradey ja Maxwell opettivat, että valo on electromagneettisen kentän alltoja.
 
 
Mutta kun sovellamme kvanttifysiikka tähän
niin huomaamme, että valoallot eivä tole
niin tasaisia ja jatkuvia kuin miltä ne näyttävät.
Jos siis tarkastelemme valoaaltoa, niin havaitsemme, ettö ne koostuvatkin hiukkasista
 
Ne ovat pieniä valohiukkasia, joita
kutsumme fotoneiksi.
Tämän idean taika on siinä, että sama
periaate pätee kaikkin muihinkin maailmankaikkeuden hiukkasiin.
Joten tässäkin huoneessa on kaikkialla jotakin
jota kutsumme elektronikentäksi.
Se on ikäänkuin nestettä, joka täyttää tämän huoneen
ja itseasiassa koko maailmankaikkeuden.
ja tämä elektroninesteen aallot
 

English: 
get tied into little
bundles of energy
by the rules of
quantum mechanics,
and those bundles of energy
are what we call the particle,
the electron.
All the electrons that are in
your body are not fundamental.
All the electrons that
exist in your body
are waves of the same
underlying field.
And we're all connected
to each other.
Just like the waves
on the ocean all
belong to the same
underlying ocean,
the electrons in your body
are ripples of the same field
as the electrons in my body.
There's more than this.
There's also in this
room two quark fields.
And the ripples of
these two quark fields
give rise to what we call the
up quark and the down quark.
And the same is true
for every other kind
of particle in the universe.
There are fields that
underlie everything.
And what we think of as
particles aren't really
particles at all, they're
waves of these fields tied up

German: 
werden gebündelt in kleine Energiepakete
nach den Gesetzen der Quantenmechanik,
und diese Energiepakete sind das, was wir als das Teilchen bezeichnen,
das Elektron.
Alle Elektronen in unserem Körper sind nicht fundamental.
Alle Elektronen, die in unserem Körper existieren,
sind Wellen desselben zugrundeliegenden Feldes.
Und wir sind alle verbunden miteinander.
Genau wie die Wellen auf dem Ozean
alle zu dem zugrundeliegenden Ozean gehören,
sind die Elektronen in ihrem Körper Kräuselungen desselben Feldes
wie die Elektronen in meinem Körper.
Es gibt noch mehr als das.
In diesem Raum gibt es auch zwei Quarkfelder.
Und die Kräuselungen dieser beiden Quarkfelder
verursachen das, was wir als das Up-Quark und das Down-Quark bezeichnen.
Und das gleiche trifft für jede andere Art
von Teilchen im Universum zu.
Es gibt Felder, denen alles zugrunde liegt.
Und woran wir als Teilchen denken, sind nicht wirklich
Teilchen, sie sind Wellen dieser Felder, gebündelt

Galician: 
xúntanse en pequenos bultos de enerxía
polas regras da mecánica cuántica,
e eses bultos de enerxía son o que chamamos a partícula,
o electrón.
Tódolos electróns que hai no teu corpo 
non son fundamentais.
Tódolos electróns que existen no teu corpo
son ondas do mesmo campo subxacente.
E todos estamos conectados uns cos outros.
Xusto como as olas no océano, todas
pertenecen ao mesmo mar subxacente.
Os electróns no teu corpo son olas do mesmo campo
que os electróns no meu corpo.
Hai máis que isto.
Tamén hai neste salón 2 campos de quarks.
E as olas destes 2 campos de quarks
dan forma ao que chamamos "quark arriba" e "quark abaixo".
E o mesmo é verdadeiro para cada un dos outros tipos
de partículas no universo.
Hai campos que están detrás de todo.
E o que pensamos que son as partículas non son realmente
partículas para nada, son ondas destes campos unidas

Japanese: 
量子力学の法則によってエネルギーの
小さな塊になって、
そしてこのエネルギーの塊のことを
粒子、すなわち電子と呼ぶのです。
皆さんの体の中の全ての電子は
根源的な存在ではないんです。
皆さんの体に存在する全ての電子は、
単一の根源的な存在である場の波動なのです。
僕たちは全て
互いに繋がっているんです。
海の波は全て、単一の根源的な存在である海に
属しているのと全く同じように、
皆さんの体の中の電子も、
単一の場の振動なのです。
僕の体の電子と同様にね。
更にですね、この部屋には
2種類のクォーク場も存在するんです。
この2つクォーク場が振動することで、
アップクォークとダウンクォークと
呼ばれるものが生まれるのです。
同じことが、宇宙に存在する
他の全ての粒子についても
当てはまります。
全ての粒子は
その根源たる場で生じるのです。
そして僕たちが粒子と
呼んでいるものは
全く粒子などではなく、
エネルギーの小さな塊を伴う

Slovenian: 
se zbirajo v kopice energije
glede na zakone
kvantne mehanike
in tem kopicam energije
pravimo delec
elektron.
Vsi elektroni v vašem telesu
niso temeljni.
Vsi elektroni, ki obstajajo
v vašem telesu
so valovanja istega polja.
Vsi smo povezani med seboj.
Tako, kot valovi na oceanu vsi
pripadajo istemu oceanu,
tako so elektroni v vašem telesu
valovi istega polja
kot elektroni v mojem telesu.
Še več kot to.
V tej sobi sta tudi dve polji kvarkov.
Valovanja tih dveh polj kvarkov
pomenijo delce, ki jim pravimo
kvark gor in kvark dol.
Isto velja za vse ostale vrste
delcev v vesolju.
Polja so temelj vseh stvari.
In to, kar so za nas delci,
v resnici niso
sploh delci ampak so valovi
teh polj, povezni skupaj

Finnish: 
pakkautuvat pieniksi energiapakkauksiksi.
kvanttimekaniikan mukaisesti ja
noita pakkauksia kutsumme elektroneiksi.
 
Kaikki elektronit , jotka ovat kehossasi eivät ole jakamattomia
 
vaan ne ovat saman taustalla olevan kentän aaltoja.
Näin me olemme kaikki kytköksissä toisiimme
niinkuin valtameren aallt toisiinsa.
 
Eletronit sinun kehossasi ovat saman kentän aaltoja
kuin elektronit minun kehossani.
Tämä jatkuu vielä
Tässä huoneessa on tämän lisäksi
kahden kvarkkikentän aaltoja
Ne muodostavat u-krvakit ja d-kvarkit vastaavasti.
Tämä on tosi jokaiselle erityyppiselle hiukkaselle maailmankaikkeudessa.
 
kaiken takana on siis kentät
ja hiukkaset eivät oikeastaan ole todellisia vaan
ne ovat näiden kenttien aaltoja jotka

Spanish: 
se juntan en pequeños bultos de energía
por las reglas de la mecánica quantica,
y esos bultos de energía son lo que llamamos la partícula,
el electrón.
Todos los electrones que hay en tu cuerpo no son fundamentales.
Todos los electrones que existen en tu cuerpo
son ondas del mismo campo subyacente.
Y todos estamos conectados unos con los otros.
Justo como las olas en el océano todas
pertenecen al mismo mar subyacente,
los electrones en tu cuerpo son olas del mismo campo
que los electrones en mi cuerpo
Hay más que ésto.
Hay también en este cuarto dos campos de quarks
Y las olas de estos dos campos de quarks
dan forma a lo que llamamos quark "arriba" y quark "abajo".
Y lo mismo es verdadero para cada uno de los otros tipos
de partículas en el universo
Hay campos que están detrás de cada cosa.
Y lo que pensamos que son las partículas no son realmente
partículas para nada, son ondas de éstos campos unidos

Galician: 
dentro de pequenos paquetes de enerxía.
Este é o legado de Faraday.
Ata aquí é a onde nos trouxo a visión dos campos de Faraday.
Non hai partículas no mundo.
Os bloques básicos de construción do noso universo
son estas substancias como fluídos que chamamos campos.
Moi ben.
OK.
Así que o que quero facer no resto desta charla
é dicirvos a onde nos leva esta visión.
Quero contarvos que significa que non esteamos
feitos de partículas.
Estamos feitos de campos.
E quero contarvos o que podemos facer con isto,
e como podemos entender mellor o universo arredor noso.
OK?
Así que isto é o primeiro.
Colle unha caixa e saca cada unha das cousas
que existen e bótaas fóra da caixa.
Saca tódalas partículas da caixa,
bota tódolos átomos fóra da caixa.

Spanish: 
dentro de pequeños bultos de energía.
Este es el legado de Faraday.
Hasta aquí es donde nos trajo la visión de los campos de Faraday
No hay partículas en el mundo.
Los bloques básicos de construcción de nuestro universo
son éstas sustancias como fluidos que llamamos campos.
Muy bien.
OK.
Así es que lo que quiero hacer por el resto de esta charla
es decirles a dónde nos lleva ésta visión.
Quiero decirles sobre lo que significa que no estamos
hechos de partículas.
Estamos hechos de campos de energía.
Y quiero decirles lo que podemos hacer con eso.
y como podemos entender mejor el universo alrededor nuestro.
OK?
Así es que esto es lo primero.
Toma una caja y toma cada una de las cosas
que existen y háchalas fuera de la caja.
Saca todas las partículas de la caja,
todos los átomos fuera de la caja.

German: 
in kleinen Paketen aus Energie.
Das ist das Vermächtnis von Faraday.
Das ist es, wohin uns Faradays Vorhersagen gebracht haben.
Es gibt keine Teilchen in der Welt.
Die grundlegenden, fundamentalen Bausteine unseres Universums
sind diese flüssigkeitsgleichen Substanzen, die wir als Felder bezeichnen.
Gut.
OK.
Was ich im Rest dieses Vortrages machen möchte,
ist ihnen zu erzählen, wohin diese Verstellungen uns bringen.
Ich möchte ihnen darüber erzählen, was es bedeutet, dass wir nicht
aus Teilchen bestehen.
Wir sind gemacht aus Feldern.
Und ich möchte ihnen erzählen, was wir damit anfangen können
und wie wir das Universum um uns herum am besten verstehen können.
OK?
Hier ist das Allererste.
Nehmen sie eine Kiste und entfernen sie jedes einzelne Ding,
das existiert, aus der Kiste heraus.
Nehmen sie alle Teilchen aus der Kiste,
alle Atome aus der Kiste.

English: 
into little bundles of energy.
This is the legacy of Faraday.
This is where Faraday's
vision of fields has taken us.
There are no particles
in the world.
The basic fundamental building
blocks of our universe
are these fluid-like
substances that we call fields.
All right.
OK.
So what I want to do in
the rest of this talk
is tell you where
that vision takes us.
I want to tell you about
what it means that we're not
made of particles.
We're made of fields.
And I want to tell you
what we can do with that,
and how we can best understand
the universe around us.
OK?
So here's the first thing.
Take a box and take
every single thing
that exists out of that box.
Take all the particles
out of the box,
all the atoms out of the box.

Finnish: 
mudostavat pienen energianipun.
Tämä on Faradayn perintö
Tähän Faradayn ajatus kentästä on johtanut meidät.
Maailmassa ei ole hiukkasia
maailman perimmäiset rakenneosaset ova nämä
elementit, joita kutsumme kentiksi.
 
 
Kerron nyt lopuksi
mihin tämä käsitys johtaa.
Haluan kertoa, mitä merkitsee ,
että meitä ei ole rakennettu hiukkasista.
vaan kentistä,
ja mitä voimme tehdä tällä tiedolla
ja miten voimme ymmärtää maailmankaikkeutta ympärillämme.
 
Tässä on ensimmäinen asia:
Otetaan laatikko ja tyhjennetään se täydellisesti
aivan kaikesta mitä siellä on.
Siis poistamme sieltä kaikki
atomit.

Japanese: 
場の振動なのです。
これがファラデーの遺産です。
ファラデーの、場という先見の明が
導いた到達点です。
この世界には粒子なんて
存在しないんです。
僕達の宇宙の
基本的な構成要素は
場と呼ばれる
流体のような物体なんです。
よし。
OK。
さて残り時間で
僕がお話したいのは
場という考え方で何がわかるか、
ということです。
世界は粒子で構成されていない、
という事の意味についてお話したい。
世界は場で
構成されているんです。
この事実を使って、僕たちに
何ができるのか、
どうやって宇宙のより良い理解が
得られるのかについてお話したい。
OK?
まず紹介したいのが、コレ。
箱を一つ用意して、
その中から一つ残らず
全てのものを箱から
追い出すんです。
全ての粒子を
箱から追い出す。
全ての原子を
箱から追い出す。

Slovenian: 
v majhne kopice energije.
To je Faradayeva zapuščina.
Sem nas je pripeljala
Faradayeva vizija.
Na svetu ni delcev.
Osnovni sestavni deli
našega vesolja
so te tekočinam podobne snovi,
ki jim pravimo polja.
Prav.
OK.
V preostanku tega predavanja
bi vam rad
povedal, kam nas ta vizija pelje.
Hočem vam povedati, kaj
pomeni, da nismo
narejeni iz delcev.
Narejeni smo iz polj.
Hočem vam povedati, kaj
lahko naredimo s tem
in kako najbolje razumeti
vesolje okoli nas.
OK?
Tukaj je prva stvar.
Vzemimo škatlo in dajmo
vse stvari,
ki obstajajo ven iz te škatle.
Vzemimo vse delce ven iz škatle,
vse atome ven iz škatle.

Japanese: 
箱の中に残るのは、
純粋な真空です。
真空がどんな風に見えるかを、
示したのがコレです。
皆さんがご覧の動画は、
後で紹介する「標準模型」と呼ばれる
物理学最良の理論を使った
コンピューターシミュレーションです。
完全なる無の
コンピューターシミュレーションです。
これが空っぽの空間なんです。
文字通り、
何も存在しない空っぽの空間。
これが、宇宙の中で想像し得る
最もシンプルなモノです。
空っぽというのは、面白い場所
なんだというのがわかるでしょう。
つまらない、
退屈なものじゃないんです。
これはつまり、
粒子を追い出したとしても、
場は存在しているのです、
という事なのです。
場がここにあるのです。
更に、場は量子力学のルールに
支配されている。
量子力学の原理には、ハイゼンベルクの
不確定性原理と呼ばれるものがあって、
それによると皆さんはじっと座って
いることが許されないんです。
場もその原理に従います。
だからそこに何も
存在していなかったとしても、

Spanish: 
Lo que queda en la caja es el puro vacío.
Y así es como se ve el vacío.
Lo que están viendo aquí es una simulación por computadora.
usando nuestra mejor teoría de la física de algo
llamado el Modelo Estándar, el cual les presentaré más adelante.
Pero es una simulación computarizada de absolutamente nada.
Esto es espacio vacío.
Literalmente espacio vacío sin nada en él.
Esto es la cosa más simple que puedes posiblemente
imaginar en el universo.
Y pueden ver que es un lugar interesante para estar,
un espacio vacío.
No es gris y aburrido.
Lo que ven aquí es que aún cuando
quitas las partículas, el campo aún existe
El campo está ahí
Lo que es más, el campo está governado por las reglas
de la mecánica quantica.
Y hay un principio en la mecánica quantica, el cual
se llama el Principio de Incertidumbre de Heisenberg, que dice
que no te es permitido permanecer quieto.
y los campos tienen que obedecer esto.
Así es que aún cuando no hay nada más ahí,

German: 
Was zurückbleibt ist ein reines Vakuum.
Und so sieht das Vakuum aus.
Was sie hier sehen, ist eine Computersimulation,
auf Boden unserer besten physikalischen Theorie von etwas,
das wir Standardmodell nennen, was ich ihnen später vorstellen werde.
Aber es ist eine Simulation von absolut gar nichts.
Das ist leerer Raum.
Buchstäblich leerer Raum mit nichts darin.
Das ist das Einfachste, das man sich
im Universum vorstellen kann.
Und man sieht, es ist ein interessanter Ort,
ein leerer Raum.
Er ist nicht öde und langweilig.
Was man hier sieht ist, dass sogar wenn man
die Teilchen entfernt, die Felder bestehen bleiben.
Das Feld ist da.
Sogar noch mehr, das Feld unterliegt den Regeln
der Quantenmechanik.
Und es gibt ein Prinzip in der Quantenmechanik, das
die Heisenbergsche Unbestimmtheitsrelation gennant wird, das
aussagt, es ist nicht erlaubt, still zu sitzen.
Und das Feld muss dem gehorchen.
Sogar wenn es nichts anderes gibt,

Finnish: 
Mitä jää jälelle tähän täydelliseen tyhjöön,
ja miltä tällainen  täydellinen tyhjiö näyttää.
Tässä näette tietokonesimulaation,
joka on laadittu tämän hetken parhaan fyysisen tiedon pohjalta.
Tätä teoriaa kutsutaan Standardi Malliksi.
Se on siis tietokonesimulaatio absoluuttisesta tyhjyydestä.
Tältä tyhjä tila näyttää,
kun se kirjaimellisesti tyhjä.
Tämä on yksinkertaisin asia, mitä
maailmankaikkeudesta voidaan kuvitella.
Huomaatteko, että se mielenkiintoinen
tila.
Se ei ole ikävä tai yksitoikkoinen.
Tämä jää jäljelle, kun hiukkaset poistettaan,
mutta kenttä jää jäljelle.
Tässä on kenttä,
jota ohjaavat
kavattimekaaniikan lait.
Kvanttimekaniikassa on olemassa periaate,
jota kutsutaan Heisenbergin epätarkkuus periaatteeksi.
Siinä todetaan, että aivan hiljaa ei voi olla.
Kenttä noudattaa tätä periaatetta.
Näin ollen vaikka ei ole muuta,

Galician: 
O que queda na caixa é puro baleiro.
E así é como se ve o baleiro.
O que estades vendo aquí é unha simulación por ordenador
empregando a nosa mellor teoría da física de algo
chamado o "Modelo Estándar", o cal presentareivos máis adiante.
Pero é unha simulación computerizada de absolutamente nada.
Isto é espazo baleiro.
Literalmente espazo baleiro sen nada nel.
Isto é o máis sinxelo que posiblemente podes
imaxinar no universo.
E podedes ver que é un lugar interesante para estar,
un espazo baleiro.
Non é gris e aburrido.
O que vedes aquí é que, aínda cando
quitas as partículas, o campo sigue existindo.
O campo está aí.
E o que aínda é máis, o campo está gobernado polas regras
da mecánica cuántica.
E hai un principio na mecánica cuántica, o cal
chámase o "Principio de Incertidume de Heisenberg", que di
que non tes permitido permanecer quieto.
E os campos teñen que obeceder isto.
Así que aínda cando non hai nada máis aí,

Slovenian: 
Kar nam ostane je čisti vakuum.
In tako vakuum izgleda.
Kar gledate tukaj, je
računalniška simulacija,
ki uporablja našo najboljšo
fizikalno teorijo
imenovano standardni model,
ki ga bom predstavil kasneje.
To je računalniška simulacija
absolutnega ničesar.
To je prazen prostor.
Dobesedno prazen prostor
z ničesar v njem.
To je najpreprostejša stvar,
ki si jo lahko
predstavljamo v vesolju.
In kot vidite, je zanimiv kraj,
ta prazen prostor.
Ni nezanimiv in dolgočasen.
Kar vidite tukaj je, da tudi ko
delce odstranimo, polje
še vedno obstaja.
Polje je tam.
Še več, polje se obnaša
po pravilih
kvantne mehanike.
V kvantni mehaniki
obstaja princip, ki
se imenuje Heisenbergovo
načelo nedoločenosti,
ki pravi, da ne moreš
sedeti pri miru.
In polje mora to ubogati.
Torej, tudi ko tam ni ničesar,

English: 
What you're left with
is a pure vacuum.
And this is what the
vacuum looks like.
So what you're looking at
here is a computer simulation
using our best theory
of physics of something
called the standard model,
which I'll introduced later.
But it's a computer simulation
of absolutely nothing.
This is empty space.
Literally empty space
with nothing in it.
This is the simplest
thing you could possibly
imagine in the universe.
And you can see, it's an
interesting place to be,
an empty space.
It's not dull and boring.
What you're looking at
here is that even when
the particles are taken
out, the field still exists.
The field is there.
But what's more, the field
is governed by the rules
of quantum mechanics.
And there's a principle in
quantum mechanics, which
is called the Heisenberg
Uncertainty Principle, which
says you're not
allowed to sit still.
And the field has to obey this.
So even when there's
nothing else there,

Finnish: 
niin tämä kenttä virtaa ja kuplii, ja
tämä on rehelliseseti sanoen hyvin monimutkaista.
Kutsumme näitä kvantti tyhjiövaihteluiksi.
Ja tältä se näyttää
nykyisen fysiikan teorian mukaan.
Tämä tietokoneanimaatio saattaa näyttää piirrretyltä elokuvalta,
 
mutta se on todella mutkikas tietokonesimulaatio.
ja sen laatimisen on mennyt pitkä aika.
Nämä eivät kuitenkaan ole vain teoriaa,
 
vaan nämä ovat mitaattavia asioita.
On olemassa Casimir voima,
joka esiintyy kahden metallilevyn välillä,
kun levyjä painetaan vastakkain,
koska levyjen ulkopuolella on materiaa
 
Tämä on siis totta ja
tämä voidaan mitata
ja voima käyttäyää aivan teorian mukaisesti.
 
Tältä siis näyttää ei-mitään.

Galician: 
o campo está constantemente fluctuando e burbulleando,
na que é, honestamente, unha maneira moi complicada.
Isto é o que chamamos fluctuacións cuánticas do baleiro.
Pero isto é como se ve o baleiro
dende a perspectiva das nosas teorías actuais da física.
Merece a pena dicir que esta é unha simulación por ordenador.
Parece un pouco como debuxos animados,
pero en realidade é unha simulación por ordenador moi poderosa,
e levou moito tempo conseguir facela.
Pero isto non é só teoría.
Estas fluctuacións cuánticas que se dan no baleiro puro
son algo que podemos medir.
Hai algo que chamamos a forza Casimir.
A forza Casimir é unha forza entre 2 placas de metal
as cales basicamente vense empuxadas a xuntarse
porque hai máis desta efervescencia no baleiro que as rodea
que no baleiro atrapado entre as placas.
E sabedes que? Isto é real.
Estas son cousas que podemos medir,
e que se comportan xusto como predecimos
que o farían dacordo ás nosas teorías.
Así que isto é a Nada.

Japanese: 
場は絶えず泡立って
揺らいでしているのです。
率直に言って、その揺らぎ方は
極めて複雑です。
これが、真空の量子揺らぎと
呼ばれる現象です。
最新の物理の理論から
推定される
無というものの存在の仕方を
示しています。
これがシミューレーションである事は
強調しておきましょう。
少し漫画みたいに見えますが、
極めて強力なシミュレーションを
長い時間かけてやった結果なんです。
ただ、理論だけじゃない。
純粋な真空で生じる量子揺らぎは
実験で計測することができる。
カシミール効果と
呼ばれるものがあります。
カシミール効果は、2枚の金属板が
互いに引かれ合う現象で、
基本的には、外側での量子揺らぎが
内側より大きいために生じる現象です。
これが現実なんですよ。
これを実際に計測できる。
その結果は、まさしく理論的に
予言される通りなのです。
無とはこういうものです。

English: 
the field is constantly
bubbling and fluctuating
in what's, quite honestly,
a very complicated way.
These are things that we call
quantum vacuum fluctuations.
But this is what
nothingness looks
like from the perspective of
our current theories of physics.
It's worth saying that this
is a computer simulation.
It looks a little
bit like a cartoon,
but it's actually quite a
powerful computer simulation,
and it took a long time to do.
But these aren't
just theoretical.
These quantum fluctuations that
are there in the pure vacuum
are things that we can measure.
There's something called
the Casimir force.
The Casimir force is a force
between two metal plates
that get pushed
together basically
because there's more of
this stuff on the outside
than on the inside.
And you know, these are real.
These are things
that we can measure,
and they behave just
as we would predict
they would from our theories.
So this is nothing.

Slovenian: 
polje neprestano brbota in niha
na zelo zakompliciran način.
Tem rečem pravimo
kvantna nihanja vakuuma.
Tako izgleda nič
z vidika naših trenutnih
fizikalnih teorij.
Splača se povedati, da je
to računalniška simulacija.
Zgleda kot risanka,
ampak je zelo
močna simulacija,
ki so jo dolgo ustvarjali.
Ampak niso samo teoretična.
Ta kvantna nihanja, ki so
v čistem vakuumu
so stvari, ki jih lahko izmerimo.
Obstaja stvar, imenovana
Casimirjeva sila.
To je sila med dvema
kovinskima ploščama,
ki ju potiska skupaj,
ker je več te stvari na
zunanji strani
kot na notranji.
To so resnične stvari.
Stvari, ki jih lahko izmerimo,
in ki se obnašajo natanko
tako, kot bi predvideli
iz naših teorij.
To je torej nič.

German: 
das Feld sprudelt und schwankt
in einer durchaus komplizierten Art und Weise.
Diese Dinge nennen wir Vakuum-Quantenfluktuationen.
Aber so sieht das Nichts aus,
betrachtet aus der Perspektive unserer derzeitigen Theorien der Physik.
Es lohnt sich zu sagen, dass das eine Computersimulation ist.
Es sieht ein wenig aus wie ein Cartoon,
aber es ist tatsächlich eine mächtige Computersimulation,
und es hat lange gedauert, sie zu erstellen.
Aber sie sind nicht nur theoretisch.
Diese Quantenflutuationen in dem reinen Vakuum,
sind Dinge, die wir messen können.
Es gibt etwas, das als Casimir-Kraft bezeichnet wird.
Die Casimir-Kraft ist eine Kraft zwischen zwei Metallplatten,
die zusammengedrückt werden, allein
weil es außerhalb mehr von diesem Zeug gibt,
als innerhalb.
Und sie sind real.
Das sind Dinge, die wir messen können,
und sie verhalten sich so, wie wir sie gemäß
unserer Theorien vorhersagen würden.
Das ist also Nichts.

Spanish: 
el campo está constantemente fluctuando y efervesciendo.
en lo que es, honestamente, una manera muy complicada.
Esto es lo que llamamos fluctuaciones cuánticas del vacío.
Pero esto es como se ve la nada
Desde la perspectiva de nuestras teorías actuales de la física.
Es valido decir que ésta simulación por computadora
parece un poco como una caricatura,
pero en realidad es una muy poderosa simulación de computadora,
y tomo largo tiempo para hacerse.
Pero esto no es solo teoría.
Estas fluctuaciones quanticas que se dan en el vacío puro
son algo que podemos medir.
Hay algo que llamamos la fuerza Casimir.
La fuerza  casimir es una fuerza entre dos placas de metal
luego éstas placas se juntan básicamente
porque hay más de esta efervescencia en el vacío afuera
que adentro de las placas.
¿Y saben qué? Esto es real.
Estas son cosas que podemos medir,
y se comportan justo como predecimos
que lo harían de acuerdo a nuestras teorías
Aí esquí esto es la nada.

English: 
And this brings me to the more
mathematical side of the talk.
Because there's a
challenge in this.
This is the simplest
thing we can
imagine in the entire
universe, and it's complicated.
It's astonishingly complicated.
It doesn't get easier than this.
You know, if you want
to now understand
not nothing but a
single particle,
well, that's much more
complicated than this.
And if you want to understand
10 to the 23 particles
all doing something
interesting, that's
really, really much more
complicated than this.
So there's a problem in--
it's my problem, not yours--
in addressing this fundamental
description of the universe,
which is that it's just hard.
The mathematics that we use
to describe quantum fields,
to describe
everything that we're
made of in terms
of quantum fields,
is substantially more
difficult than the maths
that arises in any other
area of physics or science.
It's genuinely difficult.

Finnish: 
Tämä johtaa minut esityksen matemaattisenpaan osaan.
Tähän liitty haaste.
Tämä tyhjö on siis yksinkertaisin asia
maailmankaikkeudessa, jonka voimme kuviteella
ja silti se on yllättävän monimutkainen
ja asiat eivät todelaakaan muutu helpommiksi.
Jos siis haluamme ymmärtää ainoastaa
yhden yksinkertaisen hiukkasen,
niin asiat mutkistuvat huomattavasti.
Jos taas haluamme ymmärtää 10:stä 23:een hiukkaseen,
jotka kaikki puuhaavaat jotakin mielenkiintoista, niin
niin kaikki muuttuu todella, todella paljon mutkikaammaksi.
Joten meillä on vaikea ongelma,
jos haluamme todella ymmärtää
maailmankaikkeuden rakenteen
 
Se matematiikka, jolla kuvataan kvanttikentää,
siis kaikkea sitä, mistä koostumme
 
on merkittävästi vaikeampaa kuin,
se matematiikka, jota tarvitaan muualla fysiikassa.
Se on aidosti vaikeata.

Galician: 
E isto lévame ao lado máis matemático da charla.
Porque hai un reto nisto.
Isto é o máis sinxelo que podemos
imaxinar no universo enteiro, e é complexo.
É asombrosamente complicado.
E non se volve máis sinxelo.
Sabedes? Se queredes entender agora
xa non a Nada, senón unha simple partícula,
bueno, iso é moito máis complicado aínda.
E se queredes entender 10 elevado á 23 potencia (10^23) partículas
todas facendo algo interesante, iso é
moito, realmente moito máis complicado que isto.
Así é que hai un problema
--realmente é problema meu, non voso--
ao abordar esta descrición fundamental do universo,
o problema está en que é simplemente difícil.
As matemáticas que usamos para describir os campos cuánticos,
para describir todo do que estamos
feitos en termos de campos cuánticos,
son substancialmente máis difíciles que as matemáticas
que xurden en calquera outra área da física ou da ciencia.
É xenuinamente difícil.

Spanish: 
Y esto me trae al lado más matemático de ésta charla.
Porque hay un reto en esto.
Esto es lo más simple que podemos
imaginar en el universo entero, y es complicado.
Es asombrosamente complicado.
y no se ve que pueda ser más fácil que esto.
Saben? Si quieren entender ahora
no la nada sino una una sola partícula,
bueno, eso es mucho más complicado que esto.
Y si quiere entender 10 a la 23 potencia de partículas
todas haciendo algo interesante, eso es
real, realmente mucho más complicado que ésto.
Así es que hay un problema--
es mi problema, no el suyo--
abordar esta descripción fundamental del universo
el problema es que es simplemente difícil.
Las matemáticas que usamos para describir los campos quanticos,
para describir todo de lo que estamos
hechos en términos de campos quanticos,
es substancialmente más dIfícil que las matemáticas
que surgen en cualquier otra área de la ciencia física.
es genuinamente difícil.

German: 
Und das bringt mich zur mathematischeren Seite dieses Vortrags.
Denn es gibt eine Herausforderung.
Das ist die einfachste Sache, die wir
uns im gesamten Universum vorstellen können, und es ist kompliziert.
Es ist erstaunlich kompliziert.
Es wird nicht einfacher als das.
Wenn man jetzt nicht Nichts,
sondern ein einzelnes Teilchen verstehen möchte...
nun, das ist viel komplizierter als das.
Und wenn man 10^23 Teilchen verstehen möchte,
die alle irgendetwas Interessantes machen, ist das
wirklich sehr viel komplizierter als das.
Es gibt ein Problem bei --
es ist mein Problem, nicht ihres --
bei der Bewältigung dieser fundamentalen Darstellung des Universums
das ist, dass es einfach nur schwer ist.
Die Mathematik, die wir verwenden, um Quantenfelder zu beschreiben,
um alles zu beschreiben, woraus wir
gemacht sind zu den Bedingungen der Quantenfelder,
ist erheblich schwieriger als die Mathe,
die in vielen anderen Gebieten oder Wissenschaft auftritt.
Es ist wirklich schwierig.

Slovenian: 
Kar pa me pripelje do bolj
matematične plati predavanja.
Ker v tem je izziv.
Najpreprostejša stvar, ki
si jo lahko
predstavljamo v vesolju
je zapletena.
Osupljivo zapletena.
Nič ni lažjega od tega.
Če zdaj želite razumeti
ne nič, ampak samo en delec,
je to veliko bolj zapleteno
od tega.
In če želimo razumeti 10^23 delcev,
ki vsi počnejo nekaj zanimivega,
je to res veliko veliko bolj
zapleteno od tega.
Torej je problem v--
moj problem, ne vaš--
v naslavljanju temeljnega
opisa vesolja
ki je to, da je pač zelo težko.
Matematika, s katero
opisujemo kvantna polja
za opis vsega iz česar smo
narejeni v smislu kvantnih polj
je precej bolj zahtevna
od matematike
na kateremkoli drugem
področju fizike ali znanosti.
Resnično je težka.

Japanese: 
さて無に関して、もっと数学的な
側面の話題に移りましょう。
何しろ無には、数学的な難問が
潜んでいるんです。
無は、僕達が想像し得る宇宙で最も
単純なものですが、複雑なんです。
びっくりするほど複雑。
これ以上単純なものなんて
無いのに。
つまり、無ではなく、
一個の粒子が存在する場合を考えると、
遥かに複雑になるんです。
もし10の23乗個の粒子が好き勝手に動く
状況を理解するには
本当に、本当に遥かに複雑になってしまう。
一つ問題があって、
僕の問題なんですが、
皆さんのではなく…
宇宙の根本原理を説明するのは
とにかく、難しいな、と。
量子場の記述に使う数学は、
量子場を通して、僕達を構成する
万物を記述するのですが、
物理や、科学の全分野に出てくる
あらゆる数学の中で実質一番難しいんです。
心底、難しい。

German: 
Ich kann es aus folgendem Blickwinkel zeigen:
Es gibt eine Liste mit sechs offenen Problemen in der Mathematik.
Sie werden als die sechs härtesten
Probleme in der Mathematik betrachtet.
Es waren einmal sieben, aber ein verrückter russischer Typ
hat eines von ihnen gelöst.
Also sind noch sechs übrig.
Man kann eine Million gewinnen, wenn
man eines dieser Probleme lösen kann.
Wenn man ein kleines Bisschen von Mathematik versteht,
es geht um Dinge wie die Riemann-Hypothese oder P versus NP.
Es sind die Art berühmter schwieriger Probleme.
Das ist eines der sechs Probleme.
Sie gewinnen eine Million Dollar, wenn sie das verstehen können.
Also was bedeutet das?
Es bedeutet nicht, dass man einfach einen großen Computer bauen kann
und einfach aufzeigen, dass es sie gibt.
Es bedeutet: Kann man durch Lösen der Gleichungen
von den ersten Grundlagen an, die Muster verstehen, die
mit diesen Quantenfluktuationen entstehen?
Es ist ein außerordentlich schwieriges Problem.
Wissen sie, es beschreibt das, was ich mache.
Ich kenne nicht eine einzige Person in der Welt, die momentan
an diesem Problem arbeitet.
Das zeigt, wie schwer es ist.

Slovenian: 
To dam lahko v perspektivo.
Obstaja 6 odprtih problemov
v matematiki.
Štejejo se za 6 najtežjih
problemov v matematiki.
Bilo jih je 7, ampak nek nori rus
je enega rešil.
Tako, da jih je še 6.
Milijon dobiš, če rešiš
kateregakoli od njih.
Če poznate kaj matematike,
so to stvari kot je Riemannova hipoteza,
ali P Vs. NP problem.
To so znani težki problemi.
To je eden od teh 6 problemov.
Milijon dolarjev dobiš,
če to razumeš.
Kaj torej pomeni?
Ne pomeni, ali lahko
zgradiš velik računalnik
in demonstriraš, da te stvari obstajajo.
Pač pa pomeni, ali lahko razumeš
iz temeljnih načel
z reševanjem enačb vzorce, ki se
pojavljajo v teh kvantnih nihanjih?
To je izredno težak problem.
Zapisati stvari, ki jih počnem.
Ne poznam človeka
na svetu, ki se dejansko
ukvarja s tem problemom.
Tako težak je.

English: 
I can put this in
some perspective.
There's a list of six open
problems in mathematics.
They're considered
to be the six hardest
problems in mathematics.
There used to be seven,
but some crazy Russian guy
solved one of them.
So there's six left.
You win a million
bucks if you can solve
any one of these problems.
If you know a little
bit of mathematics,
they're things like the Riemann
hypothesis, or P versus MP.
They're sort of famously
difficult problems.
This is one of
those six problems.
You win a million dollars
if you can understand this.
So what does it mean?
It doesn't mean can you
build a big computer
and just demonstrate
that these are there.
It means can you understand
from first principles
by solving the equations
the patterns that
emerge within these
quantum fluctuations?
It's an extraordinarily
difficult problem.
You know, it's writing
the kind of thing I do.
I don't know a single person
in the world who's actually
working on this problem.
That's how hard it is.

Spanish: 
Puedo poner esto en cierta perspectiva.
Hay una lista de seis problemas abiertos en matemáticas.
Son considerados los seis problemas
más difíciles en matemáticas.
Eran siete, pero un Ruso loco
resolvió uno de ellos.
Así es que quedan seis.
Te anas un millón de dólares si puedes resolver
alguno del estos problemas.
Si sabes un poco de matemáticas,
hay cosas como la hipótesis de Riemann o P versus NP
Son como los más famosos de los problemas difíciles
Este es uno de los seis problemas.
Te ganas un millón de dólares si puedes entender esto.
Entonces, que quiere esto decir?
No quiere decir si puedes construir una gran computadora
y simplemente demostrar que estos están ahí.
Quiere decir: ¿puedes entender partiendo de principios básicos,
resolviendo las ecuaciones, los patrones que
emergen dentro de estas fluctuaciones quanticas?
Es un problema extraordinariamente difícil.
Ya sagen, es escribir la clase de cosas que hago.
No conosco una sola persona en el mundo que esté de hecho
trabajando en este problema.
Así de difícil es.

Finnish: 
Anna tästä esimerkin
Matematiikassa on olemassa kuusi ratkaisematonta ongelmaan ja
nämä ovat tietenkin
matematiikan kaikkein vaikeimmat ongelmat.
Aikoinaan näitä oli seitsämän, mutta sitten eräs hullu venäläinen
ratkaisi niistä yhden,
joten kuusi on jäljellä.
Voitte voittaa miljoona dollaria, jos osaatte
ratkaista yhdenkin näistä.
Jos tunnette matematiikkaa, niin oleet ehkä kuulleet sellaisista kuin:
Riemannin hypoteesi tai P ja NP vastaavuus.
Nämä ovat esimerkkejä vaikeista ongelmista.
Esittämäni ongelma on yksi sellainen.
Voi siis saada miljoona dollaria, jos kykenet ratkaisemaan tämän.
Mitä tämä sitten merkitsee?
Ratkaisuksi ei siis riitä
edes suuri tietokonesimulaatio vaan
tämä tarkoitaa, että kykenet ratkaisemaan ne matemaatiset
yhtälöt, joilla tätä ilmiötä kuvataan.
 
Tämä on erityisen vaikea tehtävä.
Teen tämän kaltaista työtä ammatikseni.
En tunne ketään,
joka yrittäisi juuri nyt ratkaista tätä ongelmaa.
 

Japanese: 
どれほど難しいかって。
数学には6つの未解決問題が
あるんです。
数学の問題のうち、最も難しいとされる
6つの問題。
以前は7だったんですが、クレイジーな
ロシア人が一個解いたので。
残るは6つ。
一個でも解いたら100万ドル
もらえますよ。
数学好きには有名ですが、
その問題というのはリーマン予想とか、
P≠NP問題とかです。
難しすぎてステキですよ。
この量子揺らぎが、
6つの問題のうちの一つなんです。
解明できたら
100万ドルですよ。
どういう問題か。
問題の意図は、この動画のように、
巨大な計算機で量子場の存在を示す、
ということではなく、
方程式を第一原理で解いて、
量子揺らぎに現れる
パターンを理解できるか、
というのが問題の意図です。
この問題は桁違いに難しい。
僕の仕事に少しだけ
近いんだけど。
実際に解こうとしている人が
世界にただ一人でも
いるかどうかもわからない。
それほど難しい。

Galician: 
Podo poñer isto en certa perspectiva.
Hai unha lista de seis problemas abertos en matemáticas.
Son considerados os seis problemas
máis difíciles en matemáticas.
Adoitaban ser sete, pero un Ruso tolo
resolveu un deles.
Así é que quedan seis.
Ganas un millón se podes resolver
algún destes problemas.
Se sabes un pouco de matemáticas,
hai cousas como a hipótese de Riemann ou P versus NP.
Son algo así como os máis famosos dos problemas difíciles.
Este é un dos seis problemas.
Gañas un millón de dólares se podes entendelo.
Entón, que significa?
Non significa que poidas construír un enorme ordenador
e simplemente demostrar que istos están aí.
Quere dicir: podes entender, partindo de principios básicos
e resolvendo as ecuacións, os patróns que
emerxen dentro destas fluctuacións cuánticas?
É un problema extraordinariamente difícil.
Xa sabedes, é escribir a clase de cousas que fago.
Non coñezo unha soa persoa no mundo que estea, de feito,
traballando neste problema.
Así de difícil é.

German: 
In Wirklichkeit wissen wir sogar nicht einmal, wie wir anfangen sollen,
diese Art von Vorstellung der Quantenfeldtheorie
zu begreifen.
OK.
Auf das Thema, welche mathematischen Herausforderungen auftauchen,
werden wir später in diesem Vortrag noch zurückkommen.
Nun möchte ich ein kleine Ablenkung bieten,
für ein paar Minuten, und ihnen einen Eindruck verschaffen darüber,
was wir mathematisch können und was
wir mathematisch nicht können, in der Art, dass ich ihnen sage,
wie der momentane Stand im Verständnis
der Quantenfeldtheorien ist, denen
das Universum zugrundeliegt.
Es gibt Zeiten, da verstehen wir
extrem gut, was los ist mit den Quantenfeldern.
Und das passiert grundsätzlich, wenn die Fluktuationen
sehr ruhig und gezähmt sind, nicht wild und kräftig.
Diese hier sind groß.
Aber wenn sie viel ruhiger sind,
wenn das Vakuum mehr wie ein Mühlteich ist,

Galician: 
Non sabemos realmente nin por onde comezar
a tratar de entender este tipo de ideas na teoría
de campos cuánticos.
OK.
Este tema sobre as matemáticas como un reto
é algo que vai voltar despois na charla.
Así é que me gustaría darme un poco de divertimento
por uns cantos minutos, e darvos unha idea do que
actualmente podemos facer matematicamente e do
que non podemos hacer matematicamente, simplemente para contarvos
en que momento do partido estamos en termos de entender
estas teorias chamadas "teorías de campos cuánticos", as cales
subxacen no noso universo.
Así é que hai veces en que entendemos
extremadamente ben o que está pasando cos campos cuánticos.
E iso sucede basicamente cando estas fluctuacións
son moi calmadas e mansas, cando non son salvaxes e fortes.
Estas son grandes.
Pero cando son moito máis calmadas,
cuando o baleiro se parece máis á balsa dun muíño

Finnish: 
Emme edes oikein tiedä mistä aloittaa
tällaisten kvantti kenttäteorioiden ymmärtäminen.
 
 
Palaan tähän aiheeseen tuonnempana.
 
Poikkean hetkekdi aiheesta
ja annan esimerkin mitä me matemaatisesti
voimme saada aikaan ja
 
miten tämä autta kvanttikenttäteorin ymmärrystämme
 
ja joka kuvaa maailmankaikkeutta.
Aika ajoin ymmärrämme loistavasti
mitä kvanttikentässä tapahtuu.
Näin on usein kun kenttä on rauhallinen
 
Nämä tässä ovat isoja,
mutta kun ne ovat paljon rauhallisempia ja
kun tyhjö muistuttaa lammen pintaa.

Japanese: 
場の量子論のこの種の概念を
解明するためには
どこから手をつけ良いのか
さっぱりわからないんです。
Ok。
数学的な難問については
また後で触れることにします。
さて、気分転換といきましょう。
これから数分ほど、数学で何ができるか、
数学で何ができないのかについて、
そして宇宙の根本にある、
場の量子論と呼ばれる理論の
理解に関する進捗を説明しましょう。
さて、量子場での現象について、
非常に良く
理解できる時もあるんです。
基本的には、揺らぎが非常に静かで
大人しい時、
激しく大荒れでない時は、
理解できるんです。
この点は大きい。
量子場が遥かに静かで、

Slovenian: 
Ne vemo sploh kako začeti
razumevati tovrstne ideje
v kvantni teoriji polja.
 
OK.
To, da je matematika zahtevna
bomo ponovno obiskali v
kasnejšem delu.
Rad bi malce krenil s poti
za nekaj minut in vam razložil
kaj lahko naredimo matematično
in česa ne moremo, da vam
povem kako
stojijo stvari v smislu razumevanja
teh kvantnih teorij polja, ki
določajo naše vesolje.
V nekaterih primerih zelo dobro
razumemo kaj se dogaja
v kvantnih poljih.
To se zgodi, ko so ta nihanja
zelo mirna in šibka, ne ko so
divja in močna.
Ta so res velika.
Ampak ko so veliko mirnejša,
ko je vakuum bolj podoben ribniku

Spanish: 
No sabemos realmente ni donde empezar
a tratar de entender este tipo de ideas en la teoría
de campos quanticos.
OK.
This te tema sobre las matemáticas como un reto
es algo que va a regresar después en la charla.
Aí es que me gustaría tomarme un poco de diversión
por unos cuantos minutos y darles una idea de lo que
podemos hacer matemáticamente y de lo
que no podemos hacer matemáticamente, solo como decirles
en que momento del partido estamos en términos de entender
estas teorias llamadas teorías de campos quanticos, las cuales
son las base de nuestro universo.
Así es que hay veces en que entendemos
extremadamente bien lo que está pasando con los campos quanticos.
Y eso sucede basicamente cuando estas fluctuaciones
son muy mansas y calmadas, cuando no son alocadas y fuertes.
Estas son grandes.
Pero cuando son mucho mas calmadas,
cuando el vacío es mucho como el estanque de un molino.

English: 
We don't really even
know how to begin
to start understanding these
kind of ideas in quantum field
theory.
OK.
This theme about the
mathematics being challenging
is something which is going to
come back later in the talk.
So I'd like just to take a
little bit of a diversion
for a few minutes and give
you a sense about what
we can do
mathematically and what
we can't do mathematically,
just to sort of tell you
what the state of play is
in terms of understanding
these theories called
quantum field theories which
underlie our universe.
So there are times
where we understand
extremely well what's going
on with quantum fields.
And that happens basically
when these fluctuations
are very calm and tame, when
they're not wild and strong.
These ones are big.
But when they're
much more calmer,
when the vacuum is much
more like a mill pond

Japanese: 
真空が大嵐ではなく
貯水池の水面の如く穏やかな場合は、
理論のことを本当によく
理解できるんです。
この事を、例を使って
説明しましょう。
このgという数値は、
電子のある特徴を表しています。
手短に説明しましょう。
電子は、自転する性質をもつ
粒子です。
電子は地球のように
回転します。
自転には軸があり、
皆さんは軸の向きを操作できます。
軸を操作するには、
磁場をかけます。
こんな風に。
磁場があると、
電子は自転します。
電子は一箇所に留まったまま、
自転する。
すると自転軸が、ゆっくりと
こんな風に回転するんです。
これは歳差運動と
呼ばれています。
軸の回転速度が
この数値で決まるんです。
OK?
別にこのことは、理論の全体像の中で
最重要というわけではないです。

Galician: 
que a unha treboada furiosa, neses casos
realmente cremos que entendemos o que estamos a facer.
E para ilustrar isto, simplemente quero darvos este exemplo.
Este número "g" é unha propiedade particular
da partícula chamada electrón.
E rapidamente vouvos explicar que é isto.
O electrón é unha partícula, e resulta que
o electrón xira.
Orbita como, digamos, a Terra orbita.
E ao xirar ten un eixo de xiro.
E podes cambiar o eixo dese xiro.
E o xeito de lograr cambialo é empregando un campo magnético
así.
E na presencia do campo magnético,
o electrón xirará.
O electrón permanecerá nun lugar, pero xirará.
E o eixo dese xiro irá rotando amodiño así.
É ao que se lle chama "precesión".
E a velocidade á que o eixe dese xiro fai esta precesión
está ditada por este número daquí.
OK?
Así que non é o máis importante no gran esquema das cousas.

Spanish: 
en lugar de como una tormenta furiosa, en esos casos,
realmente creemos que entendemos lo que estamos haciendo.
Y para ilustrar esto, solo quiero darles éste ejemplo.
Así es que este numero g es una propiedad particular
de la partícula llamada electrón.
Y rápidamente voy a explicar que es esto.
El electron es una partícula, y sucede que
el electron gira.
Orbita como, digamos, la Tierra orbita.
Y al girar tienen un eje.
Y puedes cambiar el eje del giro
Y la manera como los logra cambiar es tomando un campo magnético
así.
Y en la presencia del campo magnético,
el electron girará.
el electron permanecera en un lugar, pero gira.
Y luego el eje del giro lentamente rodará así.
Es a lo que se le llama procesión.
Y la velocidad a la que el eje de ese giro hace esta procesión
es dictada por este numero aquí.
OK?
Así es que no es la cosa más importante en el gran esquema de cosas

English: 
than it is like a raging
storm, in those cases,
we really think we
understand what we're doing.
And to illustrate this, I just
want to give you this example.
So this number g is
a particular property
of the electron particle.
And I'll quickly
explain what it is.
The electron is a
particle, and it turns out
the electron spins.
It orbits rather like
the earth orbits.
And it has an axis of spin.
And you can change
the axis of that spin.
And the way you change it
is you take a magnetic field
like this.
And in the presence
of a magnetic field,
the electron will spin.
The electron will stay
in one place, but spin.
And then the axis of spin
will slowly rotate like this.
It's what's called procession.
And the speed at which the
axis of that spin processes
is dictated by this number here.
OK?
So it's not the most important
thing in the big picture.

Slovenian: 
kot besneči nevihti, in v
teh primerih,
resnično mislimo, da
razumemo kaj počnemo.
Da vam to prikažem, vam bom
dal ta primer.
To število g je določena
lastnost elektrona.
 
Takoj vam bom pojasnil, kaj to je.
Elektron je delec in
elektron se vrti.
Kroži podobno kot zemlja.
Ima tudi os vrtenja.
To os vrtenja lahko spremenimo.
Spremenimo jo tako, da
vzamemo magnetno polje
tako,
in v prisotnosti magnetnega polja
se elektron vrti.
Elektron bo ostal na mestu
ampak se bo vrtel.
Nato pa bo os vrtenja
takole počasi krožila.
To se imenuje precesija.
Hitrost s katero os precesira
določa to število tukaj.
OK?
To ni najpomembnejša
stvar v širšem pogledu.

German: 
als ein wütender Sturm. In diesen Fällen
denken wir wirklich, dass wir wissen, was wir tun.
Um das zu untermalen möchte ich ihnen dieses Beispiel geben:
Diese Zahl g ist eine besondere Eigenschaft
des Elektron-Teilchens.
Ich werde schnell erklären, was es ist.
Das Elektron ist ein Teilchen, und es zeigt sich, dass sich
das Elektron dreht.
Es kreist ziemlich änlich wie die Erde kreist.
Und es hat eine Drehachse.
Und man kann diese Drehachse verändern.
Und man verändert sie dadurch, dass man ein Magnetfeld,
wie dieses,
Und in Anwesenheit eines Magnetfeldes
wird sich das Elektron drehen.
Das Elektron wird an einem Ort bleiben, aber sich drehen.
Und die Drehachse wird langsam so rotieren.
Das wird Präzession genannt.
Und die Geschwindigkeit mit der sich die Achse dieses Spins verändert,
ist vorgegeben, durch diese Zahl hier.
OK?
Das ist nicht das Wichtigste in dem großen Bild,

Finnish: 
kuin että se vaikuttaisi raivoalta myrskyltä.
Me todella tiedämme mitä olemme tekemässä ja,
annan teille tästä esimerkin.
Tässä oleva numero g on elekronin
ominaisuus.
Kerron mikä se on:
Elektroni on hiukkanen, joka pyörii akselinsa ympäri
 
kuin maapallo
ja tällä kierotakselilla on kulma,
joka voidaan muuttaa.
Tämä tapahtuu magneettikentän avulla näin.
 
Magneettikentässä elektroni pyörii
 
elektroni pysyy paikallaan ja pyörii.
ja silloin pyörimisakselin suunta alkaa pyöriä.
 
Ja sitä noeutta, jolla alselin pyrimissuunta  muuttuu
määrää juuri tämä luku g.
 
Tämä nyt ei ole kaikkein tärkein asia tässä kokonaisuudessa, mutta

Slovenian: 
Vendar pa je zelo
pomembna v zgodovini
fizike, zato ker to
število lahko izmerimo
zelo, zelo natančno
z izvajanjem poskusov.
To število je služilo kot
testno območje
našega razumevanja
teorij, ki določajo naravo
in bolj natančno,
kvantno teorijo polja.
Naj vam razložim, kaj
tukaj gledate.
Prvo število je rezultat
mnogih, mnogih desetletij
mučnih poskusov zelo,
zelo natančnega merjenja
te lastnosti elektrona.
Imenuje se magnetni moment,
mimogrede.
Drugo število pa je rezultat
mnogih, mnogih desetletij
mučnega računanja
s svinčnikom in papirjem, da bi
predvideli iz temeljnih načel
kvantne teorije polja, kolikšen
bi moral biti magnetni
moment elektronov.
In kar vidite je enostavno spektakularno.

Spanish: 
Sin embargo, históricamente, ha sido extremadamente
importante en la historia de la física, porque resulta
que éste es un numero que puedes medir, muy, muy precisamente
haciendo experimentos.
Así es que este numero a servido
como un campo de pruebas para nosotros ver qué tan bien entendemos
las teorías que sustentan el universo,
y en particular, la teoría de los campos quanticos.
Así es que déjenme decirles que es lo que ven aquí.
El primer numero es el resultado de muchas, muchas décadas
de arduos experimentos midiendo muy, muy precisamente
esta caracteristica del electron.
Se le llama el momento magnético, por cierto.
Y el segundo numero es el resultado
de muchas, muchas décadas de tortuosos cálculos sentados
con una lápiz y papel, tratando de
predecir desde principios básicos de la teoría de campos quanticos lo que
el momento magnesio de los electrones debería ser.
Y como pueden ver, es simplemente espectacular.

German: 
jedoch historisch war das extrem
wichtig in der Geschichte der Physik, weil es sich herausstellte,
dass dies eine Zahl ist, die man sehr, sehr genau in
Experimenten messen kann.
Und so wurde diese Zahl eine Art
Testumgebung für uns, um zu sehen, wie gut wir die Theorien verstehen,
denen die Natur unterliegt,
und im Besonderen die Quantenfeldtheorie.
Lassen sie mich erklären, was sie hier sehen.
Die erste Zahl ist das Ergebnis vieler, vieler Jahrzehnte
mühevoller Experimente, bei denen sehr, sehr genau diese Eigenschaft
des Elektrons gemessen wurde.
Es wird magnetisches Dipolmoment genannt.
Und die zweite Zahl ist das Ergebnis
vieler, vieler Jahre sehr beschwerlicher Berechnungen,
mit Bleistift und Papier und dem Versuch
mit den ersten Grundlagen der Quantenfeldtheorie, vorherzusagen,
wie das magnetische Dipolmoment der Elektronen sein sollte.
Und sie sehen, es ist einfach spektakulär.

Finnish: 
historiallisesti se on hyvin tärkeä, sillä
 
tämä arvo voidaan mitata hyvin tarkasti
kokeelliseesti.
Näin tämä luku on aivankuin
toiminut koekenttänä siitä,
miten hyvin ymmärrämme luontoa.
ja juuri kvanttikenttien alueella.
Tämä ensimmäinen luku on saatu
vuosikymmenten hankalilla mittauksilla
hyvin hyvin tarkaksi.
 
Tätä kutsutaan elektronin magneettiseksi momentiksi.
ja tuo toinen luku on monen vuosikymmen
sitkeiden laskelmien lopputulos.
Tässä laskentatyössä
on teorin pohjalta yritetty ymmärtää
millainen elektronin magneettinen momentti on.
Kuten huomaatta tulos on häikäisevä ja

English: 
However, historically,
this has been extremely
important in the history of
physics, because it turns out,
this is a number you can
measure very, very accurately
doing experiments.
And so this number
has sort of acted
as a testing ground for us
to see how well we understand
the theories that
underlie nature,
and in particular,
quantum field theory.
So let me tell you what
you're looking at here.
The first number is the
result of many, many decades
of painstaking experiments
measuring very, very precisely
this feature of the electron.
It's called the magnetic
moment, for what it's worth.
And the second
number is the result
of many, many decades of very
torturous calculations sitting
down with a pen and
paper and trying
to predict from first principles
from quantum field theory what
the magnetic moment of
the electrons should be.
And you can see, it's
simply spectacular.

Galician: 
Non embargante, historicamente, ten sido extremadamente
importante na historia da física, porque resulta
que este é un número que podes medir moi, moi precisamente
facendo experimentos.
Así que este número ten actuado
como un campo de probas para ver como de ben entendemos
as teorías que sustentan a natureza,
e en particular, a teoría dos campos cuánticos.
Deixádeme dicirvos que é o que se ve aquí.
O primeiro número é o resultado de moitas, moitas décadas
de arduos experimentos medindo moi, moi precisamente
esta característica do electrón.
Chámase "momento magnético", por certo.
E o segundo número é o resultado
de moitas, moitas décadas de tortuosos cálculos sentados
con un lapis e papel, tratando de
predecir dende principios básicos da teoría de campos cuánticos o que
o momento magnético dos electróns debería ser.
E como podedes ver, é simplemente espectacular.

Japanese: 
しかし、物理学の歴史上、
極めて重要なのです。
何故ならこの数値は、
非常に、非常に精確に
実験で計測することが
できるからなんです。
だからこの数値は、
万物の基礎となる理論、
特に場の量子論を、
僕達がどの程度よく
理解しているかの
試金石になったのです。
このスライドを説明しましょう。
上の数値は、さっき説明した
電子の性質を何十年もの間、
骨の折れる実験で計測した、
非常に、非常に精密な結果です。
一応、これは
磁気モーメントと呼ばれています。
下の数値は、
何十年もの間、
座って紙とペンを持って、
場の量子論の
第一原理をもとにした、拷問のような計算を
続けた結果得られた、
電子の磁気モーメントの
理論値です。
わかりますか？
ただただ壮観ですよ。

German: 
Und es gibt nirgendwo sonst in der
Wissenschaft eine derartige Übereinstimmung zwischen
der theoretischen Berechnungen und der experimentellen Messungen.
Ich denke, es sind 12 oder 13 geltende Ziffern.
Es ist wirklich erstaunlich.
In jedem anderen Gebiet der Wissenschaft würde
man vor Freude auf und ab hüpfen, wenn man die ersten beiden
Ziffern richtig hätte.
Wirtschaftswissenschaftler nicht mal das.
[GELÄCHTER]
Das ist es, wo wir gerade stehen in der Physik,
an einem guten Tag, wenn wir wirklich
wissen, was wir damit anfangen.
Es ist erheblich besser, als alle anderen Gebiete der Wissenschaft.
12 geltende Ziffern.
Aber das habe ich ihnen natürlich deshalb gezeigt,
weil es unser bestes Ergebnis ist. Es gibt
viele andere Ergebnisse, die keineswegs annähernd so gut sind.
Und die Schwierigkeit beginnt, wenn diese Vakuum-
Fluktuationen anfangen wilder und stärker zu werden.
Lassen sie mich ihnen ein Beispiel geben.
Es sollte für uns möglich sein, hinzusitzen und von den
ersten Grundsätzen an, die Masse des Protons zu berechnen.

Slovenian: 
Nič takega ne obstaja nikjer drugje
v znanosti s tako skladnostjo
teoretičnih izračunov
in meritvami poskusov.
12 ali 13 pomembnih številk.
Res je osupljivo.
Na kateremkoli drugem
področju znanosti, bi
skakali od veselja, če
bi ugotovili prvi
dve števili.
V ekonomiji še to ne.
[SMEH]
Tukaj smo pri fiziki
osnovnih delcev
na dober dan, ko
resnično razumemo
kaj počnemo.
Je veliko boljše od vseh
ostalih področij znanosti.
12 pomembnih števil.
Ampak to sem vam pokazal,
ker je to naš najboljši rezultat.
Obstajajo mnogi
drugi rezultati, ki niso
niti približno tako dobri.
Do težav pride, ko ta
kvantna nihanja
postajajo bolj divja in močnejša.
Naj vam dam primer.
Moralo bi biti možno izračunat,
iz temeljnih načel,
maso protona.

Galician: 
E non hai nada como isto en ningures
na ciencia, cun acordo tal entre
o cálculo teórico e as medicións experimentais.
Creo que son 12 ou 13 decimais significativos.
É realmente asombroso.
En calquera outra área da ciencia, estarías
dando chimpos de ledicia se obtiveses os dous primeiros
decimais correctos.
Economía, nin sequera iso.
(RISAS)
Só que isto é onde estamos na física de partículas
nun bo día cando realmente entendemos
o que estamos facendo con ela.
É substancialmente mellor que calquera outra área das ciencias.
12 decimais significativos.
Pero isto, dende logo, amoséivolo
porque é o noso mellor resultado. Hai
moitos outros resultados que non están nin sequera preto de ser tan bos.
E a dificultade vén cando esas fluctuacións
do baleiro cuántico comezan a asalvaxarse e facerse máis fortes.
Así que deixádeme darvos un exemplo.
Debería ser posible para nós sentarnos e calcular
dende os principios básicos a masa dun protón.

English: 
And there's nothing
like this anywhere else
in science with an
agreement between
the theoretical calculation and
the experimental measurements.
I think it's 12 or 13
significant figures.
It's really astonishing.
Any other area of
science, you'll
be jumping up and down for
joy if you get the first two
numbers right.
Economics, not even that.
[LAUGHING]
Just that this is where
we're at in particle physics
on a good day when
we really understand
what we're doing with it.
It's substantially better than
any other area of science.
12 significant figures.
But this, of course,
I've shown you
because this is our
best result. There
are many other results that
are nowhere near as good.
And the difficulty comes
when those quantum vacuum
fluctuations start getting
wilder and stronger.
So let me give you an example.
It should be possible for
us to sit down and calculate
from first principles
the mass of the proton.

Spanish: 
Y no hay nada como esto en ningún lugar
en la ciencia con un acuerdo entre
el calculo teórico y las mediciones en experimentos
Creo es 12 o 13 decimales significativos.
Es realmente asombroso.
En cualquier otra are de la ciencia, estarías
saltando de gusto si obtienes los dos primeros
decimales correctos.
Economía, ni siquiera eso.
(RISAS)
Esto es simplemente dónde estamos en la física de partículas
en un buen día cuando realmente entendemos
lo que estamos haciendo con ella
Es substancialmente mejor que cualquier otra área de las ciencias.
12 decimales significativos.
Pero esto, desde luego, se los he mostrado
porque es nuestro mejor resultado. Hay
muchos otros resultados que ni siquiera están cerca de ser tan buenos.
Y la dificultad viene cuando esas fluctuaciones
del vacío quantico comienzan a hacerse alocadas y más fuertes.
Así es que déjenme darles un ejemplo.
Debería ser posible para nosotros el sentarnos y calcular
desde los principios básicos la masa de un protón.

Japanese: 
理論の計算値と
実験の測定値とが
これ程よく一致する
ものなんて
科学全体でも他には
一つも無いですよ。
有効数字は
12桁か13桁かな。
まさに驚異。
科学の他の分野では、
最初の二桁が合ってたら、
飛んで喜ぶところです。
経済学は
2桁にも届かない。
(笑)
これが僕らの到達地点です。
僕達は、僕達の理論を
本当に良く理解できたんです。
科学の他の全分野よりも
実質的に優れた結果です。
有効数字12桁ですよ。
とはいえ、
この数値を紹介したのは、
これが最高の
結果だからです。
これの足元にも及ばない結果は
たくさんあります。
真空の量子揺らぎが
激しく大荒れになると
困難が
立ちふさがるのです。
一例を説明します。
第一原理から計算できるはずの
ものとして、
陽子の質量があります。

Finnish: 
muualla tieteessä ei päästä lähimainkaan
tällaiseen tarkkuuteen
mittausten ja laskelmien välillä.
Tässä taitaa olla 12 tai 13 merkitsevää numero.
Tämä on todella hämmästyttävä saavutus.
Millä tahansa muulla luonnotieteen tutkimusalueella
tutkija  hyppisivät riemusta, jos he saavat ensimmäiset kaksi numeroa oikein.
 
Taloustieteilijä eivät pysty edes tähän!
 
Hyvänä päivänä hiukkasfysiikassa
me todella ymmärrämme
mitä tapahtuu
ja saavutus on parempi kuin missään muussa tieteenalassa -
12 merkitsevää numeroa.
Npo näytän tämä siksi, että tämä
on tietenkin meidän paras tulos.
Monet muut tulokset eivät ole lähimainkaan näin hyviä.
Pulmia tulee, kun tuo kvantti tyhjö
tulee vahvemmaksi ja villimmäksi.
Anna esimerkin:
Meille pitäisi olla mahdollista laskea
teriasta käsin protonin massa.

English: 
We have the equations.
Everything should be there.
We just need to work
hard and figure out
what the mass of the proton
is just by doing calculations.
We've been trying to do
this for about 40 years now.
We can get it to within an
accuracy of something like 3%.
Which isn't bad.
We're 3% there.
But we should be
much, much better.
We should be sort of pushing
these levels of accuracy.
And the reason is very simple.
We've got the right equation.
We're pretty sure we're
solving the right equation.
It's simply that we're not
smart enough to solve it.
In 40 years, the world's
most powerful computers,
lots and lots of smart people.
But we haven't managed
to figure this out.
OK.
There are other
situations that I
won't tell you about where we
don't even get off the ground.
There are some situations
where for fairly subtle reasons
we're unable to use
computers to help us,

Galician: 
Temos as ecuacións.
Todo debería estar aí.
Só precisamos traballar duro e darnos conta de
cal é a masa dun protón soamente facendo os cálculos.
Levamos tentando facer isto arredor de 40 anos.
Podemos facelo dentro dunha precisión de algo así como o 3%.
O cal non está mal.
Estamos ao 3% da verdade.
Pero deberíamos estar moito, moito mellor.
Deberíamos estar mellorando estes niveis de precisión.
E a razón é moi sinxela.
Temos a ecuación axeitada.
Estamos ben seguros de que estamos a resolver a ecuación correcta.
O que pasa é que simplemente non somos 
suficientemente listos para resolvela.
En 40 anos, os ordenadores máis potentes do mundo,
moreas e moreas de xente lista.
Pero non conseguimos resolvelo.
OK.
Hai outras situacións das que non vos
vou falar, onde nin sequera conseguimos despegar do chan.
Hai outras situacións onde, por razóns bastante sutís,
somos incapaces de empregar ordenadores para axudarnos,

German: 
Wir haben die Gleichungen.
Alles sollte klar sein.
Wir müssen nur hart arbeiten und herausfinden,
wie die Masse des Protons ist, nur mit Berechnungen.
Wir haben das versucht seit jetzt ungefähr 40 Jahren.
Wir kommen heran mit einer Genauigkeit von etwas um die 3%.
Was nicht schlecht ist.
Wir sind 3% dran.
Aber wir sollten viel, viel besser sein.
Wir sollten diese Stufe der Genauigkeit erreichen.
Und der Grund ist sehr einfach.
Wir haben die richtige Gleichung.
Wir sind durchaus sicher, dass wir die richtige Gleichung lösen.
Es ist nur so, dass wir nicht schlau genug sind, sie zu lösen.
In 40 Jahren, mit den weltstärksten Computern,
haufenweise schlauer Leute,
haben wir es nicht geschafft, es herauszufinden.
OK.
Es gibt andere Situationen, von denen ich
ihnen nicht erzählen werde, wo wir die Füße nicht mal auf den Boden bekommen.
Es gibt Situationen, in denen wir aus ziemlich unscheinbaren Gründen
nicht in der Lage sind, Computer zuhilfe zu nehmen,

Japanese: 
数式がある。
全てがそこにある。
ひたすら頑張れば、
ただ計算するだけで
陽子の質量とはなんなのか、
解明できるんです。
この取り組みが始まって、
もう40年になります。
得られた計算精度は、
大体3%ぐらい。
悪くないよね。
3%ですよ。
でも、もっと改良したい。
12桁とか、そのレベルまで
行けるはずです。
その理由は単純です。
正しい数式が
あるのですから。
僕らには正しい数式を
解いているという確信がある。
僕らの解き方が
十分スマートじゃないだけなんです。
40年間、世界最強の計算機や
大勢の優秀な人々。
でも僕らは解明するまでには
いたっていないのです。
OK。
話題には挙げませんが、その他に
スタート地点からも遠いような
状況のものもあります。
かなり微妙な理由で、
計算機の助けを借りられず、
単純に僕達が
どこに向かっているかも

Finnish: 
Meillä on yhtälöt ja
kaiken pitäisi olaa valmiina.
Meidän tulee vain suorittaa hankalat
laskutoimitukset ja meillä on protonin massa.
Tätä on yritetty saavuttaa nyt 40 vuotta ja
tulos on 3 % tarkkuus,
joka sekääm ei ole huono.
 
Mutta meidän tulisi kyetä paljon parempaan.
Meidän tulisi nostaa tarkkuutta roimasti.
Syykin on yksinkertainen
Meillä on oikeat yhtälöt
Olemme hyvin varmoja, että olemme ratkaisemassa oikeita yhtälöitä,
mutta emme vielä ole riittävän älykkäitä onnistukasemme.
40 vuotta maailman tehokkaimmat tietokoneet
ja suuri määrä älykkäitä ihmisiä, mutta
emme vaan ole onnistuneet siinä.
 
Ole olemassa vielä tilanteita, jota en tarkemmin kuvaile ja
joissa emme pääse edes alkuun.
On tilanteita, joissa varsin hienovaraisten syiden takia,
emme voi käyttää tietokonetta apunamme ja

Slovenian: 
Imamo enačbe.
Vse bi moralo biti tam.
Moramo se samo potruditi
in ugotoviti
maso protona samo
iz izračunov.
To smo poskušali narediti
že okoli 40 let.
Uspelo nam je z natančnostjo
okoli 3 %.
Kar ni tako slabo.
Smo 3 % daleč.
Ampak moralo bi
biti veliko bolje.
Morali bi biti tako natančni.
Razlog je zelo enostaven.
Imamo pravilno enačbo.
Precej prepričani smo, da rešujemo
pravo enačbo.
Enostavno nismo dovolj
pametni, da bi jo rešili.
40 let, najmočnejši računalniki
na svetu,
mnogo pametnih ljudi.
Ampak nam ni uspelo ugotoviti.
OK.
So tudi drugi primeri, ki
jih ne bom omenjal, ker ne
znamo niti začeti.
So primeri kjer si zaradi
subtilnih razlogov
ne moremo pomagati z računalniki

Spanish: 
Tenemos las ecuaciones.
Todo debería estar ahi.
Solo necesitamos trabajar duro y darnos cuenta
cual es la masa de un protón simplemente haciendo cálculos.
Hemos estado tratando de hacer esto por alrededor de 40 años
Podemos hacerlo dentro de una precisión de algo así como el 3%.
Lo cual no está mal.
Estamos al 3% de la verdad.
Pero deberíamos estar mucho, mucho mejor.
Deberíamos estar como empujando estos niveles de precisión.
Y  la razón es muy simple.
Tenemos la ecuación correcta.
Estamos bien seguros de que estamos resolviendo la ecuación correcta.
Es simplemente que no somos lo suficientemente listos para resolverla.
En 40 años, las computadoras más poderosas del mundo,
montones y montones de personas listas.
Pero no hemos podido lograr entender esto.
OK.
Hay otras situaciones de las que no
les voy a hablar, donde no hemos ni siquiera despegado.
Hay otras situaciones donde por razones bastante sutiles
hemos sido incapaces de usar computadoras para ayudarnos,

Galician: 
e sinxelamente non temos idea do que estamos a facer.
Así é que estamos ante unha situación un tanto rara.
Temos estas teorías da física.
Son as mellores teorías endexamais desenvolvidas,
como se pode comprobar á vista disto.
Pero ao mesmo tempo, tamén son as teorías
que menos entendemos, e así
para facer progresos precisamos acadar este raro balance
entre aumentar o noso entendemento teórico
e tratar de descubrir como aplicalo aos experimentos
que estamos a facer.
E outra vez, este é un tema ao que voltarei
ao final desta clase.
Moi ben.
Así que ata agora estiven falando un pouco
xeralmente sobre aquilo do que estamos feitos.
E este é o titular ata a metade da charla.
Vós todos estades feitos de campos cuánticos,
e eu non os entendo.
Ou polo menos non os entendo tan ben como penso que debería.
Así que o que quero facer agora é ir
a cosas un pouco máis especificas.
Quero contarvos exactamente de que están feitos os campos cuánticos.

Spanish: 
y simplemente no tenemos idea de lo que estamos haciendo.
Así es que es una situación ligeramente extraña.
Tenemos estas teorias de la física.
Son las mejores teorias que hemos desarrollado,
como pueden ver aqui.
Pero al mismo tiempo, son solo teorías
que entendemos muy poco y es
para hacer progreso que tenemos este extraño acto de
balanceo entre aumentar nuestro entender teorético
y tratar de entender como aplicar eso a los experimentos
que estamos haciendo.
Y otra vez, es un tema al que regresaré
al final de esta lectura.
Muy bien.
Así es que hasta ahora, he estado hablando un poco de generalidades.
sobre el material del que estamos hechos.
Y este es el tema para la mitad de la charla.
Uds todos están hechos de campos quanticos,
y no los puedo entender.
Al menos no los entiendo tan bien como pienso que debería.
Así es que lo que quiero hacer ahora es ir un poco más
a cosas más especificas.
Quiero decirles exactamente de que están hechos los campos quanticos.

Finnish: 
emmekä todellakaan tiedo mitä meidän pitäisi tehdä.
Tilanne on varsin kummallinen.
Meillä on nämä fysiikan teoriat
ja ne ovat parhaat mahdolliset,
 
mutta toisaalta on teorioita
joita ymmärrämme kovin heikosti
ja edityäksemme meidän tulee
sekä parantaa teoriaa, että
ymmärtää miten tätä voidaan mitata.
 
Palaan tähänkin
luentoni lopulla.
 
Olen nyt puhun vähän perusperiaatteesta
mistä meidät on tehty.
ja seuraava on luennon alukupuolen parusteella iskulauseemme:
Meidät on tehty kvanttikentistä j
ja minä en ymmärrä niitä!
No ainakaan en ymmärrä niitä niin hyvin kuin pitäisi.
Seuraavaksi puhun vähän yksityiskohtaisemmin.
 
Haluan kertoa teille tarkalleen, mistä kavantti kentät on tehy.

German: 
und wir einfach keine Ahnung haben, was wir machen.
Es ist also eine etwas seltsame Situation.
Wir besitzen diese physikalischen Theorien,
es sind die besten Theorien, die wir jemals entwickelt haben,
wie sie daran sehen können,
aber gleichzeitig, sind sie die Theorien,
die wir am wenigsten verstehen, und um
einen Fortschritt zu machen, haben wir eine Art
Balanceakt zwischen Vermehrung unseres theoretischen Wissens
und Herausfinden, wie wir das in unseren Experimenten
anwenden können.
Aber noch einmal, zu diesem Thema werde ich später noch kommen,
am Ende der Vorlesung.
Gut.
Bis jetzt hab ich ein bisschen über das Allgemeine geredet,
woraus wir bestehen.
Und das ist der Höhepunkt, der die Hälfte des Vortrages markiert.
Sie bestehen alle aus Quantenfeldern,
und ich verstehe sie nicht.
Ich verstehe sie nicht einmal so gut, wie ich denke, dass ich sie verstehen sollte.
Was ich jetzt machen möchte ist, ein wenig mehr in die
Besonderheiten einzutauchen.
Ich möchte ihnen genau erzählen, woraus Quantenfelder bestehen.

Slovenian: 
in enostavno ne vemo
kaj počnemo.
Situacija je malce čudna.
Imamo fizikalne teorije.
So najboljše teorije,
kar smo jih razvili
kot lahko vidite tu.
Ampak istočasno
so to teorije,
ki jih najslabše razumemo in,
da bi napredovali poskušamo
izmenično povečevati
naše teoretično razumevanje in
ugotoviti, kako ta spoznanja
uporabiti v poskusih,
ki jih izvajamo.
Tudi k temu se bom vrnil
na koncu predavanja.
Dobro.
Zaenkrat sem govoril
na splošno
iz česa smo narejeni.
Tukaj je bistvo sredine
tega predavanja.
Vsi ste narejeni iz kvantnih polj
in jaz jih ne razumem.
Vsaj ne tako dobro,
kot bi jih moral.
Zdaj pa bi se rad lotil
bolj specifičnih zadev.
Rad bi vam povedal iz česa
so narejena kvantna polja

English: 
and we simply have no
idea what we're doing.
So it's a slightly
strange situation.
We have these
theories of physics.
They're the best theories
we've ever developed,
as you can see by this.
But at the same time,
they're also the theories
that we understand
the least and it's
to make progress we sort of
have this strange balancing
act between increasing our
theoretical understanding
and figuring out how to
apply that to the experiments
that we're doing.
And again, it's a
theme I'll come back to
at the end of the lecture.
All right.
So so far, I've been talking
in a little bit of generality
about what we're made of.
And this is the punch line for
the halfway point of the talk.
You're all made
of quantum fields,
and I don't understand them.
At least I don't understand them
as well as I think I should.
So what I want to do now
is go into a little bit
more specifics.
I want to tell you exactly what
quantum fields are made of.

Japanese: 
わからないような状況もあります。
少し奇妙な状況ですね。
物理学の理論はあるんです。
先ほどお伝えしたように、
これまでで最良の理論を
発明したんです。
しかし同時に、
僕らはこの理論を最小限しか
理解できていないのも事実です。
理論的な知見の蓄積と
実験への適用方法の解明との間の
奇妙なバランスをとりながら
進歩していくことで得られた理解です。
繰り返しますが、このテーマは
講演の最後に振り返りましょう。
よし。
さてこれまでは、
少し一般的な形で、
僕達がなにでできているのかを
お話してきました。
これが、このお話の中間地点の
オチだったわけです。
皆さんは全て量子場でできていて
僕は量子場のことを
理解できていない。
少なくとも、
満足できるほどには理解できていない。
さてこれから、少々具体的な部分に
飛び込んでいきましょう。
量子場が正確には
何で構成されているかをお話しましょう。

Finnish: 
Kerron siis mitä kvanttikenttiä maailmankaikkeudessa on.
 
Hyvä uutinen on, että nittä ei ole montaa.
Kerron ne kaikki teille.
Aloittakaamme jaksolisesta järjestelmästä.
Tämä on uusi jaksollinen järjestelmä ja
se on paljon yksinkertaisempi ja mukavampi
kiuin alkuperäinen.
Meidät kaikki on tehty kolmesta hiukkasesta:
eletronista ja kahdesta kvarkista:
ylä-kvarkista ( u-karkista) ja ala-kvarkista (d-kvarkkista)
Kuten olen sanonut hiukkaset eivät ole perimmäisiä.
Perimmäinen on kenttä niiden takana.
Sitten on vielä neljäs hiukkanen,
joista emme vielä ole puhuneet:
neutrino.
Tätä hiukkasta ei tarvita meidän rakentamiseen, mutta
sillä on tärkeä rooli muualla
maailmankaikkeudessa.
Näitä hiukkasia on kaikkialla, mutta
emme huomaa niitä, mutta tämän luennon aikana
noin 10 potenssin 14 kappaletta näitä
on kulkenut meidän kaikkien lävitsemme.
Monet näistä saapuvat ulkoavaruudesta ja
toiset taas alapuoleltamme, sillä

Slovenian: 
in točno katera kvantna polja
obstajajo v vesolju.
Dobra novica je, da jih ni veliko.
Tako, da vam bom povedal vsa.
Začeli smo s periodnim sistemom.
To je nov periodni sistem.
Je veliko enostavnejši.
Veliko lepši.
So trije delci, iz katerih
smo narejeni.
Elektron in dva kvarka,
kvark gor in kvark dol.
Kot že rečeno, ti delci
niso osnovni.
Osnovna so polja,
na katerih temeljijo.
Obstaja še četrti delec,
ki ga nismo omenili.
Imenuje se nevtrino.
Ni pomemben za stvari,
iz katerih smo sestavljeni
igra pa pomembno vlogo drugje
v vesolju.
Nevtrini so povsod.
Nikoli jih niste opazili, ampak
od začetka tega predavanja
jih je okoli 10^14
steklo skozi telo vsakega
izmed vas
tako od zgoraj iz vesolja
kot tudi od spodaj, ker

English: 
In fact, I'll tell you
exactly what quantum fields
exist in the universe.
And the good news
is, not many of them.
So I'll simply tell
you, all of them.
So we started with
the periodic table.
This is the new periodic table.
And it's much simpler.
You know, it's much nicer.
There are the three particles
that we're all made of.
There's the electron
and the two quarks,
the up quark and the down quark.
And as I've stressed, the
particles aren't fundamental.
What's really fundamental is
the field that underlies them.
And then it turns out
there's a fourth particle
that I've not discussed so far.
It's called the neutrino.
It's not important in
what we're are made of,
but it does play another
important role elsewhere
in the universe.
These neutrinos are everywhere.
You've never noticed them,
but since I began this talk,
something like 10
to the 14 of them
have streamed through the body
of each and every one of you,
as many coming from
above from outer space
as actually coming from
below, because they

Spanish: 
De hecho, voy a decirles exactamente qué campos quanticos
existen en el universo.
Y la buena noticia es que no hay muchos de ellos.
Así es que simplemente les voy a decir cuales son todos ellos.
Así es que empezamos la plática con la Tabla Periódica.
Esta es la nueva Tabla eriódica.
Y es mucho más simple.
Y más bonita.
Hay tres partículas de las cuales todos estamos hechos.
Esta el electron y los dos quarks,
los quarks "arriba" y "abajo"
Y como lo he subrayado, las partículas no son fundamentales.
Lo que es realmente fundamental es el campo que las subyace.
Y luego resulta que hay una cuarta partícula
de la cual no he hablado hasta ahora.
Se le ha llamado neutrino.
No es importante en cuanto a lo que estamos hechos nosotros.
pero juega un papel importante en todas las otras partes
en el universo.
Estos neutonios están en todos lados.
Nunca los han notado, pero desde que comencé esta plática
algo así como 10 a la 14 potencia de ellos
han atravesado el cuerpo de todos y cada uno de ustedes.
Muchos viniendo desde arriba, del espacio exterior
como desde abajo, porque ellos

Galician: 
De feito, vou decirvos exactamente que campos cuánticos
existen no universo.
E a boa nova é que non hai moitos.
Así que simplemente vou enumerárvolos todos.
Comezamos a charla coa Táboa Periódica.
Esta é a "Nova Táboa Periódica".
E é moito máis sinxela.
E, sabedes, moito máis bonita.
Hai 3 partículas das cales todos estamos feitos.
Está o electrón e os dous quarks,
o quark "arriba" e o quark "abaixo".
E tal como subliñei, as partículas NON son fundamentais.
O que realmente é fundamental é o campo que subxace ás mesmas.
E logo resulta que hai unha cuarta partícula
da cal non falei ata agora.
Chámase Neutrino.
Non é importante en termos do que estamos feitos nós,
pero xoga un papel importante noutros lados
no universo.
Estes neutrinos están en todos lados.
Nunca os percibíchedes, pero dende que comecei esta charla
algo así como 10 elevado á 14 potencia (10^14) dos mesmos
atravesaron o corpo de todos e cada un de vós.
Moitos vindo dende arriba, do espazo exterior,
tanto como dende abaixo, porque os neutrinos

German: 
Genaugenommen sage ich ihnen, welche Quantenfelder
im Universum existieren.
Und die guten Neuigkeiten sind, nicht viele von ihnen.
Ich erzähle ihnen einfach alles von ihnen.
Wir haben mit dem Periodensystem angefangen.
Das ist das neue Periodensystem.
Und es ist viel einfacher.
Es ist viel netter.
Es gibt die drei Teilchen, aus  denen wir alle bestehen.
Es gibt das Elektron und die zwei Quarks,
das Up-Quark und das Down-Quark.
Und wie ich betonet habe, die Teilchen sind nicht fundamental.
Was wirklich fundamental ist, ist das Feld, das ihnen zugrundeliegt.
Und dann stellt sich heraus, es gibt ein viertes Teilchen,
über das wir bis jetzt noch gar nicht geredet haben.
Es heißt Neutrino.
Es ist nicht wichtig bei dem, woraus wir gemacht sind,
aber es spielt woanders eine wichtige Rolle
im Universum.
Diese Neutrinos sind überall.
Sie haben sie noch nie wahrgenommen, aber seit ich mit dem Vortrag angefangen habe
sind ungefähr 10^14 von ihnen
durch den Körper jedes einzelnen von ihnen geströmt,
so viele kommen sowohl von oben aus dem All,
als auch von unten, denn sie

Japanese: 
つまり、何の量子場が
存在するのかを正確にお話します。
幸運にも、
量子場の数は多くは無い。
だから単に、
全ての量子場を紹介しましょう。
講演のスタート地点は
周期表でしたね。
これが新しい周期表です。
もっと単純になりました。
もっとナイスになりましたね。
僕達を構成している
3種類の粒子があります。
電子と、二種類のクォーク…
トップクォークとダウンクォークがあります。
繰り返しますが、
粒子は基本的な要素ではありません。
真に基本的な要素は、
粒子の根源たる場です。
そしてこれまで議論してこなかった、
第4の粒子が出現しました。
これはニュートリノと呼ばれています。
僕らを構成する材料を考える時は、
重要ではないです。
でも宇宙のどこかで、重要な役割を
演じています。
ニュートリノはどこにでも存在します。
皆さんは決して気付きませんが、
私が話し始めてから、
この粒子は10の14乗個ぐらい
皆さん一人一人の体を貫通しています。
ニュートリノは頭上の宇宙空間から
飛んで来て、また同じくらい
足元からからも飛んで来ます。

Japanese: 
何故なら、地球の端から端まで
貫通してそのまま突き進みますから。
あまり社交的ではないんです。
相互作用しないんです。
さて、これが
万物の構成要素です。
これらが宇宙の根本を構成する
4つの粒子です。
極めて奇妙な例外を
除けば、の話ですけど。
というのは、
理由はさっぱりわからないのですが、
自然は、この4つの粒子を
2回コピーする事にしたようです。
ということで、
これが宇宙に存在する粒子を
生み出す全ての場の
真のリストです。
こいつらは
何なのでしょう？
まず電子があります。
新たに2種類粒子が出現して、
その振る舞いは電子と
全く同じなのです。
ただし、電子より重い。
一方はミュー粒子と呼ばれていて、
質量は電子の約200倍です。
もう一方はタウ粒子で、
質量は電子の3000倍。

Spanish: 
atraviesan toda la tierra y siguen avanzando.
No son muy sociables.
No interactúan.
Así es que de eso esta hecho todo.
Estas son las cuatro partículas que forman
los cimientos de nuestro universo.
Excepto que luego algo más bien extraño sucedió.
For una raza que no entendemos para nada,
la naturaleza ha escogido tomar estas cuatro partículas
y reproducirlas dos veces más.
Así es que de hecho esta es la lista de todos los campos
que forman partículas en nuestro universo.
¿Entonces que es lo que vemos aquí?
Este es el electron.
Sucede que hay otras dos partículas que
se comportan en cada detalle exactamente lo mismo que el electrón,
excepto que son más pesadas.
Les llamamos el muon que tiene de como
unas 200 veces la del electrón, y la partícula tau,
que es 3,000 veces más pesada que el electrón.
¿Por qué están ahí?
No tenemos la menor idea.

German: 
strömen den ganzen Weg durch die Erde und fliegen davon.
Die sind nicht sehr gesellig.
Sie wechselwirken nicht.
Also das ist es, woraus alles besteht.
Das sind die vier Teilchen, die den
Grundstein unseres Universums bilden.
Ausgerechnet dann passierte etwas Komisches
Aus einem Grund, den wir überhaupt nicht verstehen,
hat die Natur beschlossen, diese vier Teilchen zu nehmen
und sie noch zweimal nachzubilden.
Das ist die eigentliche Liste all der Felder,
die die Teilchen in unserem Universum bilden.
Was sehen wir hier nun?
Das ist das Elektron,
es stellt sich heraus, dass es zwei weitere Teilchen gibt,
die sich in jeder Weise genau gleich wie das Elektron verhalten,
außer, dass sie schwerer sind.
Wir nennen sie das Myon, das eine Masse hat von ungefähr
200 Mal die des Elektrons und das Tau, das
3000 Mal schwerer als das Elektron ist.
Warum gibt es sie?
Wir haben überhaupt keine Vorstellung.

English: 
stream all the way through
the earth and then keep going.
They're not very sociable.
They don't interact.
So this is what
everything is made of.
These are the four
particles that form
the bedrock of our universe.
Except then something
rather strange happened.
For a reason that we do
not understand at all,
nature has chosen to
take these four particles
and reproduce them twice over.
So this is actually the
list of all the fields
that make up particles
in our universe.
So what are we looking at here?
This is the electron.
It turns out there are
two other particles which
behave in every way exactly
the same as the electron,
except they're heavier.
We call them the muon which
has a mass of something
like 200 times the electron,
and the tau particle,
which is 3,000 times
heavier than the electron.
Why are they there?
We have no idea at all.

Galician: 
atravesan toda a Terra e siguen avanzando.
Non son moi sociables.
Non interactúan.
Así que disto está feito todo.
Estas son as 4 partículas que forman
os alicerces do noso universo.
Pero entón algo ben raro sucedeu.
Por unha razón, que non entendemos para nada,
a natureza escolleu coller estas 4 partículas
e reproducilas dúas veces máis.
Así que esta é realmente a lista de tódolos campos
que xeran partículas no noso universo.
Entón, que é ao que estamos mirando aquí?
Este é o electrón.
Resulta que hai outras dúas partículas que
se comportan en cada detalle exactamente igual que o electrón,
excepto en que son máis pesadas.
Chamámolas "Muon", o cal ten un masa
dunhas 200 veces a do electrón, e maila "partícula Tau",
que é 3.000 veces máis pesada que o electrón.
Por que están aí?
Non temos nin a menor idea.

Slovenian: 
tečejo skozi zemljo in
grejo naprej.
Niso družabni.
Ne interagirajo.
Iz tega je torej narejeno vse.
To so štirje delci, ki tvorijo
temelje našega vesolja.
Potem pa se je zgodilo
nekaj čudnega.
Iz nerazumljivih razlogov
se je narava odločila
vzeti te štiri delce
in jih potrojiti.
To je torej seznam vseh polj,
ki tvorijo vse delce našega vesolja.
Kaj vidimo tukaj?
To je elektron.
Obstajata pa še dva delca, ki
se obnašata na popolnoma
enak način kot elektron
vendar sta težja.
Pravimo jima muon z
maso približno
200-krat večjo od elektronove
in delec tau, ki
je 3000-krat težji od elektrona.
Zakaj sta tam?
Nimamo pojma.

Finnish: 
ne kulkevat maapallon päli ja jatkavat matkaansa.
Ne eivät siis ole kovin seurallisia ja
niihin eivät vaikuta muut hiukkaset.
Näin siis kaikki rakentuu.
Nämä neljö hiukkasta mudostavat
maailmankaikkeuden kivijalan.
Sitten tähän liitty vielä kummallinen piirre,
jota emme ymmärrä ollenkaan.
Luonto on tehnyt jokaisesta kolme variaatiota.
 
Joten tässä näette kaikkien kenttien luettelon.
Nämä kentät muodstavat kaikki ne hiukkaset, joista maailmankaikkeus koostuu.
Mitä tassä sitten on?
Tämä ensimmäinen on elektroni.
Näiden lisäksi on kaksi hiukkasta, jotka
käyttäytyvät hyvin samlaa tavalla kuoin elektroni, paitsi
että ne ovat raskaampia.
Näiden nimet ovat myon, jonka massa
on 200 kertaa elektronin massa ja tau
joka on 3000 kertaa eletronin kokoinen.
Sitä miksi ne ovat olemssa,
emme tiedä.

Spanish: 
Es uno de los misterios del universo.
También hay dos neutrinos más
Así es que hay tres neutrinos en total
Y a los dos quarks de los que primero sabíamos
se les unieron otros cuatro a los que llamamos quark "extraño"
y el quark "hechizado"
Y luego para cuando llegamos ahí
realmente nos quedamos sin inspiración para nombrarles más
Y les llamamos los quark "inferior" y "superior"
Así es que debo subrayar.
Entendemos las cosas muy, muy bien a como van las cosas.
Entendemos por qué vienen en grupos de cuatro.
Entendemos el por qué tienen las propiedades que tienen.
Pero hasta ahi dejamos de entender.
No entendemos por qué hay tres de estas
en lugar de dos ellas o 17 de ellas.
Es un misterio.
Pero esto es todo.
Esto es todo en el universo.
Todo de lo que estas hecho son estos tres de aquí arriba.
Y es solo cuando cuando te refieres a situaciones más exóticas,
como colisionadores de partículas, que necesitamos las otras que están abajo.
Pero cada una de las cosas que alguna vez hemos visto

German: 
Es ist eines der Geheimnisse des Universums.
Es gibt auch zwei weitere Neutrinos,
so dass es insgesamt drei Neutrinos gibt.
Und zu den zwei Quarks, die wir zuerst kennengelernt haben
gesellen sich vier andere, die wir das Strange-Quark
und das Charme-Quark nennen.
Und mit der Zeit haben wir wirklich jede
Art Inspiration darin verloren, wie wir sie nennen sollten.
Wir nennen sie das Bottom-Quark und das Top-Quark.
Ich sollte betonen,
dass wir die Dinge sehr, sehr gut verstehen, die hier vor sich gehen.
Wir verstehen, warum sie als Vierergruppe erscheinen.
Wir verstehen, warum sie die Eigenschaften haben, die sie haben.
Wir verstehen nicht, warum es so ist,
wir verstehen nicht, warum es drei davon gibt,
und nicht eher zwei von ihnen oder 17.
Es ist ein Geheimnis.
Aber das ist alles.
Das ist alles im Universum.
Alles, woraus sie bestehen, sind die drei dort oben.
Und nur, wenn man in exotischere Situationen geht,
wie Teilchenbeschleuniger, brauchen wir die unteren.
Aber jedes einzelne Ding, das wir jemals gesehen haben,

Galician: 
É un dos misterios do universo.
Tamén hai dous neutrinos máis.
Así que hay 3 neutrinos en total.
E aos 2 quarks dos que primeiro soubemos
uníronselles outros catro aos que chamamos quark "estraño"
e quark "encantado".
E entón tras chegar a este punto,
de feito quedámonos sen ningunha inspiración para nomear máis.
Chamámoslles quark "máis abaixo" e quark "máis arriba"
Así que debería subliñar:
entendemos as cousas moi, moi ben, deste xeito.
Entendemos por que veñen en grupos de catro.
Entendemos por que teñen as propiedades que teñen.
Pero aí deixamos de entender.
Non entendemos por que hai tres destas
en lugar de dúas delas ou 17 daquelas.
É un misterio.
Pero isto é todo.
Isto é todo no universo.
Todo aquilo do que estás feito son estos tres de aquí arriba.
É soamente cando vas a situacións máis exóticas,
como colisionadores de partículas, é cando precisamos as outras que están abaixo.
Pero cada cousa que vemos ou temos visto

Finnish: 
Tämä on yksi maailmankaikkeuden mysterioita.
Neutrinoijakin on kolmenlaisia.
 
Kvarkit, jotka jo tunnemme saa seurakseen,
neljä muuta. Näiden nimet ovat outo kvarkki,
lumo kvarkki
 
Tässä vaiheessa fyysikoilta katosi kokonaan nimeämiisnpiraation
ja näin kaha viimeistä kvarkki kutsutaan pohja ja pinta kvarkeiksi.
Haluan painottaa, että
ymmärrämme hyvin tämän vaakasuuntaan:
miksi nämä muodostavat neljän ryhmiä
Ymmärrämme niiden ominaisuudet ja toiminnan.
Emme ymmärrä lainkaan taulukkoa pystysuuntaan:
Emme ymmärrä miksi neljän ryhmiä on kolme kappaletta.
 
Tämä on mysteeri.
Tässä nyt on kaikki
Tässä on aivan kaikki, mitä maailmankaikkeuteen tarvitaan.
Meidät taas on tehty kolmesta ylimässä rivissä.
Tarvitaan erikoiset olosuhteet kuten hiukksatörmäys,
että kohtaamme noita jotka ovat alempana.
Kaikki mitä tiedämme maailmankaikkeudesta,

Slovenian: 
To je ena od skrivnosti vesolja.
Sta tudi dva dodatna nevtrina.
Torej so skupno trije nevtrini.
Dvema kvarkoma,
ki smo ju poznali
se zdaj pridružujejo štirje novi
imenovani čudni kvark
in čarobni kvark.
Ko smo prišli do sem smo
ostali brez vsakega navdiha
za poimenovanje ostalih.
Pravimo jim kvark dno
in kvark vrh.
Moram poudariti.
Zelo dobro razumemo
stvari na ta način.
Razumemo, zakaj so
v skupini štirih.
Razumemo, zakaj imajo
določene lastnosti.
Ne razumemo pa tega načina.
Ne vemo, zakaj so trije
namesto dveh ali 17.
To je uganka.
Ampak to je vse.
To je vse v vesolju.
Vse, iz česar ste narejeni
so ti 3 delci na vrhu.
In šele v bolj eksotičnih primerih
npr. trkalnikih delcev,
potrebujemo tiste na dnu.
Ampak vse stvari, ki smo
jih kadarkoli videli

English: 
It's one of the mysteries
of the universe.
There's also two more neutrinos.
So there are three
neutrinos in total.
And the two quarks that we
first knew about are now
are joined by four others
that we call the strange quark
and the charmed quark.
And then by the
time we got here,
we really ran out of any kind
of inspiration for naming them.
We called them the bottom
quark and the top quark.
So I should stress.
We understand things very,
very well going this way.
We understand why they
come in a group of four.
We understand why they have
the properties that they do.
We don't understand it
at all going this way.
We don't know why
there's three of these
rather than two of
them or 17 of them.
That's a mystery.
But this is everything.
This is everything
in the universe.
Everything you're made of is
these three at the top there.
And it's only when you go
to more exotic situations,
like particle colliders, that we
need the others on the bottom.
But every single
thing we've ever seen

Japanese: 
何故こんなものが存在するのか？
さっぱりわかっていません。宇宙の謎です。
ニュートリノも2種類追加されます。
合計でニュートリノは
３種になります。
最初に紹介した
2種類のクォークには
4つのクォークが仲間入りしました。
それぞれ名前は、
ストレンジクォークとチャームクォーク。
この段階に至る頃には、
命名のためのあらゆる
インスピレーションを
使い果たしちゃったんだね。
更に追加されたものは、ボトムクォークと
トップクォークと呼ばれています。
強調しておきましょう。
僕らは、理論が非常に
うまくいくことを知っています。
僕らは、4つ一組になる
理由を知っています。
僕らは、各粒子がそれぞれの性質を
示す理由を知っています。
僕らは、何故こうなっているのかは知りません。
僕らは、何故3段になっているのかを知りません。
2でも17でも良かったのに。
謎です。
とにかく、これが万物。
宇宙に存在する万物です。
皆さんを構成する材料は
表の上段のうちの3つです。
その他、表の下段のものは、
加速器実験のように
もっと風変わりな状況を
説明する時だけに必要なものです。

Spanish: 
puede formarse a partir de éstas 12 partículas, 12 campos de energía.
Estos 12 campos interactúan uno con el otro,
E interactúan a través de cuatro fuerzas diferentes.
Dos de éstas fuerzas nos son extremadamente familiares.
Ellas son la fuerza de gravedad y la fuerza  electromagnética.
Pero hay también otras dos fuerzas que operan solament
en ellas escalas pequeñas del núcleo atómico.
Hay algo llamado la fuerza nuclear fuerte,
que mantiene unidos a los quarks dentro de los protones y neutrones.
Y algo que llamamos la fuerza nuclear débil, que es
responsable de la degradación o desintegración radioactiva y entre otras cosas,
de hacer al sol brillar.
Otra vez, cada una de estas fuerzas esta asociada a un campo.
Entonces, Faraday nos enseño sobre el campo magnético.
pero hay un campo asociado a éste,
el cual es llamado campo de gluones y un campo asociado
a esto que es llamado el campo de los botones W y Z
Hay también un campo asociado a la gravedad.
Y este fue realmente la gran Visión que Einstein le dio al mundo.
El campo asociado a la gravedad resultó
ser el espacio y el tiempo en sí.

Finnish: 
voidaan muodostaa näistä 12 hiukkasesta ja 12 kentästä.
Nämä 12 kenttää ovat vuorovaikutuksessa
toistensa kanssa neljän voiman avulla.
Kaksi näistä ovat hyvin tutuuja:
painovoima ja elektromagnetismi.
mutta on vielä kaksi voimaa,
joiden vaikutusalue on hyvin pieni.
On olemassa vahva vuorovaikutus, joka
pitää kvarkit yhdessä protonin ja neutronin sisällä.
ja heikko vuorovaikutus, joka
aiheutaa esimerkiksi radioaktiivisen säteilyn.
Näin vaikkapa aurinkio paistaa.
Nämä voimat ovat siis yhteydessä kenttiin.
Näin Faraday opetti meille sähkömagneettisesta kentästä
Tähän liittyy erä toinen kenttä, jota
kutsutaan gluoni-kentäksi ja tähän kenttään
liittyy myös W ja Z bosoni-kentät
Myös painovoimaan liitty kenttä ja
tämä liittyy myös Einsteinin näkemyksiin maailmasta.
Kenttä joka liitty painovoimaan
osoittautui olevan tila ja aika.

Japanese: 
しかし僕らが見たことのある全て、どれをとっても
この12の粒子、12の場で構成されています。
この12の場が
互いに相互作用します。
相互作用は
4種類の力によって生じます。
そのうち2つは至ってお馴染みの力、
重力と電磁気力です。
残りの2つの力は原子核のサイズでのみ
働きます。
そのうち一つが
強い核力と呼ばれているもので、
陽子や中性子の中にある
クォーク同士を一まとめにしています。
もう一方が
弱い核力と呼ばれているもので、
放射性崩壊や、またとりわけ
太陽の輝きの原因です。
こうした力もまた
それぞれ場と関連しています。
僕らはファラデーから電磁気の場の事を教わりましたが、
他の力も場に付随しているのです。
グルーオン場と呼ばれるものが
強い核力に関連していて、
Wボソン場、Zボソン場と呼ばれるものが
弱い核力に関連しています。
重力に関連する場もあります。
これこそがアインシュタインによる
自然に対する真に偉大な洞察力の成果です。
重力に関連する場は結局、
時間と空間そのものだったのです

Slovenian: 
lahko naredimo iz teh
12 delcev, 12 polj.
Teh 12 polj interagira med sabo
skozi štiri različne sile.
Dve sta si zelo podobni.
To sta gravitacija in
elektromagnetna sila.
Sta pa še dve sili,
ki delujeta samo
na nivoju jedra.
Tu je močna
jedrska sila, ki
drži skupaj kvarke znotraj
protonov in nevtronov.
In šibka jedrska sila, ki
je odgovorna za radioaktivnost
in med drugim
za sijanje Sonca.
Vse te sile so povezane
z nekim poljem.
Faraday nam je predstavil
elektromagnetno polje,
ampak z njim
je povezano polje
imenovano gluonsko polje,
ki pa je povezano s
poljem W in Z bozonov.
Tudi gravitacija ima svoje polje.
To je bil Einsteinov vpogled v svet.
Polje povezano z gravitacijo
je sam prostor-čas.

English: 
can be made out of these
12 particles, 12 fields.
These 12 fields interact
with each other,
and they interact through
four different forces.
Two of these are
extremely familiar.
They're the force of gravity and
the force of electromagnetism.
But there's also two other
forces which operate only
on small scales of a nucleus.
So there's something called
the strong nuclear force,
which holds the quarks together
inside protons and neutrons.
And there's something called
the weak nuclear force, which
is responsible for radioactive
decay and among other things,
for making the sun shine.
Again, each of these forces
is associated to a field.
So Faraday taught us about
the electromagnetic field,
but there's a field
associated to this,
which is called the gluon
field and a field associated
to this which is called
the W and Z boson field.
There's also a field
associated to gravity.
And this was really Einstein's
great insight into the world.
The field associated
to gravity turns out
to be space and time itself.

Galician: 
pode facerse a partir destas 12 partículas, 12 campos.
Estes 12 campos interactúan entre eles,
E interactúan a través de 4 forzas diferentes.
Dúas destas forzas sonnos extremadamente familiares.
Son a forza da gravidade e maila forza electromagnética.
Pero hai tamén outras dúas forzas que operan soamente
nas pequenas escalas do núcleo atómico.
Hai algo chamado a "forza nuclear forte",
que mantén unidos aos quarks dentro dos protóns e dos neutróns.
E hai algo chamado a "forza nuclear débil", que
é responsable da desintegración radioactiva e, entre outras cousas,
de hacer ao Sol brillar.
Outra vez, cada unha destas forzas está asociada a un campo.
Así que Faraday ensinounos o campo electromagnético,
pero hai un campo asociado a este,
o cal é o chamado "campo de gluons", e un campo asociado
a isto que é chamado "campo dos bosóns W e Z".
Hai tamén un campo asociado á gravidade.
E esta foi realmente a gran visión e achega que Einstein lle entregou ao mundo.
O campo asociado á gravidade resultou
ser o propio espazo e tempo en si mesmos.

German: 
kann aus diesen 12 Teilchen gemacht werden, 12 Felder.
Die 12 Felder wechselwirken miteinander,
und sie wechselwirken mithilfe vier unterschiedlicher Kräfte.
Zwei von ihnen sind extrem vertraut.
Es sind die Anzeihungskraft und die elektromagnetische Kraft.
Aber es gibt noch zwei andere Kräfte, die nur wirken
im kleinen Maßstab eines Atomkerns.
Es gibt etwas, das die Starke Kernkraft genannt wird,
welche die Quarks innerhalb der Neutronen und Protonen zusammenhält.
Und es gibt etwas, das die Schwache Kernkraft genannt wird, die
verantwortlich ist für radioaktiven Zerfall und unter anderem,
dass die Sonne scheint.
Nochmal, jede dieser Kräfte ist verbunden mit einem Feld.
Faraday lehrte uns über das elektromagenetische Feld,
aber es gibt ein Feld, das hiermit verbunden ist,
das Gluon-Feld genannt wird und ein Feld,
das hiermit verbunden ist, das W- und Z-Bosonenfeld heißt.
Es gibt auch ein Feld, das mit der Gravitation verbunden ist,
und das war wirklich Einsteins großartige Erkenntnis der Welt.
Das Feld, das mit der Gravitation verknüpft ist, stellt sich heraus
als Raum und Zeit an sich.

Spanish: 
Así es que si no han escuchado esto antes,
ésta fue la mas corta introducción en el mundo
a la teoría general de la relatividad.
Y no voy a decir nada mas al respecto.
Simplemente voy a dejar que uds. mismos lo analisen.
OK.
Ai es que este es el universo en el que vivimos.
Hay 12 campos que dan lugar a la materia,
a los cuales llamare los campos de materia, y otros cuatro campos
que son las fuerzas.
Y el mundo en el que vivimos es una combinación
de los 16 campos todos interactuando juntos de maneras muy interesantes.
Así es que esto es lo que deberías tener en mente cuando piensas en lo que es el Universo.
Está lleno de estos campos, substancias fluidas.
12 de materia, cuatro fuerzas.
Uno de los campos de materia empieza a oscilar y ondular.
Digamos el campo de electrón empieza a hacer olas arriba y abajo.
porque hay electrones ahi.
Eso va a golpear uno de los otros campos.
Golpeará, digamos, el campo electromagnético,
el cual, en respuesta, también oscilara y ondulará.

English: 
So if you've never
heard that before,
that was the world's
shortest introduction
to general relativity.
And I'm not going to say
anything else about it.
I'll just let you figure
that one out for yourself.
OK.
So this is the
universe we live in.
There are 12 fields
that give matter,
I'll call the matter field,
and four other fields
that are the forces.
And the world we live
in is these combination
of the 16 fields all interacting
together in interesting ways.
So this is what you should
think the universe is like.
It's filled with these
fields, fluid-like substances.
12 matter, four forces.
One of the matter fields
starts to oscillate and ripple.
Say the electron field
starts to wave up and down,
because there's electrons there.
That will kick off one
of the other fields.
It'll kickoff, say, the
electromagnetic field,
which, in turn, will also
oscillate and ripple.

Slovenian: 
Če tega še nikoli niste slišali
je bil to najkrajši uvod
v splošno relativnost.
In nič drugega ne bom
povedal o tem.
Vam bom prepustil,
da jo sami naštudirate.
OK.
To je vesolje v katerem živimo.
Imamo 12 polj ki tvorijo snov
rekel jim bom polja snovi
in štiri druga polja,
ki predstavljajo sile.
Svet v katerem živimo
je kombinacija teh
16 polj, ki med sabo interagirajo
na različne načine.
Tako si lahko predstavljate,
da izgleda vesolje.
Zapolnjeno je s polji, ki so
kot tekoča snov.
12 za snov, 4 za sile.
Eno od polj snovi začne
oscilirati in valoviti.
Npr. polje elektronov začne valovati,
ker so tam elektroni.
To bo sprožilo neko drugo polje.
Sprožilo bo, recimo
elektromagnetno polje,
ki bo nato začelo oscilirati
in valovati.

Japanese: 
そんなの初耳だ、という方もいるかもしれませんが、
これが一般相対性理論の世界最短の紹介文です。
重力については
この説明以上のことはお話しません。
残りは宿題にします。
OK。
これが僕達の生きる宇宙です。
物質を生み出す12の場、
これを物資場と呼びましょう。
そして残りの4つの場は力です。
僕らが生きるこの世界は、
お互いに面白い相互作用をする
計16の場の組み合わせでできているのです。
これが、宇宙とはどのようなものか、
という問への解答です。
流体のような物体である、
16の場に満たされたもの、それが宇宙です。
12の物質と、4つの力。
物資場のうちの
一つが振動し、波打つ。
例えば電子場が
上下に揺れだす。
そこに電子が粒子として
存在するから、場が揺れる。
その振動が他の場を蹴飛ばす。
蹴飛ばすのは、例えば、電磁場。
蹴られた結果、
電磁場も振動し、波打つ。

German: 
Falls sie davon noch nie zuvor gehört haben,
das war die weltkürzeste Einführung
in die allgemeine Relativitätstheorie.
Ich werde nicht mehr darüber sagen,
das lasse ich sie selbst herausfinden.
OK.
Das ist das Universum, in den wir leben.
Es gibt 12 Felder, die Materie erzeugen,
ich werde die Materiefelder nennen, und vier andere Felder,
die die Kräfte sind.
Und die Welt, in der wir leben, ist diese Kombination
der 16 Felder, die alle miteinander wechselwirken auf interessante Art und Weise.
Das ist es, was sie denken sollten, wie das Universum ist.
Es ist voll dieser Felder, flüssigkeitsähnlicher Substanzen.
12 Materie, vier Kräfte.
Eines der Materiefelder fängt an zu schwingen und sich zu kräuseln.
Sagen wir, das Elektronfeld beginnt auf und ab zu schwingen,
weil hier Elektronen sind.
Das wird eines der anderen Felder anstoßen.
Es wird, sagen wir, das elektromagnetische Feld anstoßen,
welches dann ebenso schwingt und sich kräuselt.

Galician: 
Así que se nunca escoitaches isto antes,
esta foi a introdución máis curta do mundo
á teoría xeral da relatividade.
E non vou dicir nada máis sobre ela.
Simplemente vou deixar que o descubrades por vós mesmos.
OK.
Así que este é o universo no que vivimos.
Hai 12 campos que dan lugar á materia,
aos cales vounos chamar "campos de materia", 
e outros 4 campos
que son as forzas.
E o mundo no que vivimos é unha combinación
dos 16 campos todos interactuando xuntos de maneiras interesantes.
Así que isto é o que deberías ter en mente cando pensas en como é o Universo.
Está enchido por estes campos, como substancias fluídas.
12 de materia, 4 de forzas.
Un dos campos de materia comeza a oscilar e ondular.
Digamos que o campo do electrón comeza a facer ondas arriba e abaixo,
porque hai electróns aí.
Isto vai golpear un dos outros campos.
Golpeará, digamos, o campo electromagnético,
o cual, á súa vez, tamén vai oscilar e ondularse.

Finnish: 
Jos että ole aiemmin kuullet tästä, nii
tämä oli maailman lyhin yleisen suhteelisuusteorian esittely.
 
En aio sanoa täs enää muuta.
 
 
Tällainen siis on maailmankaikkeus, jossa elämme
12 kenttää tuottaa aineen
Kutsun näitä kenttiä ainekentiksi ja
neljää muuta voimakentiksi.
Maailma, jossa elämme on kokoelma
näiden 16 kentän vuorovaikutuksista keskenään.
Näin teidän tulisi maailmankaikkeus ymmärtää.
Sen täyttävät nämä verkot sekä
12 ainetta ja neljä voimaa
Yksi ainekentistä alkaa huojua ja värähdellä.
Sanokaamme esimerkiksi, että elektronikenttä alkaa
huojua edestakaisin, sillä siinä on elekrtoni.
Tämä taas käynnistää toisen kentän
sanokaamme, että se käynnistää esimerkiksi sähkömagneettisen kentän
joka vuorostaa huojuu ja värähtelee

German: 
Es entsteht Licht, das abgestrahlt wird.
Das wird also etwas schwingen.
Und irgendwann wird es wechselwirken
mit dem Quark-Feld, das danach schwingt und sich kräuselt.
Und das Bild, bei dem wir ankommen, ist ein harmonischer Tanz
zwischen all den Feldern, die alle ineinander greifen,
schwingen, sich bewegen auf diese und jene Weise.
Das ist das Bild, das wir von den grundlegenden Gesetzen
der Physik haben.
Wir habe eine Theorie, der das alles zugrunde liegt.
Es ist, um es einfach zu sagen, der Höhepunkt der Physik.
Es ist die großartigste Theorie, die wir jemals hervorgebracht haben.
Wir haben ihr den unglaublich blödesten Namen gegeben,
den man jemals gehört hat.
Wir nennen es das Standardmodell.
Wenn die den Namen Standardmodell hören,
klingt es langweilig und banal.
Es sollte ersetzt werden durch Die Großartigste Theorie
in der Geschichte der menschlichen Zivilisation.
OK?
Das ist es, worauf wir blicken.
OK.
Das ist alles, obwohl -- nicht ganz.
Ich habe tatsächlich dieses eine Feld vermisst.

English: 
There'll be light
which is emitted.
So that will oscillate a little.
At some point, it
will start interacting
with the quark field, which in
turn will oscillate and ripple.
And the picture we end up
with is this harmonious dance
between all these fields,
interlocking each other,
swaying, moving this
way and that way.
That's the picture that we
have of the fundamental laws
of physics.
We have a theory which
underlies all this.
It is, to put it simply,
the pinnacle of science.
It's the greatest theory
we've ever come up with.
We've given it the most
astonishingly rubbish name
you've ever heard of.
We call it the standard model.
When you hear the name
the standard model,
it sounds tedious and mundane.
It should really be replaced
by The Greatest Theory
in the History of
Human Civilisation.
OK?
That's what we're looking at.
OK.
So this is everything,
except it's not quite.
I've actually just
missed that one field.

Galician: 
Vai haber luz que será emitida.
Así que oscilará un pouco.
Nun momento dado, comezará a interactuar
co campo quark, que en resposta oscilará e ondularase.
E a imaxe coa que rematamos é esta danza harmoniosa
entre todos estes campos, entrelazados uns cos outros,
influenciándose, movéndose cara aquí e cara acolá.
Esta é a imaxe que temos das leis fundamentais
da física.
Temos unha teoría que é a base de todo isto.
É, para simplificar, o pináculo da ciencia.
É a teoría máis grande á que nunca chegamos.
Démoslle o nome máis asombrosamente tonto
que endexamais teñades escoitado.
Chamámoslle o "Modelo Estándar".
Cuando escoitas o nome Modelo Estándar
sona tedioso e mundano.
Realmente debería ser reemprazado polo de "A Máis Grande Teoría
na Historia da Civilización Humana".
OK?
A isto é ao que nos estamos a referir.
OK.
Así que isto é todo, salvo que non o é.
En realidade faltoume falar dese campo extra/particular.

Finnish: 
tämä seurauksena syntyy valoa,
joka sitten värähtelee
jossain vaiheessa se kohtaa kvarkki kentän,
joka taas vuorostaan alkaa värähdellä.
Näin syntyy kokonaiskuva, joka on tämä harmooninen tanssi,
näiden kenttien välillä, joka kytkee kentät toisiinsa
huojuvat ja liikkuvat sinne tänne.
Tältä näyttävät fysiikan perimmäiset lainalaisuudet.
 
Teoriamme on kaien tämän taustalla
Yksinkertaisesti sanottuna, tämä on tieteen ydin.
Tämä on hienoin teoria, jonka ihmiskunta on koskaan keksinyt, mutta
olemme antaneet sille yllättävän hölmön nimen.
 
Kutsumme sitä standardimalliksi.
Kun kuulee tämän nimen, se tuntuu
tylsältä ja arkipäiväiseltä.
Se tulisi vaihtaa vaikka Ihmiskunnan Suurimmaksi Teoriaksi
 
 
sitä me nimittäin tarkastelemme
 
Tämä siis tarjoaa kaiken - tai ei sentää aivan
Unohdin kertoa vielä yhdestä kentästä.

Slovenian: 
Začela se bo oddajati svetloba.
In bo to malce osciliralo.
Na nekem mestu bo
začelo interagirati
s poljem kvarkov, ki bo nato
začelo oscilirati in valovati.
Slika, ki se nam prikaže je
nekakšen harmoničen ples
med temi polji, ki se med
sabo prepletajo,
zibajo, premikajo sem in tja.
To je slika, ki jo imamo
o temeljnih zakonih
fizike.
Imamo teorijo,
ki določa vse to.
Je enostavno rečeno
vrhunec znanosti.
Je največja teorija, ki
smo jo kdajkoli iznašli.
Dali smo ji najbolj
brezvezno ime,
kar ste jih slišali.
Imenujemo jo standardni model.
Ko slišite ime standardni model
se sliši dolgočasno in vsakodnevno.
Morala bi se imenovati
Največja Teorija v
Zgodovini Človeške Civilizacije.
OK?
To gledamo.
OK.
To je torej vse, vendar ne čisto.
Zgrešil sem eno polje.

Spanish: 
Habrá luz que será emitida.
Así es que oscilara un poco.
En un momento dado, comenzara a interactuar
con el campo quark, que en respuesta oscilara y ondulara.
Y la imagen con la que terminamos es esta danza armoniosa
entre todos estos campos entrelazados unos con otros.
influencianocee, moviendo hacia aquí y hacia allá.
Esa es la imagen que tenemos de las leyes fundamentales
de la fisica.
Tenemos una teoria que es la base de todo esto.
Es, para ponerlo de una manera simple, el pináculo de la ciencia.
Es la teoría más grande a la que hemos llegado.
Le hemos dado el nombre más asombrosamente tonto
que hayan escuchado jamás.
Le llamamos Modelo Estándar.
Cuando oyen el nombre Modelo Standard
suena tedioso y mundano.
realmente debería ser reemplazado por el de La Mas Grande Teoria
en la Historia de la Civilización Humana.
OK?
Eso es lo que estamos viendo.
OK.
Así es que esto es todo, excepto que no es todo, todo.
En realidad me faltó ese campo.

Japanese: 
すると光が放出される。
電磁場の振動が伝搬し、
ある地点で、クォーク場と相互作用をはじめ、
その結果クォーク場が振動し波打つ。
こうして僕達は、
互いに相互作用する全ての場が、
調和のもとに舞い踊る、
という描像にたどり着くのです。
これこそが僕らが掴んだ物理学の
根本的な法則の描像です。
僕らはこうした描像全てを
記述できる理論を手にしています。
これは端的に言って、
科学の頂点です
人類が発明したものの中で
最も偉大な理論です。
人類はこの理論に、皆さんが聞いたことも無いような
最も驚愕すべきゴミのような名前を与えました。
この理論は
標準模型、と呼ばれています。
標準模型という名前を聞くと
退屈で平凡な響きがある。
本当は「人類文化史上最強理論」とかに
変更するべきなんですけどね。
OK?
僕達が調べているのは、
そういうものです。
OK。
さて、これが万物です。
ただし完璧であはありません。
実は場を一つ、
仲間外れにしていました。

Slovenian: 
Vemo še za eno stvar,
ki je postala slavna
v zadnjih letih.
Polje, ki ga je sprva
predlagal v 1960-ih
škotski fizik Peter Higgs.
V 70-ih je postal
temeljni del
naše predstave o vesolju.
Ampak dolgo časa nismo
imeli eksperimentalnih dokazov,
da obstaja, dokazov v smislu, da
lahko vzbudimo to Higgsovo polje,
da vidimo delec
povezan z njim.
To se je spremenilo.
Spremenilo se je pred 4 leti v LHC.
To sta dva eksperimenta v
LHC, ki sta ga odkrila.
Sta velikosti katedral
in polna elektronike.
Čudovite stvari.
Ta se imenuje Atlas.
To je CMS.
Higgsov delec ne traja dolgo.
Traja približno 10^(-22) sekund.
Ne moreš ga videti
in ga slikati
in dati na Instagram.

Spanish: 
Hay una cosa extra de la que sabemos,
la cual se ha vuelto bastante famosa en años recientes.
Qué un campo que primero fue sugerido en los 1960's
por un físico Escocés llamado Peter Higgs.
Y para los 1970's se había vuelto una parte integral de la manera
en la que pensábamos sobre el universo.
Pero por un largo tiempo, no tuvimos
evidencia experimental directa
de que esto existiera, donde evidencia experimental directa quiere decir
que vemos el Campo de Higgs ondular y podemos ver una partícula que
se asocia a él.
Y esto cambió.
Estos cambió famosamente cuatro años atrás en el LHC.
Estos son los os experimentos del LHC que lo descubrieron.
Son del tamaño de catedrales,
y llenos de aparatos electrónicos.
Son cosas asombrosas.
Este se llama Atlas.
Este se llama CMS.
Esa partícula de Higgs no dura mucho.
La partícula Higgs dura alrededor de 10 a la menos 22 potencia de segundos.
Así es que no es que lo veas y puedas tomarle una foto
y ponerla en Instagram.

Galician: 
Hai unha cousa extra da que sabemos,
a cal volveuse bastante famosa en anos recentes.
É un campo que foi suxerido por primeira vez nos 1960's
por un físico escocés chamado Peter Higgs.
E dende os 1970's converteuse nunha parte integral da maneira
na que pensamos sobre o universo.
Pero na maior parte do tempo non tiñamos
evidencia experimental directa
de que existise; onde evidencia experimental directa quere dicir
facer ondular este Campo de Higgs para deste xeito ver a partícula
que se asocia a el.
E isto cambiou.
Isto cambiou, famosamente, fai catro anos no LHC.
Estos son os dous experimentos do LHC que o descubriron.
Son do tamaño de catedrais,
e cheos de aparellos electrónicos.
Son cousas asombrosas.
Este chámase Atlas.
Este chámase CMS.
Esa partícula de Higgs non dura moito.
A partícula de Higgs dura arredor de 10 elevado á -22 potencia (10^-22) dun segundo.
Así que non é como se a vises e puideras sacarlle unha foto
para poñela en Instagram.

Finnish: 
tiedämme vielä yhdestä asiasta,
joka on tullut hyvin kuuluisaksi viime vuosina
Se on kenttä, jota ehdotti ensimmäisen kerran 1960-luvulla
skotlantilainen fyysiiko Peter Higgs.
ja 1970-luvulla teoriasta oli tullut osa
sitä tapaa, jolla ajattelemme maiilmankaikkeudesta.
Mutta kului pitkän aikaa, ennekuin
ennekuin kykenimme todentamaan
tämän kokeellisesti.
Saimme tämän Higgsin kentän värähtelemään niin
että voimme havaita tähän kentään liityvän hiukkasen.
 
Tilanne muutui neljä vuotta sitten LHC:llä.
LHC:llä suoritettiin kaksi koetta, jotka havisivat hiukkasen.
Nämä laitteet ovat valtavia, kirkon kokoisia
täynnä sähköjohtoja.
Ne ovat vaikuttavia laitteita.
Tätä kutsutaan Atlakseksi ja
Tämä on CMS.
Higgsin hiukkasen elinaika on tosi lyhyt
Ne ovat olemassa 10 potensiin -22 sekunttia. ( potensiin -18 on yksi triljoosanosa)
Joten se ei ole mitään, joka huomaat ja otat valokuvan,
jonka laitat Instagramiin.

Japanese: 
追加でもう一つだけあるんです。
最近かなり有名になったヤツです。
1960年代に初めて提案された場で、
提案者はスコットランド人の物理学者、
ピーター・ヒッグスです。
1970年代までには、その場は
宇宙の構成を説明する理論の一部に統合されました。
しかし長い間、僕達はその場が実在する
直接的な実験的証拠をつかめずにいました。
直接的な実験的証拠、というのは、
ヒッグス場を振動させて、
場に付随するヒッグス粒子を捕まえる、
と言う事を意味します。
状況は、変化しました。
4年前LHCで、うまいこと状況が変化しました。
LHCの2つの観測装置が
その粒子を発見したんです。
計測装置は大聖堂ぐらいの大きさで、
エレクトロニクスの塊です。
驚くべき装置です。2つのうち一方はアトラス、
もう一方はCMSと呼ばれています。
ヒッグス粒子の寿命は
長くありません。
ヒッグス粒子の寿命は
大体10のマイナス22乗秒です。
なので、見つけたからって、写真をとって
インスタグラムに投稿できるような代物ではありません。

English: 
There's one extra
thing we know about,
which became quite
famous in recent years.
It was a field that was
first suggested in the 1960s
by a Scottish physicist
called Peter Higgs.
And by the 1970s, it had become
an integral part of the way
we thought about the universe.
But for the longest
time, we didn't
have direct
experimental evidence
that this existed, where direct
experimental evidence means
we make this Higgs Field ripple
so we see a particle that's
associated to it.
And this changed.
This changed famously
four years ago at the LHC.
These are the two experiments
of the LHC that discovered it.
They're sort of the
size of cathedrals,
and just packed
full of electronics.
They're astonishing things.
This is called Atlas.
This is called CMS.
That Higgs particle
doesn't last for long.
The Higgs particle lasts about
10 to the minus 22 seconds.
So it's not like you see it and
you get to take a picture of it
and put it on Instagram.

German: 
Wir kennen noch etwas Weiteres,
das in den vergangenen Jahren durchaus berühmt wurde.
Es war ein Feld, das erstmals in den 1960ern vorgeschlagen wurde,
von einem schottischen Physiker namens Peter Higgs.
Und in den 1970ern wurde es ein wesentlicher Bestandteil davon,
wie wir über das Universum dachten.
Aber die längste Zeit, hatten wir
keinen direkten experimentellen Beweis,
dass es existierte, wobei direkter experimenteller Beweis bedeutet,
das Higgsfeld kräuseln zu lassen, so dass wir ein Teilchen sehen können,
das damit verbunden ist.
Und das hat sich geändert.
Das hat sich grandios verändert vor vier Jahren am LHC.
Dies sind die zwei Experimente am LHC, die sie entdeckten.
Sie sind von der Größe einer Kathedrale,
und vollgepackt mit Elektronik.
Es sind erstaunliche Teile.
Dieses heißt ATLAS,
dieses heißt CMS.
Das Higgs-Teilchen besteht nicht lange,
das Higgs-Teilchen überdauert ungefähr 10^-22 Sekunden.
Es ist also nicht so, dass man es sieht und ein Foto davon machen
und es auf Instagram hochladen kann.

English: 
It's a little more subtle.
So this is the data, and
this little bump here
is how we know that this
Higgs particle existed.
This is a picture of
Peter Higgs being found.
So this was the
final building block.
You know, it was important.
It was a really big deal.
And it was important
for two reasons.
The first is that this is
what's responsible for what
we call mass in the universe.
So the properties of
all the particles,
things like electric
charge and mass,
are really a statement about
how their fields interact
with other fields.
So the property that we call
electric charge of an electron
is a statement about how
the electron field interacts
with the electromagnetic field.
And the property of its
mass is the statement
about how it interacts
with the Higgs field.
So understanding this
was really needed
so that we understand
the meaning of mass

Finnish: 
Se on siis huomattavasti hienovaraisempi.
Tämä käyrä kuvaa kokeessa krättyä tietoa, ja tuo pieni hyppy käyrllä
on Higgsin hiukkanen
Tässä valokuva peter Higgsistä.
Tämä on siis viimeinen tarvitsemamme rakennusaine
Tämä on tärkeää ja
todella iso juttu.
Se on tärkeää kahdesta syystä
Tämä kenttä pitää universumin aineen koossa
 
Näin ollen kaikki hiukkasten omainaisuudet, kuten
elektronin varaus ja massa,
ovat siis itse asiassa ilmiöitä siitä
miten ne ovat vuorovaikutuksessa kenttiin
Siis ominaisuus, jota kutsumme eletrinin varaukseksi
onkin toteamus siitä miten elektronikenttä on
vuorovaikutukseessa elektromangeettiseen kenttään.
ja sen massa on ilmaus siitä, miten se on vuorovaikutuksessa
Higgsin kenttään.
Tämä oli siis välttämätöntä, jotta
ymmärrämme massan merkityksen

Slovenian: 
Je bolj subtilno.
To so podatki in ta grudica
nam da vedeti, da
Higgsov delec obstaja.
To je slika odkritja Petra Higgsa.
To je bil zadnji sestavni del.
To je bilo pomembno.
Zelo velik dogodek.
Pomemben je bil iz dveh razlogov.
Prvi razlog je, da je Higgsov
delec odgovoren za
obstoj mase v vesolju.
Lastnosti vseh delcev
npr. električni naboj in masa
so samo posledice
interakcije njunih polj
z drugimi polji.
Lastnost, ki jo imenujemo
električni naboj elektrona
je posledica interakcije
polja elektronov
z elektromagnetnim poljem.
Njegova masa je posledica
njegove interakcije s Higgsovim poljem.
To razumevanje je bilo potrebno
za pomen mase

Japanese: 
もっとかすかな存在なのです。
これが実験データです。このグラフの小さな盛り上がりで
僕らはヒッグス粒子が実在する事を確認したんです。
これはピーター・ヒッグスの実在が
確認された写真です。
これが最後に見つかった
万物の構成要素です。
これが重要なんですよ。
大事件です。
重要である理由は２つ。
第一の理由は、ヒッグス場こそが、
この宇宙で質量と
この宇宙で質量と呼ばれているものを
生み出しているからです。
電荷や質量といった、
全ての粒子の性質は
実は、場と場が互いに
どう相互作用しているのかを表現しているのです。
つまり、電子に付随する
電荷と呼ばれる性質は
電磁場とどう相互作用するかを
表現しています。
そして質量という性質は、ヒッグス場と
どう相互作用するかということを表現しています。

Spanish: 
Es un poco más sutil
Entonces estos son los datos, y esta pequeña protuberancia aquí
es como sabemos que la partícula Higgs existió.
Esta es una foto de Peter Higgs siendo encontrado.
Ai es que este fue el block fundamental final.
Uds saben, fue importante.
Fue realmente un gran acontecimiento.
Fue importante por dos razones.
La primera es que esto es lo que es responsable por lo que
llamamos masa en el universo.
Así es que las propiedades de todas las partículas,
cosas como carga eléctrica y masa,
son realmente una manifestación del como sus campos interactúan
con otros campos.
Y la propiedad que llamamos carga eléctrica de un electrón
es una manifestación del como el campo del electron interactúa
con el campo electromagnético.
Y la propiedad de su masa es la manifestación
de como interactúa con el campo de Higgs.
Así es que entender esto realmente era necesario
para que entendiéramos el significado de la masa

Galician: 
É un pouco máis sutil.
Así que estes son os datos, e esta pequena protuberancia aquí
é como sabemos que esta partícula de Higgs existiu.
Esta é unha foto de Peter Higgs sendo atopado.
Así que este foi o derradeiro bloque fundamental.
Sabedes, foi importante.
Foi realmente un grande acontecemento.
E foi importante por dúas razóns.
A primeira é que isto é o responsable do que
chamamos masa no universo.
Así que as propiedades de tódalas partículas,
cousas como carga eléctrica e masa,
son realmente unha manifestación de como os seus campos interactúan
con outros campos.
Así que a propiedade que chamamos carga eléctrica dun electrón
é unha manifestación de como o campo do electrón interactúa
co campo electromagnético.
E a propiedade da súa masa é a manifestación
de como interactúa co campo de Higgs.
Así que entender isto era realmente necesario
para que entenderamos o significado da masa

German: 
Es ist etwas unscheinbarer.
Dies sind die Daten, und wegen dieser kleine  Beule hier,
wissen wir, dass das Higgs-Teilchen existiert.
Das ist ein Bild, wie Peter Higgs entdeckt wurde.
Das war der letzte Baustein.
Und es war wichtig,
es war wirklich ein Riesending.
Und es war aus zwei Gründen wichtig.
Der erste ist, dass es für etwas verantwortlich ist, das
wir als Masse bezeichnen im Universum.
Die Eigenschaften aller Teilchen,
Dinge wie elektrische Ladung und Masse
sind in Wahrheit eine Aussage darüber, wie sie wechselwirken
mit anderen Feldern.
So ist die Eigenschaft, die wir als elektrische Ladung eines Elektrons bezeichnen
eine Aussage darüber, wie das Elektronfeld
mit dem elektromagenetischen Feld wechselwirkt.
Und die Eigenschaft seiner Masse, ist eine Aussage
wie es mit dem Higgsfeld wechselwirkt.
Das zu verstehen, war wirklich notwendig,
dass wir verstehen, was die Masse im Universum

Spanish: 
en el universo.
Así es que fue algo importante
La otra razón por la que fue un gran suceso
es que esta fue la pieza final de nuestro rompecabezas.
Teníamos esta teoría que llamamos el modelo standard
Lo hemos tenido desde 1970's
Y esta parte es la última que necesitábamos
descubrir para estar seguros de que ésta teoría es correcta.
Y lo asombroso es que ésta partícula
fue predicha en los 1960's
Hemos estado esperando 50 años
Y finalmente la creamos en CERN
Se comporta de la misma manera que pensamos que lo haría.
Absoluta y perfectamente se comporta como
lo predijimos usando estas teorías
OK.
Esta va a ser la parte de miedo de ésta charla.
Les he estado diciendo de esta teoría.
Y he estado ordenado mis manos pretendiendo que soy un campo
Déjenme decirles lo que la teoría realmente es.
Déjenme mostrarles lo que hacemos.
Esta es la ecuación del modelo estándar de la física.
No espero que la entiendan, y menos
porque estas son partes de ésta ecuación que nadie

English: 
in the universe.
So it was a big deal.
The other reason that
it was a big deal
is, this was the final
piece of our jigsaws.
We had this theory that we
called the standard model.
We've had it since the 1970s.
This was the final
thing that we needed
to discover to be sure that
this theory is correct.
And the astonishing
thing is this particle
was predicted in the 1960s.
50 years we've been waiting.
We finally created it in CERN.
It behaves in exactly the
way that we thought it would.
Absolutely perfectly
behaves as we
predicted using these theories.
OK.
This is going to be the
scary part of the talk.
I've been telling you
about this theory.
And I've been waving my hands
pretending that I'm a field.
Let me tell you what
the theory really is.
Let me just show you what we do.
This is the equation for the
standard model of physics.
I don't expect you to
understand it, not least
because there are parts of
this equation that no one

Finnish: 
maailmankaikkeudessa.
Näin se oli siis iso asia.
Toinen syy oli se,
että nyt tämän teorin palapelin viimeinen pala on paikallaan.
Tämä teoria: Standardimalli on ollut
olemassa 1970-luvulta.
Tämä oli viimeinen asia mikä meidän piti löytää,
jotta voimme olla varmoja, että teoria on oikea.
Yllättävää on sekin, että tämän hiukkasen olemassaolo
ennustetiin 1960-luvulla.
Olemme siis odottaneet 50 vuotta
ja viimein löysimme sen CERNissä.
Se käyttäytyi juuri niinkuin li ennustgettu.
Se käyttäytyi täsmaäleen teorian mukaan.
 
 
Seuraava on luennon pelttava osuus.
Olen kuvaillut teille tätä teoriaa.
Olen heilutellut täällä käsiäni ikäänkuin olisin kenttä.
Kerron teille nyt mitä tuo teoria todella on.
Näytän teille mitä me teemme.
Tämä on fysiikan standarditeorian yhtälö.
En kuvittele, että ymmärtäisitte sitä - ainkaan vielä,
sillä tässä yhtälössä on osia, joita kukaan

Japanese: 
従ってヒッグス場を理解することは、この宇宙における
質量というものの意味を理解する上で必須なのです。
だから、大事件だったんです。
大事件であった2つ目の理由は、
これがジグソーパズルの
最後のピースだったからです。
人類は標準模型と呼ばれる理論を
生み出したのです。
1970年代にはできていました。
この理論の正しさを確認するために必要だった
最後のピースを発見したんです。
驚くべきことは、この粒子が1960年代に
予言されていた事です。
人類は50年間
待っていたんですよ。
人類はついに、
CERNで発見したんです。
ヒッグス粒子の振る舞いは、
完璧に僕らが考えた通りでした。
僕らが理論で予想した通りの
完全に完璧な振る舞いだったんです。
OK。
この講演の
恐怖のパートの始まりです。
これまで、理論を説明する際は
僕自身が場になりきって両手を振って説明してきました。
ここからは、理論を正確に
説明しましょう。
物理学者のやり方で説明します。
これが物理学の
標準模型の数式です。
これを皆さんに理解して貰おうとは
思ってはいません。

Slovenian: 
v vesolju.
Bilo je pomembno.
Drugi razlog, da je bilo pomembno -
to je bil zadnji del
naših sestavljank.
Imeli smo teorijo, ki smo
ji rekli standardni model.
Imeli smo jo od 70-ih.
To je bila zadnja stvar,
ki smo jo morali
odkriti, da smo bili prepričani
o pravilnosti te teorije.
Nevrjetna stvar pri tem delcu je,
da je bil predviden že v 1960-ih.
50 let smo čakali.
Končno smo ga ustvarili v CERN-u.
Obnaša se točno tako,
kot smo mislili.
Popolnoma tako se obnaša, kot
smo predvideli z
uporabo teh teorij.
OK.
To bo strašljiv
del predavanja.
Govoril sem vam
o tej teoriji.
Mahal sem z rokami in
se pretvarjal, da sem polje.
Naj vam povem, kaj ta
teorija v resnici je.
Naj vam pokažem,
kaj počnemo.
To je enačba standardnega
modela fizike.
Ne pričakujem, da jo
boste razumeli, ker
delov te enačbe ne razume

German: 
für eine Bedeutung hat.
Das war ein großer Wurf.
Der andere Grund, warum es ein großer Wurf war,
ist, dass es das letzte Teil unserer Puzzles war.
Wir hatten diese Theorie, die wir das Standardmodell nannten.
Wir hatten es seit den 1970ern.
Das war das letzte Teil, das wir brauchten
um erkennen zu können, dass diese Theorie richtig ist.
Und das Bemerkenswerte ist, dass dieses Teilchen
in den 1960ern varausgesagt wurde.
50 Jahre haben wir gewartet.
Letztendlich haben wir es in CERN geschaffen.
Es verhält sich genau so, wie wir dachten, es würde es tun.
Es verhält sich absolut perfekt so, wie wir
es mittels dieser Theorien vorhersagten.
OK.
Das wird jetzt der unheimliche Teil des Vortrags.
Ich habe ihnen von dieser Theorie erzählt,
und ich habe meine Hände geschwenkt, um anzudeuten, dass ich ein Feld sei.
Lassen sie mich ihnen erklären, was die Theorie wirklich ist.
Lassen sie mich zeigen, was wir machen.
Das ist die Gleichung für das Standardmodell der Physik.
Ich erwarte nicht von ihnen, dass sie sie verstehen, nicht zuletzt deshalb,
weil es Teile diese Gleichung gibt, die niemand

Galician: 
no universo.
Así que foi algo realmente importante.
A outra razón pola que foi unha grande achega
é que esta era a peza final do noso quebracabezas.
Tiñamos esta teoría que chamamos o modelo estándar.
Tiñámola dende os 1970's.
Esta parte era a última que precisabamos descubrir
para estar seguros de que esta teoría sexa correcta.
E o máis asombroso é que esta partícula
fora predita xa nos 1960's.
50 anos estivemos esperando.
E finalmente creámola no CERN.
Compórtase exactamente do mesmo xeito que pensamos que o faría.
Absoluta e perfectamente, compórtase como
foi predito empregando estas teorías.
OK.
Esta vai ser a parte terrorífica desta charla.
Estívenvos falando sobre esta teoría.
E estiven ondeando as miñas mans finxindo que son un campo.
Deixádeme dicirvos o que esta teoría realmente é.
Deixádeme simplemente amosarvos o que facemos.
Esta é a ecuación do modelo estándar da física.
Non espero que a entendades, e menos aínda
porque estas son partes desta ecuación que ninguén

Japanese: 
なにしろこの数式の中には、地球上誰一人として
理解できていない部分もあるので。
にもかかわらず、この数式を紹介したのには
理由があります。
この数式は、人類が実行した
科学的な実験の結果を全て、
一つ残らず、正しく予言してきたからです。
この数式の中に
全てが含まれています。
科学に対する還元主義的アプローチの
真の頂点に位置するものです。
全てがここにある。
これが世界で一番シンプルな
数式ではないことは、認めます。
でも一番複雑でもないことも
確かです。
Tシャツの柄にしたければ
できる程ですしね。
実際CERNに行けば、この数式のTシャツが
買えますよ。
ご覧の数式の意味を
説明しましょう。
最初の項はアルベルト・アインシュタインが
書き下したもので、重力を記述します。
つまり、数式中の
このちっぽけな部分の、
このRを解けば、例えば、リンゴがどれだけ
速く木から落ちるか、とか、

German: 
auf diesem Planet versteht.
Aber nichtsdestotrotz, möchte ich sie ihnen zeigen,
aus folgendem Grund:
Diese Gleichung sagt das Ergebnis von jedem einzelnen Experiment,
das wir jemals in der Wissenschaft gemacht haben, korrekt voraus.
All das ist beinhaltet in dieser Gleichung.
Das ist wirklich der Höhepunkt des reduktionistischen Ansatzes
der Wissenschaft.
Es ist alles hier enthalten.
Ich gestehe,
es ist nicht die einfachste Gleichung der Welt,
es ist aber genausowenig die komplizierteste.
Sie können sie auf ein T-Shirt machen, wenn sie wollen.
Wenn man zu CERN geht, kann man tatsächlich ein T-Shirt kaufen,
mit dieser Gleichung darauf.
Lassen sie mich einen Eindruck vermitteln, worauf wir hier schauen.
Der erste Term hier wurde von Albert Einstein niedergeschrieben
und beschreibt die Gravitation.
Das bedeutet, dass wenn man diesen winzigen
Teil der Gleichung, nur das R lösen kann,
man , zum Beispiel, vorhersagen kann, wie schnell ein Apfel

Galician: 
neste planeta entende.
Pero aínda así, quero amosárvola
pola seguinte razón.
Esta ecuación predí correctamente o resultado
de cada un dos experimentos que temos feitos na ciencia.
Todo esta contido nesta ecuación.
Este é realmente o pináculo da aproximación reducionista
da ciencia.
Todo está aí.
Debo admitilo.
Non é a ecuación máis simple do mundo.
Pero tampoco é as máis complicada.
Podes poñela nunha camiseta se queres.
De feito, se vas ao CERN, podes mercar unha camiseta
con esta ecuación impresa.
Deixádeme darvos unha idea do que estades a ver.
O primeiro termo aquí foi escrito por Albert Einstein
e describe a gravidade.
O que isto quere dicir é que se podes resolver
esta pequena parte da ecuación, só esta R,
podes, por exemplo, predecir o rápido que cae unha mazá

English: 
on the planet understands.
But nonetheless, I
want to show it to you
for the following reason.
This equation correctly
predicts the result
of every single experiment
we've ever done in science.
Everything is contained
in this equation.
This is really the pinnacle
of the reductionist approach
to science.
It's all in here.
So I'll admit.
It's not the simplest
equation in the world.
But it's not the most
complicated either.
You can put it on a
t-shirt if you want.
In fact, if you go to
CERN, you can buy a t-shirt
with this equation on it.
Let me just give you a sense
of what we're looking at.
The first term here was
written down by Albert Einstein
and describes gravity.
What that means is
that if you could solve
this tiny little part of
the equation, just this R,
you can, for example, predict
how fast an apple falls

Finnish: 
tällä planeetalla ei ymmärrä.
Joka tapauksessa, haluan näyttää sen
teille seuraavasta syystä.
Tämä yhtälö ennustaa täysin oikein
joka ainoan kokee lopputuloksen, jota tieteessä tehdään.
Kaikki mahtuu tähän yhteen yhtälöön.
Tämä on koko tieteelisen  analyyttisen ajattelun ydin
 
Se on kaikki tässä.
Joten myönnän, että tämä ei ole
maailman yksinkertaisimpia yhtälöitä.
mutta se ei ole kaikkein mutkikkaimpiakaan.
Voitte painaa sen T-paitaanne.
Itse asiassa, jos käytte CTERNissä, voitte ostaa tuon paidan.
 
Kerron teille nyt mitä tässä nyt on
Tämän ensimmäisen termin on kirjoittanut Albert Einstein
ja se kuvaa painovoimaa
Tämä merkitsee sitä, että jos osaat
ratkaista vain tämä pienen osan yhtälöä, juuri tämän R:n,
voit esimerkiksi ennustaa miten nopeasti omena putoaa

Slovenian: 
nihče na planetu.
Ampak v vsakem primeru
vam jo želim pokazati
zaradi naslednjega razloga.
Ta enačba pravilno predvidi rezultat
vseh poskusov, ki smo jih
kdajkoli naredili v znanosti.
Vse je zajeto v to enačbo.
Je vrhunec redukcionističnega pristopa
k znanosti.
Vse je tu notri.
Priznam.
Ni najenostavnejša enačba na svetu.
Ni pa tudi najbolj zakomplicirana.
Lahko jo date na majico,
če želite.
Če greste v CERN, lahko
kupite majico
s to enačbo.
Naj vam razložim,
kaj tukaj vidimo.
Prvi izraz je zapisal Albert Einstein
in opisuje gravitacijo.
To pomeni, da če lahko rešiš
ta majhen del enačbe,
samo ta R
lahko npr. predvidiš kako
hitro jabolko pade

Spanish: 
en este planeta entiende.
Más sin embargo, quiero mostrárselas
por la siguiente razón.
Esta ecuación predice correctamente el resultado
de cada uno de los experimentos que hemos hechos en la ciencia.
Todo esta contenido en ésta ecuación.
Este es el pináculo del punto de vista reduccionista
de la ciencia.
Todo esta ahi.
Así es que debo admitir.
No es la ecuación más simple del mundo.
Pero tampoco es las más complicada.
Puedes poner en una playera si quieres.
De hecho, si van a CERN, pueden comprarse una playera
con ésta ecuación impresa.
Déjenme darles una idea de lo que están viendo.
El primer termino aquí fue escrito por Albert Einstein
y describe a la gravedad.
Lo que esto quiere decir es que si puedes resolver
esta pequeña parte de la ecuación, solo esta R,
puedes, por ejemplo, predecir que tan rápido cae una manzana

Slovenian: 
z drevesa ali pa da planeti krožijo
okrog sonca v elipsah.
Lahko predvidiš, kaj se zgodi,
ko se dve orjaški črni luknji
zaletita, združita in ustvarita
novo črno luknjo,
ki pošlje gravitacijske valove
po vesolju.
Lahko tudi predvidiš, kako
se celotno vesolje širi.
 
Vse to pride iz tega majhnega dela
enačbe.
Naslednji izraz je zapisal
James Clark Maxwell in
vam pove vse
o elektromagnetizmu.
Vsi eksperimenti, ki jih je
Faraday opravljal celo življenje
v tej stavbi, vsi eksperimenti skozi mnoga
stoletja od Coulomba do Faradaya
do Hertza in razvoja sodobnih
laserjev, vse
v tem majhnem delu enačbe.
Te enačbe imajo moč.
Ta enačba določa
močno jedrsko silo,
šibko jedrsko silo.
To enačbo je sprva
zapisal britanski fizik Paul Dirac.
Opisuje snov.

Finnish: 
puusta tai sen että planeetojen radat
auringon ympärillä ovat ellipsejä.
Tai voit ennustaa, mitä tapahtuu, kun kakasi valtavaa
mustaa aukkoa törmäävät ja muodostavat uuden mustan aukon,
ja lähettävät gravitaatioaallon maailmankaikkeuden läpi.
Tai voit ennustaa miten maailmankaikkeus laajenee.
 
Kaikki tämä seuraa, tuon pienen osan ratkaisusta.
 
Seuraavan osan yhtälöstä on kirjoittanut CLerk Maxwell ja se kertoo
kaiken elektromagnetismista.
 
Joten kaikki kokeet, jotka Faraday tehdessään kulutti koko elämänsä tässä talossa - itse asiassa
kaikki kokeet monien vuosisatojen ajalta Coulombista Faradayhin
 
ja Hertziin,  modenriin laserin kehittämiseen on tässä
pienessä yhtälön osassa.
Joten näissä yhtälöissä on voimaa
Tämä on yhtälö joka hallitsee
sekä vahvva että heikkoa vuorovaikutusta.
Tämän yhtälön kirjoitti ensimmäisenä
brittiläinen fyysikko Paul Dirac.
Se kuvaa ainetta ja niitä 12 hiukkasta

Japanese: 
太陽の周囲を周る惑星の軌道が
楕円になること、などを予言できるのです。
また、2つの巨大なブラックホールが
衝突して、
一つの新しい
ブラックホールになって、
宇宙空間を突っ切る重力波を
放出する様子を予言できるのです。
またさらに、宇宙全体そのものが
どう膨張するかも予言できるのです。
これら全てが、数式のこの小さな部分を
解く事で得られるのです。
数式中の次の項は、ジェームス・クラーク・マクスウェルが
書き下したもので、
電磁気現象に関わる全てが
この項でわかります。
ファラデーがこの建物で、
一生涯かけて実行した全ての実験や、
それだけじゃなく、
クーロンからファラデー、ヘルツらの実験、
またレーザーやその他全ての現代の発明品といった、
何世紀もの間にわたる成果が、
数式中のこの小さな部分に
含まれているのです。
これら数式は強力なのです。
続く二項は強い核力と弱い核力を
支配する数式です。
その次はブリテンの物理学者、ポール・ディラックが
初めて書き下した数式です。
物質を記述する数式です。

German: 
von einem Baum fällt, oder die Tatsache, dass die Umlaufbahnen der Planeten
um die Sonne ellipsenförmig sind.
Oder man kann vorhersagen, was passiert wenn zwei enorme schwarze Löcher
kollidieren und ein neues schwarzes Loch bilden, das
Gravitationswellen durch das Universum abstrahlt.
Oder man kann sogar vorhersagen, wie sich das gesamte Universum an sich
ausdehnt.
Das alles steckt hinter der Lösung dieses kleinen Teiles
der Gleichung.
Der nächste Term in der Gleichung wurde niedergeschrieben
von James Clerk Maxwell, und erklärt alles
über Elektromagnetismus.
All die Experimente, in die Faraday eine Lebenszeit investiert hat --
tatsächlich alle Experimente über viele
Jahrhunderte, von Coulomb bis Faraday,
bis zu Hertz und zur modernen Entwicklung von Lasern -- alles
ist in diesem kleinen Teil der Gleichung.
Es steckt noch mehr Macht in diesen Gleichungen.
Das ist die Gleichung, die
die starke Kernkraft, die schwache Kernkraft bestimmt.
Das ist eine Gleichung, die erstmals
von einem britischen Physiker niedergeschrieben wurde, Paul Dirac.
Es beschreibt die Materie.

English: 
from a tree, or the fact
that the orbits of the planet
around the sun form ellipses.
Or you can predict what happens
when two enormous black holes
collide into each other
and form a new black hole,
sending out gravitational
waves across the universe.
Or in fact, you can predict
how the entire universe itself
expands .
All of this comes from
solving this little part
of the equation.
The next term in the
equation was written down
by James Clerk Maxwell,
and it tells you everything
about electromagnetism.
So all the experiments that
Faraday spent a lifetime doing
in this building-- in fact,
all the experiments over many
centuries, from
Coulomb to Faraday,
to Hertz to modern developments
of lasers, everything--
in this tiny little
part of the equation.
So there's some power
in these equations.
This is the equation
that governs
the strong nuclear force,
the weak nuclear force.
This is an equation
that was first
written down by a British
physicist called Paul Dirac.
It describes the matter.

Galician: 
dunha árbore, ou o feito de que as órbitas do planeta
arrededor do sol forman elipses.
Ou podes predecir o que sucede cando dous enormes buratos negros
coliden un co outro e forman un novo burato negro,
mandando ondas gravitacionais por todo o universo.
Ou, de feito, podes predecir como o universo enteiro
se expande por si mesmo.
Todo isto vén de resolver esta pequena parte
da ecuación.
O seguinte termo na ecuación foi escrito
por James Clerk Maxwell, e diche todo
sobre o electromagnetismo.
Así que tódolos experimentos que Faraday fixo durante a súa vida
neste edificio --de feito, tódolos experimentos durante moitos
séculos dende Coulomb ata Faraday,
desde Hertz ata os desenvolvementos modernos de lasers, todo--
está contido nesta pequena parte da ecuación.
Así que hai algo de poder nestas ecuacións.
Esta é a ecuación que goberna
a forza nuclear forte, e maila forza nuclear débil.
Esta é unha ecuación que primeiro foi
escrita por un físico británico chamado Paul Dirac.
Decribe a materia.

Spanish: 
de un árbol, o el factor de las orbitas del planeta
alrededor del sol desde sus elipses.
O puedes predecir lo que sucede cuando dos enormes hoyos negros
colisionan uno con el otro y forman un nuevo hoyo negro.
mandando ondas gravitacionales por todo el universo.
O de hecho, puedes predecir como el universo entero
se expande por sí mismo.
Todo esto viene de resolver ésta pequeña parte
de la ecuación
El siguiente termino en la ecuación fue escrito
por James Clerk Maxwell, y te dice todo
sobre electromagnetismo.
Así es que todos los experimentos que Faraday hizo durante su vida
en este edificio-- de hecho, todos los experimentos durante muchos
siglos, desde Coulomb hasta Faraday,
desde Hertz hasta los desarrollos modernos de lasers, todo
in esta pequeña parte de la ecuación.
Así es que hay algo de poder en estas ecuaciones.
Esta es la ecuación que gobierna
la fuerza nuclear fuerte, y la fuerza nuclear débil.
Esta es una ecuación que primero fue
escrita por un físico británico llamado Paul Dirac.
describe la materia.

Finnish: 
jotka muodostavat aineen.
Ylättävää kyllä jokainen niistä noudattaa
täsmälleen samaa yhtälöä.
Nämä ovat Peter Higgsin yhtälöt
ja tämä on yhtälö joka kuvaa miten
aineen ja Higgsin hiukkasen vuorovaikutus taphatuu.
Joten tässä on kaikki.
Tämä on siksi käsittämätön saavutus.
Tämä on nykyisen tietämyksemme raja.
Emme ole koskaan suoirittaneet koetta
jota ei olisi voitu selittää tämän yhtälö avulla.
Emme ole vielä kohdanneet tilannetta
jossa tämä yhtälö ei toimisi.
Tämä on siis parasta mitä meillä nyt on.
 
 
Haluamme kuitenkin olla parempia,
koska tiedämme, että on olemassa asioita
joita tätä ei selitä.
Syy miksi tiedämme sen, vaikka tämä yhtälö
selttää kaikki kokeet, jotka olemme tehneet täällä maassa, mutta kun katsomme
taivaalle, on siellälisää asioita, jotka
ovat edeleen mysteerioita.

Slovenian: 
Opisuje tistih 12 delcev,
ki tvorijo snov.
Neverjetno, vsak od njih uboga
isto enačbo.
To so enačbe Petra Higgsa.
In ta enačba nam pove, kako
snov interagira s Higgsovim delcem.
Vse je torej tu.
Res nevrjeten dosežek.
To je trenutna meja našega znanja.
Nikoli nismo opravili eksperimenta,
ki ga ne bi mogli pojasniti
s to enačbo.
In nikoli nismo našli primera,
kjer ta enačba neha delovati.
To je torej najboljša stvar,
ki jo imamo trenutno.
OK.
Je najboljša stvar, ki
jo trenutno imamo.
Ampak, želimo več, ker
vemo zagotovo, da obstajajo stvari,
ki jih ta enačba ne razloži.
To pa vemo zato, ker kljub temu,
da ta enačba razloži
vse eksperimente, ki smo jih
kdajkoli opravili na Zemlji, če
pogledamo v nebo, so
tam dodatne stvari,
ki so še skrivnostne.

Galician: 
Describe esas 12 partículas que compoñen a materia.
Asombrosamente, cada una delas obedece
exactamente a mesma ecuación.
Estas son as ecuacións de Peter Higgs.
E esta é unha ecuación que che di
como a materia interactúa coa partícula de Higgs.
Así que todo está aquí.
É realmente un logro asombroso.
Este é o noso límite actual do coñecemento.
Non temos feito nunca nin 
un só experimento que non poida ser explicado
por esta ecuación.
E nunca temos atopado un xeito de que
esta ecuación deixe de funcionar.
Así que isto é o mellor que temos ata o de agora.
OK.
É a mellor cousa que temos actualmente.
Non embargante, queremos facelo mellor, porque
sabemos seguro que hai cousas aí fóra
que non son explicadas por esta ecuación.
E a razón pola que o sabemos é que aínda que explica
cada un dos experimentos que temos feito aquí na Terra,
se miramos fóra cara o ceo, hai cousas extra que
aínda son un misterio.

German: 
Es beschreibt diese 12 Teilchen, welche die Materie ausmachen.
Erstaunlicherweise gehorcht jedes von ihnen
exakt derselben Gleichung.
Das sind die Gleichungen von Peter Higgs,
und das ist eine Gleichung, die erklärt,
wie Materie mit dem Higgs-Teilchen wechselwirkt.
So ist alles darin enthalten.
Es ist wirklich eine erstaunliche Errungenschaft,
das ist unsere derzeitige Grenze der Erkenntnis.
Wir haben noch nie ein Experiment gemacht, das nicht mit
dieser Gleichung erklärt werden könnte.
Und wir haben noch nie etwas gefunden,
wo diese Gleichung nicht funktioniert.
Demnach ist das das beste, was wir derzeit haben.
OK.
Es ist das beste, was wir zur Zeit haben.
Trotzdem wollen wir noch besser werden, weil wir
sicher wissen, dass es da draußen Dinge gibt,
die damit nicht erklärt werden können.
Und der Grund dafür ist, wir wissen, dass, obwohl damit jedes einzelne
Experiment, das wir jemals hier auf der Erde gemacht haben, erklärt wird.
Wenn wir in den Himmel schauen, gibt es zusätzliches Material,
das noch immer ein Geheimnis ist.

Spanish: 
Describe esas 12 partículas que componen la materia.
Asombrosamente, cada una de ellas obedece
exactamente la misma ecuación.
Estas son las ecuaciones de Peter Higgs.
Y esta es una ecuación que te dice
como la materia interactúa con la partícula de Higgs.
Así es que too está aquí.
Es realmente un logro asombroso.
Este es nuestro limite actual de conocimiento.
No hemos hecho un solo experimento que no pueda ser explicado
por esta ecuación.
Y no hemos encontrado nunca una manera en la que
esta ecuación deje de funcionar.
Ai es que esto es lo mejor que tenemos hasta ahora.
OK.
Es la mejor cosa que tenemos hasta ahora.
Sin embargo, queremos algo mejor, porque
sabemos de seguro que hay cosas ahí afuera
que no nos explica esta ecuación.
Y la razón de que sepamos eso es que aunque explica
cada uno de los experimentos que hemos hecho aquí en la Tierra,
si miramos afuera hacia el cielo, hay cosas extra que
aún son un misterio.

English: 
It describes those 12 particles
that make up the matter.
Astonishingly,
each of them obeys
exactly the same equation.
These are the equations
of Peter Higgs.
And this is an
equation that tells you
how the matter interacts
with the Higgs particle.
So everything is in here.
It's really an
astonishing achievement
this is our current
limit of knowledge.
We've never done an experiment
that cannot be explained
by this equation.
And we've never
found a way in which
this equation stops working.
So this is the best thing
that we currently have.
OK.
It's the best thing
that we currently have.
However, we want to
do better, because we
know for sure that
there's stuff out there
that is not explained by this.
And the reason we know is
that although this explains
every single experiment we've
ever done here on Earth, if we
look out into the sky,
there's extra stuff which
is still a mystery.

Japanese: 
物質を構成する
12種類の粒子を記述します。
驚くべき事に、12種全てが
完全に同一の数式に従うのです。
最後の部分が
ピーター・ヒッグスの数式です。
物質とヒッグス粒子との相互作用の仕方が
この数式でわかります。
全てがここにあります。
真に驚愕すべき成果であり、
これが現状における僕らの知識の限界です。
人類は、この数式で説明できない実験結果を
一つも知りません。
そしてこの数式が上手くいかない状況を
一つも見たことがありません。
つまり、この数式は現在人類が
もちうる最大限のものなのです。
OK。
これが現状のベストです。
でも僕らは、もっと上を行きたい。
何故なら、この数式では説明できないものが
あると確信しているからです。
確信している理由は、この数式が全ての実験結果を
説明できるといっても、
それはこの地球上の実験の話で、空を見上げれば、
更なる謎がそこに待ち受けているのです。

Finnish: 
Kun katsomme avaruuteen, siellä on esimerkiksi
näkynättömiä hiukkasia.
itse asiassa on olemassa enemmä näkymättömiä kuin näkyviä hiukkasia.
 
Kutsumme tätä kaikkea pimeäksi aineeksi.
Emme voi tietenkään nähdä sitä, kun se on näkymätöntä,
mutta voimme havaita sen vaikutuksen.
Voimme todeta miten se vaikuttaa siihen,
miten galaksit pyörivät ja miten ne taivuttavat valoa galakseita.
Tiedäämme enttä ne ovat siellä, mutta
emme tiedä mitä ne ovat
On vieläkin kummallisempia asioita.
On olemassa myös pimeää energiaa
joka on kaillialla maailmankaikkeudessa.
Sekin on jonkinlainen kenttä, vaikka emme ymmärräkään sitä
Tämä aiheutta sen että maailmankaikkeudessa
kaikki hylkivät toisiaan.
 
Tiedämme, että muutaman sekunnin murto-osan
aikana BIg Bangin jälkeen
maailmankaikkeus laajeni
erittäin nopeasti
ja kutsumme sitä kosmologiseksi inflaatioksi.
Tiedämme, että näin tapahtui, mutta tämä yhtälö ei seiltä sitä.
 
On siis olemassa asioita, jotka meidä pitää
ymmärtää, jos haluamme

Slovenian: 
Če pogledamo v vesolje,
so tam npr.
nevidni delci.
Dejansko je več nevidnih delcev
kot pa je vidnih delcev.
Pravimo jim temna snov.
Ne vidimo jih, jasno,
ker so nevidni.
Ampak vidimo njihove učinke.
Vidimo njihove učinke,
po tem kako se galaksije
obračajo, ali pa kako ukrivljajo
svetlobo okrog galaksij.
So tam zunaj.
Ne vemo kaj so.
Še bolj skrivnostne stvari obstajajo.
Obstaja nekaj čemur pravimo
temna energija, ki je
razporejena povsod po vesolju.
Je tudi nekakšno polje,
ki pa ga ne razumemo,
in ki povzroča da vse stvari v vesolju
odbijajo vse ostalo.
Druge stvari.
Vemo, da prvih nekaj sekund,
še bolj zgodaj, prvih nekaj delcev
sekunde po Velikem Poku,
je bilo vesolje
v fazi hitrega širjenja,
ki mu pravimo inflacija.
Vemo, da se je zgodilo, ampak
ga ne razloži ta enačba,
ki sem vam jo pokazal.
Takšne so torej stvari, ki jih
bomo morali razumeti, če

English: 
So if we look out into space,
there are, for example,
invisible particles out there.
In fact, there's many
more invisible particles
than there are
visible particles.
We call them dark matter.
We can't see them, obviously,
because they're invisible.
But we can see their effects.
We can see their effects
in the way galaxies
rotate, or the way they
bend light around galaxies.
They're out there.
We don't know what they are.
There's even more
mysterious things.
There's something called
dark energy, which is
spread throughout all of space.
It's also some kind of field,
although not one we understand,
that's causing everything
in the universe
to repel everything else.
Other things.
We know that early in
the first few seconds,
earlier than that, the
first few fractions
of a second after the
Big Bang, the universe
underwent a very rapid
phase of expansion
that we call inflation.
We know it happened, but it's
not explained by that equation
that I just showed you.
So these are the kind
of things that we're
going to have to
understand if we're

German: 
Wenn wir ins All hinaus schauen, gibt es zum Beispiel
unsichtbare Teilchen dort draußen.
Und zwar gibt es viel mehr unsichtbare Teilchen,
als es sichtbare Teilchen gibt.
Wir bezeichnen sie als dunkle Materie.
Wir können sie nicht sehen, weil sie offensichtlich unsichtbar sind,
wir können aber ihre Auswirkungen sehen.
Wir können ihre Wirkung sehen, in der der Art, wie die Galxien ratieren,
oder wie sie das Licht um Galaxien beugen.
Es gibt sie dort draußen.
Wir wissen nicht, was sie sind.
Es gibt sogar noch weitere misteriöse Dinge.
Da gibt es etwas, das dunkle Energie genannt wird, welche
über den gesamten Raum verteilt ist.
Es ist ebenfalls eine Art Feld, wenngleich wir es nicht verstehen,
eines, das alles im Universum
einander gegenseitig abstoßen lässt.
Was anderes:
Wir wissen, dass das Universum, früh in den ersten Sekunden,
früher sogar, in den ersten paar Bruchteilen
einer Sekunde nach dem Urknall,
einen rasche Ausdehnungsphase durchlaufen hat,
die wir Inflation nennen.
Wir wissen, dass es passiert ist, es wird allerdings nicht durch die Gleichung erklärt,
die ich ihnen gerade gezeigt hatte.
Das sind also die Dinge, die wir noch
verstehen müssen, wenn wir

Galician: 
Así que se miramos fóra cara o espazo, hai, por exemplo,
partículas invisibles aí.
De feito, hai moitas máis partículas invisibles
que partículas visibles.
Chamámolas "materia oscura".
Non as podemos ver, obviamente, porque son invisibles.
Pero podemos ver os seus efectos.
Podemos ver os seus efectos no xeito no que as galaxias
rotan, ou na maneira na que se curva a luz arredor das galaxias.
Estas partículas están aí fóra.
Non sabemos o que son.
Hai aínda máis cousas misteriosas.
Hai algo chamado "enerxía oscura", a cual está
dispersa a través de todo o espazo.
Tamén hai algo como un campo, un que non entendemos,
que está causando que todo no universo repela
a todo o demais.
Outras cousas.
Sabemos que moi cedo nos primeiros segundos,
antes que iso, nas primeiras fraccións
de segundo despois do Big Bang, o universo
sufriu unha fase de rápida expansión
á que chamamos "inflación".
Sabemos que ocorreu, pero non se explica por esta ecuación
que vos acabo de amosar.
Así que estas son a clase de cousas que
temos que entender se vamos

Spanish: 
Así es que si miramos afuera hacia el espacio, hay, por ejemplo,
partículas invisibles ahi.
de hecho, hay muchas más partículas invisibles
que partículas visibles.
Les llamamos materia oscura.
No las podemos ver, obviamente porque son invisibles.
Pero podemos ver sus efectos.
Podemos ver sus efectos en la manera en la que las galaxias
rotan, o en la manera en la que éstas partículas curvean la luz alrededor de las galaxias.
Estas partículas están ahi afuera.
No sabemos lo que son.
Hay aun más cosas misteriosas.
Hay algo llamado la energía oscura, la cual está
dispersa a través de todo el espacio.
Tan también hay algo como un campo, uno que no entendemos,
que esta causando que todo en el universo repela
a todo lo demás.
Otras cosas.
Sabemos que muy temprano en los primeros segundos,
antes que eso, en las primeras fracciones
de segundo después del Big Bang, el universo
sufrir una fase de rápida expansión.
que llamamos inflación.
Sabemos que sucedi, pero no se explica por esa ecuación
que les acabo de mostrar.
Así es que estas son la clase de cosas que tenemos
que entender si vamos

Japanese: 
宇宙空間に目を移すと、例えば、
目に見えない粒子がそこにあるのです。
実は、宇宙空間には目に見える粒子より
目に見えない粒子の方がたくさんあるのです。
ダークマターと呼ばれるものです。
ダークマターは目で見ることはできません。
でもその存在による影響を見ることができます。
その影響は、銀河の回転や、
銀河の周囲の光の屈折に現れます。
ダークマターはそこにあるのです。
それが一体何なのかはわからない。
もっと不思議なものもあります。
ダークエネルギーと呼ばれるもので、
宇宙空間中に広がっています。
これも場の一種なのですが、
僕達が理解している場とは違う種類で、
宇宙の全てのものが、他の全てを斥ける
作用をもたらしています。
その他の話題として、人類は、宇宙の始まりから
数秒ほどの以降の状況は把握しています。
それよりも過去、ビッグバンのあとの一瞬の間に、
宇宙は非常に急速に膨張しており、
インフレーションと呼ばれています。
その現象が起こったことは
わかっているのですが、
お見せした数式では
説明できない現象なのです。
以上が、一歩前に進んで、標準模型を超える
次なる物理法則を開拓するために、

German: 
weiterkommen und entscheiden wollen, was die Gesetze der Physik
sind, die hinter dem Standardmodell liegen.
Ich könnte Stunden damit verbringen, über jedes von ihnen zu reden.
Ich werde den Fokus auf des letzte legen.
Ich werde ihnen ein bisschen etwas über die Inflation erzählen.
Das Universum ist 13,8 Mrd. Jahre alt,
und wir verstehen recht gut -- nun gut,
wir wissen nicht, wie es angefangen hat,
wir wissen nicht, was den Anstoß gegeben hat zum Zeitpunkt Null,
aber wir verstehen recht gut, was danach passiert ist.
Und wir wissen das vor allem für die ersten 380.000 Jahre
des Universums: Es war gefüllt mit einem Feuerball.
Und das wissen wir sicher, weil wir
den Feuerball gesehen haben.
Wir haben ihn gesehen, und wir haben ein Foto davon gemacht.
Das wird kosmische Mikrowellen-Hintergrundstrahlung genannt,
aber ein besserer Name dafür ist, "Der Feuerball,

Spanish: 
a ir hacia adelante y decidir cuales son las próximas leyes de la física
que van más alla del Modelo Estándar.
Podría pasarme horas hablando sobre cualquiera de estas cosas.
Me voy a enfocar solamente en la última.
Voy a hablarles un poco sobre la inflación.
Entonces, el universo tiene 13.8 miles de millones de años.
Y entendemos bastante bien-- bueno,
no entendemos para nada como empezó.
No sabemos que lo empezó cuando el tiempo t igual a cero
Pero entendemos bastante bien que sucedió después de que empezó.
Y sabemos en particular que por los primeros 380,000
años del universo, estaba lleno de una bola de fuego.
Y sabemos esto de seguro porque hemos
visto la bola de fuego.
De hecho, la hemos visto, y le hemos tomado una fotografía.
Esta es llamado el fondo cósmico de radiación micro-ondas,
pero un mucho mejor nombre para ello es la Bola de Fuego

Galician: 
a avanzar e decidir cales son as próximas leis da física
que van máis alá do modelo estándar.
Podería pasarme horas falando sobre calquera destas cousas.
Voume enfocar unicamente na última.
Vou falarvos un chisco sobre a inflación.
O universo ten 13,8 miles de millóns de anos (13,8x10^9 anos).
E entendemos bastante ben --bueno,
non entendemos para nada como empezou;
non sabemos que foi o que o comezou cando o tempo T=0--,
pero entendemos bastante ben que ocorreu despois de que comezase.
E sabemos en particular que durante os primeiros 380.000 anos
do universo, este estaba cheo dunha bola de lume.
E sabemos isto con certeza porque
vimos esa bola de lume.
De feito, vímola e sacámoslle unha foto.
Coñécese como a "radiación cósmica de fondo de microondas",
pero un nome moito mellor para a mesma é "Bola de Lume

Slovenian: 
bomo želeli napredovati in
določiti naslednje zakone fizike,
ki grejo dlje od standardnega modela.
Lahko bi govoril ure o
katerikoli od njih.
Osredotočil se bom samo na zadnjo.
Povedal vam bom malo o inflaciji.
Vesolje je staro 13.8 milijarde let.
Precej dobro razumemo, no
ne razumemo, kako se je začelo.
Ne razumemo, kaj je vse skupaj
pognalo pri času t = 0.
Precej dobro pa razumemo,
kaj se je zgodilo po začetku.
Vemo, da prvih 380,000
let, je bila v vesolju ognjena krogla.
To pa vemo zato, ker smo
videli ognjeno kroglo.
Dejansko smo jo videli in
posneli fotografijo.
To se imenuje kozmično
mikrovalovno sevanje ozadja
ampak dosti boljše ime zanj
je Ognjena Krogla,

Finnish: 
edetä ja ymmärtää, mitkä ovat fysiikan
seuraavat lait standardimallin jälkeen.
Voisin puhua tästä tunikausia, mutta
mutta aion keskittyä tähän inflaatioon.
 
Maailmankaikkeus on 13,8 miljardia vuotta vanha.
Ymmärrämme tämän melko hyvin, mutta
emme ymmärrä sitä miten kaikki alkoi
Emme ymmärrä sitä, mikä käynnisti maailmankaikkeuden,
mutta ymmärrämme varsin hyvin mitä tapahtui tämän jälkeen.
Tiedämme tarkalleen sen, että ensimmäiset 380 000 vuotta
maailmankaikkeus oli tulipallo.
Tiedämme tämän varmasti, sillä olemme nähneet
tämä tulipallon.
Itse asiassa olemme nähneet sen ja ottaneet kuvansiitä.
Kutsumme tätä kosmiseksi taustasäteilyksi, mutta
parempi nimi sille olisi tulipallo.

English: 
going to move forward and decide
what the next laws of physics
are that go beyond
the standard model.
I could spend hours
talking about any of these.
I'm going to focus
just on the last one.
I'm going to tell you a
little bit about inflation.
So the universe is
13.8 billion years old.
And we understand
fairly well-- well,
we don't understand
at all how it started.
We don't understand what kicked
it all off at time t equals 0.
But we understand fairly well
what happened after it started.
And we know in particular
that for the first 380,000
years of the universe, it
was filled with a fireball.
And we know this for
sure because we've
seen the fireball.
In fact, we've seen it, and
we've taken a photograph of it.
This is called the cosmic
microwave background radiation,
but a much better name
for it is the Fireball

Japanese: 
これから僕らが解明しなければ
ならない現象です。
どれをとっても、
何時間でもお話できる話題ですが、
最後の一つに焦点を絞って、
インフレーションについて少しお話しましょう。
宇宙は138億歳です。
僕達は、とてもよく理解しています…僕達が、
宇宙の始まった瞬間を全く理解していない、と言う事を。
時刻 t = 0 で、何が全てのきっかけなって
宇宙が始まったのかを、僕達は理解していません。
でも僕らは、宇宙が始まった後
何が起こったのかはよく理解しています。
特に宇宙の最初の38万年間は、
火の玉で充満していたことが
わかっています。
この事は確信をもって言えるのです。
何故なら、僕らは火の玉を見たのですから。
実際に、僕らはそれを見て、
写真を撮ったんです。
これは宇宙マイクロ波背景放射と
呼ばれるものですが、
火の玉と呼んだほうが
しっくりくるでしょう。

Spanish: 
Que Llenaba el Universo Cuando Era Muy Joven.
La bola de fuego se enfría.
Su luz ha sido transmitida a través del universo
por 13.8 miles de millones de años.
Pero podemos verla.
Podemos tomar esta fotografía de ello.
Y podemos entender muy bien lo que
estaba pasando en esos primeros momentos del universo.
Y pueden ver, que se ve literalmente como un a bola de fuego.
Hay porciones rojas que son más calientes.
Hay porciones azules que son más frías.
Y al estudiar estos destellos que
pueden ver en esta foto, obtenemos un montón de información
sobre lo que estaba pasando 13.8 miles de millones de años atrás, cuando
el universo era un bebé
Una de las preguntas que queremos saber
es ¿que causo los destellos en la bola de fuego?
Y tenemos una respuesta para esto.
Tenemos una respuesta, la cual creo que es
una de las cosas más asombrosas de la ciencia.
Resulta que aunque la bola de fuego
duro 380,000 años, lo que sea
que causó los destellos no pudo haber sucedido

English: 
That Filled the Universe
When It Was Much Younger.
The fireball cools down.
It's light has been streaming
through the universe
for 13.8 billion years.
But we can see it.
We can take this
photograph of it.
And we can understand
very well what
was happening in these first
few moments of the universe.
And you can see, it looks
literally like a fireball.
There's red bits
that are hotter.
There's blue bits
that are colder.
And by studying this
flickering that you
can see in this picture,
we get a lot of information
about what was going on back
13.8 billion years ago when
the universe was a baby.
One of the main
questions we want to ask
is what caused the
flickering in the fireball?
And we have an answer to this.
We have an answer,
which I think is
one of the most astonishing
things in all of science.
It turns out that
although the fireball
lasted for 380,000
years, whatever
caused this flickering
could not have taken place

Galician: 
Que Enchía o Universo Cando Era Moi Novo".
A bola de lume enfriouse.
A súa luz foi transmitida a través do universo
durante 13,8 miles de millóns de anos.
Pero podemos vela.
Podemos tomar esta fotografía dela.
E podemos entender moi ben o que
estaba a acontecer neses primeiros momentos do universo.
E podedes ver, semella literalmente unha bola de lume.
Hai cachos vermellos que están máis quentes.
Hai cachos azuis que están máis fríos.
E ao estudar estes destellos que
podedes ver nesta foto, obtemos unha morea de información
sobre o que estaba acontecendo 13,8 miles de millóns de anos atrás,
cando o universo era un bebé.
Unha das pricipais preguntas que queremos facer é:
que causou os destellos na bola de lume?
E temos unha resposta a isto.
Temos unha resposta, a cal coido que é
unha das cousas máis asombrosas en toda a ciencia.
Resulta que aínda que a bola de lume
durou 380.000 anos, o que sexa
que causou os destellos non puido ter sucedido

Finnish: 
Sellainen täytti maailmankaikkeuden, kun se oli huomattavan nuori.
Tulipallon on viilentynyt, kun sen
valo on virrannut läpi maailamnkaikkeuden nyt
13,8 miljardia vuotta, mutta
voimme nähdä sen yhä ja
voimme valokuvata sen.
Ymmärrämme hyvin, mitä näiden muutaman
hetken aikana maailmankaikkeudessa tapahtui
ja voitte nähdä, että se näyttää kirjaimellisesti tulipallolta.
Nuo punaiset pisteet ovat kuumempia ja
siniset viilempiä.
Tutkimalla tätä vaihtelua tässä kuvassa
saamme  paljon tietoa siitä,
mitä 13,8 miljardia vuotta sitten
tapahtui, kun maailmankaikkeus oli vauva.
Yksi pääkysymyksistä on
mikä aiheutti tämän vilkkumisen ja
meillä on vastaus tähän-
Olen sitä mieltä, että tämä on
eräs kaikkin hämmästyttävimmistä asioista luonnotieteissä.
On selvinnyt, että vaikka tulipallo
kesti 380 000 vuotta, niinmikä tahansa
tuon vilkkumisen aiheuttikaan sitä ei voinut

Slovenian: 
Ki Je Zapolnjevala Vesolje,
Ko Je Bilo Še Zelo Mlado.
Ognjena krogla se ohladi.
Njena svetloba je potovala po vesolju
13.8 milijarde let.
Ampak jo lahko vidimo.
Lahko posnamemo to fotografijo.
In lahko razumemo zelo dobro, kaj
se je dogajalo v teh prvih
trenutkih vesolja.
Kot lahko vidite, zgleda
dobesedno kot ognjena krogla.
Te rdeči deli so bolj vroči.
Modri deli so bolj hladni.
S proučevanjem tega utripanja, ki ga
vidimo na tej sliki, dobimo
veliko informacij
o tem, kaj se je dogajalo
13.8 milijard let nazaj, ko
je bilo vesolje še dojenček.
Eno glavnih vprašanj,
ki si ga zastavljamo
je kaj je povzročilo utripanje
v ognjeni krogli?
To moramo odgovoriti.
Imamo odgovor, za katerega mislim, da
je ena najbolj nevrjetnih
stvari v vsej znanosti.
Kot se je izkazalo, kljub temu,
da je ognjena krogla trajala
380,000 let, karkoli je
povzročilo to utripanje,
se ne bi moralo zgoditi

German: 
der das Universum ausgefüllt hat, als es viel jünger war".
Der Feurball kühlt ab,
und sein Licht strahlte durch das Universum,
13,8 Mrd. Jahre lang.
Aber wir können es sehen.
Wir können das Foto von ihm machen.
Und wir können sehr gut verstehen, was
in diesen paar Augenblicken des Universums passiert ist.
Und wie sie sehen, sieht es buchstäblich wie ein Feuerball aus.
Es gibt rote Stellen, die heißer sind,
es gibt blaue Stellen, die kälter sind,
und durch die Untersuchung dieses Geflimmers, das sie
in diesem Bild sehen können, erhalten wir ein viele Informationen darüber,
was vor 13,8 Mrd. Jahre vor sich ging, als das
Universum ein Baby war.
Eine der Hauptfragen, die sich uns stellt, ist:
Was verursachte das Flimmern in dem Feuerball?
Und wir haben eine Antwort dafür.
Wir haben eine Antwort, von der ich denke, dass sie
das Erstaunlichste ist in der gesamten Wissenschaft.
Es stellte sich heraus, dass obwohl der Feuerball
380.000 Jahre übedauerte, was immer
das Flimmern verursachte, konnte die größten Teil der Zeit

Japanese: 
宇宙は若かりし頃、
これが充満していたのです。
火の玉が冷えると、その頃の光が138億年かけて、
宇宙を駆け巡ります。
その光が見えるのです。
その光を撮影したのがこれです。
この宇宙の最初期に何が起こったかは
非常によくわかっています。
見ての通り、火の玉に見えますよね。
赤はより熱い部分、
青はより冷たい部分を表します。
そしてこの画像の
光の揺らぎを研究する事で、
138億年前、宇宙が赤ん坊だったころの
情報を数多く抜き出すことができるのです。
一番大事な疑問点は、
火の玉の光が揺らいでいる原因は何か、
という事。
僕らはその答えを知っています。
その答えは、あらゆる科学的知見の中で
最も驚愕すべきものの一つだと思います。
火の玉は38万年の間
存在し続けていましたが
光の揺らぎの原因そのものは、
どんなものであれ

Finnish: 
tapahtua suurinmman osan tuosta ajasta.
Tämä vilkkuminen oli mahdollista vain
muutaman ensimmöisen sekkunnin murotosan aikana
Big Bangin jälkeen.
 
Kun maailmankaikkeus oli hyvin hyvin nuori pian Big Bangin jölkeen
ei vielä ollut hiukkasi, mutta
mutta kvanttikentä olivat olemassa kaikkialla
 
ja siinä tilassa oli alussa kuvaamaani kvanttityhjön liikettä.
Kun sitten maailmankaikkeus laajeni
erityisen nopeasti niin
 
nämä kvanttityhjön liike venyi yli koko
maailmankaikkeuden ja se jäätyi paikalleen.
Näin nämä kvantti tyhjön värähtely
näkyvät edelleen tässä tulipallossa

Slovenian: 
večino tega časa.
Vzrok za utripanje v tej ognjeni krogli
se je zgodil v prvih nekaj delcih sekunde
po velikem poku.
Zgodilo pa se je sledeče.
Ko je bilo vesolje zelo, zelo mlado,
takoj po velikem poku,
ni bilo nobenih delcev,
bila pa so kvantna polja.
Kvantna polja so bila povsod.
Prisotna so bila kvantna
vakuumska nihanja.
Vesolje se je začelo zelo hitro širiti,
in ujelo ta kvantna nihanja.
 
Kvantna nihanja je raztegnilo
čez celo nebo, kjer so zmrznila.
Ta kvantna nihanja so
utripanja, ki jih vidimo
v ognjeni krogli.

Japanese: 
そんなに長続きは
していなかったことがわかっています。
火の玉の揺らぎの原因がなんであれ、
それはビッグバンのあと、
最初のまさに一瞬のうちに生じた現象なのです。
その現象が何かというと、これです。
宇宙が非常に、非常に若く、
ビッグバン直後の頃、
粒子は存在しませんでしたが、
量子場はそこに存在しました。
何故なら量子場は至る所に存在するので。
そして真空の量子揺らぎが
存在したのです。
何が起こったかというと、
宇宙が非常に急速に膨張し、
その膨張によって、量子場の揺らぎが
現行犯で捕まったのです。
それにより量子揺らぎは全宇宙に
引き伸ばされた後、冷えて固まりました。
これこそがその真空の揺らぎであり、
火の玉に現れたさざ波だったのです。
驚くべきストーリーですよ。

Galician: 
durante a vasta maioría dese tempo.
O que sexa que causou os destellos desta bola de lume
de feito tivo que ocorrer nas primeiras poucas fraccións de segundo
despois do Big Bang.
E o que sucedeu foi o seguinte:
cando o universo era moi, moi bebé,
xusto despois do Big Bang, non había partículas,
pero xa había campos cuánticos, porque os campos
cuánticos estaban en todas partes.
E había estas fluctuacións cuántica no baleiro.
E o que ocorreu foi que o universo expandiuse moi,
moi rapidamente, e atrapou estas fluctuacións cuánticas
no acto.
Así que as fluctuacións cuánticas foron estiradas
a través de todo o ceo, onde se conxelaron.
E son estas fluctuacións cuánticas do baleiro
as que se ven aquí como olas ou ondas na bola de lume.

English: 
during the vast
majority of that time.
Whatever caused the
flickering in this fireball
actually took place in the first
few very fractions of a second
after the Big Bang.
And what it was
was the following.
So when the universe
was very, very young,
soon after the Big Bang,
there were no particles,
but there were quantum
fields, because the quantum
fields were everywhere.
And there were these
quantum vacuum fluctuations.
And what happened was the
universe expanded very,
very quickly, and it caught
these quantum fluctuations
in the act.
So the quantum
fluctuations were stretched
across the entire sky,
where they became frozen.
And it's these vacuum
fluctuations here
which are the ripples that
you see in the fireball.

German: 
nicht weiter andauern.
Was immer das Flimmern ausgelöst hat,
überdauerte nur noch die ersten paar wenige Bruchteile einer Sekunde
nach dem Urknall.
Und was es war, war folgendes:
Als das Universum sehr, sehr jung war,
kurz nach dem Urknall, gab es noch keine Teilchen,
aber es gab Quantenfelder, weil
die Quantenfelder überall waren.
Und es gab diese Quantenfluktuationen.
Und was passierte, war, dass das Universum sehr, sehr schnell expandierte
und es ertappte die Quantenfluktuationen
auf frischer Tat.
Die Quantenfluktuationen wurden sehr schnell
über den gesamten Himmel gedehnt, wo sie eingefroren wurden.
Und es sind diese Quantenfluktuationen hier,
welche die Kräuselungen ausmachen, die man im Feuerball sieht.

Spanish: 
durante la vasta mayoría de ese tiempo.
Lo que sea que causo los destellos esta bola de fuego
de hecho sucedió en las primeras pocas fracciones de un segundo
después del Big Bang.
Y lo que sucedió fue lo siguiente.
Cuando el universo era muy, muy joven,
justo después del Big Bang, no había partículas,
pero había campos quanticos, porque los campos
quanticos estaban en todas partes.
Y hubo estas fluctuaciones en el vacío quantico.
Y lo que sucedió fue que el universo se expandió muy,
muy rápidamente, y atrapó a estas fluctuaciones quanticas
en el acto.
Así es que las fluctuaciones quanticas fueron estiradas
a través de todo el cielo, donde se congelaron.
Y son estas fluctuaciones del vacío aquí
las que ven como olas u ondas en la bola de fuego.

German: 
Es ist eine erstaunliche Geschichte, dass die Quantenfluktuationen,
die 10^-30 Sekunden nach dem Urkanll
stattgefunden haben --
sie waren absolut mikroskopisch --
nun sichtbar sind, ausgebreitet über das gesamte Universum,
ausgebreitet 20 Mrd. Lichtjahre quer über den ganze Himmel
Das ist es, was sie hier sehen.
Jetzt macht man die Berechnungen dafür,
und sie passen perfekt auf das, was man hier sieht.
Das ist ein weiterer der großartigen Triumphe für die Quantenfeldtheorie.
Aber es hinterlässt eine Menge Fragen.
Die wichtigste ist: Was für ein Feld sehen wir hier?
Welches Feld ist es, das hier in die Hintergrundstahlung eingeprägt wurde?
Und die Antwort ist: Wir wissen es nicht.
Das einzige aus den Feldern des Standardmodells,
das hoffen lässt, ist das Higgsfeld,
aber die meisten von uns glauben, dass es das nicht ist,
vielleicht etwas ganz Neues.
Was wir aber in Zukunft erreichen wollen,
ist, ein viel besseres Bild dieses Feuerball zu bekommen,
vor allem von der Polarisation des Lichts.
Und mitdem wir ein BIld davon bekommen, können wir

Galician: 
Así que esta é unha historia asombrosa: que as fluctuacións
cuánticas do baleiro que tiveron lugar 10 elevado á -30 potencia (10^-30) do primeiro segundo
despois do Big Bang
(as cales eran absolutamente microscópicas)
agora vémolas estiradas a través do universo enteiro,
estiradas 20 miles de millóns (20x10^9) de anos luz a través do ceo.
Iso é o que estamos vendo aquí.
E aínda así, fas os cálculos para isto
e concordan perfectamente co que se ve aquí.
Así que este é outro dos grandes triunfos da
teoría de campos cuánticos.
Pero deixa moreas de interrogantes.
A máis importante é: que campo estamos vendo aquí?
Cal dos campos é este que está impreso na radiación
de fondo?
E a resposta é: non o sabemos.
O único dos campos do modelo
estándar que ten a esperanza de selo é o de Higgs.
Pero a maioría de nós pensa que non é o campo de Higgs,
senón probablemente algo novo.
Pero o que quixeramos facer avanzando cara o futuro
é obter unha mellor imaxe desta bola de lume,
en particular obter a polarización da luz.
E ao obter unha imaxe disto,
poderemos entender moito mellor as propiedades

Japanese: 
ビッグバンのあと10のマイナス30乗秒の間
真空に量子揺らぎが生じたのです。
完全にミクロの現象です。
それが今や、宇宙の全天、
200億光年にわたって引き伸ばされているのです。
それがこの画像の正体です。
量子揺らぎの計算をすると、
完璧に火の玉の揺らぎと一致するのです。
これが場の量子論の
偉大な勝利の更なる一例なのです。
ただ問題も沢山残っています。
最も重要な問題は、
何の場を僕らは見ているのか？
何の場が背景放射に痕跡を
残したのか？
その答えはわかっていません。
標準模型の場で、唯一の候補たり得る
希望があるのは、ヒッグスです。
でも物理学者の大半は、ヒッグスではなく、
何らかの新種だろうと考えています。
今後一歩前に踏み出すために
やりたいことは、
火の玉のより詳細な写真を撮る事で、
特に偏光を撮影する事です。
写真を撮ることで、
初期宇宙において揺らいでいた場の

English: 
So it's an astonishing story,
that the quantum vacuum
fluctuations were taking place
10 to the minus 30 seconds
after the Big Bang.
They were absolutely
microscopic.
And now we see them stretched
across the entire universe,
stretched 20 billion
lightyears across the sky.
That's what you're seeing here.
And yet, you do the
calculations for this,
and it matches perfectly
what you see here.
So this is another of the
great triumphs of quantum field
theory.
But it leaves lots of questions.
The most important one is,
which field are we seeing here?
Which field is this that's
imprinted on the background
radiation?
And the answer is we don't know.
The only one of
the standard model
fields it has a hope
of being is the Higgs.
But most of us think
it's not the Higgs,
but probably something new.
But what we'd like to do
moving forward into the future
is get a much better
picture of this fireball,
in particular get the
polarisation of the light.
And by getting a
picture of this,
we can understand much
better the properties

Spanish: 
Así es que es una historia asombrosa, que las fluctuaciones
del vacío cuántico hayan sucedido al 10 a la menos 30 potencia de un segundo
después del Big Bang.
Eran absolutamente microscópicas.
Y ahora las vemos estiradas a través del universo entero.
Estiradas 20 miles de millones años-luz a través del cielo.
Eso es lo que ven aquí.
Y aun así, haces los cálculos para esto,
y concuerda perfectamente con lo que ven aquí
Así es que éste es otro de los grandes triunfos de la
teoría de campos quanticos.
Pero no deja muchas interrogantes.
La mas importante es ¿cuales campos estamos viendo aquí?
¿Cual de los campos es éste que está impreso en la radiación
de trasfondo?
Y la respuesta es: no sabemos.
El unico de los campos del Modelo
Estándar que tiene la esperanza de ser es el de Higgs.
Pero la mayoría de nosotros piensa que no es el campo Higgs.
sino probablemente algo nuevo.
Pero lo que quisiéramos hacer en el futuro
es obtener una mejor imagen de esta bola de fuego,
en particular obtener la polarización de la luz.
Y al obtener una imagen de ésto,
podremos entender mucho mejor las propiedades

Finnish: 
ja kaikki tämä 10 potensin -30 aikana Big Bangin jälkeen
 
 
Nämä vaikutukset oilvat alussa aivan mikroskooppisia
ja nyt näemme ne levittäytyneenä läpi maailmankaikkeuden -
yli 20 miljardin valovuoden alueelle.
Se voidaan nähdä tässä
Kun sitten suoritamme laskelmat ja
kaikki täsmää tarkalleen siihen, mitä
näämme tässä. Tämä on taas eräs kvanttikenttä teorin uusi voitto.
 
Tästä huolimatta jää paljon kysymyksiä jäljelle.
Tärkein näistä kysymyksistä on
mikä kenttä aikaansaa
tämän säteilyn
ja vastaus on, että emme tiedä
Ainoa, standardimallin kenttä, joka tähän sopisi
on Higgsin kenttä
Suurin osa tutkijoista kuitenkin ajattelee, että se ei ole
Higgsin vaan ehkä joku uusi.
Mutta tulevaisuudessa haluaisimme
saada paremman käsitylsen tästä tulipallosta
ja varsinkin selvitää valon polarisaatio.
Tällä tavalla voisimme
ymmärtää paljon parremmin

Slovenian: 
Nevrjetno je, da so se
kvantna vakuumska
valovanja začela 10^(-30) sekund
po velikem poku.
Bila so mikroskopska.
Zdaj pa jih vidimo raztegnjena
čez celotno vesolje.
Raztegnjena 20 milijard
svetlobnih let čez nebo.
To vidimo tukaj.
Če opravimo izračune
se popolnoma ujemajo s to sliko.
To je torej še ena izmed velikih
zmag kvantne teorije polja.
 
Ostaja pa veliko vprašanj.
Najpomembnejše je, katero
polje tukaj vidimo?
Katero polje je vtisnjeno v sevanje
ozadja?
Odgovora ne vemo.
Edino polje v standardnem modelu,
ki bi lahko bilo je Higgsovo.
Ampak večina nas mislu,
da ni Higgsovo,
ampak najbrž nekaj novega.
V prihodnosti pa bi želeli
dobiti veliko boljšo sliko
te ognjene krogle
in sicer dobiti polarizacijo svetlobe.
Če bi nam to uspelo
bi veliko bolje razumeli lastnosti

Galician: 
deste campo que estaba fluctuando
no universo temperá.
OK.
Esta futura visión é unha das mellores esperanza
que temos para ir máis alá do modelo estándar
e entender física nova.
Nos últimos 10 minutos, non embargante, quixera
traervos de volta á Terra, como quen di.
Temos moitos experimentos aquí na Terra
onde tamén estamos a tratar de mellorar,
onde estamos a ir máis alá do modelo estándar
da física, máis alá desa ecuación para entender que hai novo.
E hai moitos deles, pero o máis prominente
é o que xa mencionei:
é o LHC.
Así que o que pasou foi que o LHC descubriu o bosón de Higgs
en 2012.
E pouco despois permaneceu pechado por dous anos.
Recibiu unha actualización.
E o pasado ano 2015, o LHC acendeuse de novo
co dobre de enerxía da que tiña
cuando descubriu o Higgs.

Japanese: 
より詳しい性質を
理解することができるのです。
OK。
この展望は、標準模型を超えた
新物理の解明に向けた
最大の希望のうちの一つです。
残り10分ですが、
皆さんを地球上に連れ戻しましょう。
地球上でもたくさんの
実験成果が得られていますが、
もっと良い成果を目指していますし、
標準模型の数式を超えた
新物理の解明に向けた
挑戦にも取り組んでいます。
そうした数ある試みの中で、
最も有望なもののうちの一つは既に触れました。
LHCです。
2012にヒッグスボソンを発見したLHCでは、
何が起こっているのでしょうか。
発見の後すぐ、アップグレードのために
二年間の休止しています
2015年、LHCは再起動し、
ヒッグス発見時の2倍のエネルギーで運転しています。

German: 
die Eigenschaften dieses Feldes, das im frühen Universum
fluktuierte, viel besser verstehen.
OK.
Das ist eine der besten Hoffnungen,
die wir haben, um über das Standardmodell hinausgehen zu können
und die neue Physik zu verstehen.
In den letzten 10 Minuten möchte ich sie jedoch
gerne auf die Erde zurückbringen.
Wir machen viele Experimente hier auf der Erde,
wo wir versuchen, ebenfalls besser zu werden,
wo wir auch versuchen hinter über das Standardmodell
der Physik hinauszugehen, über die Gleichung hinaus, um das Neue zu verstehen.
Und davon gibt es viel, und das berühmteste
ist eines, das ich schon erwähnt habe:
Es ist der LHC.
Was passierte war, der LHC entdeckte das Higgs-Boson
im Jahr 2012,
und kurz darauf, schloss der LHC für zwei Jahre
und bekam ein Upgrade.
Und letztes Jahr, 2015, ging der LHC in Betrieb
mit der doppelten Energie, die er hatte,
als er das Higgs entdeckte.

Slovenian: 
tega polja, ki je nihalo
v začetkih vesolja.
OK.
To je ena najboljših možnosti,
ki jih imamo za napredovanje
preko standardnega modela
in razumevanja nove fizike.
V zadnjih 10 minutah pa bi
vas rad pripeljal nazaj
na Zemljo, na nek način.
Tudi na Zemlji imamo
veliko eksperimentov,
kjer poskušamo napredovati,
kjer poskušami iti preko
standardnega modela
fizike, preko tiste enačbe,
da bi razumeli kaj novega.
Veliko jih je, najpomembnejšega
sem že omenil.
To je LHC.
V LHC je bil odkrit Higgsov bozon
leta 2012.
Kmalu za tem je bil
ugasnjen za 2 leti.
Bil je nadgrajen.
Lansko leto je bil LHC
 ponovno prižgan
z dvakrat več energije, kot jo je imel,
ko je odgril Higgsa.

Finnish: 
mikä tämä kenttä oli
hyvin nuoressa maailmankaikkeudessa.
 
Tämä tutkimus antaa parhaan
mahdollisuuden jatkaa standardimallista eteenpäin
ja ymmärtää fysiikka paremmin.
Viimeisen 10 minuutin aikana
palautan teidät maan kamarralle.
Täällä maassa on paljon kokeita,
jotka voisimme tehdä paremmin
ja joissa voisimme yrittää laajentaa standardimallin
päästä tämä yhtälön ulkopuolelle ja ymmrtää jotain uutta.
Tällaisia laitteita, jotka mahdollistaa tämän on monta, mutta
tärkeimmän olen jo maininnut.
Se on LHC.
Juuri LHC havaitsi Higgsin hiukkasen 2012.
 
ja tian tämä jälkeen laite suljettiin kahdeksi vuodeksi
parannuksia varten.
Vuonna 2015 LHC pantiin taas käyntiin
ja nyt kaksinkertailella teholla aiempaan varrattuna.
 

English: 
of this field that
was fluctuating
in the early universe.
OK.
This looking forward is
one of the best hopes
that we have for going
beyond the standard model
and understanding new physics.
In the last 10
minutes, though, I'd
like to bring you back
down to Earth, sort of.
We've got lots of
experiments here on Earth
where we're also
trying to do better,
where we're also trying to
go beyond the standard model
of physics beyond that equation
to understand what's new.
And there's many of them,
but the most prominent
is the one I've
already mentioned.
It's the LHC.
So what happened was the LHC
discovered the Higgs boson
in 2012.
And soon afterwards, it
closed down for two years.
It had an upgrade.
And last year in 2015,
the LHC turned on again
with twice the
energy that it had
when it discovered the Higgs.

Spanish: 
de éste campo que estaba fluctuando
en el universo temprano.
OK.
Este futuro es una de las mejores esperanzas
que tenemos para ir más allá del Modelo Estándar
y entender nueva física.
en los últimos 10 minutos, sin embargo, quisiera
traerles de regreso a la Tierra, como quien dice.
Tenemos muchos experimentos aquí en la Tierra
donde también estamos tratando de mejorar,
donde estamos también tratando de ir más allá del Modlo Estándar
de la física, más allá de esa ecuación para entender que hay de nuevo.
Y hay muchos de ellos, pero el más prominente
es el que ya he mencionado.
Es el LHC
Así que lo que pasó fue que el LHC descubrió el bosón de Higgs
en 2012.
Y poco después, se cerró por dos años.
Tuvo una actualización
Y el año pasado en 2015, el LHC se encendió de nuevo.
con el doble de energía de la que tenía
cuando descubrió el Higgs.

German: 
Und es gab zwei Ziele:
Das erste Ziel war, das Higgs besser zu verstehen,
was fantastisch funktoniert hat, und zweitens, die neue
Physik, die hinter dem Higgs liegt zu verstehen, die neue Physik
hinter dem Standardmodell.
Bevor ich ihnen sage, was zu sehen war,
lassen sie mich etwas sagen über die Ideen, die wir hatten,
etwas über unsere Erwartungen und Hoffnungen, was
passieren soll, wenn wir weiter kommen.
Das ist nochmal unsere Liebingsgleichung.
Die Vorstellung war immer folgende:
Wissen sie, wenn sie ein viktorianischer Wissenschaftler waren,
und sie gehen zurück und schauen auf das Periodensystem der Elemente,
dann ist es wahr, dass es Muster darin gibt, die
einen Hinweis auf die Struktur geben, die darunter verborgen liegt.
Es gibt Zahlen, die sich wiederholen.
Wenn man sehr schlau ist, könnte man anfangen zu erkennen,
ja, es gibt etwas Tieferes als nur die Elemente.
Und so ist unsere Hoffung als Theoretiker, diese Gleichung anzuschauen,

Spanish: 
Y el objetivo era doble.
El objetivo fue primero entender mejor el Higgs
lo cual ha hecho fantásticamente, y en segundo lugar, descubrir
nueva física que pudiera haber más allá del Higgs, nueva física
más allá del Modelo Estándar
Así es que antes de decirles lo que se ha visto,
déjenme decirles algo de las ideas que teníamos,
algunas de nuestras expectativas y esperanzas para
lo que podría pasar al ir hacia adelante.
Así es que esta es nuestra ecuación favorita otra vez.
La idea siempre ha sido la siguiente.
Saben, si fueran un científico Victoriano,
y vas hacia atras, y ves la Tala Periódica de los Elementos,
entonces es verdad que hay patrones ahí que
dan un atisbo de la estructura que yace por debajo.
Esos números que se repiten.
Donde si eres listo, podrías empezar a darte cuenta de que,
sí, hay algo más profundo que solo esos elementos.
Así es que nuestra esperanza como teóricos es mirar a esta ecuación

Japanese: 
目的も二倍です。
第一の目的は、
ヒッグスをより詳しく理解する事で、
素晴らしい成果が
得られています。
第二の目的は、ヒッグスや、標準模型を超えた新物理を
発見する事です。
さてLHCで何がわかったかを
お話しする前に
LHCで何が起こるだろうかと言う事について、
僕達が考えていた事、僕達の期待と希望について
いくつかお話しましょう。
さて僕らのお気に入りの
数式の再登場です。
いつでも、
考え方は次の通りです。
つまり、ビクトリア朝時代の
科学者ならば、
一歩戻って、
元素の周期表を調べて、
そこにパターンがあることを確認して、
その背後にある構造に関する
ヒントを得るのです。
周期構造に現れる数字がある。
そうか、単なる元素よりも
もっと深い構造があるぞ、と
非常に賢明であれば
気付き始めるかもしれません。
僕ら理論家としての希望は、
この数式を調べて、

English: 
And the goal was twofold.
The goal was firstly to
understand the Higgs better,
which it has done fantastically,
and secondly, to discover
new physics that lies beyond
the Higgs, new physics
beyond the standard model.
So before I tell
you what it's seen,
let me tell you some
of the ideas we've had,
some of our expectations
and hopes for what
would happen moving forward.
So this is our favourite
equation again.
The idea has always
been the following.
You know, if you were
a Victorian scientist,
and you go back, and you look at
the periodic table of elements,
then it's true that there's
patterns in there that
give a hint of the structure
that lies underneath.
Those numbers that
repeat themselves.
Where if you're very smart, you
might start to realise that,
yes, there is something deeper
than just these elements.
So our hope as theorists
is to look at this equation

Finnish: 
Tämä tavoite on kahtaalainen.
Ensimmäinen tavoite on ymmärtää Higgsiä paremmin
ja tästä laite on selviytyn mainiosti
ja toinen tavoite on ymmärtää uutta fysiikka Higgsin jälkeen.
jotakin jota ei standardimalli selitä.
Ennen kuin kerron teille mitä sillä on havaittu
kerron teille mitä ideoita meillä on ollut,
minkälaisi osotuksia ja toiveita
jotta pääsemme eteenpäin.
Tämä on siis suosikkiyhtälömme.
Ajajtus on seuraava:
Jos olisimme viktoriaanisia tiedemiehiä
ja katsoisimme taaksepäin, näkismme alkuaineiden jaksollisen järjestelmä
taulukon ja siinä on olemassa hahmo
joka vihjaa sen alla olevaan rakenteeseen.
Nuo luvut jotka toisutuva
Joten jos olemme riittävän fiksuja voimme alkaa tajuta
että noiden lukujen takan on jotakin syvempää.
Teoreetikkoina meidän ainoa toivo on

Galician: 
E o obxectivo era dobre.
O obxectivo era primeiramente entender mellor o Higgs,
o cal fixo fantasticamente ben, e en segundo lugar descubrir
nova física que puidera haber máis alá do Higgs, nova física
máis alá do modelo estándar.
Así que antes de dicirvos que foi visto,
deixádeme contarvos algunhas das ideas que tiñamos,
algunhas das nosas expectativas e esperanzas
do que podía pasar ao avanzar.
Aquí estamos outra vez coa nosa ecuación favorita.
A idea sempre foi a seguinte:
sabes, se foses un científico da época victoriana,
e vas cara atrás, e ves a táboa periódica dos elementos,
entón é certo que hay patróns na mesma
que che dan pistas sobre a estrutura que subxace debaixo.
Eses números que se repiten.
Onde, se es moi listo, poderías comezar a darte conta de que,
si: hai algo máis profundo que só eses elementos.
De aí que a nosa esperanza, como teóricos, sexa mirar a esta ecuación

Slovenian: 
Imel je dva cilja.
Prvi je bil boljše razumevanje Higgsa,
kar mu je odlično uspelo,
drugi pa je bil odkritje
nove fizike, ki leži za Higgsom,
nove fizike,
za standardnim modelom.
Preden vam povem, kaj je videl,
naj vam povem, kakšne ideje smo imeli,
naša pričakovanja in upanja za kaj
bi se lahko zgodilo v nadaljevanju.
Tu je spet naša najljubša enačba.
Ideja je bila vedno sledeča.
Če si bil viktorijanski znanstvenik
in pogledal periodni sistem elementov
potem drži, da so tam prisotni vzorci,
ki nam dajo namige o njihovi strukturi.
So številke, ki se ponavljajo.
Če si pameten se zavedaš,
da obstaja nekaj globljega
od teh elementov.
Kot teoretiki imamo cilj
pogledati to enačbo

Slovenian: 
in poskušati najti vzorce
v njej, ki kažejo na nekaj
globljega, kar leži spodaj.
In ti vzorci so tam.
Naj vam dam primer.
To je enačba, ki opisuje
elektromagnetno silo.
Je skoraj enaka enačbam, ki
opisujejo delovanje močne
in šibke jedrske sile.
Lahko vidite.
Samo spremenil sem črke.
Je malo bolj zapleteno od tega,
ni pa veliko bolj zapleteno.
Te tri sile so si zelo podobne.
Zato bi si lahko mislili, da mogoče ni
treh sil v naravi.
Mogoče so te tri sile v
resnici samo ena sila.
In, ko mislimo, da obstajajo tri sile,
je to zato, ker gledamo to eno silo
iz rahlo različnih perspektiv.
Mogoče.
Tukaj je še nekaj nevrjetnega.
To so enačbe za 12 snovnih
polj v vesolju-- nevtrini, elektroni
in kvarki.

Galician: 
e ver se, tal vez, poidamos atopar patróns
na mesma que suxiran a posibilidade de algo
máis profundo xacendo no fondo.
E están aí.
Así que deixádeme darvos un exemplo.
Esta é a ecuación que describe a forza
da electricidade e o magnetismo.
E é case idéntica ás ecuacións
que describen as forzas nucleares
forte e feble.
Podedes velo.
Só cambiei as letras.
É un pouco máis complicado que iso,
pero non é moito máis complicado que iso.
As tres forzas semellan realmente similares.
Así que poderías preguntarte, bueno, pode que realmente non haxa
tres forzas no universo.
Pode que esas tres forzas só sexan de feito unha soa forza.
E cando pensamos que hai tres forzas,
é porque estamos a ver a mesma forza
só que dende perspectivas lixeiramente diferentes.
Quizais.
Aquí hai algo máis, que é asombroso.
Estas son as ecuacións para os 12 campos de
materia no universo: os neutrinos, os electróns,
e os quarks.

Spanish: 
y ver si tal vez podemos encontrar patrones
en dicha ecuación que sugieran la posibilidad de algo
más profundo yaciendo en el fondo.
Y están ahi.
Así es que déjenme darles un ejemplo.
Están es la ecuación que describe la fuerza
de la electricidad y el magnetismo.
Y es casi la misma de las ecuaciones que
describen las fuerzas de la fuerza nuclear
fuerte y débil.
Pueden verlo.
Solo he cambiado letras.
Es un poco más complicado que éso,
pero no es mucho más complicado que éso.
Las tres fuerzas realmente parecen similares.
Así es que podrías preguntarte, bueno, tal vez no hay
tres fuerzas en el universo.
Tal vez esas tres fuerzas son de hecho solo una fuerza.
Y cuando pensamos que hay tres fuerzas,
Es porque estamos viendo la misma fuerza
solo que de ligeramente diferentes perspectivas.
Tal vez.
Aqui hay algo más, que es asombroso.
Esta es la ecuación para los 12 campos de
materia en el universo-- los neutrinos, los electrones,
y los quarks.

English: 
and see if maybe we
can just find patterns
in this equation that suggest
there might be something
deeper that lies underneath.
And they're there.
So let me give you an example.
This is the equation
that describes the force
of electricity and magnetism.
And it's almost the same
as the equations which
describe the forces
for the strong force
and the weak nuclear force.
You can see.
I've just changed letters.
It's a little more
complicated than that,
but it's not much more
complicated than that.
The three forces
really look similar.
So you might wonder,
well, maybe there's not
three forces in the universe.
Maybe those three forces
are actually just one force.
And when we think
there's three forces,
it's because we're
looking at that one force
just from slightly
different perspectives.
Maybe.
Here's something else,
which is amazing.
These are the equations
for the 12 matter
fields in the universe-- the
neutrinos, the electrons,
and the quarks.

German: 
und zu sehen, wenn wir vielleicht nur einige Muster finden können
in dieser Gleichung, die darauf deuten, dass es etwas
Tieferes geben könnte, das darunter vorborgen liegt.
Und die Muster gibt es.
Lassen sie mich ein Beispiel geben.
Das ist die Gleichung, die die elektrische
und magnetische Kraft beschreibt,
und es ist fast dieselbe, wie die Gleichung, die
die Kräfte der Starken Kernkraft und
der Schwachen Kernkraft beschreibt.
Sie sehen,
ich habe nur Buchstaben ausgetauscht.
Es ist ein wenig komplizierter als das,
aber es ist nicht viel komplizierter.
Die drei Kräfte sehen sich wirklich ähnlich,
Nun kann man sich fragen, vielleicht gibt es gar nicht
drei Kräfte im Universum.
Vielleicht sind diese drei Kräfte tatsächlich nur eine Kraft.
Und wenn wir denken, es gibt drei Kräfte,
ist es weil wir wir auf diese eine Kraft schauen,
nur von etwas anderen Perspektiven?
Vielleicht.
Hier ist noch etwas, das erstaunlich ist:
Das sind die Gleichungen für die 12 Materiefelder
im Universum -- die Neutrinos, die Elektronen
und die Quarks.

Japanese: 
この世の奥底に潜む
何かもっと深い構造が
この数式に刻まれたパターンをもとに
発見できるかもしれない、ということです。
パターンがあるのです。
一例を説明しましょう。
この数式は電気と磁気の力を
記述しています。
そしてその数式は、強い核力と弱い核力を
記述する数式とほとんど同じ形をしています。
わかりますかね。
文字が変わっただけです。
電磁気に比べて
多少複雑になりますが、
遥かに複雑というほどでは
ありません。
3つの力は
極めてよく似ているのです。
だから、こう考えるのです。
多分、この宇宙には、力が3つあるのではないだろう、と。
多分、3つの力は、
実はもともと一つの力なんだろう、と。
3つ力があるように見えるのは、
一つの力を微妙に別の角度から見ているのだろう、と。
多分。
もう一つ、
素晴らしい例を示します。
これは宇宙に存在する12種類の物資場、
ニュートリノと、電子と、クォークの数式です。

Finnish: 
katsoa tätä yhtälöä ja yrittää tajuta,
onko tämä taustalla jotain syvempää
 
Sellaista todella on.
Annan esimerkin
Tämä on elektromagneetisen voiman yhtälö
 
ja se on melkein sama, kuin se
joka kuvaa vahvan vurovaikutuksen voiman ja
myös heikon vuorovaikutuksen voiman.
Voitte nähdä sen
Olen juuri vaihtanut kirjaimia.
Se on vähän monimutkaisempaa
kuin tämä mutta ei  paljon.
Kolme voimaa todella näyttää hyvin samankaltaisilta.
Tämä panee ajattelemaan, että ehkä
maailmankaikkeudessa olekaan kolmea voimaa.
Ehkä onkin niin, että nuo ovatkin kaikki yhden ja saman ilmentymiä.
Kun ajattelemme että voimia on kolme
niin johtuuko se vain siitä, että tarkastelemme tilanteita vain
hieman eri näkökulmasta.
Ehkä.
Tässä on toinen juttu, joka on hämmästyttävä.
Tässä on  12 hiukkaskentän yhtälöt -
neutriinoille, elektroneill ja kvarkeille.
 

Galician: 
Cada un deles obedece exactamente a mesma ecuación.
Cada un deles obedece a ecuación de Dirac.
Así que, de novo, poderías preguntarte: bueno,
quizais non haxa 12 diferentes campos.
Quizais son o mesmo campo e a mesma partícula,
e o feito de que semellen diferentes é, novamente,
quizais simplemente porque os vemos dende perspectivas
lixeiramente diferentes.
Quizais.
Así que estas ideas que estiven suxerindo
coñécense baixo o nome de "unificación".
A idea de que as tres forzas estean de feito combinadas nunha soa
é o que se chama "a Gran Unificación".
E é moi sinxela.
É moi sinxelo escribir unha teoría matemática na cal
todas estas son unha soa forza, as cales aparentan ser
tres dende a nosa perspectiva.
Hai outras posibilidades aquí.
Poderías dicir: bueno, esta é a materia,
e estas son as forzas;
e as ecuacións son diferentes, pero non son tan diferentes.
Porque en última instancia, ámbalas dúas son simples campos.
Así que podes preguntarte se quizais haxa
algunha maneira na que a materia e as forzas

Japanese: 
それぞれが全く同じ数式に
従うのです。
それぞれがディラック方程式に
従うのです。
再び、もしかしたら…、と思うわけです。
もしかしたら、場は12種類あるのではないのかも。
もしかしたら、全て同一の場に付随する
同一の粒子かもしれない。
違って見えるのは、やはり、
微妙に違った角度から見ているから
なのかも知れない。
多分。
今お話したこうした考え方は
統一理論、という名で
知られています。
3つの力が、実際には一つの力として
統合されるという考え方は
大統一理論と呼ばれています。
非常に容易です。
3つにあるように見える力を、
たった一つのものにまとめて
数学的理論として書き下さすのは
非常に容易なんです。
他の可能性も考えられます。
物質の数式と
力の数式とがあるわけです。
数式は違うけれど、
モノとしては違わない。
究極的には、
物質も力も場なのですから。
もしかしたら、物質と力が互いに
関係しあうような理論が

German: 
Jedes von ihnen gehorcht genau derselben Gleichung.
Jedes von ihnen folgt der Dirac-Gleichung.
Nochmal, man könnte sich fragen, gut,
vielleicht gibt es nicht 12 verschiedene Felder,
vielleicht sind sie alle dasselbe Feld und dasselbe Teilchen,
und die Tatsache, dass sie unterschiedlich aussehen ist -- wieder --
weil man vielleicht aus etwas verschiedenen
Perspektiven darauf schaut.
Vielleicht.
Diese Vorstellungen, die ich angedeutet habe,
hören auf den Namen "Vereinheitlichung".
Die Vorstellung, dass die drei Kräfte tatsächlich in einer kombiniert sind,
wird als Große Vereinheitlichung bezeichnet.
Und sie ist sehr leicht.
Es ist sehr leicht, eine mathematische Theorie niederzuschreiben, in der
alle Kräfte nur eine Kraft sind, welche aus verschiedenen
Perspektiven als drei Kräfte erscheinen.
Es gibt andere Möglichkeiten.
Man könnte sagen, gut, das ist die Materie,
und das sind die Kräfte.
Und die Gleichungen sind verschieden, aber sie sind nicht so verschieden,
denn letzten Endes, sind beides nur Felder.
Man könnte sich fragen, ob es vielleicht
einen Weg gibt, in dem die Materie und die Kräfte

Spanish: 
Cada uno de ellos obedece exactamente la misma ecuación.
Cada uno de ellos obedece la ecuación de Dirac.
Así es que, de nuevo podrías preguntarte, bueno,
tal vez no hay 12 diferentes campos.
Tal vez son el mismo campo y la misma partícula,
y el hecho de que parezcan diferentes es, otra vez,
tal vez solamente porque les vemos de ligeramente
diferentes perspectivas.
Tal vez.
Ai es que estas ideas que les he sugerido
son conocidas por el nombre de Unificación.
La idea de que las tres fuerzas están de hecho combinadas en una sola
es lo que es llamado Gran Unificación.
Y es muy fácil.
Es muy fácil escribir una teoría matemática en la cual
todas estas son una sola fuerza, lo cual aparenta ser
tres desde nuestra perspectiva.
Hay otras posibilidades aquí.
Podrías decir, bueno esta es la materia,
y estas son las fuerzas.
Y las ecuaciones son diferentes, pero no son tan diferentes.
Porque en última instancia, las dos son campos.
Así es que te puede preguntar si tal vez hay
alguna manera en la que la materia y las fuerzas

Slovenian: 
Vsak od njih uboga isto enačbo.
Vsak od njih uboga Diracovo enačbo.
In spet bi si lahko mislili, da
mogoče ne obstaja 12 različnih polj.
Mogoče so vsi isto polje in isti delec,
in razlog, da zgledajo
drugače je spet to, da
jih mogoče gledamo z rahlo
različnih perspektiv.
Mogoče.
Te ideje, ki sem jih predstavil
se imenujejo poenotenje.
Misel, da so tri sile v resnici združene v eno
se imenuje teorija velikega poenotenja.
In je zelo enostavna.
Zelo lahko je zapisati matematično teorijo, v kateri
so vse sile samo ena, ki zgleda kot
tri z naše perspektive.
So tudi druge možnosti.
Lahko bi rekli, da je to snov,
to pa so sile.
In enačbe so drugačne, ampak
spet ne tako drugačne.
V končni fazi so vse samo polja.
Lahko bi si mislili, da so mogoče
na nek način snov in sile

Finnish: 
Kaikki näistä noudattaa samaa yhtälöä
Kaikki ne noudattavat Diracin yhtälä
Tämä panee miettimään, että ehkä
ei olekaan olemassa 12:ta erilaista kenttää.
Ehkä ne kaikki ovatkin sama kenttä ja hiukkanen ja
se, että ne näyttävät erilaisilta
koska katsomme niitä vähän eri
näkökulmasta.
Ehkä.
Näitä ajatuksia, joita olen nyt esittänyt
kutsutaan yhdenmukaistamiseksi.
Ajatus siitä, että kolme voimaa ovat yhden ja saman voiman ilmentymiä.
Tätä kutsutaan suureksi yhdenmukaistamiseksi.
Se on hyvin helppoa
On siis helppoa kirjoittaa matemaattinen teoria, jossa
kaikki nämä voimat yhdistyvät yhdeksi ja nuo kolme voimaa
ovat vain kolme ari näkökulmaa asiaan.
Tässä on vielä muitakin mahdollisuuksia
Voidaan todeta, että tässä on aine ja tässä ovat voimat
 
ja niiden yhtälöt eroavat, mutta ei kovin paljoa.
Nämä molemmat ovat lopulta vain kenttiä.
Voidaan siis miettiä minkälaisessa  suhteessa  aine ja voimat
 

English: 
Each of them obeys
exactly the same equation.
Each of them obeys
the Dirac equation.
So again, you
might wonder, well,
maybe there aren't
12 different fields.
Maybe they're all the same
field and the same particle,
and the fact they look
different is, again,
maybe just because
at them from slightly
different perspectives.
Maybe.
So these ideas that
I've been suggesting
go by the name of unification.
The idea that the three forces
are actually combined into one
is what's called
grand unification.
And it's very easy.
It's very easy to write down
a mathematical theory in which
all of these are just one
force, which appears to be
three from our perspective.
There are other
possibilities here.
You might say, well
this is the matter,
and these are the forces.
And the equations are different,
but they're not that different.
Because ultimately,
they're both just fields.
So you might wonder
if maybe there's
some way in which the
matter and the forces

Finnish: 
ovat keskenään.
No meillä on teoria tähänkin.
Tätä teoriaa kutsutaan supersymmetriaksi ja
se on kaunis teoria.
Se on käsittellisesti syvä.
ja se tavallaan tuntuu oikealta.
Lopulta jos olemme todella rohkeita,
voidaanko lupolta kaikki yhdistää.
VOimmeko me päästä eroon näistä lausekkeista
ja kirjooittaa vain yhden lausekkeen,
josta kaikki seuraa:
Painovoima, muut voimat, hiukkaset Higgs ja kaikki.
 
Minulla on jotakin teille, jos haluatt saada tämän kaiken.
Tätä teoriaa kutsutaan Säijeteoriaksi.
Joten meillä on mahdollisesti teoria
jossa kaikki tämä johdetaan yhdestä yksinkertaisesta käsitteestä.
Ja seuraava kysymys on, ovat nämä oikein
Meille teoreetikoille tällaiset ideat ovat helppoja
ja nämä ildeat ovat ohjanneet teoreetista fysikkaa
jo 30 vuoden ajan,
mutta ovatko ne oikeassa?
Tapa, jolla toteamme sen on
teemme kokeita.
Jos kysytään onko säijeteoria totta,

Slovenian: 
povezane med sabo.
No, tudi za to imamo teorijo.
Imenuje se supersimetrija.
In je čudovita teorija.
Konceptualno je zelo globoka.
In diši po tem, da bi lahko držala.
In končno, lahko bi bili zelo, zelo drzni.
Bi lahko vse skupaj združili?
Se lahko znebim vseh teh izrazov
in zapišem samo en izraz
iz katerega pride vse ostalo?
Gravitacija, sile, delci, Higgs,
vse.
Imam nekaj za vas, tudi če si to želite.
Imenuje se teorija strun.
Imamo teorijo, ki zajema vse
to v enem enostavnem konceptu.
Vprašanje za naprej je seveda,
ali te teorije držijo?
Veste, zelo lahko je za nas
teoretike imeti te misli.
In moram reči, da so bile te ideje
gonilna sila teoretične fizike zadnjih
30 let, ampak zdaj hočemo vedeti
ali držijo.
Imamo način, da jih preverimo.
Opravimo eksperimente.
Moram reči, da če želimo preizkusiti
ali teorija strun drži,

German: 
miteinander in Beziehung stehen.
Wir haben dafür auch eine Theorie.
Sie heißt Supersymmetrie,
Und es ist eine schöne Theorie.
Sie ist sehr theoretisch,
und sie hat den Anschein, als wenn sie richtig sein könnte.
Zu allerletzt könnte man ganz kühn sein.
Man könnte sagen, kann ich das stark zusammenfassen?
Kann ich nicht all diese Terme los werden
und nur einen einzigen Term hinschreiben,
aus dem sich alles andere ableitet?
Gravitation, die Kräfte, die Teilchen, das Higgs,
alles?
Ich habe etwas für sie, falls sie das auch noch wollen.
Es heißt Stringtheorie.
Wir haben also eine mögliche Theorie, die alles davon
in einem einfachen Konzept zusammenfasst.
Und die Frage, die einen antreibt, ist: Sind sie korrekt?
Wissen sie, es ist sehr leicht für uns Theoretiker, diese Ideen zu haben.
Und ich sollte sagen, diese Ideen sind es, die
theoretische Physiker seit 30 Jahren umtreibt, aber wir wollen wissen,
sind sie korrekt?
Und wir haben eine Möglichkeit, um zu zeigen, dass sie korrekt sind.
Wir machen Experimente.
Ich muss sagen, wenn man wissen will, ob die Stringtheorie korrekt ist,

Spanish: 
estén relacionadas unas con la otra.
Bien, tenemos una teoría para eso también.
Es una teoría llamada supersimetría.
Y es una hermosa teoría.
Es conceptualmente muy profunda.
Y es como, ya saben, huele a como que puede ser correcta.
Finalmente, puedes ser realmente audaz.
Puedes decir, bueno ¿puedo combinar el lote?
¿Puedo deshacerme de todos estos términos
y simplemente escribir un solo término
de lo cual todo lo demás emerja?
Gravedad, las fuerzas, las partículas, el Higgs,
tod
Tengo algo para ti si quieres eso también
Se lama teoria de cuerdas.
Así es que tenemos una posibilidad para una teoría que contiene todo
lo de este concepto simple.
Y la pregunta que sigue es, desde luego ¿son correctas éstas teorías?
Saben, es muy fácil para nosotros teóricos tener estas ideas.
Y debo decir que estas ideas son lo que
ha hecho trabajar a los físicos teóricos por 30 años, pero queremos saber,
¿son correctas?
Y tenemos una manera de saber de saber si son correctas.
Hacemos experimentos.
Así es que debo decir, si quieres saber si la teoría de cuerdas es correcta,

Japanese: 
あるのではないか、
…と思う人もいるでしょう。
実は、そういう理論もあるのです。
超対称性理論と呼ばれるものです。
美しい理論ですよ。
概念的に非常に深い。
そしてこれが、なんとなく
正しい理論である香りがするのです。
最後に、もっと、もっと
大胆になってみましょう。
例えば…、何もかも全て、
一つに纏めてしまえないだろうか、と考えるわけです。
全ての項を取り去って、万物が出現するたった一つの項に
書き下せないだろうか？
重力も、力も、物質も、ヒッグスも、
全てを。
そういうものをお望みなら、
お一つご用意しております。
弦理論と呼ばれるものです。
一つの単純な概念で
これら全てを含む理論が存在する可能性があるわけです。
ただ当然、問うべき疑問があるのです。
「それは、正しいのか？」
理論家にとって、アイデアを持ち寄るのは
本当に簡単なんですよ。
こうしたアイデアは、理論家を30年間
夢中にさせたものですが、
でも僕たちが知りたいのは、
「これが、正しいのか？」、ということ。
正しいかどうか、
判定する方法があります。
実験です。
とは言え弦理論については、
正しいかどうかを知りたくても、

English: 
are related to each other.
Well, we have a theory
for that as well.
It's a theory that's
called supersymmetry.
And it's a beautiful theory.
It's very deep conceptually.
And it sort of, you know,
smells like it might be right.
Finally, you might be
really, really bold.
You might say, well, can
I just combine the lot?
Can I just get rid
of all of these terms
and just write down
one single term
from which everything
else emerges?
Gravity, the forces, the
particles, the Higgs,
everything.
I've got something for you
if you want that as well.
It's called string theory.
So we have a possibility for
a theory which contains all
of this in one simple concept.
And the question going forward,
of course, is are these right?
You know, it's very easy for us
theorists to have these ideas.
And I should say
these ideas are what's
driven theoretical physics for
30 years, but we want to know,
are they right?
And we've got a way of
telling they're right.
We do experiments.
So I should say, if you want to
know if string theory's right,

Galician: 
estean relacionadas as unhas coas outras.
Ben, temos unha teoría para iso tamén.
É unha teoría chamada "supersimetría".
E é unha teoría fermosa.
É conceptualmente moi profunda.
E pode dicirse, sabedes, que cheira a que podería ser correcta.
Finalmente, podes ser realmente afouto.
Podes dicir: bueno, podo combinar todo o lote?
Podo desfacerme de todos estos termos
e escribir simplemente un só termo
do cal emerxa todo o demais?
A gravidade, as forzas, as partículas, o Higgs,
todo.
Teño algo para ti se tamén queres iso:
chámase "a Teoría de Cordas".
Así que temos unha posibilidade para unha teoría que contén todo
isto nun simple concepto.
E a pregunta que sigue é, dende logo, son correctas estas teorías?
Sabedes, é moi sinxelo para nós, teóricos, ter estas ideas.
E debo dicir que estas ideas son o que
leva conducindo aos físicos teóricos durante 30 anos; pero queremos saber,
son correctas?
E temos un xeito de saber se son correctas.
Facemos experimentos.
Así que debo dicir: se queres saber se a teoría de cordas é correcta entón

Spanish: 
no tenemos manera de ponerla a prueba en este momento.
Pero si quieres saber si algunas de estas otras ideas son correctas,
entonces eso es lo que el LHC debería estar haciendo.
La razón para construir el LHC era en primer ligar encontrar el Higgs
OK, funcionó y en segundo lugar, poner a prueba este tipo de ideas
que hemos estado teniendo para ver que podemos encontrar más allá.
Así es que el LHC ha estado funcionando.
Ha estado funcionando por dos años.
Ha estado funcionando absolutamente como un sueño.
Es una máquina perfecta.
Dos años.
Esto es lo que se ve.
Absolutamente nada.
todos estas fantásticas hermosas ideas que hemos tenido,
Ninguna de ellas aparece el el LHC.
Y la pregunta que sigue es ¿que vamos a
hacer al respecto?
¿Como vamos a hacer progresos
en entender la próxima capa de la física
cuando el LHC no está viendo nada,
y nuestras ideas simplemente no parecen ser la manera en que la naturaleza
trabaja?
Debo decirles, muy a menudo no tengo una buena respuesta para esto.
Mi impresión es que la mayoría de mi comunidad

English: 
we don't have any way to
test it at the moment.
But if you want to know if some
of these other ideas are right,
then that's what the
LHC should be doing.
The reason that we built the LHC
was firstly to find the Higgs.
OK, it worked, and secondly,
to test these kind of ideas
that we've been having
to see what lies beyond.
So the LHC has been running.
It's been running for two years.
It's been running like
an absolute dream.
It's a perfect machine.
Two years.
This is what it's seen.
Absolutely nothing.
All of these fantastic
beautiful ideas that we've had,
none of them are
showing up at all.
And the question going
forward is, what are we
going to do about it?
How are we going
to make progress
in understanding the
next layer of physics
when the LHC isn't
seeing anything,
and our ideas just don't appear
to be the way that nature
works?
I should tell you, often I don't
have a good answer to this.
My impression is that
most of my community

Finnish: 
niin meillä ei nyt ole mitään menetelmää testata sitä
Mutta kun halutaan selvittää ovatko nämä teoriat oikessa
niin siihen tulisi käytää LHC:tä.
Syy miksi LHC rakennettiin oli juuri löytää Higgsin hiukkanen
Se onnistui ja seuraavaksi tulee testata näitä uusi ideoita
jotta ymmärrämme mitä on näiden takana.
Tätä varten LHC on toiminut kaksi vuotta
 
Se on toiminut kuin unelma ja
se on täydellinen kone.
Kaksi vuotta on kulunut ja
se ei ole löytänyt yhtään mitään.
 
Mikään näistä hienoista ideoista
ei ole ilmaantunut.
Kysymys jatkon osalta on, mitä aiomme
tehdä asialle?
Miten aiomme edetä
fysiikan seuraavan tason ymmartämiseksi,
kun LHC ei ole löytänyt mitään
ja tuntuu siltä, että ideamme luonnosta eivät ole oikeita.
 
Minulla ei valitettvasti ole hyvää vastausta tähän.
Vaikutelmani on että koko yhteisö on

Japanese: 
現時点では検証実験は不可能です。
しかし他のアイデアが
正しいかどうかについては、
LHCの守備範囲に入っています。
LHCを作った第一の理由は
ヒッグスを見つけることでした。
OK、うまくいった。
では次、さらなる新物理に関する
様々なアイデアを検証しよう。
LHCは運転中です。
2年間、運転中。
夢のような実験です。
完璧な装置です。
2年間。
何が見えたか。
全く、何も見えません。
僕らが考案した、
素晴らしく美しい数々のアイデアを基にした
新物理に関する予言は、
全く、何一つ、現実には現れていません。
さて、ここで問うべき疑問はこうです。
僕たちはどうしたらいいんだろう？
LHCで何も見つからない、そして僕らのアイデアは
自然の摂理とは違った方を向いているらしい。
この状況下で、物理学の
次なる階層を理解するために、
どのように前進すればいいんだろう？
そう言っても、僕はこの問に対する
模範解答を知りません。

Slovenian: 
trenutno nimamo nobene
možnosti tega testirati.
Ampak, če želimo vedeti, ali
te druge teorije držijo,
potem bi moral LHC to preverjati.
Glavni razlog za izgradnjo
LHC je bil najti Higgsa.
To je delovalo, drugi razlog pa
je bil preveriti te ostale teorije,
ki smo jih imeli za nadaljevanje.
LHC je delal.
V pogonu je bil dve leti.
Deloval je sanjsko.
Je popoln stroj.
Dve leti.
To je videl.
Absolutno nič.
Vse te fantastične, lepe ideje,
ki smo jih imeli,
nobena od njih se ni pojavila.
Vprašanje za naprej je, kaj bomo
naredili glede tega?
Kako bomo napredovali
v našem razumevanju
naslednjega sloja fizike,
če LHC ne vidi ničesar
in če naše ideje očitno ne
predstavljajo delovanja narave?
 
Moram reči, da nimam
dobrega odgovora na to.
Moj vtis je, da je moja skupnost

Galician: 
non temos maneira de poñela a proba neste momento.
Pero se queres saber se algunhas destas outras ideas son correctas,
entón eso é o que o LHC debería estar facendo.
A razón para construír o LHC era en primero lugar atopar o Higgs;
OK, funcionou. E en segundo lugar, por a proba este tipo de ideas
que tivemos para ver que podemos atopar máis alá.
Así que o LHC ten estado funcionando.
Leva funcionando dous anos.
Lévaos funcionando como un absoluto soño.
É unha máquina perfecta.
Dous anos.
Esto é o que se viu.
Absolutamente nada.
Todas estas fantásticas e fermosas ideas que tivemos,
ninguna delas aparece no LHC.
E a pregunta que sigue a este feito é: que vamos a
facer ao respecto?
Como vamos a facer progresos
en entender a próxima capa da física
cando o LHC non está vendo nada,
e as nosas ideas simplemente non parecen ser o xeito no que a natureza
funciona?
Debo dicirvos, moi a miudo non teño unha boa resposta para isto.
A miña impresión é que a maioría da miña comunidade

German: 
haben wir keine Möglichkeit, es im Moment zu untersuchen,
aber wenn man wissen möchte, ob etwas von den anderen korrekt ist,
dann muss dies der LHC erledigen.
Der Grund, warum wir den LHC gebaut haben, war zuerst, das Higgs zu finden.
OK, das hat geklappt. Und zweitens, um die Vorstellungen zu testen,
die wir haben, um zu sehen, was dahinter liegt.
Also ging der LHC in Betrieb.
Er ist in Betrieb seit zwei Jahren.
Er läuft wie ein absoluter Traum.
Es ist eine perfekte Maschine.
Zwei Jahre.
Das wurde gefunden:
Absolut nichts.
Alle diese fantastischen schönen Ideen, die wir gehabt hatten,
keine von ihnen wurde bestätigt.
Und die Frage, die jetzt folgt, ist:
Was werden wir damit jetzt anfangen?
Wie werden wir einen Fortschritt machen
im Verständnis der nächsten Stufe der Physik,
wenn der LHC nichts entdeckt
und unsere Ideen nicht so scheinen, als wäre es die Art, wie die Natur
funktioniert.
Ich sollte dazu sagen, ich habe keine gute Antwort darauf.
Mein Eindruck ist, dass meine Gemeinschaft

German: 
etwas schockiert ist darüber, was passiert ist.
Es gibt sicherlich in der Gemeinschaft keinen Konsens darüber,
wie man weitermacht.
Es gibt in etwa drei Reaktionen,
die von den unterschiedlichen Stellen kommen,
und die ich mit ihnen teilen möchte.
Und ich denke alle drei Reaktionen
sind bis zu einem Punkt auch richtig.
Die erste Reaktion ist, darauf, dass der LHC nichts findet,
ist die folgende:
Ach ihr jungen Leute, ihr seid so pessimistisch,
Es soll halt gerade so sein,
ihr braucht nur etwas mehr Geduld.
Wisst ihr, man hat letztes Jahr nichts gesehen,
und hat dieses Jahr nichts gesehen,
aber nächstes Jahr, da sehen wir was.
Und wenn es nicht nächstes Jahr ist, dann ist es das Jahr darauf,
wo man was sehen wird.
Es sind normalerweise meine illustren, älteren Kollegen,
die so denken,
und wissen sie was?
Sie könnten einfach recht haben.
Es könnte einfach nächstes Jahr sein, dass der LHC etwas
Erstaunliches entdeckt, und es bringt uns
auf der Pfad der Erkenntnis der nächsten Stufe der Physik.
Es stimmt aber auch, dass diesselben Leute
vorausgesagt hatten, dass man bis jetzt etwas gefunden haben wird.

Galician: 
está un poco traumatizada polo que sucedeu.
Certamente non hai consenso na comunidade
sobre como avanzar.
Pero creo que hai tres respostas
que algunhas persoas tiveron e que
quixera compartir con vós.
E creo que todas estas tres respostas
teñen unha veracidade razoable.
A primeira resposta a que o LHC non estea a ver nada
é a seguinte:
Vós rapaciños, doces fillos do verán, sodes tan pesimistas.
Sodes todo pesimismo.
Necesitades un chisco máis de paciencia.
Sabedes, non vimos nada o ano pasado,
e non vimos nada este ano.
Pero o ano próximo, imos ver algo.
E senón no ano próxmimo, será no ano que vén despois
no que imos ver algo.
Son usualmente os meus moi ilustres colegas maiores
os que pensan así;
e, sabedes que?
Poden facilmente estar no correcto.
Simplemente pode ser que o próximo ano o LHC descubra
algo asombroso, e nos poña
no camiño para entender a próxima capa da realidade.
Pero tamén é verdade que esta mesma xente
estivo predicindo que xa deberíamos ter visto algo a estas alturas.

Slovenian: 
nekoliko šokirana glede vsega tega.
Vsekakor v skupnosti ni
nobenga konsenza
kako naprej.
So pa trije odgovori,
ki jih imajo različni ljudje
in vam jih lahko povem.
Mislim, da so vsi trije odgovori
razumni do neke mere.
Prvi odgovor za pomanjkanje
rezultatov v LHC
je sledeč.
Vi mladina, vsi ste tako pesimistični.
Za vas je vse tako črnogledo.
Bodite morate malce bolj potrpežljivi.
Lansko letos nisem videl ničesar
in letos tudi nisem videl ničesar.
Ampak naslednje leto bomo nekaj videli.
Če pa ne naslednje leto,
potem pa še naslednje leto
bomo zagotovo nekaj videli.
Ponavadi to pravijo moji
zelo ugledni starejši kolegi.
 
In veste kaj?
Lahko, da imajo prav.
Lahko, da bo prihodnje leto LHC odkril
nekaj nevrjetnega, in nas postavil
nazaj na pot k razumevanju
naslednjega sloja realnosti.
Ampak ti isti ljudje so
predvidevali, da bomo do
zdaj že kaj odkrili.

English: 
is a little bit shell-shocked
by what happened.
There's certainly no
consensus in the community
to move forward.
But I think there's
three responses
that sort of various
people have had that I'd
like to share with you.
And I think all three
of these responses
are reasonable up to a point.
The first response to the
LHC not seeing anything
is the following.
You young kids,
you're so pessimistic.
It's all doom and
gloom with you.
You need a little
bit more patience.
You know, I didn't see
anything last year,
and I didn't see
anything this year.
But next year, it's
going to see something.
And if not next year,
it's the year after that
that it's going
to see something.
It's usually my very
illustrious senior colleagues
that have this--
and you know what?
They could easily be right.
It could easily be that
next year, the LHC discovers
something astonishing,
and it sets us
on the path to understanding
the next layer of reality.
But it's also true
that these same people
were predicting that it would
have seen something by now.

Japanese: 
僕のコミュニティの大半は、この状況に対して
少しノイローゼ気味な印象があります。
物事を前に進める方法に関して、
コミュニティで一致した意見は全く無い状況です。
それでも僕が思うに、色んな人達から
3種類の反応が出ているので
皆さんにお伝えしましょう。
3種の反応は全て、
ある程度は合理的だと想います。
LHCで何も見つからないことに対する
一つ目の反応はこうです。
若造共よ、君らは悲観的すぎる。
不幸な運命も間もなく終わる。
もう少しの辛抱だ。
去年何も見えなかったとしても、
今年何も見えなかったとしても、だ。
しかし来年には、
何かが見えるだろう。
来年じゃなければ、再来年には
何かが見えるだろう。
…という事を、非常に著名な僕の
先輩研究者が言うのです。
どうですかね？
単純に正しいかもしれない。
単純に、来年には、LHCが驚くべき
発見をするかもしれない。
それによって僕らはさらに上の物理学を
解明する鍵が得られるかもしれない。
しかし、そう言っていた人が、
現時点までに何かが見えていたはずだと
過去に予言していたのことも事実なのです。

Finnish: 
kovin ymmällää
Yhteisössä ei ole yksimielisyyttä siitä,
mihin suuntaan pitäisi edetä.
Mutta mielestäni ilmassa on ollut kolme erilaista
lähestymistapaa, joita eri ihmiset ovat
esittäneet.
Mielestäni näissä kaikissa on jotakin järkeä
 
Ensimmäinen näkemys koskee LHC:tä
 
Te nuoret olette niin kärcimättömiä
näette vain tuhoa ja pimeyttä.
Te tarvitselle huoattavasti enemmän
kärsivällissyyttä.
Se ei löytänyt mitään tänä vuonna, mutta
ensivuonna varmasti löytää,
tai jos en ensivuonna niin sitten seuraavana.
 
Näitä käsityksiä esittävät maineekkaat vanhemmat kolleegani ja
 
tiedättekö mitä, he saattavat hyvin
olla oikeassa.
Voi hyvin käydä niin, että seuraavana vuonna
LHC löyttää jotain hämmästyttävää
kun yritämme ymmärtää todellisuuden seuraavaa kerrosta.
On myös totta, että nämä samat ihmiset ennustivat,
että se olisi löytänyt jotain uutta jotähän mennessä.

Spanish: 
está un poco traumatizada por lo que sucedió.
Hay ciertamente un no-consenso en la comunidad
con el cual ir hacia adelante.
Pero creo que hay tres respuestas
que algunas personas han tenido que
quisiera compartir con Uds.
Y creo que todas estas tres respuestas
tienen un razonable punto.
La primera respuesta al hecho de que el LHC no esta viendo nada
es el siguiente.
Uds jovencitos, son tan pesimistas.
Todos es tristeza y perdición con Uds.
Necesitan un poco más de paciencia.
Sabe, no vi nada el año pasado,
y no vi nada este año.
Pero el año próximo, vamos a ver algo.
Y si no el año próximo, será el que viene después
en el que vamos a ver algo.
Son usualmente mis muy ilustres colegas mayores
los que piensan así--
y ¿saben qué?
Pueden facilmente estar en lo correcto.
Facilmente puede ser que el próximo año, el LHC descubra
algo asombroso, y nos ponga
en el camino a entender la próxima capa de nuestra realidad.
Pero es también verdad que esta misma gente
estaba prediciendo que ya deberíamos haber visto algo a estas alturas.

Finnish: 
On myös niin, että tällainen tilanne ei
voi jatkua kovin pitkään.
Jos LHC ei löydä mitään vaikkapa seuraavan
kahteen vuoteen, niin on erittäin epätodennäköistä
että se löytäisi jotain tulevaisuudessa.
Toki se on mahdollista mutta,
se tuntuu epätodennäköiseltä
Niinpä toivon sydämeni pohjasta, että
LHC löytää jotakin tänä tai ensi vuonna.
Mielestäni meidän tulee varautua pahimpaan, joka
siis on se, että mitään uutta ei havaita.
 
Seuraava vaihtoehto
jota esittävät samantyyppiset ihmiset
on, että teoriamme on niin kaunis
että sen tääytyy tästä syystä olla oikein
ja se mitä todella tarvitsemma on suurempi laite -
10 kertaa suurempi riittää.
Taaskin he saattavat olla oikeassa.
Minulla ei ole mitään hyviä vasta-argumentteja.
Kiistämätön tosiasia kuitenkin on, että
sellainen maksaa 10 miljardia dollaria.
Maailmassa ei juurikaan ole hallituksia joilla olisi käyttää
10 miljardia näiden ajatusten toteuttamiseen
On kuitenkin yksi
ja se on Kiina

German: 
Und es stimmt auch, dass
das nicht länger so weiter gehen kann.
Wenn der LHC innerhalb einer Zeitdauer von zwei Jahren nichts sieht,
scheint es sehr, sehr unwahrscheinlich,
dass er in Zukunft etwas sehen wird.
Es ist möglich,
es scheint nur unwahrscheinlich.
Ich hoffe aus tiefstem Herzen, dass der LHC im nächsten Jahr
oder dem Jahr darauf etwas entdecken wird.
Aber ich denke, wir müssen uns auf den schlimmsten Fall vorbereiten,
dass es eher nicht so ist.
OK.
Reaktion Nummer zwei:
Reaktion Nummer zwei kommt von ähnlichen Leuten.
All unsere Theorien sind so schön,
Die müssen korrekt sein,
und was wir wirklich brauchen, ist eine größere Maschine,
10 mal größer wird reichen.
Nochmal, sie könnten recht haben.
Ich habe kein gutes Argument dagegen.
Das offensichtliche Gegenargument, ist, dass eine neue Maschine
10 Mrd. Dollar kostet.
Es gibt nicht zu viele Regierungen auf der Welt,
die 10 Mrd. Dollar für uns übrig haben, damit wir diesen Ideen nachgehen können.
Es gibt eine.
Das ist China.

English: 
And it's also true
that this can't
keep going for much longer.
If the LHC doesn't see something
within, say, a two-year time
scale, it seems
very, very unlikely
that it's going to see
something moving forward.
It's possible.
It just seems unlikely.
So I hope with all my heart
that the LHC discover something
next year or the year after.
But I think we have to
prepare for the worst,
that maybe it won't.
OK.
Response number two.
Response number two, which is
sort of also by similar people,
well, all our theories
are so beautiful.
They absolutely
have to be correct,
and what we really need
is a bigger machine.
10 times bigger will do it.
Again, they might be right.
I don't have a good
argument against it.
The obvious rebuttal,
however, is that a new machine
cost $10 billion.
There's not too many
governments in the world
that have $10 billion to spare
for us to explore these ideas.
There's one.
The one is China.

Japanese: 
そして、こうした状況は
これ以上長くは続かないことも事実です。
もしLHCで、例えば、向こう二年ほどで
何も見つからなかったら、
物事を前に進める
何かを見つけるのは
非常に、非常に厳しい状況に
なるでしょう。
あり得るのです。
厳しい状況が。
だから僕は、来年か、再来年には
LHCで何かが見つかって欲しいと
心から願っています。
しかし、全く見つからないかもしれない、
という最悪の事態に備える必要はあると思います。
OK。
反応その２。
反応その２は、
先と同様の人々からのものです。
我々の理論は非常に美しい。
絶対に正しいはずだ。
検証のために必要なのは、
もっと巨大な装置だ。
10倍デカいのが欲しい。
この反応も、
正しいかもしれません。
でも正しいかどうか、
どう議論してよいかわかりません。
しかし当然、反論が出るでしょう。
つまり、その新装置には100億ドルかかるんです。
物理学者のアイデアの検証のために、
100億ドル出せる政府は
世界中探してもそう多くは無いでしょう。
例外が、一つ。
中国です。

Spanish: 
Y es también verdad que esto no puede
seguir continuando por mucho tiempo.
Si el LHC no ve algo dentro, digamos, de un término de dos años,
parece muy, muy difícil
que vaya a haber algo hacia adelante.
Es posible.
Simplemente parece improbable.
Así es que espero con todo mi corazón que el LHC descubra algo
el año próximo o el año después.
Pero pienso que debemos prepararnos para lo peor,
Que tal vez ho haya nada.
OK.
Respuesta numero dos.
La respuesta numero dos, es de gente muy similar a la anterior,
bueno, todas nuestras teorías son tan bellas.
Absolutamente deben ser las correctas,
y lo que realmente necesitamos es una máquina más grande.
una 10 veces más grandes será suficiente.
Ota vez, pueden estar en lo correcto.
No tengo un buen argumento contra ésto.
El obvio argumento en contra, sin embargo, es que una máquina nueva
cuesta $10 mil millones de dólares.
No hay muchos gobiernos en el mundo
que tengan $10 mil millones para gastar y nosotros explorar estas ideas.
Hay uno.
Ese uno es China.

Slovenian: 
In res je tudi, da se to ne more
več dolgo nadaljevati.
Če LHC ne bo ničesar videl v roku dveh let,
potem se zdi zelo, zelo malo verjetno,
da bo kaj videl v prihodnosti.
Možno je.
Vendar se zdi težko verjetno.
Z vsem srcem upam,
da bo LHC kaj odkril
naslednje leto, ali čez 2 leti.
Ampak moramo se pripraviti na najhujše,
da mogoče ne bo.
OK.
Odgovor številka dve.
Odgovor številka dve, ki
ga imajo isti ljudje
je, da so vse naše teorije tako lepe.
Gotovo vse držijo,
potrebujemo samo večji stroj.
10x večji bo zadoščal.
Mogoče imajo prav.
Nimam dobrega argumenta proti.
Očiten odgovor na to bi bil, da nov stroj
stane 10 milijard dolarjev.
Ni veliko vlad na svetu,
ki imajo 10 milijard dolarjev
na voljo za naše raziskave.
Ena je.
To je Kitajska.

Galician: 
E tamén é verdade que isto
non pode seguir así por moito tempo máis.
Se o LHC non ve algo dentro de, digamos, un período de 2 anos
entón semella moi moi improbable
que vaia a ver algo máis adiante.
É posible.
Simplemente parece improbable.
Así que espero con todo o meu corazón que o LHC descubra algo
no ano próximo ou no ano seguinte.
Pero penso que debemos prepararnos para o peor,
aínda que poida non suceder.
OK.
Resposta número dous.
A resposta número dous, pertencente a xente semellante á anterior:
bueno, todas as nosas teorías son tan belas...
deben ser correctas, sen dúbida,
e o que realmente precisamos é unha máquina máis grande.
Unhas 10 veces maior deberá chegar.
De novo, poden estar no certo.
Non teño ningún bo argumento contra isto.
A refutación obvia, de tódolos xeitos, é que unha máquina nova
costa 10 mil millóns.
Non hai moitos gobernos no mundo
que teñan 10 mil millóns para gastar en nós para explorar estas ideas.
Hai un.
Ese un é China.

Finnish: 
jos tätä laitetta rakennetaan koskaan,
niin sen tekee juuri Kiina
Mielestäni kiinalaisaiset saattavat nähdä
sen houkuttelevana, jos kaikki ne hiukkasafyysikot
ja insinöörit, jotka tänään työskentelevät
CERNissä Genevessä muuttaisivat
kaupunkiin Beijinin pohjoispuolelle.
He näkisivät tässä sekä poliitisen että
taloudellisen edun, niin että he päättäisivät
rakentaa laitteen
Tähän menisi kuitenkin ainakin 20 vuotta
Joten meidän pitäisi odotella paljon pidempään.
Sitten on kolmas vastaus ja minä kuulun tähän leiriin.
 
 
Minun pitää mainita heti aluksi, että se on spekulatiivinen
eikä sitä ehkä kannata suurin osa kolleekoistani.
Näin ollen se on vain henkilökohainen valintani.
Kantani siis on
Tiedämme, että tämä yhtälö on oikein.

German: 
Und wenn diese Maschine überhaupt gebaut wird,
wird sie von der chinesischen Regierung gebaut.
Ich denke, die chinesische Regierung würde es außerordentlich
reizvoll finden, wenn die ganze Gemeinschaft, der
Teilchenphysiker und Ingenieure, die momentan in
CERN und Genf stationiert sind, in eine Stadt ziehen würden, die etwas
nördlich von Peking liegt.
Ich denke, sie würden den politischen und ökonomischen Gewinn sehen,
und es gibt eine reele Chance, dass sie entscheiden werden,
diese Maschine zu bauen.
Falls dem so ist, wird es ungefähr 20 Jahre dauern, bis sie gebaut ist.
Also warten wir doch länger.
Es gibt eine dritte Reaktion.
Und ich sollte sagen, die dritte Reaktion
ist ungefähr aus dem Lager, wo ich auch bin.
Ich sollte vorweg anmerken, es ist spekulativ,
und es wird wahrscheinlich nicht unterstützt von den meisten Meinesgleichen.
Das ist also wirklich nur meine eigene Meinung dazu.
Mein Ansatz ist:
Das ist die Gleichung, von der wir wissen, dass sie stimmt.

Galician: 
Polo que entón se esta máquina finalmente fose a ser construída,
vai a ser construída polo goberno chinés.
Creo que o goberno chinés veríao como algo extremadamente
atractivo se toda a comunidade de físicos
de partículas e enxeñeiros que están actualmente
traballando no CERN e Xenebra se mudasen a unha vila
ubicada lixeiramente ao norte de Pequín.
Coido que veríano como unha ganancia política e económica,
e hai unha posibilidade real de que
decidan construír esta máquina.
Se o fan, van facer falta da orde de 20 anos para construíla.
Así que teríamos que esperar algo máis para ter respostas.
Hai unha terceira resposta.
E debo dicir que a terceira resposta
é do tipo das do campo no que estou.
Debo mencionar de antemán que é especulativa,
e probablemente non estea respaldada pola maioría dos meus colegas.
Así que realmente esta só é a miña opinión personal neste momento.
Esta é a miña postura ao respecto.
Esta é a ecuación que sabemos que é correcta.

English: 
And so if this machine is
going to be built at all,
it's going to be built by
the Chinese government.
I think the Chinese government
would see it as extremely
attractive if the whole
community of particle
physicists and engineers
that are currently
based in CERN and Geneva
move to a town that's
slightly north of Beijing.
I think they'd view that as
political and economic gain,
and there's a real
chance they may
decide to build this machine.
If they do, it's about 20
years for it to be built.
So we're waiting
slightly longer.
There's a third response.
And I should say
the third response
is kind of the camp I'm in.
I should mention upfront,
it's speculative ,
and it's probably not
endorsed by most of my peers.
So this is really just my
personal opinion at this point.
This is my take on this.
This is the equation
that we know is right.

Japanese: 
そんな装置が
もし建設されるとしたら、
中国政府によって
建設されることになるでしょう。
現在ジェノバのCERNに本拠地を置く
粒子物理学者や
工学者のコミュニティ全体が
北京の少し北の町に
移動するとしたら、
中国政府は熱烈に歓迎するだろうと
僕は思います。
政府が、政治的にも経済的にも
利点があると考え、
装置建設の決定を下す可能性は
十分あり得ると思います。
もしそうなれば、
建設に20年かかります。
それまで、少し長い目で
待つことになりますね。
3つ目の反応。
3つ目の反応は、
僕の心の拠り所のようなものです。
あらかじめ言っておきますと、
これは推測の話であり、
僕の同僚の大多数からは
承認されないかもしれません。
だからこれは、
現時点での僕の単なる個人的な意見なのです。
僕の見解はこうです。
これが、正しいことが確認された数式です。

Slovenian: 
Če se bo ta stroj sploh zgradil
ga bo zgradila kitajska vlada.
Mislim, da bi bilo za kitajsko vlado zelo
privlačno, če bi se celotna skupnost
fizikov in inženirjov, ki so trenutno
v CERN-u in Ženevi, preselila v mesto, ki je
malce severno od Pekinga.
Na to bi gledali kot politično
in gospodarsko pridobitev
in obstaja resna možnost, da se
bodo odločili zgraditi ta stroj.
Če se bodo, bo izgradnja trajala 20 let.
Tako, da bomo še malce počakali.
Potem je še tretji odgovor.
Moram reči, da se k temu odgovoru
nagibam tudi sam.
Naj samo omenim, da je spekulativen
in najbrž se večina mojih kolegov ne strinja.
Tako, da je to v bistvu samo
moje osebno mnenje.
To si jaz mislim o tem.
To je enačba, za katero vemo, da drži.

Spanish: 
Y entonces si esta máquina va ha ser construida del todo,
va a ser construida por el gobierno de China.
Creo que el gobierno Chino vería como extremadamente
atractivo si toda la comunidad de físicos
de partículas e ingenieros que están actualmente
trabajando en CERN y Ginebra se mudaran a un pueblo que está
ligeramente al norte de Beijing.
Creo que ellos verían eso como una ganancia económica y política,
y hay una real oportunidad de que ellos
decidan construir esta máquina.
Si lo hacen, van a ser como 20 años para que se lleve al cabo.
Aí ess que estamos esperando ligeramente más que eso.
Hay una tercera respuesta.
Y debo decir que la tercera respuesta
es como a la que me suscribo yo.
Debo mencionar de antemano que es especulativa,
y probablemente no está respaldada por la mayoría de mis colegas.
Así es que realmente esta es solamente mi opinión personal a este momento.
Esta es mi opinión al respecto.
Esta es la ecuación que sabemos que es correcta.

German: 
Das ist quasi der Grundstein unseres Verständnisses.
Doch obwohl wir wissen, dass sie stimmt, gibt es
einen hässlichen Punkt in der Gleichung, den wir noch nicht verstanden haben.
Es gibt für mich einen hässlichen Punkt, der immer noch
geheimnisvoll ist in der Gleichung.
Obwohl diese Gleichung aussah, als gäbe es
Andeutungen von Vereinheitlichung, waren sie vielleicht
nur Täuschungsmanöver.
Und wenn wir vielleicht härter daran arbeiten, zu versuchen
diese Gleichung besser zu verstehen,
werden wir herausfinden, dass andere Muster entstehen.
Meine Erwiderung ist, ich denke, wir sollten
zurückgehen an die Zeichenbretter und anfangen,
manche der Vermutungen und Paradigmen, an denen wir die letzten
30 Jahre festgehalten haben, anzufechten.
Tatsächlich fühle ich durch den Mangel an Ergebnissen am LHC
durchaus energetisiert.
Verstehen sie?
So, als fühlte ich mich gut damit, dass alles falsch war.
Denn wenn wir falsch liegen, fangen wir an, Fortschritte zu machen.
So, als fühlte ich mich froh darüber,
und denke, dass es eine sehr reele Chance gibt, dass wir anfangen könnten, über

English: 
This is sort of the bedrock
of our understanding.
But although we know
it's right, there's
an awful lot in this equation
that we haven't understood.
There's an awful lot
to me that's still
mysterious in this equation.
So although this equation
looked like there
were suggestions of
unification, maybe they're
just red herrings.
And maybe if we just
work harder in trying
to understand this
equation more,
we'll find that there are
other patterns that emerge.
So my response is, I think
that maybe we should just
go back to the drawing
board and start
to challenge some of the
assumptions and paradigms
that we've been holding
for the past 30 years.
So I feel quite
energised, actually,
by the lack of
results for the LHC.
You know?
Sort of it feels good to
me that everyone was wrong.
You know, it's when we're wrong
that we start to make progress.
So I sort of feel
quite happy about this,
and think that there's a very
real chance that we could just

Slovenian: 
To je temelj našega razumevanja.
Ampak kljub temu, da vemo, da drži
je še vedno veliko v tej enačbi,
česar ne razumemo.
Zame je še vedno veliko
skrivnostnega v tej enačbi.
Kljub temu, da so v tej enačbi
namigi o poenotenju, so mogoče
samo zavajajoči.
Mogoče, če se samo bolj potrudimo
razumeti to enačbo,
bomo v njej našli nove vzorce.
Moj odgovor je, da bi se mogoče morali
vrniti na začetek in ponovno razmisliti
o določenih domnevah in paradigmah,
ki smo se jih oklepali zadnjih 30 let.
Tako, da se počutim precej motiviran
glede odsotnosti rezultatov v LHC.
Veste?
Nekako se mi zdi dobro, da so se vsi motili.
Kadar se motimo začnemo napredovati.
Tako, da me to nekako veseli
in se mi zdi, da bi lahko začeli

Finnish: 
Näin tämä on ymmärryksemme kivijalka.
Vaikka tiedämme, että se on oikein,
siinä on paljon asioita, joita emme ole ymmärtäneet
Minullekin tässä yhtälössä on
paljon mystistä.
Vaikka yhtälö näyttää siltä, että
siinä on viiteitä yhdenmukaisuudesta,
niin tämä saattaa kuitenkin olla harhaa.
Näin ollen jos me vain yritämme
paremmin ymmärtää tämä yhtälö
voisimme lopulta löytää, jotakin uusia hahmoja.
Näin vastaukseni on, että ehkä meidän pitäisi
vain palata suunnittelupöydälle
ja haastaa joitakin olettamuksiamme
josta olemme pitäneet kiinni 30 vuotta.
Olen siis varsin innustunut
siitä, että LHC ei ole tuottanut tuloksia.
 
Minusta siis tuntuu hyvältä, että kaikki on väärässä.
Tiedän, että kun havaitsemme olevamme väärässä
alamme edistyä.
Minusta tuntuu, että meillä on mahdollisuus

Galician: 
É como se fosen os alicerces do noso coñecemento.
Pero aínda sabendo que é correcta,
hai unha fea morea de cousas nela
que aínda non entendemos.
Hai moitísimo, para min,
que aínda é misterioso nesta ecuación.
Así que a pesar de que esta ecuación semella
suxerir unha unificación, pode que
sexan simplemente pistas falsas.
E quizais se simplemente traballamos máis duro
en entender mellor esta ecuación,
atoparemos que hai outros patróns que emerxen.
Así que a miña resposta é: creo que quizabes simplemente deberíamos
voltar ao encerado e comezar
a desafiar algúns dos supostos e paradigmas
que mantivemos durante os derradeiros 30 anos.
Así que síntome realmente enerxizado, de feito,
pola falta de resultados do LHC.
Sabedes que?
Como que me sinto ben estando todos trabucados.
Xa sabedes, cando estamos trabucados é cando comezamos a facer progresos.
Así que síntome bastante contento sobre isto,
e penso que hai unha oportunidad moi real de que sinxelamente

Spanish: 
Este es como la piedra angular de nuestro entendimiento.
Pero aunque sabemos que es correcta, hay
un montón en esta ecuación que no hemos entendido.
Hay un montonal para mi que es aún un
misterio en ésta ecuación
Así es que aunque ésta ecuación parece
sugerir una unificación, tal vez son
tan solo pistas falsas.
Y talvez si trabajamos más duro en tratar
de entender estas ecuaciones mas,
encontraremos que hay otros patrones que emergen.
Así es que mi respuesta es: creo que tal vez debiéramos simplemente
regresar al pizarrón y comenzar
a desafiar algunos de los supuestos y paradigmas
que hemos mantenido por los últimos 30 años.
Aí ess que me siento realmente energizado, de hecho,
por la falta de resultados del LHC.
¿Saben que?
Como que siento bien que todos estuvieran equivocados.
Ya saben, es cuando estamos equivocados que empezamos a hacer progresos.
Así es que me siento muy feliz sobre esto,
y pienso que hay una oportunidad muy real de que simplemente

Japanese: 
これが僕らの知識に関する
ある種の基盤です。
でも僕らは、これが正しいと
知っているにも関わらず、
この数式に関してあまりに多くのことを
理解できていません。
この数式に関して
あまりに多くのことが、
僕にとって未だに
謎のままです。
だから、この数式が
統一理論の存在を示唆していても、
もしかしたらそれは
単なる目くらましなのかもしれない。
もしかしたら、単にこの数式を
もっと掘り下げて理解できれば、
新しいパターンを
発見できるかもしれない。
つまり僕の反応は、多分、
僕らは机に戻って
過去30年間蓄えてきた仮説や定説を、
よく吟味する必要があるだろう、というものです。
実はね、
LHCでの結果が不足してるおかげで、
僕はかなり
テンションが上がっているんですよね。
皆間違ってました、ってのは
僕にとってなんとも良い気分なのです。
つまり、間違っていた、という事実は、
進歩の始まりなのです。
だからある意味、この状況で
僕はハッピーなのです。
新しいアイデアを考え始めることのできる

Slovenian: 
razmišljati o drugačnih idejah.
Nekaj namigov je tu notri.
Namigi o matematičnih vzorcih,
ki jih še nismo raziskali.
Namigi so tu notri o povezavah
z drugimi področji znanosti.
Na primer fizika zgoščenih snovi,
ki je znanost o tem, kako delujejo snovi,
ali kvantna informacijska znanost, ki poskuša
zgraditi kvantni računalnik.
Vse te fantastične smeri imajo nove ideje,
ki vodijo do vrste vprašanj,
ki si jih tukaj zastavljamo.
Tako, da sem precej optimističen,
da bomo v nadaljevanju
lahko napredovali, mogoče ne tako, kot
smo mislili nekaj let nazaj, ampak nekaj
novega.
To je poanta mojega predavanja.
Poanta je v tem, da je to najboljša enačba,
ki smo jo kadarkoli zapisali.
Ampak upam, da vam bomo nekega dne
lahko pokazali nekaj boljšega.
Hvala za vašo pozornost.
[APLAVZ]

Galician: 
poidamos comezar a pensar sobre diferentes ideas.
Debo dicir que hai pistas aquí.
Para min hai flocos de patróns matemáticos
que non temos explorado.
Hai trazas nisto sobre conexións
con outras áreas da ciencia.
Cousas como a física da materia condensada,
que é a ciencia de como os materiais traballan,
ou a ciencia da información cuántica, que é un intento
para construír un ordenador cuántico.
Todos estes fantásticos temas teñen novas ideas,
as cales como que se retroalimentan coa clase de preguntas
que nos estamos a facer aquí.
Así que son bastante optimista sobre que ao avanzar nelas
poidamos facer progresos, quizais non o progreso
que pensabamos que faríamos fai uns anos, senón algo simplemente
novo.
Así que este é o titular da miña charla.
O titular é que esta é a maior ecuación
endexamais escrita.
Pero espero que, algún día, poidamos darvos algo mellor.
Graciñas pola vosa atención.
(APLAUSOS)

Japanese: 
真のチャンスなのだと思います。
僕がいいたいのは、
ヒントはこの数式にあるということです。
僕達がまだ掴んでいない
数学的なパターンに関するヒントが
ここに潜んでいるのです。
科学の別分野へのつながりに関する
ヒントがあるのです。
材料の機能に関する科学である
凝縮系物理学だとか、
量子コンピュータの実現を目指している
量子情報科学などです。
こうした素晴らしい分野は全て、
僕らの疑問に対して、有効かもしれない新しいアイデアに
溢れているのです。
だから僕は極めて楽観的で、
前進し、進歩できると考えています。
もしかしたら、その進歩は数年前に考えていたような
ものではなく、なにか新しいものかもしれないけど。
そんなわけで、
これが僕の講演のオチです。
オチは、これが僕らが書き下したものの中で
最も偉大な数式である、ということです。
でもいつの日か、
僕らは皆さんにもっと良いものをお見せできます。
ご清聴ありがとうございました。
（拍手）

German: 
unterschiedliche Ideen nachzudenken.
Ich sollte sagen, dass es Hinweise hierin gibt.
Es gibt für mich Hinweise auf die mathematischen Muster,
die wir nicht entdeckt haben.
Es gibt Hinweise darin auf Verbindungen
zu anderen Gebieten der Wissenschaft.
Dinge wie Physik der kondensierten Materie,
was die Wissenschaft davon ist, wie Materialien arbeiten,
oder Quanteninformationswissenschaft, welche das Bestreben hat
einen Quantencomputer zu bauen.
Alle diese fatastischen Themen haben neue Ideen,
als würden sie die Art der Fragen erzeugen,
die wir fragen müssen.
Ich bin durchaus optimistisch, dass wir, wenn wir vorankommen,
Erfolg haben können. Vielleicht nicht den Erfolg,
von dem wir vor ein paar Jahren dachten, dass wir ihn haben, aber
etwas Neues.
Das ist also der Höhepunkt meines Vortrages.
Der Höhepunkt, ist die eine großartigste Gleichung,
die wir jemals niedergeschrieben haben.
Aber ich hoffe, dass wir ihnen eines Tages etwas Besseres präsentieren können.
Danke für ihre Aufmerksamkeit.
[APPLAUS]

English: 
start thinking about
different ideas.
I should say that there
are hints in here.
There are hints to me
about mathematical patterns
that we haven't explored.
There's hints in this
about connections
to other areas of science.
Things like condensed
matter physics,
which is the science
of how materials work,
or quantum information
science, which is the attempt
to build a quantum computer.
All these fantastic
subjects have new ideas,
which sort of feed in
to the kind of questions
that we're asking here.
So I'm quite optimistic
that moving forward,
we can make progress,
maybe not the progress
that we thought we'd make a few
years ago, but just something
new.
So that's the
punchline of my talk.
The punchline is that this is
the single greatest equation
that we've ever written down.
But I hope that someday, we
can give you something better.
Thank you for your attention.
[APPLAUSE]

Spanish: 
empezemos a pensar en ideas diferentes.
Debo decir que hay pistas aquí.
Para mi hay atisbos de patrones matemáticos
que no hemos explorado.
Hay atisbos en esto sobre conexiones
con otras áreas de la ciencia.
Cosas como la fisica de la masa condensada,
que es la ciencia de cómo los materiales trabajan.
O la ciencia de la informática quantica, que es un intento
por construir una computadora quantica.
Todos estos temas tienen nuevas ideas,
las cuales como que se retroalimentan con la clase de preguntas
que nos hemos estado haciendo aquí.
Así es que soy muy optimista en la idea de que yendo hacia adelante,
podemos progresar, tal vez no el progreso
que habíamos pensado hacer hace unos cuantos años atrás, sino algo simplemente
nuevo.
Así es que ese vendría a ser el tema de mi platica.
El tema es que esta es la más grande ecuación
que alguna vez escribimos.
Pero espero que algún día, les podamos dar algo mejor.
Gracias por su atención.
(APLAUSOS)

Finnish: 
aloitaa usien ideoiden pohjalta.
Mielestäni tästä on jo viitetitä.
On viitteitä matemaatisita hahmoista, joita
emme ole vielä tutkineet.
Tässä on vihjeitä, jotka liittyvät muihin tieteisiin.
 
Ajatuksia kuten tiivis materia, joka on
tieteenala siitä miten matria toimii
tai kvantti-informaatioteoria, joka
yritää rakentaa kvanttikonetta.
Kaikilla näillä hienoilla tieteenaloilla on uusi ajatuksia
jotka tuottavat ajattelemisen aihetta tähän kysymyksen
 
Olen siis optimisti ja uskon että pääsemme eteenpäin
 
ekhä emme ehkä siihen suunta kuin kuvittelimme
, mutta edistystä  uuteen suuntaa.
Tämänn esityksei iskulause siis olkoon:
Tämä on hienoin yksittäinen yhtälö
jonka olemme koskaan laatineet,
mutta toivon, että jonain päivänä
voimme antaa jotain parempa. Kiitos.
[TAPUTUKSIA]

Spanish: 
No hay nada discreto sobre la ecuación de Schrodinger.
La ecuación de Schrodinger es algo
que tiene que ver con una función de onda suave, como un campo.
La discrecionalidad es algo que
emerge cuando resuelves la ecuación de Schrodinger.
Así es que no es algo que este contenido en el corazón de la naturaleza.

Finnish: 
Schrodingerin yhtälössä ei ole mitään diskreettiä
Schrodingerin yhtälö kuvaa
tasaita aaltomaista funktiota.
Diskreetisyys on jotakin, joka kumpuaa
siitä, kun ratkaisemme Schrodingerin yhtälön.
Näin ollen sitä ei ole rakennuttu luonnon ytimeen.

Galician: 
Non hai nada discreto sobre a ecuación de Schrödinger.
A ecuación de Schrödinger é algo
que ten que ver cunha función de onda suave, como un campo.
A discrecionalidade é algo que
emerxe cuando resolves a ecuación de Schrödinger.
Así que non é algo construído no corazón da natureza.

Slovenian: 
Nič ni diskretnega glede Schrödingerjeve enačbe.
Schrödingerjeva enačba ima opravka z
gladko polju podobno valovno funkcijo.
Diskretnost je nekaj, kar
nastane, ko rešimo Schrödingerjevo enačbo.
Ni vgrajena v osrčje narave.

English: 
There's nothing discrete about
the Schrodinger equation.
The Schrodinger
equation is something
to do with a smooth
field-like wave function.
The discreteness
is something which
emerges when you solve
the Schrodinger equation.
So it's not built into
the heart of nature.

German: 
Es gibt nichts Quantisiertes an der Schrödinger-Gleichung.
Die Schrödinger-Gleichung hat etwas
zu tun mit einer glatten feld-artigen Wellenfunktion.
Die Quantisierung ist etwas, das
auftritt, wenn man die Schrödinger-Gleichung löst.
Im Herzen der Natur ist es nicht eingebaut.

Japanese: 
シュレディンガー方程式には
離散的な部分はありません。
シュレディンガー方程式は、
滑らかで場のような
波動関数を扱うものです。
離散的な性質は、
シュレディンガー方程式を
解いたときに現れます。
だから自然の本質には
組み入れられていないのです。
