De tweede mop en daarna politieke opmerkingen.
Die licht werpt op.
Want ik ben atheïst. Maar een christelijke atheïst. Daar ga ik nu niet op in.
Om theologie te duiden.
Een joodse vriend vertelde mij. Een voor mij nieuwe mop. Ik heb deze niet eerder gehoord.
Een schitterend verhaal.
Een waarschuwing. Niet voor iets schokkends.
Niets ongepast gaat gebeuren. Het is een hardvochtige mop.
Een wonderlijke ontdekking van de waardigheid.
Er bestaat een levende traditie van Auschwitz moppen.
Niet banaal uitlachen. Maar licht werpen op de tegenstrijdigheden.
Er is iets waar we nu geen tijd voor hebben.
Er zit een veel diepere laag in.
Mijn stelling. De voorwaarde voor een tragedie.
Het moet plaats vinden binnen bepaalde kaders.
Met behoud de waardigheid van het slachtoffer. Het tragische slachtoffer.
Als iets echt angstvallig wordt. Een wijze van komedie is dan aangewezen.
Geen komedie voor amusement. Maar een huiveringwekkende komedie.
De mop is deze.
In de hemel zitten enkele Joden die Auschwitz niet hebben overleeft.
Prima daar samen zittend op een bankje.
Halen herinneringen op hoe ze tot hun einde kwamen.
Ze steken er de draak mee.
De ene tegen de andere.
Weet je nog Jacob?
Toen ze je mee sleepten naar de gaskamer.
Je gleed zomaar uit.
Viel op je hoofd.
Was opslag dood en was de gaskamer nog niet eens binnen.
Ja dat was hilarisch!
Nu de diepere laag.
God neemt ook even pauze.
God komt er even bij.
Heeft deze mop zojuist aangehoord.
En...
...vraagt...
...sorry mannen...
...ik vat hem niet.
Om de clou van deze mop te vatten.
Weet dat deze theologische traditie...
...de stelling dat God stierf in Auschwitz.
De dingen in Auschwitz zijn zo gruwelijk.
Dat ze totaal net te rijmen zijn met het begrip goddelijkheid.
God als alles overstijgende waarnemer in het universum.
God is zoals wordt gezegd.
Dat is belangrijk.
Zoals theologen menen.
God was niet daar.
God komt even buurten.
Sorry mannen ik vat het niet.
Eén van de joden slaat betuttelend een arm om Hem heen.
Geen probleem onze Heer.
Wat niet weet, wat niet deert.
De schoonheid zit niet in deze variant van het verhaal.
Niet dat God de gruwelijkheid niet vat.
Dat kan Hij. Hij is almachtig.
Hij kan het alleen niet in humor vatten.
God vat de mop niet.
In deze betekenis die ik nu laat passeren.
Met wat ik noem materialistische theologie.
Behoudt God.
Niet God de oudere man boven op een wolk.
Maar als een veronderstelde waarnemer dat van alles observeert.
Waar zonder uitzondering ieder op vertrouwt.
Door Jacques Lacan verwoord.
Zodra we praten geloven we in God. Waarom?
We geloven dat als iets benoemd wordt de status ervan verandert.
Een eenvoudig voorbeeld.
Heb je ooit beleeft dat? Met mijn slechte manieren ik helaas.
In gezelschap van mensen.
Iemand van jullie - ik waarschijnlijk - deed iets beschamends.
Iedereen weet van elkaar dat niemand het voorval is ontgaan.
Maar alles veranderd als iemand van jullie het voorval uitspreekt.
Dat is het moment van waarneming.
Maar, de theologische uitleg van God als welwillend almachtige die kleine nissen gedoogd...
...waar je zijn regels kunt overtreden.
God als een echte ouderwetse strenge vader.
Tegenwoordig, in ons post patriarchale tijdperk, begin ze bijna te missen.
Ongeacht hoe serieus het zichzelf voordoet, zo heeft autoriteit altijd al werkt.
Het idee is - doe het - overtreed de regels - maar onder de radar - ik wil het niet weten.
Volgens sommige voorname theologen komt dit terug in de tien geboden.
Neem het gebod 'Vereer naast mij geen andere goden'.
Met onjuist verbindingswoord.
In de Bijbel - het Oude Testament - staat
een veel dubbelzinnigere uitleg.
Die neer komt op - aanbid geen andere goden - voor mijn ogen.
Dus - doe het - maar onder de radar.
Ik ga niet afdwalen, ik praat te veel.
