
Vietnamese: 
Video này được tài trợ bởi World of Warships
XIn chào lũ người phàm
Vũ trụ của chúng ta chứa đầy những thứ thú vị - những hành tinh, ngôi sao, sao neutron, hố đen, đứa đang xem video này...
và danh sách cứ thế kéo dài
Sau đó, những ngôi sao được phân loại thành sao lùn, sao dãy chính, sao siêu và siêu cực khổng lồ
ngoài sự khác biệt về thể tích và tính phát quang, vòng đời của tụi nó hầu hết đều
y chang nhau: hình thành, tồn tại, chả làm cái đé* gì, tồn tại lâu hơn tí nữa, phình ra và phát nổ
hoặc dập tắt một cách thầm lặng
Thấy chán kiểu gì ấy
Cho nên hôm nay chúng ta sẽ nghía qua một số giả thuyết về những loại ngôi sao hiếm lạ
trong vũ trụ nè
Sao Boson AKA những ngôi sao tàng hình

English: 
Video sponsored by World of Warships.
Hello mortals.
Our Universe is full of exciting stuff – planets,
stars, neutron stars, black holes, you, and
the list goes on.
Stars, subsequently, are further divided into
dwarf, main-sequence, super and hypergiants.
But aside from their difference in volume
and luminosity, most of their lifespan looks
mostly the same: form, exist, do nothing,
exist for a little longer, expand and explode
or quietly extinguish.
Somewhat boring.
This is why today we’ll look over some of
the more exotic types of hypothetical stars
in the universe.
Boson stars, aka invisible stars.

English: 
As the name implies, they are made up of bosonic
particles, which as a refresher, are particles
that can occupy the same space at the same
time.
Fermions, on the other hand, cannot.
Fermions also make up most of what you can
see around you.
But these boson stars would require a special
type of particles, which scientists called
axions.
If a normal star emanates light due to its
internal pressure and nuclear fusion, a boson
star, because of the nature of the axions,
would be transparent and therefore invisible.
But because of it’s extreme gravity, it
would distort space-time around similarly
to a black hole.
As it would be transparent, any matter falling
inside would still be visible.
If they existed, they most likely did in the
primordial eras of the Big Bang.
Boson stars are also a candidate for dark
matter which makes up 25% of the mass of our
Universe, as they could be surrounding galaxies
but be near impossible to detect.

Vietnamese: 
Như cái tên đã ám chỉ, bọn này được cấu tạo từ nhiều hạt boson, nhắc lại cho nhớ thì đây là những hạt
có thể chiếm cùng một không gian trong cùng một khoảng thời gian
Mặc khác, Fermion không thể.
Fermion cũng chính là thứ cấu tạo nên hầu hết những gì xung quanh tụi m đó
Nhưng những ngôi sao Boson này cần đến một loại hạt đặc biệt mà các nhà khoa học gọi là
Axions
Nếu ánh sáng của một ngôi sao thông thường phát ra nhờ vào áp lực nội bộ và quá trình tổng hợp hạt nhân thì sao Boson
với bản chất của những hạt Axion, sẽ trở nên trong suốt và từ đó, trở thành vô hình.
Bởi trọng lực kinh khủng của chúng, những ngôi sao này có thể bẻ cong không gian và thời gian quanh nó, tương tự như
một hố đen.
Dù trong suốt nhưng bất kì vật chất nào rơi vào bên trong vẫn có thể trông thấy được.
Nếu như sao Boson có tồn tại thì khả năng chúng chỉ từng tồn tại trong thời kì sơ khai của vũ trụ.
Sao Boson cũng là một ứng cử viên cho vật chất tối-thứ đã làm nên 25% khối lượng của
vũ trụ, chúng cũng lang thang quanh những thiên hà nhưng gần như không thể phát hiện được

English: 
And by the way, they would be doughnut-shaped
in case they are rotating, because science.
Who is there?
Oh, it’s the SkyNet army, and they want
to introduce you to our sponsor that made
this video possible!
World of Warships is a free to play PC game
with over 30 million players worldwide, in
which you can command some of history’s
most iconic war vessels to dominate the ocean.
The game offers more than 300 warship models
divided into several types, such as Destroyers,
Cruisers, Battleships and Carriers, each of
them with their own mechanics and gameplay!
Use torpedoes, anti-aircraft guns, penetration
bullets, or go as far as executing air strikes
on your enemies.
Download the game from the link in the description
and during the registration use the code READY4BATTLE2020
to get for free 700 Doubloons, 1,000,000 Credits,
7 Days Premium Account, Premium Ship USS Charleston

Vietnamese: 
Tiện thể nói cho biết luôn, bọn này mang hình bánh doughnut trong trường hợp chúng nó quay. Vì sao? Bởi vì khoa học.
Cốc...cốc...cốc
Ai gọi đó?
Oh, là bọn SkyNet á và tụi nó muốn giới thiệu đến mấy người về nhà tài trợ đã cho
kinh phí để cái video này được lên dĩa.
World of Warships là một game PC free với hơn 30 triệu người chơi toàn cầu,
trong này cho phép mấy người chỉ huy một số tàu chiến iconic nhất lịch sử để chinh phục đại dương.
Cái game này có tận 300 mẫu chiến hạm lận, chia thành nhiều loại khác nhau như...
đại loại là mỗi loại đều khác nhau nhiều và có cách chơi riêng
sử dụng ngư lôi, súng phòng không, đạn xuyên giáp (?)...chơi tới bến
với tụi địch luôn
Link game dưới phần chú thích video nha, khi đăng kí nhớ sử dụng mã READY4BATTLE2020
để được free 700 Doubloons, 1,000,000 credits, acc Premium dùng trong 7 ngày cũng như để nhận được quả thuyền USS Charleston

English: 
with stars and stripes camouflage, and the
Premium Japanese Ship Ishizuchi.
See you there!
Returning to our exotic stars, how about a
star that has a black hole at its core?
Say hello to the quasi-star – an object
much, much, much bigger than any currently
existing star.
It could have existed once again in the early
stages of the Universe, when massive protostars
were able to form thanks to the huge amounts
of gas available at the time.
At the end of its lifetime, the core of the
protostar would go supernova, but because
of its colossal size, the outer layers would
absorb the energy without being blown away.
The recently exploded core would become a
black hole, and would start to consume the
star from the inside out.
If a regular star counteracts the gravitational
pressure through nuclear fusion, then a quasi-star’s
energy would come from the infalling matter
inside the central black hole.

Vietnamese: 
có skin cờ Mỹ và quả thuyền của Nhật Ishizuchi.
Hẹn gặp trên game nha!
Giờ thì quay lại với đống sao nè, một ngôi sao có một hố đen ở tâm của nó?
Hãy nói hé lô với sao quasi nè-một vật thể mang kích thước lớn hơn rất, rất, rất nhiều
ngôi sao đang tồn tại hiện nay
Nó đã có thể tồn tại một lần nữa trong giai đoạn sơ khai của vũ trụ, khi những tiền sao
có thể được hình thành nhờ vào lượng khí ga khổng lồ có sẵn trong khoảng thời gian đó.
Ở cuối đời, lõi của một tiền sao sẽ tạo nên một vụ nổ siêu tân tinh, nhưng bởi vì
kích thước khổng lồ của chúng, lớp ngoài của nó sẽ hút hết năng lượng mà không hề bị thổi bay đi.
Cái lõi vừa nổ đó sẽ trở thành một hố đen và bắt đầu tiêu thụ chính ngôi sao đó
từ trong ra ngoài.
Nếu một ngôi sao thông thường phản ứng lại với sức ép của lực hấp dẫn thông qua quá tình tổng hợp hạt nhân thì
năng lượng của một sao quasi sẽ đến từ những vật chất từ phía hố đen trung tâm.

English: 
This would create an equilibrium and allow
the star to live for a maximum of 7 million
years, after it would have been entirely consumed
by its central black hole.
But in this period, they would outshine entire
galaxies.
They are also an explanation to the origin
of the current super-massive black holes.
Next up – Planck stars.
Take regular black holes.
Currently scientists have a few issues with
them, such as the infinite density and zero
volume of the singularity, or the information
paradox – that says that all matter that
falls inside the black hole is deleted from
the outside universe, thus the information
gets lost.
Now if the loop quantum gravity theory is
correct, then a collapsing star, when reaching
the Planch volume, would be stopped from further
collapse by the repulsive force derived from
Heisenberg’s uncertainty principle.
Once at that point, the repulsive force would
overcome gravity and would launch everything

Vietnamese: 
Điều này sẽ tạo thành thế cân bằng cho phép ngôi sao này sống tối đa đến 7 triệu năm.
sau đó nó sẽ hoàn toàn bị hấp thụ bởi hố đen nằm trong tâm của chính nó.
Trong thời kì này, chúng sẽ phóng ra một lượng năng lượng lớn đến mức có thể át đi cả độ sáng của thiên hà.
Chúng đồng thời cũng chính là nguồn gốc cho những giả thuyết thuyết phục nhất hiện nay về sự tồn tại của hố đen siêu khối lượng.
Em kế tiếp - sao Planck.
Lấy một cái hố đen bình thường nha.
Hiện tại giới khoa học đang đau đầu với tụi này ở mảng tỉ trọng vô cực
và thể tích bằng 0 tại điểm kỳ dị (nằm ở tâm hố đen), hay nghịch lý thông tin - cho rằng mọi vật thể
rơi vào hố đen đều bị xoá sổ khỏi vũ trụ phía bên ngoài nó, tới đây thì thông tin
bị thất lạc.
Nếu như lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng đúng thì một ngôi sao đang co lại, khi đạt
đến kích thước của Chiều dài Planck, thì sẽ ngừng co lại bởi lực đẩy có nguồn gốc đến từ
nguyên lí bất định của Heisenberg.
Khi đạt đến điểm đó, lực đẩy sẽ ức chế được trọng lực và sẽ đẩy mọi thứ

English: 
back outside, as a big bounce.
But because of the insane time dilation caused
by the extreme gravity, to an outside observer,
the planck star would look stationary.
Even if the collapse and the expansion would
happen in an instant from the inside perspective,
it would take approximately 14 billion years
for someone looking outside.
So only about now should we start to notice
the primordial black holes from the beginning
of the universe exploding.
Also, since none of the material falling into
the center would be lost, that would solve
the information paradox.
Now how about we travel into the very, very,
very far future of the universe.
After about 10^1500 years, if protons do not
decay into smaller particles, then we would
have something known as iron stars.
Because of it’s stability, all atoms would
become iron-56 isotopes through quantum tunneling.

Vietnamese: 
ra trở lại bên ngoài, giống như một cú nảy lớn vậy.
nhưng bởi vì quãng thời gian giãn nở thật là vailon được gây ra bởi trọng lực cực đại, tại góc nhìn của một người quan sát phía bên ngoài,
sao Planck sẽ đứng im, không động đậy gì cả.
Ngay cả khi quá trình nén chặt và phình ra chỉ diễn ra trong chốc lát dưới góc nhìn từ phía trong
nhưng quá trình này lại phải ngót nghét tận 14 tỉ năm dưới góc nhìn từ phía bên ngoài.
Cho nên đến bây giờ chúng ta mới bắt đầu chú ý đến những hố đen đầu tiên từ
thời điểm vũ trụ bắt đầu giãn nở.
Đồng thời, bởi vì không có vật chất nào biến mất sau khi lọt vào lõi, điều đó sẽ phần nào
giải thích được nghịch lý thông tin.
Hay là bây giờ tụi mình thử du hành đến một cột mốc rất rất rất xa ở tương lai của vũ trụ đi!
Sau khoảng 10^1500 năm (gồm 1500 số 0 đứng phía sau số 10 đó), nếu các hạt proton không phân huỷ thành những hạt nhỏ hơn thì chúng ta sẽ
có được một vật thể gọi là sao Sắt.
Bởi vì tính ổn định của nó, hầu hết các nguyên tử sẽ trở thành Fe mang đồng vị 56 thông qua quá trình chui hầm lượng tử.

Vietnamese: 
Qua thời gian, những nguyên tử này sẽ chụm lại với nhau để hình thành những quả cầu sẳt lạnh lẽo
Quá trình này sẽ diễn ra rất lâu, thậm chí là sau khi cái chết của hố đen cuối cùng trong vũ trụ
Nhưng sao sắt sẽ không bất tử
Sau lượng thời gian khó xác định, những ngôi sao sắt vẫn sẽ co lại thành những hố đen thông qua quá trình
chui hầm lượng tử rồi sau đó cũng bốc hơi luôn, để lại một vũ trụ
chìm trong bóng tối.
Nhưng không tối mãi được đâu.
Nên nhớ rằng khoảng không lại không thực sự trống không nhé
Sẽ luôn luôn tồn tại những hạt ảo bất thình lình xuất hiện từ hư vô rồi lại biến mất trở lại
trong một quãng thời gian nhanh vcl luôn
Và nếu tự nhiên từ đâu ra một sự sụt giảm đột ngột của nhiệt động lực địa phương, một "Big Bang" mới sẽ xuất hiện -
một điều được ước tính xảy ra đâu đó khoảng 10^10^10^56 năm nữa.
Kể cả khi xác suất xảy ra sự kiện đó rất nhỏ, nên nhớ có một nhận định rằng -
chỉ cần có một khoảng thời gian phù hợp, mọi thứ có thể xảy ra sẽ xảy ra sau một quãng thời gian vô cực (?? :D ??, có thể do mình dịch ngu or mình thật sự ko hiểu?)

English: 
With time, these atoms would clump up together
to form these cold spheres of iron.
This would happen much later even than the
death of the last black hole.
But iron stars would still not be immortal.
After this incomprehensible amount of time,
iron stars would still collapse into black
holes through quantum tunneling, and after
those evaporate as well, the universe will
remain a truly dark place.
But not forever!
Remember that the void is never truly empty!
There are always virtual particles appearing
from nothing and disappearing into the nothingness
just as quickly.
And if there is a sudden drop of local entropy,
a new Big Bang could take place – something
estimated to happen in 10^10^10^56 years.
Even if that has a very small probability
of taking place, remember the saying – given
enough time, everything that can happen will
happen an infinite amount of times.

Vietnamese: 
Bạn, cuộc đời của bạn, tất cả những khoảnh khắc vui buồn sẽ lặp đi lặp lại,
hết lần này đến lần khác.
Và cũng như những thứ đã có thể xảy ra nhưng lại không.
Điều đó sẽ xảy ra nếu như mình không phá được vòng lặp vô tận, nếu điều đó có thể, sẽ dẫn đến một lối thoát
khỏi vũ trụ này
Ai biết được có những gì nằm ở phía ngoài vũ trụ?

English: 
You, your life, all those happy moments, and
the bad ones will repeat themselves, over
and over again.
And so will everything that could have happened
but didn’t.
That is if you won’t break the infinite
cycle, if that is at all possible, and exit
this universe.
Who knows, what lies further.
