
Georgian: 
რა განასხვავებს კარგ ეკონომისტს ცუდი ეკონომისტისგან?
ჩვენ შეგვიძლია ვუპასუხოთ ჰენრი ჰაზლიტს კითხვაზე: რატომ არის რომ ეკონომიკა ეძებს უფრო მეტ შეცდომებს
ვიდრე ნებისმიერი სხვა ადამიანისთის ნაცნობი მეცნიერება?
იმისათვის, რომ ეს ავხსნათ, ჩვენ უნდა მოვიხმოთ ორი ცნობილი ფიგურა ეკონომიკის სამყაროდან:
ფრედერიკ ბასტია და უკვე ხსენებული ჰენრი ჰაზლიტი
ბასტია ხსნის, რომ ეკონომიკაში ყოველი ქმედება თუ კანონი საკუთარ თავში გულისხმობს შედეგების მრავალფეროვნებას
ნაწილი ამ შედეგებისა ცხადია პირველივე შეხედვისას
სხვები უფრო მეტად დაშორებულია დროში და ამგვარად რთულია მათი შემჩნევა
ბასტიას სიტყვებით, ერთადერთი განსხვავება ცუდ და კარგ ეკონომისტს შორის მდგომარეობს იმაში,
რომ ცუდი ეკონომისტი ყურადღებას მხოლოდ უეცარ და მეტნაკლებად ცნობილ შედეგებზე გაამახვილებს,
ეს კი იმ დროს, როდესაც კარგი ეკონომისტი მხედველობაში მიიღებს არა მხოლოდ ამ მოკლევადიან ხილულ შედეგებს,
არამედ იმათაც, რომლებიც თვალისთვის იმ დროს შეუმჩნეველია და დროში ხდომილებაც ჯერ არ მომხდარა.

English: 
What distinguishes a good economist from a
bad economist?
We may invoke Hazlitt’s question: Why is
it that economics is haunted by more fallacies
than any other study known to man?
To explain this, we have to refer to two prominent
figures in the world of economics: to Frédéric
Bastiat and to already mentioned Henry Hazlitt.
Bastiat explains that in economics every event
or law entails a multitude of consequences.
Some of these consequences are apparent at
a first glance.
Others are more remote temporally and thus
harder to spot.
According to Bastiat, the only difference
between a bad and a good economist is that
the bad economist will only pay attention
to the immediate and most apparent effects,
while a good economist will take into account
not only those short-run visible effects,
but also those hidden from sight and realized
at a more distant point in time.

Georgian: 
ჰაზლიტი თავის მხრივ ამატებს, რომ ცუდი ეკონომისტი მოკლევადიან შედეგებზე კონცენტრირდება.
როგორც პოლიტიკოსები სპეციალურ ჯგფებზე, ეს იმ დროს როდესაც კარგი ეკონომისტი ყურადღებას ასევე გაამახვილებს გრძელვადიან
გავლენაზე მთლიანად საზოგადოების ცხოვრებაზე ამგვარი პოლიტიკის.
რაც შეეხება ბასტიას, იგი ასვე ხსნის, რატომ არის ეს ასე მნიშვნელოვანი
იგი ამტკიცებს, რომ ყველა საჯარო დანახარიჯის უკან არსებობს ცხადი სარგებელი და ეს არის ბოროტება, რომელიც
არც ისე ადვილია განვასხვავოთ.
ეს კი ასევე მუშაობს საწინააღმდეგოდაც.
იმისათვის, რომ ეს უფრო თვალსაჩინო გავხადოთ, მოდი მოვიყვანოთ "ჩატეხილი ფანჯრის შეცდომის" ძალიან ცნობილი მაგალითი
რომელიც აღწერა ბასტიამ, ხოლო მოგვიანებით ჰაზლიტმაც მოიხმო.
პატარა ხულიგანი ამსხვრევს საცხობის ფანჯარას, ამ უკანონო ქმედების შედეგად
იმსხვრევა შუშა რომელიც ღირს 250 $
საცხობის წინ სწრაფად გროვდება სეირის მაყურებელთა ჯგუფი
სეირის მაყურებლებში გარკვეული ადამიანები იწყებენ ჩურჩულს, რომ მართალია მომხდარი ძალიან არასასურველია
ხაბაზისთვის, მაგრამ ამ ფაქტის ეკონომიკური შედეგი ფაქტობრივად პოზიტიურია.

English: 
Hazlitt adds, in turn, that a bad economist
will concentrate on the short-run effects
of policies on special groups, while the good
economist will also pay attention to the long-run
effects of such policies on the community
as a whole.
As for Bastiat, he also clarifies why this
is so important.
He argues that in every public expense, behind
the apparent benefit, there is an evil which
it is not so easy to discern.
This also works the other way around.
To illustrate this, let’s raise the already
iconic example of the “Broken Window Fallacy”,
made by Bastiat, and later evoked by Hazlitt.
A young hooligan throws a brick at the bakery
window and, as a result of this illicit deed,
shatters $250 worth of the baker’s glass.
There at the bakery a crowd quickly forms
to gawk at the damages.
In the crowd some people start to whisper
that although the event is indeed unpleasant
to the baker, its economic effects may in
fact be positive.

English: 
By the very fact that the baker is forced
to replace the glass, he will also have to
employ a glazier’s services.
Some people in the crowd add a remark that
generally if windows were not broken, the
glaziers of this world would lose their livelihood,
and in the present situation the glazier will
be richer by $250.
He will probably employ another producers
who will in turn employ others.
$250 will spread throughout the economy, thus
supporting the employment of subsequent workers.
Those are the only consequences a bad economist
will be able to see.
He will see an increased demand for glass,
and the benefit for the glazier who will be
employed to fix it.
A good economist will look deeper.
He will obviously agree that the glazier will
benefit directly from the act of vandalism,
but he will consider this observation only
as a starting point for his considerations.

Georgian: 
რადგან ის ფაქტი, რომ ხაბაზი იძულებულია შეცვალოს შუშა, ნიშნავს
შუშის გამყიდველის მომსახურების გამოყენებას.
ამ დროს გარკვეული ადამიანები სეირის მაყურებლებიდან, დამატებით აღნიშნავენ, შუშა რომ არ გატეხილიყო
შუშის მწარმოებელი ვერ მიიღებდა რესურსს არსებობისთვის და ასეთ სიტუაციაში აღმოჩენა კი ნიშნავს
რომ ის 250 $-ით მდიდარია.
ის დიდი ალბათობით დაიქირავებს სხვა მწარმოებლებს, რომლებიც თავის მხრივ სხვებს დაიქირავებენ
ხსენებული 250 $ განაწილდება მთლიანად ეკონომიკაში. ამგვარად ეს შრომის დანაწილების მხარდაჭერაა.
ეს არის ერთადერთი შედეგი რომლის დანახვასაც შეძლებს ცუდი ეკონომისტი.
ის დაინახავს გაზრდილ მოთხოვნას შუშაზე და მეშუშის სარგებელს, რომელიც სხვებს
დაიქირავებს რათა გამოსაწოროს მომხდარი.
კარგი ეკონომისტი ღრმად ჩაიხედავს პრობლემის არსში.
ის აუცილებლად დაეთანხმება იმ ფაქტს, რომ მომხდარით მეშუშემ სარგებელი ნამდვილად მიიღო მიუხედავად მომხდარის ვანდალურობისა.
მაგარმ ის ამ დაკვირვებას განიხილავს როგორც საწყის წერტილს ამგვარი მსჯელობისა,

English: 
After all, the baker did just lose $250, which
perhaps he was supposed to spend on a new
pair of shoes this very afternoon.
$250 spent on the glass cannot be spent on
anything else.
Were the event play out differently, this
money would not finance the glass industry,
but it would supply the shoe industry.
In such a case the shoemaker would do the
same thing as the glazier — he would use
the money to give employment to successive
workers.
Now let us look at the economy as a whole:
without a the act of vandalism, the public
would have had both the window and the new
shoes, but given the vandal’s act of destruction,
the society is left merely with a newly fixed
window.
The shoemaker’s loss goes unseen and is
never reflected upon and remembered.
People do not feel the loss of shoes because
the shoes simply were not produced.
They could have been made provided the window
were not broken.
Now think about the reconstruction of war
damages in terms of the broken window example.

Georgian: 
ბოლოს და ბოლოს, ხაბაზმა უბრალოდ დაკარგა 250 $, რომლის დახარჯვასაც შესაძლოა ის აპირებდა ახალი
ფეხსაცმლის შესაძენად იმავე დღეს.
შუშაზე დახარჯული 250 $-ის იმავდროულად სხვა რაიმეზე დახარჯვა შეუძლებელია.
თუკი მომხდარი სხვაგვარად გათამაშდებოდა, ეს ფული არ მოხმარდებოდა შუშის მრეწველობის დაფინანსებას.
რადგან ის მიეწოდებოდა ფეხსაცმელების მრეწველობას..
ასეთ შემთხვევაში მეწაღე გააკეთებდა იმავეს რასაც მეშუშე - ის გამოიყენებდა
ფულს რათა მიეცა სამუშაო შესაბამისი სფეროს სპეციალისტებისთვის.
მოდი ეხლა შევხედოთ ეკონომიკას მთლიანობაში: ვანდალიზმის აქტის გარეშე, საზოგადოებას
ექნებოდა როგორც შუშა, ასევე ფეხსაცმელიც, მაგრამ ვანდალიზმის აქტის გათვალისწინებით
საზოგადოებას დარჩა მხოლოდ ცოტა ხნის წინ შეცვლილი ფანჯარა.
მეწაღის დაკარგვა დარჩებოდა შეუმჩნეველი და არავის გაახსენდებოდა.
ადამიანები ვერ იგრძნობდნენ იმ ფეხსაცმლის დანაკარგს რომელიც არასდროს ყოფილა წარმოებული.
რადგან მისი წარმოება შესაძლებელი იქნებოდა იმ პირობით თუ შუშა არ გატყდებოდა.
ახლა დაფიქრდით ომის შედეგების აღდგენის პროცესზე, გატეხილი ფანჯრის მაგალითის მიხედვით.

Georgian: 
მართალია, ომის შემდეგ ადამიანებს ბევრი სამუშაო აქვთ, მოთხოვნა სამუშაო მასალებზე და სხვადასხვა
თანამდევ მომსახურებაზე ძალიან მაღალია,
მაგრამ ასეთ დროს შეიძლება ითქვას რომ ეკონომიკა ჯანმრთელია? როდესაც ადამიანებს უწევთ აღადგინონ ნულიდან, ის
რაც მათ ერთხელ უკვე გააკეთეს?
ჰაზლიტი ხაზგასმით ამბობს, "ნებისმიერი ნგრევა უკვე დანაკარგია და ვერანაირი თვალსაზრისით ვერ წარმოვადგენთ
მას როგორც კურთხევას."
კიდევ ერთი მითი, რომელიც განადგურდა ბასტიას და ჰაზლიტის მიერ, ეს არის მტკიცება იმის შესახებ, რომ სახელმწიფო ქმნის სამუშაო ადგილებს.
როგორც საზოგადოებრივი სამუშაოს საშუალებით, ისე ბიუროკრატიის გაზრდით.
წარმოვიდგინოთ, მთავრობა გამოყოფს 1 მილიონ $-ს გზის ასაშენებლად.
ჩვენ ყველას შეგვიძლია დავინახოთ დასაქმებულები და მათი შრომის შედეგები.
თუკი მთავრობა არ გამოყოფდა ამ რესურსს, ამგვარად, უდიდესი ალბათობით
ეს დასაქმებულები და არანაირი სამუშაო პროცესი არ გვექნებოდა.
ეს არის ის, რასაც დაინახავდა ყველა ეკონომისტი და მოქალაქეც.
მაგრამ რა დარჩა შეუმჩნეველი?
გასაგებია, რომ მთავრობის მიერ დახარჯული 1 მილიონი $ საიდანღაც ჩნდება,
ის გროვდება გადასახადების სახით კერძო პირებისგან.

English: 
Well, after the war people have jobs, and
the demand for building materials and various
related services is indeed huge.
But is the economy really healthy when masses
of people have to rebuild from scratch what
they already had before?
Hazlitt emphasizes that every destruction
is a loss and in no way can it be presented
as a blessing.
Another myth busted by Bastiat and Hazlitt
is the claim that the government creates jobs
both through public works and by increasing
bureaucracy.
Suppose the government devotes a million dollars
to build a road.
We can all see the laborers and the advances
in their work.
If the government did not allocate these resources
in such a way, then in all probability those
laborers would actually not do any work there.
This is what all economists and citizens see.
But what is left unseen?
Well, the million dollars spent by the government
obviously originates from somewhere.
It is collected in taxes levied on the private
sector.

English: 
This million dollars would remain in the hands
of the public and it would be spent in another
way, employing other people, their services,
or their products or buying their property.
Every taxpayer would have extra money to buy
something.
This is left unseen because the government
by collecting money through taxes deprives
the private sector of the ability to spend
this money.
For every dollar spent by the government on
a worker or a factor of production to build
a road, there is one dollar taken from the
private sector that would be spent on a worker
or a factor of production to make something
needed by the customers.
The government does not create any factors
of production such as jobs, capital, nor land;
it only reshuffles them, and moves them from
place to place.
When the government allocates money in something
actually useful and needed, we can then say
that we have paid for a particular service.
Of course one could argue whether the private
sector would do better, but this is a subject

Georgian: 
ეს 1 მილიონი $ დარჩებოდა საზოგადოების ხელში და დაიხარჯებოდა სხვა,
მაგალითად, სხვა ადამიანების დაქირავებაში, მათ მომსახურებაში ან მათ პროდუქტებში, ან მათი საკუთრების შესაძენად.
თითოეულ გადასახადის გადამხდელს ექნებდა დამატებით ფული კიდევ რაღაცის საყიდლად.
ეს რჩება შეუმჩნეველი, იმიტომ, რომ გადასახადების საშუალებით ფულის აგროვებით მთავრობა ართმევს
კერძო სექტორს საშუალებას თავად დახარჯოს ეს ფული.
ყოველი მთავრობის მიერ დახარჯული დოლარი, სამუშაო ადგილისთვის თუ წარმოებისთვის, რათა აშენდეს
გზა, არის კიდევ ერთი დოლარი გამორთმეული კერძო სექტორისთვის რომელიც დაიხარჯება დასაქმებულზე
ან წარმოებაზე და არა იმაზე, რაც სჭირდებათ მომხმარებლებს.
მთავრობა არ ქმნის არავითარ წარმოების საშუალებებს, ისევე როგორც საუშაო ადგილებს, კაპიტალს თუ მიწას.
ის მხოლოდ ამისმართებს მათ, გადაადგილებს ერთი ადგილიდან მეორისკენ.
როდესაც მთავრობა რაიმესთვის ფულს გამოყოფს, თავისთავად სასარგებლო და საჭიროა, თუ ჩვენ ვიტყვით,
რომ ჩვენ გადავიხადეთ კონკრეტული მომსახურებისთვის.
რა თქმა უნდა შესაძლებელია კამათი იმის შესახებ, არის კი კერძო სექტორი უკეთესი? მაგრამ ეს თემა

Georgian: 
კიდევ ერთი ვიდეოსთვისაა.
პრობლემა ჩნდება მაშინ, როდესაც მთავრობა დახარჯავს ფულს უსარგებლო ძალისხმევაზე და შემდგომ ამართლებს იმით, რომ
ეს ძალისხმევა საჭიროა არა მისი სარგებლიანობის გამო, არამედ იმ შესაძლებლობით რასაც სამუშაო ადგილების შექმნა ჰქვია.
მაგრამ მხოლოდ უსარგებლო სამუშაო ადგილების შექმნით, მთავრობა ვერ აქცევს საზოგადოებას უფრო მდიდარს. უბრალოდ,
როგორც ხულიგანმა, ბასტიას ისტორიაში ვერ შეძლო გაეხადა საზოგადოება უფრო მდიდარი მისი ქონების
განადგურებით.
ამის ნაცვლად, ის რაც მიიღწევა, უბრალოდ უსარგებლოა მოსახმარებლად და განადგურდება საზოგადოებისთვის
წარმოების ისეთი სტიმულები  როგორიცაა შრომა, კაპიტალი თუ მიწა.
და თქვენ ვერ შეძლებთ თქვათ, რომ საზოგადოების კეთილდღეობა გაიზარდა.
ეს უბრალოდ ტყუილი იქნება.
ის რაც მართებულია საზოგადოებრივ სამუშაოსთან დაკავშირებით, მართებულია ბიუროკრატიასთან დაკავშირებითაც.
არსებობს მოსაზრება, რომ ბიუროკრატიის შემცირებით მთავრობა გამოიწვევს უმუშევრობის
მაღალ ზრდას და შესაბამისად ავნებს ეკონომიკას.
ამ შემთხვევაში არგუმენტი არის არ მხოლოდ ის, რომ ბიუროკრატები თავად არიან დასაქმებულები, არამედ

English: 
for yet another video.
The problem starts when the government spends
money on a useless endeavor, and then justifies
this extravagance not on grounds of its usefulness,
but its ability to create jobs.
But by merely creating useless jobs the government
cannot make society more prosperous, just
as the vandal in Bastiat’s story could not
make society more wealthy by destroying its
property.
Instead, what will be achieved is simply useless
consumption and destruction of the society’s
factors of production, such as labor, capital,
or land.
And you cannot say that this will increase
society’s well-being.
It is simply untrue.
What is true in regard to public works, is
also true in regard to the red tape.
There is a belief that by reducing bureaucracy
the government would cause a huge increase
in unemployment and thus would damage the
economy.
The argument here is not only that the bureaucrats
are themselves employed, but also that their

Georgian: 
ისიც, რომ მათი მსყიდველუნარიანობა აძლიერებს ეკონომიკას.
ბოლოს და ბოლოს, როდესაც ბიუროკრატები ხარჯავენ ფულს, ეს არის დახმარება მაღაზიებისთვის, მომსახურების შემქნელებისთვის, თუ
მიმწოდებლებისთვის?
რა მოუვათ მრავალრიცხოვან საწარმოებს რომლებიც ჩინოვნიკებს პროდიუქციით და მომსახურებით უზრუნველყოფენ?
მაგრამ ეს მხოლოდ მონეტის ერთი მხარეა.
სიმართლეა, ბიუროკრატების უმრავლესობა სამუშაოს დაკარგავს.
სიმართლეა, საზოგადოებრივი ოფისების მიმდებარედ განლაგებულმა მაღაზებმა შეიძლება განიცადონ ზარალი და ზოგიერთი გაკოტრდეს კიდეც.
მაგრამ არსებობს მივიწყებული მეორე მხარეც ამ მონეტის.
ბიუროკრატები გადასახადის გადამხდელთა ფულს ხარჯავენ.
ბიუროკრატის მიერ აკრეფილი და დახარჯული ყოველი დოლარის უკან არსებობს წართმეული დოლარი,
რომელიც ვერ გამოიყენა კერძო სექტორმა.
მაღაზიები რომლებიც ბიუროკრატებს ამარაგებენ დაკარგავენ შემოსავლებს, მაგრამ ასულობით მაღაზია მთელ ქვეყანაში
გადასახადის გადამხდელებს მოამარაგებს.
და რა ქნან გათავისუფლებულმა ჩინოვნიკებმა?
სიმარტივის გამო, წარმოვიდგინოთ რომ 1000-მა უკვე დაკარგა სამსახური და
თითოეული მათგანი გამოიმუშავებდა 1000 $-ს წელიწადში.

English: 
purchasing power reinforces the economy.
After all, by spending their money bureaucrats
support shopkeepers, manufacturers and service
providers.
What would happen to the numerous businesses
supplying bureaucrats with products and services?
But this is only one side of the coin.
True, many bureaucrats would lose their jobs.
True, the stores located near public offices
could suffer losses or even go bankrupt.
But there is a forgotten flip side to that
coin.
The bureaucrats spend taxpayers’ money.
For every dollar taken and spent by a bureaucrat,
there is a dollar taken away and unspent by
the private sector.
Stores that supply bureaucrats will lose,
but hundreds of stores across the country
that supply the taxpayers will gain.
And what about the laid-off bureaucrats?
For the sake of simplicity, let’s assume
that 1000 of them have lost their jobs, and
that each one of them was earning $1,000 a
year.

Georgian: 
თუ ვივარაუდებთ, რომ არ გვაქვს ბიუჯეტის დეფიციტი, არც პროფიციტი, მთავრობის ზომის ეს შემცირება
გადასახადების გადამხდელებს საშუალებას აძლევს დანახარჯების დაზოგვით შენრაჩუნონ ჯიბეში დამატებით 1 მილიონი $.
ამგვარად, კერძო სექტორი არა მხოლოდ იღებს დამატებით 1000 ადამიანს, როგორც სამუშო ძალას, არამედ ამ პროცესს მოაქვს მილიონი
დოლარი, რომლის დახარჯვაც შეეძლებათ წარმოების საშუალებებზე (მათ შორის შრომაზე), რომლის გამოყენება ახლა შეიძლება
საქონლის და მომსახურების შექმნაზე, რა თქმა უნდა მოსახლეობისთვის.
როდესაც განვიხილავთ არასაჭირო ბიუროკრატიას, განსხვავება არის ის, რომ აქამდე 1000 ბიუროკრატი
გამოიმუშავებდა მილიონ დოლარს თითქმის არაფრის კეთებაში, ახლა კი მათ მოუწევთ გამოიმუშაონ
რაიმე პროდუქტიულის კეთებით.
და კიდევ, გაითვალისწინეთ, რომ ბიუროკრატის შრომა შეიძლება გამართლდეს, თუ მისი
სამუშაო საჭირო და სასარგებლოა საზოგადოებისთვის.
პრობლემა ჩნდება მაშინ, როდესაც ერთადერთ გამართლებათ შემოთავაზებულია თავად სამუშაო ადგილის არსებობა და
ჩინოვნიკების მსყიდველუნარიანობა.
ჰაზლიტის ციტირებით: "ჩვენ იღბლიანები ვართ თუ არასაჭირო ბიუროკრატები არასავალდებულო

English: 
Assuming that there is no budgetary deficit
nor surplus, this reduction in government
spending will allow taxpayers to keep one
million dollars in their pockets.
So the private sector not only gains 1000
people to employ, but it also gains one million
dollars to spend on factors of production
(including labor), which can now be used in
production of goods and services for the public.
When considering the unnecessary bureaucracy
the difference is that before the 1000 bureaucrats
made million dollars without doing anything
productive, and now they have to earn their
pay by doing something productive.
And again, please note that maintaining a
bureaucrat’s labor may be justified if his
work is important and useful for the society.
The problem arises when the only justification
offered is the workplace itself and the purchasing
power of bureaucrats’ pay.
To quote Hazlitt: “We are lucky, indeed,
if the needless bureaucrats are mere easygoing

Georgian: 
ფეხსაცმელებივითაა.
დღესდღეობით ისინი უფრო ენერგიულები არიან, რეფორმატორები გულმოდგინედ ერევიან და
ანგრევენ წარმოებას."
მე მოგიწოდებთ წაიკითხოთ ორივე წიგნი: ფრედერიკ ბასტიას - ის რაც ჩანს და ის რაც არ ჩანს
და ჰენრი ჰაზლიტის - ეკონომიკა ერთ გაკვეთილად.
ავტორები განიხილავენ ბევრად მეტ საკითხებს ვიდრე მოყვანილია ამ ვიდეოში.
თუ კი მოგეწონათ ეს ვიდეო, გთხოვთ დაგვეხმაროთ მის გავრცელებაში.

English: 
loafers.
They are more likely today to be energetic
reformers busily discouraging and disrupting
production.”
I encourage you to read both books: That Which
is Seen, and That Which is Not Seen by Frédéric
Bastiat and Henry Hazlitt’s Economics in
One Lesson.
The authors address many more issues than
those given in the present video.
If you liked the video, please help us by
sharing it with others.
