Ang Pilipinas ay isang bansa sa Timog Silangang Asya
na matatagpuan sa kanluran ng Karagatang Pasipiko
kung saan makikita ang isang bansang nagtataglay
ng mga mapanindig balahibong tanawin
katulad ng mga bulubundukin
isla
karagatan
at marami pang iba
hindi maikukubli na maraming makikitang magagandang tanawin
sa ating bansa
ang Pilipinas ay nagtataglay ng makulay na kasaysayan
at ito ay binayayaan ng Poong Maykapal sa likas na yaman
na hindi lamanag maipagmamalaki sa ating bansa
kundi pati na rin sa buong mundo
ang pagkabighani ng mga dayuhan
sa natatanging tanawin sa ating bansa
ay tunay na makapagpapatatag sa pagkakakilanlan natin
sa Pilipinas ay makakakita ng samu’t saring uri ng bulkan katulad na lamang ng Bulkang Mayon
na tanyag sa malaperpektong hugis apa nito
isa pang halimbawa ang Bulkang Taal
na matatagpuan sa lalawigan ng Batangas
masisilayan din sa Pilipinas ang bantog na hagdang hagdan palayan
na hinukay gamit lamang ang mga kamay ng mga taga-Ifugao
makikita rin ang makapigil hiningang isla ng Boracay
na nagtataglay ng puting pinong buhangin
hindi lamang iyan
matutunghayan din ang probinsya ng Palawan
na nagpapamalas ng kamangha-manghang destinasyon
katulad ng Puerto Prinsesa at El Nido
ngunit ang mga ito ay maaaring hindi na magtagal
lalo na’t kung hindi iingatan at pananatilihin sa maayos na lagay
ang mga nasabing pook pasyalan
dahil ang bawat nilikha ay may angking ganda
subalit kung papabayaan ay maaaring magdulot ng masamang epekto
para sa kalikasan at pati na rin sa tao
hindi ipagkakaila ang kagandahang taglay ng Hinulugang Taktak
sa katunayan, ay idinileklara itong national park ng gobyerno
noong dekada ‘80
ngunit bukod sa ganda nito ay ano pa nga bang pwedeng matuklasan
ng mga mamamayan ng Antipolo at mga turistang bumibisita dito
ngayon ay narito ang aming team upang alamin ang mga naturang pangyayari na tinatawag na
ngayon ay makikita sa aking likuran ang Hinulugang Taktak
ang pangalang ito ay nagmula noong 16th century
ang mga tao noon sa Antipolo ay may kinaiinisang isang malaking kampana
dahil sa lakas ng tunog nito kapag ito ay kinakalampag
at bilang tugon ng pari ng simbahan, inihulog nila ito sa naturang ilog
at doon naman nagsimula ang pangalang Hinulugang Taktak
ang tubig na nanggagaling mula sa talon na ito
ay mula sa Sapang Baho River na dumadaloy sa Manggahan Floodway
patungo sa Laguna De Bay
ang talon na ito ay may taas na mahigit kumulang 21m at lawak na 25m
makakakita ng halos 11 klase ng puno sa lugar na ito
at ni isa sa mga ito ay hindi pa naiitalang endangered species
meron na po bang aksidente na unfortunately nangyari po dito?
wala naman sa awa ng Diyos
kanina po pagpasok po namin, sabi po nung nasa taas may rehabilitation daw po na nagyayari
ongoing
ano pong meron sa rehabilitation
kung nakikita niyo yung mga bakal na nakatayo diyan
isang amenity na ilalagay
baka end of this year or first quarter of the next year, uumpisahan na yan
Galing Hinulugang Taktak,
nilakbay naman ng aming team
ang natatagong kuweba sa lungsod ng Antipolo,
ang Mystical Cave.
Ang Mystical Cave ay isang sikat
na tourist spot sa lungsod ng Antipolo.
Ang kuwebang ito ay natuklasan ni Inday Nelly Deles.
Sinasabi nila
na noong siya'y bata pa,
nagkaroon na siya ng mga pangitain
tungkol sa naturang kuweba,
kaya nilakbay niya ang bansa
hanggang sa matuklasan niya ito.
Bago nila ito matuklasan,
ang pasukan ng kuweba
ay kasinliit lamang ng maliit na barya
kaya gamit ang blasting gelatin,
pinasabugan nila ito
at nakapasok sa loob ng kuweba.
Ang loob ng kuweba ay may taas na humigit kumulang
walong palapag
ngunit ang mabababang palapag lamang
ang madalas puntahan ng mga tao
dahil maraming naaaksidente sa itaas na mga palapag nito.
Patok ang lugar na ito sa mga taong
may malakas na pananalig sa Diyos
dahil sinasabi nilang ang tubig na nanggagaling
sa loob ng kuwebang ito
ay nakapagpapagaling ng iba’t ibang sakit
Patok din ang lugar na ito sa mga estudyante o mga mag–aaral
dahil mayaman ang naturang kuweba
sa iba’t ibang klase ng rock formations
tulad ng stalactites at stalagmites
Mula sa lungsod ng Antipolo,
ay pumunta ang aming team sa Quezon City
upang bisitahin ang La Mesa Eco Park
at ang La Mesa Watershed
Sa puso nito ay matutuklasan
ang isang nakakapreskong parke
na tiyak na magpapagaan sa loob
ng mga taong bumibisita rito
mula sa polusyon ng siyudad,
ang La Mesa Eco Park.
Mawiwili ka sa sari-saring mga aktibidad dito
tulad ng pagpipicnic, swimming, biking,
bungee jumping, zipline, wall climbing and repelling,
fishing, camping, horseback riding at team building.
Mayroon ding mga attractions dito
tulad ng superferry boating lagoon
at butterfly trail and hatchery
na nasa lagoon, biking trails, picnic areas
at playground.
Maaari ka ring magselfie-selfie, magphotoshoot
at maaari mo pang isama ang alaga mo
para makisaya rin.
Bukod pa rito, itinaguyod ang parkeng ito
para na rin sa edukasyon ng mga kabataan
kung kaya't maaaring makipagugnayan
ang mga paaralan upang magsagawa
ng educational tour dito.
Ayon pa nga sa pananaliksik na isinagawa
ng mga taga UP Los Banos,
may mga rare plant and bird species
na makikita rito kaya mas magiging
edukasyonal ang kanilang pagpunta rito.
Bukod pa rito, mas mahahasa
ang kanilang pagiging mausisa.
Q: "Kailan po may pinakamaraming bumibili?"
"Anong season po?"
A: "Summer."
Q: "Bilang nagtitinda po, ano po yung nararapat
na gawin para mapangalagaan yung Eco Park,
at mapanatili itong malinis?"
A: "Dapat hindi nagkakalat ng mga paninda,
kunwari plastic, ganun."
Pagkatapos lakbayin ang La Mesa Eco Park,
dinayo naman namin,
at ngayon nga ay inyong nakikita,
ay ang La Mesa Dam Watershed.
Ipinatayo ito ng Manila Water District
at opisyal na binuksan at idineklarang isang
ecological nature reserve site noong taong 1929.
At hanggang sa kasalukuyang panahon
ay napapanatili pa rin nito ang kanyang papel
bilang may pinakamalaking parte sa Angat-Ipo-La Mesa Water System,
na siyang nagsusupply ng tubig dito sa Metro Manila.
May kabuuang lawak ito na 27 square kilometers
na kayang mag imbak ng hanggang 50.5 million cubic meters.
At base sa 2013 vulnerability assessment,
ang La Mesa Watershed Reservation
ay natagpuang prone sa landslide at erosion.
"Earthquake Magnitude 7.2 and above"
"Ayan yung design natin dito."
"Kasama dyan yung mga Flocculation Area, itong labas sa building."
"Improvement naman nung bandang gitna yung basin area,
para mapabilis yung processing ng tubig
kasi yung normal na process dito is Flocculation."
"After Flocculation, yung sedimentation na."
"Sa sedimentation, nagkakaroon lang tayo ng 1 hour water retention
para maghiwalay yung tubig at sludge sa pamamagitan ng chemicals."
"So ngayon lalagyan na siya ng mga additional clarifier."
"Yung mga Lamella Clarifier na yon,
padadamihin niya yung surface area na macocover nung tubig
para yung kanyang pag-settle down mas mabilis."
"Dito naman, sa right side natin, ito yung existing lagoon one."
"Ito yung dine-develop nila para sa sludge treatment facility."
"Lahat ng sludge natin na matatanggal
mula doon sa sedimentation basins."
"After transferring to the watering and sludging facility,
didiretso na rito sa sludge treatment facility in which,
lahat ng matitira pang sludge dito,
i-re-recover ulit yung sludge then yung tubig
i-f-feedback doon sa sedimentation basins para sa treatment ulit."
"Good afternoon po."
"Good afternoon."
Q: "Para saan po itong planta na ito?"
A: "Ang planta na ito ay magsusupply o nagsusupply
ng 1500 million mmd para magsupply sa
tubig ng Metro Manila."
Q: "Ano po ang dahilan kung bakit nirerehabilitate ang La Mesa Watershed?"
A: "Pinaghahandaan yung tinatawag nilang "The Big Earthquake"
o yung paparating na BIG ONE."
"Inihahanda yung structure para kung sakali mang
dumating yung BIG ONE, ay di sya masira."
Q: "Ano po mangyayari kapag nagoverflow po or dumami yung tubig dun po sa watershed?"
"Pwede po ba siyang maging dahilan ng landslide?"
A: "Ang dam natin ay merong tinatawag na overflow,
o yung mga excess dun sa level.
Kusa yang nagooverflow dun sa isang stakeover
na habang merong kanal na mapupuntahan yung mga spillover,
ayan yung tinatawag na spillway."
Q: "So wala pong maaapektuhan na kabahayan?"
mula sa mga lugar na aming pinuntahan
ating alamin kung ano nga ba ang exogenic processes
at ano ang ambag nito sa trahedya na pwedeng mangyari sa isang iglap
kahit hindi man natin lubos na maiwasan o mahinuha
ang bawat paggalaw ng lupa ng ating kinatatayuan
ay hindi ibig sabihin, wala na tayong ginagawa upang maagapan ang sitwasyon
ilang landslide o pagguho ng lupa ang naitala sa Antipolo, Rizal nitong nakalipas na mga araw
ano nga ba ang dapat gawin sa oras na magkalandslide
isa sa mga pinuntahan namin ang Hinulugang Taktak sa Antipolo
bago pa man makarating doon ay nakakita na kami ng kabaha bahalang tanawin
ang Taktak road
nagbabalik tayo mula dito sa Brgy. Dela Paz, Taktak Road
ito po ay isa sa mga identifies na landslide prone areas dito sa lungsod ng Antipolo
kinakailangang maging matalas ang ating mga mata upang makita natin
ang panganib na nakatala sa lupa
meron bang paraan para matukoy kung
parang malambot itong lupa na ito, mabilis gumuho sa pamamagitan ng kulay at texture
ayan si Perlito Angeles, isang geologist sa Mines and Geosciences Bureau
kung makikita mo yung bandang taas na dinadaanan ng tubig
ito yung mga nagpapahina sa slope
kapag naover saturate
time will come na pwede siya bumagsak
kinakailangan din nating malaman kung ano ang epekto ng klase ng lupa sa mga landslide
yung kanyang lupa ay talagang clay
nasa katangian ng clay ang kapasidad nito manatili ang tubig
dahil dito, bumibigat habgang lumuluwag ang lupa
itong terrain na ito
ano hong masasabi niyo rito bilang isang geologist
ito yung typical na rock and soil formation ng Antipolo
meron pang bedrock na tinatawag
yun yung transition zone kung saan naghahalo ang graba at ibang matitigas na bato
na medyo nagpuputik at tsaka yung topsoil
eto na yung weathered materials na kinokonsider na pinakasuspectible sa landslide
Mabilisang nangyayari ang mga landslide, ngunit dapat tayo maging alerto
at mapanuri sa ating mga kapaligiran
Ito ang project DINA ng NDRRMC
Naglalayon itong magbigay ng karampatang impormasyon ukol sa mga ganitong pangyayari
Ang landslide o pagguho ng lupa ay maaaring maganap anumang oras
dahil sa pagulan at paglindol. Ito man ay mabilis na kaganapan at madalas na walang babala
may mga palatandaan sa ating kapaligiran na maaari nating obserbahan
ilan sa mga senyales ng landslide ay ang pagkakaroon ng bitak sa lupa
pagtabingi ng mga puno, poste, at bakod
biglaang pagbukal ng tubig, mga bitak sa dingding, window frame
sahig at kalsada
ilan sa pwede mong gawan para makaligtas sa landslides ay ang madaliang paglikas
sa mga evacuation centers
kung hindi kayang lumikas ay manatili lamang
sa matitibay na parte ng gusali
kung nasa sasakyan ay wag pumunta sa mga lugar na gumuguho ang lupa
ang huwag pumunta sa mga tulay
patches of dry land are now visible in Metro Manila’s Reserved
Water Source in Quezon City
Kahit umulan na po nitong mga nakaraang araw
ay mas mababa pa rin sa tinatawag na critical level ang tubig sa La Mesa Dam
sa unang pagkakataon ay sumadsad sa 72m level ang tubig sa La Mesa Dam
na water reservoir ng Manila Water
critical na ito at may bantang mawalan ng supply ang libo libong
customer ng Manila Water
nakabibingi ang katahimikan sa kagubatang ito sa lungsod
ang La Mesa Watershed na dati’y nakakalbo na
tila tinubuan ng pagasa
yung pumasok kami rito ang term ng mga experts sa watershed
ay totally disturb
halos wala nang puno na malalaki na nabubuhay
dati ay nagkaroon ng deforestation at kaingin sa La Mesa
ngayon, ilang tree planting activities ang nagaganap upang maibalik ang dating ganda nito
aabot sa isang libong seedling ng puno ang naitanim
ng Eagle Broadcasting Corporation sa La Mesa Dam Watershed
kapag dumadami ang puno, naiibsan ang init
pati yung pagbaha dahil napipigilan ng mga ugat at ng mga dahon
Ang riverbank stabilization ay isang paraan
upang laban sa erosyon ng lupa sa pamamagitan ng pagtanim ng mga puno’t halaman.
gamit ng pagtanim ng mga puno’t halaman.
sa pagdaloy ng panahon
ay tuloy tuloy pa rin ang pagdami at pagdiversify ng di lamang ang mga puno
kung hindi na rin ang mga wildlife sa La Mesa
nagbabanta pa rin ang supply ng tubig ngunit maiibsan din ito sa pagulan
Kami’y pumunta sa Mystical Cave sa Antipolo
at dito namin nakita ang malalim na paniniwala ng mga pilipino.
Totoong sa mga ganitong pangyayari ay minsa’y wala na tayong magagawa kundi magdasal
Dapat lamang na alam natin ang gagawin kapag may kalamidad
ngunit mas mainam ang paghahanda bago pa man dumating ang panganib
kaysa umaksyon sa mismong bungad nito
